[22bb004082] Bijlage behorende bij 22bb4081 - Jaarverslag 2021 gemeentelijke kinderombudsman
Tekst van het document
gemeentelijke
PW-® kinderombudsman ,
2
Jaarverslag Je hebt hulp nodig, maar je krijgt die niet Je wil naar school, maar er is geen plek voor jou Je hulpverlener luistert niet naar jou Je wordt van het kastje naar de muur gestuurd
/W^k ~1.
J\
r ŕ
Positief in 2021 vind ik de toenemende aandacht om kinderen te betrekken bij beslissingen die over hen genomen worden. Of dat Bij deze bied ik u als gemeentelijke kinderombudsman mijn
nu gaat om een individuele beslissing of over beleid. Ik mis nog
jaarverslag over 2021 aan.
wel de spelregels voor jeugdparticipatie. Want alleen dan kunnen kinderen daar op een veilige en zorgvuldige aan mee doen. Ook
Dit jaar kenmerkt zich voor mij door aanhoudende zorgen over
daaraan zal ik in 2022 aandacht blijven besteden.
de wachttijden in de jeugdhulp. De klachten die ik daarover krijg nemen niet af. En de gesprekken die ik met de gemeenten daarover
Tot slot ben ik 2021 met veel plezier als kinderombudsman in
voer, leiden helaas tot weinig verbetering. Een bijkomende zorg
Nissewaard aan de slag gegaan.
zijn de oplopende wachttijden bij de wijkteams, in ieder geval in Rotterdam. Kinderen moeten nu dubbel wachten voordat ze geholpen worden. Ik blijf hier aandacht voor vragen, ook in 2022 als het nodig is. In de publieke discussie stond dit jaar “de menselijke maat” voorop. Als oplossing om het vertrouwen tussen burgers en overheid te herstellen. In kinderrechten-taal vertaalt de menselijke maat zich in: “het belang van het kind voorop”. Dat betekent dat de belangen van een kind, en van andere betrokkenen, in kaart worden gebracht en tegen elkaar afgewogen. Vóórdat de
Stans Goudsmit
gemeente of een hulpverlener een beslissing over een kind
gemeentelijke kinderombudsman
neemt. En bij die afweging hoort het belang van het kind net iets zwaarder te wegen. In de klachten die ik krijg over het handelen van de gemeenten, ontbreekt een dergelijke kenbare belangen afweging regelmatig. Toen ik laatst aan een ambtenaar vroeg waarom hij zich niet verdiept had in de specifieke situatie van een kind, kreeg ik als antwoord: “dat doen wij pas in bezwaar. In eerste aanleg passen we de regels toe”. Ik verwacht van gemeenten in 2022 dat zij dat belang van het kind (en het gezin) direct bij de aanvraag helder maken en meewegen in hun beslissingen. Ik zal dat in de gaten houden.
Dit deed de kinderombudsman in 2021
ŗ
\
Wachten op jeugdhulp De klachten over de wachttijden in de gespecialiseerde jeugdhulp nemen maar
ŗ~ De kinderombudsmanOlO controleert of de
niet af. De kinderombudsmanOlO ziet bij de gemeenten te weinig verbetering. En de wachttijden bij de wijkteams lopen ook op. Kinderen moeten dus dubbel
gemeente, de jeugdhulp en het onderwijs
wachten. Zorgen daarover delen de gemeentelijke kinderombudsmannen met
zich aan de kinderrechten houden. Die rechten
de Tweede Kamer.
V___________________________________ J
staan in het Internationaal Verdrag inzake Kinderrechten (IVRK). Kinderen en jongeren
ŗ
hebben bijvoorbeeld recht op zorg en onderwijs, bescherming tegen kindermishandeling en
'N
Klachten: Een aantal klachten die de kinderombudsmanOlO in 2021 heeft behandeld:
discriminatie en dat ze hun mening mogen geven.
V____________ H_______________
1. Ik kan niet in de jeugdhulpinstelling blijven. Waar moet ik heen?
r
Hoe krijg ik die verwijderd?
2. Mijn kind moet lang wachten op
115
WhatsApp-berichten beantwoord
telefoontjes beantwoord
jeugdhulp. Wie helpt hem?
afspraken. Wat kan ik doen?
3. De gemeente stelt telkens nieuwe
Informatie en advies gegeven Gemeentelijke organisatie
Veilig Thuis Rotterdam Rijnmond
ĵ,
Jeugdhulpinstelling
mag niet. Klopt dat?
Kinderrechten:
kinderombudsmanOlO
49Ž
1
@kindeĩomboio
Doorzending andere ombudsman
Onderwijsinstelling I J.0% Doorverwijzing en uitleg
t^c
Interventie en bemiddeling
Wijkteams Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond
6. Ik wil een gesprek opnemen, maar dat
r~
Klacht geregistreerd als signaal Geen (verder) onderzoek
5. Mijn jeugdbeschermer houdt zich niet aan
eisen voor een PGB. Wie helpt mij? V___________________________________
Figuur 2: Wijze van afhandeling klachten in 2021
4. Er staan onwaarheden in mijn dossier.
Klachtbehandeling door gemeente of instelling gevraagd en vervolgens gemonitord
ŗ De kinderombudsmanOlO start een onderzoek naar het dagelijks leven van kinderen en \ jongeren met een beperking. Met kinderen en jongeren bespreekt ze de problemen waar zij tegenaan lopen en de oplossingen die zijn zien. Het resultaat verschijnt in 2022.
V__________________________ lí__________________________ J
De kinderombudsmanOlO besteedt veel aandacht aan kinderrechten op Social Media. Zo kunnen kinderen én volwassenen daar meer over leren.
(ď) @kindeTombudsmanoio H kinderombudsmanOlO
V__________________ J
Jeugdparticipatie vindt de kinderombudsmanOlO één van de belangrijkste kinderrechten. Kinderen en jongeren hebben het recht om mee te praten én beslissen over belangrijke zaken in hun leven. De kinderombudsmanOlO dringt bij gemeenten aan op spelregels voor participatie.
'N
Dit deed de kinderombudsman in 2021
ŗ
De klachten over de wachttijden in de gespecialiseerde jeugdhulp nemen maar niet af. De kinderombudsmanOlO ziet bij de gemeenten te weinig verbetering. En de wachttijden bij de wijkteams lopen ook op. Kinderen moeten dus dubbel wachten. Zorgen daarover delen de gemeentelijke kinderombudsmannen met de Tweede Kamer.
De kinderombudsmanOlO controleert of de gemeente, de jeugdhulp en het onderwijs zich aan de kinderrechten houden. Die rechten
V__________________________________________ J
staan in het Internationaal Verdrag inzake Kinderrechten (IVRK). Kinderen en jongeren
ŗ Klachten:
hebben bijvoorbeeld recht op zorg en onderwijs, bescherming tegen kindermishandeling en
r 32 WbatsApp-bericbten beantwoord BļSj w I
1. Ik kan niet in de jeugdhulpinstelling blijven. Waar moet ik heen? 2. Mijn kind moet lang wachten op jeugdhulp. Wie helpt hem?
4. Er staan onwaarheden in mijn dossier. Hoe krijg ik die verwijderd? 5. Mijn jeugdbeschermer houdt zich niet aan afspraken. Wat kan ik doen?
3. De gemeente stelt telkens nieuwe eisen voor een PGB. Wie helpt mij?
6. Ik wil een gesprek opnemen, maar dat mag niet. Klopt dat?
V_____________________
Figuur 2: Wijze van afhandeling klachten in 2021 Figuur 1: Percentage ontvangen klachten in 2021 per organisatie
ŗ
advies gegeven
Overig
Klacht geregistreerd áls signaal
Niet bevoegd Veilig Thuis ^ Rotterdam Rijnmond Onderwijsinstelling
leugdhulp instelling
Geen (vetder) onderzoek
45S
ļ Ĵ.0% Doorverwijzing en uitleg
Klachtbehandeling door gemeente of instelling gevraagd en vervolgens gemonitord
V
ŕ
De kinderombudsmanOlO start een onderzoek naar het dagelijks leven van kinderen en jongeren met een beperking. Met kinderen en jongeren bespreekt ze de problemen waar zij tegenaan lopen en de oplossingen die zijn zien. Het resultaat verschijnt in 2022.
\
Kiĩiderrechteĩi:
n kinderombudsmanoio
De kinderombudsmanOlO besteedt veel aandacht aan kinderrechten op Social Media. Zo kunnen
(ŞlcinderoTnb-Oio
kinderen én volwassenen daar meer over leren.
@kinderombudsmanoio
t^4
Wijkteams I eug dbes ch ermin g Rotterdam Rijnmond
"\
Een aantal klachten die de kinderombudsmanOlO in 2021 heeft behandeld:
discriminatie en dat ze bun mening mogen geven.
Gemeentelijke organisatie
\
Wachten op jeugdhulp
\
H kinderombudsmanoio
Jeugdparticipatie vindt de kinderombudsmanOlO één van de belangrijkste kinderrechten. Kinderen en jongeren hebben het recht om mee te praten én beslissen over belangrijke zaken in hun leven. De kinderombudsmanOlO dringt bij gemeenten aan op spelregels voor participatie.
V_______
___________
______
ŗ
\
Wat kan de gemeentelijke kinderombudsman voor je doen?
Voorbeelden van klachten die de kinderombudsman behandelt Je zit thuis, omdat er geen
Heb je een klacht over de gemeente, de jeugdbulp
Het wijkteam van de
of school? Laat het de kinderombudsman weten.
plek voor jou is op school
Je wordt gepest en school
gemeente helpt jou niet
doet er niets aan
De kinderombudsman zoekt een goede oplossing voor jou! De kinderombudsman is onpartijdig
Je hebt jeugdhulp nodig, maar
en onafhankelijk. Hij is er voor alle kinderen en
De gemeente betrekt jou niet
jongeren tot 18 jaar.
je moet te lang wachten
bij de plannen voor jouw wijk
De gemeentelijke kinderombudsman werkt in:
Jouw privacy wordt geschonden
Je bent dakloos en hebt
Albrandswaard
Leerlingenvervoer naar school
Capelle aan den IJssel
geen plek om te slapen
is niet goed geregeld
Hellevoetsluis
Je jeugdhulpverlener luistert niet naar jouw mening
Krimpen aan den IJssel Nissewaard Weet je niet zeker of de kinderombudsman kan helpen? Bel of app gerust, dan zoeken we het samen uit!
Rotterdam
V__________________________________________ )
j&Ş?
..
.
gemeentelijke
PĚĨ& kinderombudsman
â Meent 106 (4e etage) in Rotterdam
n kinderombudsmanoio
0800 2345111 (gratis)
(ŠtkindeTomb-Oio
06 580 73 580 (alleen voor WhatsAppberichten)
@ kinderombudsmanoio
kindeTombudsmanTotteTdam.nl
ra kinderombudsmanoio
J
r
Over de kinderombudsman X 4cľ
Het werk van de kinderombudsman in beeld
De gemeentelijke kinderombudsman controleert of de rechten van
Klachten in 2021
kinderen worden gerespecteerd. Dit doet zij door de kinderrechten
In de klachten van 2021 vallen twee dingen op. Allereerst zijn er
onder de aandacht van de gemeenten te brengen en door vragen
het afgelopen jaar meer klachten door kinderen en jongeren zelf
of klachten van kinderen, ouders/verzorgers en professionals te
ingediend. Klachten die jongeren zelf indienen zijn heel uiteen
behandelen. In de klachtbehandeling gebruikt de kinderombudsman,
lopend. Zo wil een jongen de omgangsregeling met zijn vader
als onderdeel van de behoorlijkheidsnormen, het Internationaal
wijzigen en weet niet hoe dit moet. De kinderombudsman helpt
Verdrag inzake de Rechten van het Kind (IVRK) als toetsingskader.
hem door informatie te geven. Een meisje voelt zich niet gehoord door haar jeugdbeschermer. De kinderombudsman neemt contact
De gemeentelijke kinderombudsman behandelt klachten over de
op met de jeugdbeschermer. Daarna lossen het meisje en haar
gemeenten Albrandswaard, Capelle aan den IJssel, Hellevoetsluis,
jeugdbeschermer de problemen samen op. Soms komen jongeren
Krimpen aan den IJssel, Nissewaard, Rotterdam en Vlaardingen
met ingrijpende zaken. Zoals de zaak “Help, waar moet ik heen”,
(tot 1 januari 2022). Omdat de gemeenten verantwoordelijk zijn
die hierna volgt.
voor de jeugdhulp, behandelt de kinderombudsman ook klachten over instellingen die de jeugdhulp uitvoeren.
De kinderombudsman vindt het een positieve ontwikkeling dat kinderen en jongeren zelfde kinderombudsman weten te vinden.
Bij de klachtbehandeling biedt de kinderombudsman eerst de
Zij laten zien dat zij zelf actie kunnen ondernemen als er iets niet
mogelijkheid aan de betrokken instantie(s) om zelf de klacht
goed loopt in hun leven. Dat draagt bij aan het positieve gevoel
naar tevredenheid op te lossen. Soms gaat het om een probleem
dat ze invloed kunnen hebben op hun omgeving.
waarbij er onmiddellijk iets moet worden geregeld voor een kind. Dan slaat de kinderombudsman de eerstelijns klachtbehandeling
Ten tweede valt het de kinderombudsman op dat steeds meer
over en grijpt zij direct in.
klagers in hun klacht (een schending van) kinderrechten expliciet benoemen. Ook dit vindt de kinderombudsman een positieve
Kinderrechten onder de aandacht brengen is een ander belangrijk
verandering. Het duidt mogelijk op meer bewustzijn van die
onderdeel van het werk van de kinderombudsman. Zij geeft les aan
kinderrechten.
kinderen en jongeren over hun rechten. Ook geeft zij voorlichting aan ouders/verzorgers over kinderrechten. In gesprekken met
Aan de hand van een aantal voorbeelden laat de kinderombudsman
gemeenten, jeugdhulp- en onderwijsinstellingen wijst zij op het
hierna de meest voorkomende klachten van 2021 zien. De kinder
belang van kinderrechten. Dit draagt bij aan bewustwording over
ombudsman bekijkt per klacht waar de klager het meest aan heeft.
kinderrechten bij de relevante partijen in het jeugdveld en vergroot
Soms is een telefoontje genoeg om een klacht op te lossen. Andere
de participatie van kinderen en jongeren zelf.
keren vraagt het om een uitgebreid onderzoek. In alle gevallen laat de kinderombudsman niet los, totdat de problemen zijn
V
opgelost. Alle voorbeelden die volgen zijn geanonimiseerd en
Net voor Dina’s 18e krijgt de kinderombudsman het goede nieuws:
de namen verzonnen.
Dina krijgt een woonplek in de omgeving van Rotterdam.
Aanhoudende zorgen over jeugdhulp
Hulp in de tussentijd!
De kinderombudsman blijft zich zorgen maken over de lange
Alfie is veertien jaar en heeft psychische problemen. Hij is naarde
wachttijden in de gespecialiseerde jeugdhulp. De meeste klachten
huisarts geweest en staat nu al vier maanden op de wachtlijst voor
die de kinderombudsman krijgt gaan hierover. Over kinderen
een psycholoog. Naar verwachting gaat dit nog wel acht maanden
die moeten wachten op een plek in de GGZ, op een plek in een
duren. Alfie’s situatie verslechtert: hij gaat experimenteren met
residentiele instelling, op intensieve ambulante hulp thuis. Of
verboden middelen. Zijn moeder maakt zich ernstige zorgen om
op een plek na verblijf in een gesloten jeugdhulpinstelling.
hem. Zij neemt contact op met de kinderombudsman en vraagt om hulp: wat kan zij op dit moment doen? De kinderombudsman
Daar komt nog een zorg bij. De kinderombudsman krijgt
neemt contact op met de gemeente en vraagt met spoed naar
sinds 2021 uit Rotterdam ook signalen dat de wachttijden bij
deze zaak te kijken. De gemeente gaat ermee aan de slag. De
de wijkteams oplopen. Dat betekent dat kinderen twee keer
kinderombudsman houdt vinger aan de pols en vraagt de gemeente
moeten wachten: eerst bij bet wijkteam en daarna weer bij
regelmatig om een up-date. Twee maanden later belt Alfie’s
de gespecialiseerde jeugdhulp. In deze wachtperiode ontbreekt
moeder met goed nieuws. Alfie krijgt tijdelijk hulp van het
regelmatig overbruggingshulp. Over deze aanhoudende
wijkteam en hij staat op een kortere wachtlijst van een andere
zorgen schreef de kinderombudsman samen met de andere
psycholoog. Het gaat al een stuk beter met hem.
gemeentelijke kinderombudsmannen een brief aan de Tweede Kamer. Hierover leest u later meer.
Persoons Gebonden Budget Uit de klachten blijkt dat het aanvragen van een Persoons
Help, waar moet ik heen?
Gebonden Budget (PGB) voor jeugdhulp via het wijkteam geen
Dina wordt bijna achttien en verblijft in een jeugdhulpinstelling.
gemakkelijke opgave is. Er is veel inzet van ouders nodig om
Zij maakt zich zorgen waar zij na haar verjaardag moet wonen.
een aanvraag gehonoreerd te krijgen. Ouders geven aan dat er
Haar begeleider geeft haar twee keuzes: ze kan naar een instelling
telkens opnieuw documenten moeten worden overgelegd, dat
aan de andere kant van het land of ze staat op straat. Dat wil
de aanvraag onnodig lang blijft liggen en vragen onbeantwoord
Dina niet. Ze komt uit Rotterdam en volgt daar nu een opleiding
blijven. Ouders ervaren geen ondersteuning van het wijkteam bij
en een stage. Moet ze die dan afbreken? De kinderombudsman
het doen van de aanvraag. Alhoewel de Jeugdwet aangeeft dat
neemt contact op met de gemeente en haar jeugdbeschermer.
ouders een keuzevrijheid hebben tussen ingekochte jeugdhulp
En benadrukt het belang van Dina: haar banden met Rotterdam
(zorg in natura) en een PGB, ervaren ouders die vrijheid niet.
en de positieve ontwikkeling die zij daar op school doormaakt.
Wie helpt mijn dochter op school?
Hoe moet de jeugdhulp dan gefinancierd worden? De kinder
Samrah, vijfjaar oud, heefteen traumatische ervaring gehad en
ombudsman spoort de gemeente aan een inventieve oplossing
wil daardoor niet naar school. Ouders en het wijkteam twisten
hiervoor te zoeken. Dit financieringsprobleem moet de hulp voor
eindeloos over wat passende hulp is voor Samrah. Het wijkteam
Maartje niet belemmeren! Die oplossing komt er via aparte
zoekt de oplossing in een groepssetting, de ouders vragen om
financiering. En Maartje kan naar school.
individuele hulp. Uiteindelijk moet een onderzoek door een externe partij uitkomst bieden. Dat onderzoek laat op zich wachten. Dan benadert moeder de kinderombudsman. De kinderombudsman
Waarheidsvinding in de jeugdhulp
vraagt de gemeente om een passende oplossing voor Samrah.
In 2021 ziet de kinderombudsman een toename van bet aantal
Die wordt uiteindelijk gevonden in de vorm van een-op-een
klachten van ouders over onwaarheden in dossiers bij de jeugd
begeleiding - dat is de uitkomst van het onderzoek. Maar dan
bescherming. Ouders zien dat andere instanties deze onwaar
blijkt dat de gemeente deze vorm van hulp niet heeft ingekocht.
heden klakkeloos overnemen. Ook zien zij dat deze een rol spelen
Er moet een PGB komen. Ook dat laat weer op zich wachten. Al
in belangrijke beslissingen die bijvoorbeeld de rechter over de
die tijd blijft de kinderombudsman bij de gemeente aandringen
kinderen neemt. Het blijkt moeilijk om deze onwaarheden uit
op een oplossing voor voor Samrah. Uiteindelijk geeft de gemeente
bet dossier verwijderd te krijgen. Een hardnekkig probleem dus.
een PGB af en Samrah kan met een begeleider weer naar school. Een goede oplossing, die wel veel te lang op zich heeft laten wachten.
Ik heb geen psychische problemen! De zoon van Michael staat onder toezicht van JBRR. De ex-vrouw
Gelukkig ziet de kinderombudsman soms ook dat de gemeente
van Michael vertelt leugens aan de jeugdbeschermer over Michaels
met een creatieve oplossing komt om passende hulp te bieden.
mentale gesteldheid. De jeugdbeschermer schrijft in het dossier
Dan biedt de gemeente maatwerk en staat bet belang van bet
dat Michael psychische problemen heeft. Ook schrijft zij dit aan de
kind weer voorop. Helaas moet de kinderombudsman dan wel
rechter. Michael neemt meerdere malen zonder succes contact op
eerst interveniëren, voordat zo’n oplossing op tafel ligt.
met JBRR om deze onwaarheid te verwijderd te krijgen. Hij krijgt geen antwoord en neemt contact op met de kinderombudsman. De kinderombudsman vraagt JBRR om na te kijken of er voldoende
Geen Zorg in natura en geen PGB, maar wel een oplossing!
onderbouwing in het dossier zit om deze stelling te staven. Na
Maartje gaat al anderhalfjaar niet naar school. Het is moeilijk om
meermaals contact te hebben gehad, haalt JBRR de onjuiste
passende hulp voor haar te vinden. Overal zijn lange wachttijden
informatie uit het dossier. Ook het verzoek aan de rechter past
en zo lang kan Maartje niet wachten. De jeugdhulp die uiteindelijk
JBRR aan. Dat leidt er toe dat de zoon van Michael niet nogmaals
voor Maartje gevonden wordt heeft de gemeente niet ingekocht.
uit huis geplaatst wordt!
En doorfinanciële problemen krijgen Maartjes ouders geen PGB.
Onderwijs
Mag ik dit gesprek niet opnemen?!
Sinds het begin van de coronacrisis ontvangt de kinderombudsman
Ouders zijn ontevreden over de jeugdhulp die hun zoon van een
minder klachten van kinderen voor wie er geen passende plek op
jeugdhulpinstelling heeft gekregen. Zij dienen daarover een klacht
school is, de zogenoemde thuiszitters. Dat is logisch, omdat de
in bij de klachtencommissie Jeugdhulp Zuid-Holland. De ouders
scholen ook in 2021 weer voor een langere periode dicht waren.
zijn niet blij met de wijze waarop deze klachtencommissie hun
De kinderombudsman blijft alert op dit onderwerp.
klacht behandelt. Zo mogen ze het hoorgesprek niet opnemen en de klachtencommissie weigert om een getuige te horen die ouders hebben aangedragen. Daarop wenden zij zich tot de
KI achtbeh an deling
kinderombudsman. Die doet onderzoek en brengt een rapport
De wijze waarop gemeenten en jeugdhulpinstellingen klachten
uit. De kinderombudsman oordeelt dat de klachten van ouders
behandelen en wat zij met de uitkomst ervan doen, is een onder
gegrond zijn en doet ook in deze zaak een aantal aanbevelingen.
werp op zich van klachten die de kinderombudsman krijgt. Naar
Zo beveelt de kinderombudsman aan om in het klachtenreglement
twee van die klachten deed de kinderombudsman een uitgebreid
op te nemen dat een opname maken van het hoorgesprek voor
onderzoek en bracht een oordeel uit.
eigen gebruik in principe is toegestaan. En beveelt de kinder ombudsman aan om in beginsel een getuige die een klager aandraagt, uit te nodigen om een toelichting te geven. Dat is
Doe watje zegt!
namelijk vaak de enige manier voor een klager om zijn klacht
Een moeder is ontevreden overJBRR. Zij vindt dat de communicatie
te onderbouwen. Mochten er goede redenen zijn om dat niet
van JBRR te wensen overlaat. De klachtencommissie van JBRR geeft
te doen, moet de klachtencommissie dat uitleggen aan klager.
haar deels gelijk. JBRR zegt daarop toe dat moeder een nieuwe
De klachtencommissie heeft instemmend gereageerd op de
jeugdbeschermer krijgt. Dat gebeurt niet en de communicatie
aanbevelingen en gaat ermee aan de slag.
verbetert ook niet, vindt moeder. Zij richt zich tot de kinder ombudsman. De kinderombudsman doet uitgebreid onderzoek en brengt een rapport uit. De kinderombudsman oordeelt dat JBRR zijn toezegging om de jeugdbeschermer te vervangen niet is nagekomen. Ook de toezegging om procesafspraken te maken over de communicatie tussen JBRR en moeder, heeft JBRR laten liggen. Hierop doet de kinderombudsman JBRR een aanbeveling om direct bij het begin van de ondertoezichtstelling heldere afspraken te maken over de communicatie. Bespreek wat het gezin van de jeugdbeschermer kan verwachten. Evalueer deze afspraken zo nu en dan en betrek het kind daar uitdrukkelijk bij.
r
Onderzoek op eigen initiatief De kinderombudsman ziet ook nog ruimte voor verbetering. Op de website van een aantal gemeenten is nog niets aangepast
X 4cľ
Naast het behandelen van individuele klachten voert de
om de vindbaarheid van de regelingen te vergroten. De kinder
kinderombudsman onderzoek op eigen initiatief uit. Deze
ombudsman hoopt dat de regionale bijeenkomst van de publieks-
onderzoeken gaan niet over één verzoek of klacht, maar over een
academie kinderarmoede over het rapport, die op 1 november
onderliggend groter probleem. Dit probleem komt in meerdere
2021 plaats vond, gemeenten scherp houdt om werk te maken van
klachten of signalen naar voren. Het doel van deze onderzoeken
een betere vindbaarheid en toegankelijkheid van de regelingen.
is het blootleggen van de onderliggende problemen, zodat deze opgelost kunnen worden. Dit kan de gemeente en betrokken
Naar aanleiding van het onderzoek heeft de kinderombudsman
organisaties helpen bij hun werk en draagt ook bij aan het
de uitkomsten van het onderzoek ook elders toegelicht. Naast
herstel van vertrouwen in deze organisaties.
aandacht in de media, sprak de kinderombudsman over het rapport in de Week van het Geld, tijdens een bijeenkomst georganiseerd door Sam&ĩ. Ook is zij geïnterviewd door master
Kinderen ín armoede
studenten van de Rotterdam School of Management, die in het
Begin 2021 bracht de kinderombudsman haar onderzoek:
kader van het vak “Sustainable Grand Challenges” onderzoek
‘Wie, wat, waar? Onder de loep: gemeentelijke regelingen voor
deden naar armoede onder jongvolwassenen. Tot slot gaf zij
kinderen in armoede’ uit. De kinderombudsman constateert
feedback op de landelijke campagne van SIRE tegen kinderarmoede.
dat de gemeentelijke regelingen voorkinderen in armoede te onbekend en te ingewikkeld zijn. Voor dit onderzoek ging de kinderombudsman met kinderen uit alle zes gemeenten in
Wachten op jeugďhulp: aanhoudende zorgen
gesprek. Zij lieten zien dat ook het aanbod niet altijd aansluit
De kinderombudsman heeft in 2019 onderzoek gedaan naar de
bij de behoeften van kinderen. En dat zij nauwelijks betrokken
wachttijden in de gespecialiseerde jeugdhulp. De uitkomst staat
worden bij het opstellen van die regels.
in het rapport “Het is mijn toekomst! Waar wachten we op?”. Sindsdien houdt het aantal klachten over de wachttijden in de
De kinderombudsman ziet dat het onderzoek bij draagt aan meer
jeugdhulp aan. Ondanks meerdere gesprekken hierover met
aandacht voor het bereik van de armoederegelingen. De gemeenten
wethouders en de Gemeenschappelijke Regeling Rotterdam
hebben een aantal van de aanbevelingen serieus opgepakt. Zo is
Rijnmond (GRJR) ziet de kinderombudsman weinig verbetering.
Rotterdam gestart met Toegankelijk Toekennen. Kunnen MBO-
Samen met de andere gemeentelijke kinderombudsmannen
studenten in Vlaardingen en Krimpen aan den IJssel nu ook
schreef zij een zorqenbrief aan de commissie van Justitie en
gebruik maken van de regelingen. En in Hellevoetsluis kunnen
Veiligheid van de Tweede Kamer. De kinderombudsman stuurde
kinderen nu ook bij Stichting Leergeld extra’s aanvragen.
deze brief ook naar de GRJR. Dat leidde tot een gesprek met een aantal leden van de GRJR over deze zorgen.
V
Kinderrechten Opgroeien met een chronische ziekte of beperking Eind 2021 is de kinderombudsman met een nieuw onderzoek gestart naar het dagelijks leven van kinderen en jongeren met
De kinderombudsman zet zich blijvend in om de bekendheid van
een beperking. Tegen welke problemen lopen zij aan? En wat
kinderrechten te vergroten. Alleen als zij deze rechten kennen,
gaat er juist goed? De kinderombudsman onderzoekt de volgende
weten zij wanneer hun rechten geschonden worden.
leefgebieden: thuis, school, vrije tijd, veiligheid en zorg. Tot nu toe beeft de kinderombudsman met flink wat kinderen en
(Social) media
jongeren met een beperking gesproken. En ook met ouders en
In 2021 besteedde de kinderombudsman aandacht aan kinder
professionals. Ook zijn er twee online vragenlijsten uitgezet. Één
rechten onder meer in haar vaste rubriek in de Havenloods, een
lijst is voor kinderen en jongeren en de andere lijst voor verzorgers
huis-aan-huis krant in Rotterdam. Hierin verschenen stukken
en professionals. In 2021 zijn er ongeveer 125 lijsten ingevuld.
over o.a. kinderrechten op internet, het belang van het kind, en over thuiszitters en het recht op onderwijs.
De kinderombudsman gaat in 2022 samen met kinderen en jongeren nadenken over oplossingen voor de problemen waar
De kinderombudsman is voorzitter van de jury bij de Rotterdamse
zij tegenaan lopen. Het rapport verschijnt in 2022.
kinderrechtenaward. Dit jaarlijkse evenement draagt ook bij aan de bekendheid van kinderrechten en van al die organisaties die zich daarvoor inzetten. De kinderombudsman is erg actief op social media (Instaqram, Twitter, Facebook en Linkedln). Voorbeelden van berichten die de kinderombudsman op social media plaatst zijn: de zaak van de maand, bezoeken die zij brengt, informatieve posts over kinder rechten en berichten over onderzoeken die zij publiceert. Social media is ook een goede manier om de kinderombudsman beter bekend te maken.
J eug dparti cipati e Jeugdparticipatie is een van de kinderrechten waar de kinder ombudsman zich extra hard voor maakt. Kinderen en jongeren hebben het recht om mee te praten én beslissen over belangrijke zaken in hun leven. Participatie leidt aan de ene kant tot beleid
dat beter aansluit op de behoeften van kinderen en jongeren. Aan
Afspraken
de andere kant draagt bet bij aan de ontwikkeling en zelfbewustzijn
De kinderombudsman wisselt met regelmaat ervaringen uit met
van kinderen en jongeren.
andere maatschappelijke organisaties. Soms zijn dit landelijke organisaties, zoals Defence for Children en KinderrechtenNU.
In bet onderzoek naar armoederegelingen voorkinderen deed
Vaker gaat het om organisaties die een regio- of lokale functie
de kinderombudsman de aanbeveling om beleid te maken over
vervullen. Dit contact draagt eraan bij dat de kinderombudsman
jeugdparticipatie. Alhoewel de kinderombudsman ziet dat er meer
gevonden wordt als kinderen in de knel komen. Een deel van deze
aandacht voor jeugdparticipatie is gekomen, mist zij dergelijke
afspraken komt elders in dit jaarverslag aan de orde.
gemeentelijke regels die waarborgen dat participatie op een veilige en respectvolle manier plaats vindt. Daar zal de kinderombudsman in 2022 verder met gemeenten over in gesprek gaan.
Samenwerking met de andere kinderombudsmannen
Kinder- en jongerenraden zijn manieren waarop jeugdparticipatie
De kinderombudsman neemt deel aan het LOKIOM, een collegiaal
binnen gemeenten, scholen en de jeugdbulp vorm krijgt. Mede
overleg met de kinderombudsmannen van Amsterdam en Rotterdam,
daarom vindt de kinderombudsman bet contact met deze raden
Jeugdombudsman Den Haag en de nationale Kinderombudsman.
belangrijk. Zo spreekt de kinderombudsman voor baar nieuwste
Dat vindt vier keer per jaar plaats. Tussen deze vergaderingen door
onderzoek naar bet dagelijks leven van kinderen met een beperking
is er meermaals contact tussen de kinderombudsmannen over
met verschillende kinder- en jongerenraden. Daarnaast beeft de
actuele kwesties, zoals over de problemen in de gespecialiseerde
kinderombudsman goed contact met de jongerenraad van jeugd-
jeugdbulp.
hulpaanbieder Enver, die baar vertellen over bun ervaringen in de jeugdbulp. De kinderombudsman maakte kennis en werkte samen met Jongerengarage2020 aan een bouwproject in IJsselmonde. Ook sprak de kinderombudsman met de jongerenraad uit Capelle aan den IJssel en de kindergemeenteraden van Krimpen aan den IJssel en Nissewaard. Tot slot werkte de kinderombudsman mee aan een podcast over jeugdparticipatie bij R’damse Nieuwe, samen met de voorzitter van YoungOlO.
r
Cijfers klachten per gemeente. Voor sommige gemeenten behandelde de kinderombudsman meer klachten dan zij ontving. Dit zijn
Ontvangen vragen en klachten
dan klachten uit eerdere járen die in 2021 zijn afgehandeld. De
De gemeentelijke kinderombudsman ontving in 2021 in totaal
categorie ‘Overige gemeenten’ bevat klachten uit andere gemeenten
285 vragen en klachten. In tabel 1 is te zien op welke manier
waar de kinderombudsman niet bevoegd is. In deze gevallen geeft
deze klachten binnenkwamen. Het aantal klachten dat de
de kinderombudsman, indien mogelijk, informatie en draagt zij
kinderombudsman in 2021 ontving is 138. Dat aantal is bijna
over of verwijst door naar de juiste instantie.
gelijk gebleven met 2020. In bet najaar van 2021 is de kinderombudsman gestart in
Tabel 2 Ontvangen en behandelde klachten in 2021 uitgesplitst per gemeente
ŗ
Nissewaard.
Tabel 1 Ontvangen vragen en klachten 2019-2021
ŗ
2021
2020
2019
Schríftelijke en spreekuurklachten
138
139
159
Telefonische vragen
115
123
155
WhatsApp-berichten
32
18
31
Totaal
285
280
345
\
J V
Ontvangen
Behandeld
Albrandswaard
3
2
Capelle aan den IJssel
4
4
Hellevoetsluis
4
5
Krimpen aan den IJssel
3
3
Nissewaard
2
1
Rotterdam
115
113
Vlaardingen
2
3
Overige gemeenten
5
4
Totaal
138
135
Telefonische vragen en whatsApp-berichten die medewerkers van de kinderombudsman direct kunnen afhandelen, turven zij alleen op aantal. Schríftelijke en spreekuurklachten worden inhoudelijk
Figuur 1 laat zien over welke organisaties de ontvangen klachten
geregistreerd.
gaan. Wijkteams worden apart van de gemeentelijke organisatie gepresenteerd. Niet in elke gemeente is het wijkteam namelijk
Tabel 2 laat zien hoeveel inhoudelijk geregistreerde klachten de kinderombudsman in 2021 ontving en behandelde, uitgesplitst per gemeente. Deze tabel omvat alle klachten uit de gemeenten en dus niet alleen over de gemeentelijke organisatie. Aan het eind van dit hoofdstuk staat een korte specificatie van de behandelde
V
Q
onderdeel van de ambtelijke organisatie.
J
Figuur 1: Percentage ontvangen klachten in 2021 per organisatie
Figuur 2: Wijze van afhandeling klachten in 2021 Verder onderzoek en beoordelen
Niet bevoegd
^
Informatie en advies gegeven
ío.
Veilig Thuis ^ Rotterdam Rijnmond “
Jeugdhulpinstelling
Klacht geregistreerd als signaal Geen (verder) onderzoek
4?6
Onderwijsinstelling Wijkteams Jeugdbescherming Rotterdam Rijnmond
Doorzending andere ombudsman
\75ź
Doorverwijzing en uitleg
t*
Interventie en bemiddeling
Klachtbehandeling door gemeente of instelling gevraagd en vervolgens gemonitord
Behandelde klachten De kinderombudsman heeft in 2021 135 klachten behandeld. Figuur 2 geeft weer op welke manier de kinderombudsman deze
Toelichting per gemeente
klachten heeft afgehandeld.
Albrandswaard In zo’n zestig procent van de zaken kon de kinderombudsman het
In 2021 zijn er drie klachten uit Albrandswaard binnengekomen.
kind, de ouder of professional verder helpen door een interventie
Één klacht gaat over Veilig Thuis. De kinderombudsman heeft
of advies. In 1196 van de klachten heeft zij de gemeente of instelling
een interventie gepleegd, met positieve afloop. De andere klacht
zelf de mogelijkheid geboden de klacht naar tevredenheid op te
gaat over het uitblijven van hulp door het wijkteam en de WMO
lossen. In 2021 zijn drie klachten nader onderzocht. Twee daarvan
afdeling van de gemeente. Deze klacht heeft de kinderombudsman
hebben geleid tot een oordeel (zie “klachten in 2021”). In enkele
doorgezet naar de gemeente en gemonitord. De laatste klacht
gevallen heeft iemand een klacht ingediend om een signaal
gaat over een PGB-aanvraag voor hulp aan een kind. Deze klacht
af te geven.
is nog in behandeling.
Andere klagers waren bij de kinderombudsman niet aan het juiste
Capelle aan den IJssel
adres. Met uitleg zijn zij doorverwezen naar andere instanties,
Afgelopen jaar kwamen er vier klachten uit Capelle aan den IJssel.
zoals de rechter of een andere kinderombudsman. Soms is
Twee hiervan gaan over het Centrum Jeugd en Gezin. Het zijn
verder onderzoek niet nodig, omdat het probleem al is opgelost
zaken waar in het gezin een echtscheiding speelt. Één van de
of iemand niet meer reageert.
ouders vindt dat het CJG onjuist handelt. Bij beide zaken heeft
wel voor aan stichting Synerki om te kijken naar een andere plek.
de kinderombudsman informatie en advies gegeven aan de
De kinderombudsman behandelt op dit moment de laatste klacht
klagende ouder, die de situatie vervolgens zelf oplost. De derde
nog. Deze klacht gaat over een jongere die wacht op een passende
klacht gaat over Veilig Thuis. Ook hier heeft de kinderombudsman
plek in de gespecialiseerde jeugdhulp.
informatie en advies gegeven. De kinderombudsman heeft tot slot informatie gegeven aan een moeder wiens dochter geschorst
Nissewaard
is van haar middelbare school.
Op 22 september 2021 is de kinderombudsman in de gemeente raad van Nissewaard beëdigd. Sindsdien zijn er twee klachten
Hellevoetsluis
binnengekomen. Een klacht gaat over een school. Een leerlinge
Dit jaar telt het aantal klachten over de gemeente Hellevoetsluis
moet een niveau zakken en kan daardoor niet op school blijven.
vier. Een basisschool dient de eerste klacht in over de gemeente
Ze heeft bijzondere redenen waarom het niet goed gaat op school.
die niet wil betalen voor de zorg voor een ziek meisje op school.
Daarom zoekt de kinderombudsman direct contact met de school.
Deze klacht lost zich op, omdat ouders een PGB hiervoor krijgen.
Dat leidt ertoe dat de leerlinge op school mag blijven om het jaar
Bij een andere PGB-aanvraag zijn ouders maandenlang met de
over te doen. De andere klacht gaat over het wijkteam. Die klacht
gemeente in gevecht om deze toegekend te krijgen. De kinder
loopt nog.
ombudsman ziet dat er geen schot in zit, terwijl de nood hoog is. Zij legt de zaak voor aan de wethouder jeugd. Dan wordt het
Rotterdam
PGB snel toegekend. De derde klacht is een signaal van een pleeg
Rotterdamse kinderen, jongeren en volwassenen klagen in 2021
moeder, die aangeeft hoe moeilijk het is om alle zorg geregeld te
114 keer bij de kinderombudsman. Een groot gedeelte van deze
krijgen. De laatste klacht is van een kind dat geen contact meer wil
klachten is ook in 2021 behandeld. Nu het merendeel van de
met zijn vader en vraagt wat hij kan doen. De kinderombudsman
klachten uit Rotterdam komt, geeft het bovenstaande overzicht
geeft informatie, ook waar hij hulp kan zoeken.
in de figuren 1 en 2 een duidelijk overzicht van de situatie in Rotterdam.
Krimpen aan den IJssel In 2021 komen er drie klachten binnen van inwoners van Krimpen
Vlaardingen
aan den IJssel. De eerste klacht gaat over JBRR. Een jongere krijgt
In 2021 komen er uit Vlaardingen twee klachten. Beide klachten
geen wezenuitkering en vindt dat de jeugdbeschermer daar niet
gaan over het uitblijven van hulp door het wijkteam. De kinder
genoeg achteraan zit. De kinderombudsman neemt hierover
ombudsman draagt één klacht warm over aan de nationale
contact op met JBRR. De jongere krijgt uiteindelijk zijn uitkering
ombudsman. Ze voorziet de andere klager van advies om zelf
met terugwerkende kracht! Een andere jongere doet de gemeente
het probleem op te lossen.
de suggestie om een boulderbaan aan te leggen. De kinder ombudsman brengt haar in contact met de gemeente. Die wijst dit verzoek op de voorgestelde plek af. De gemeente legt het idee
r
Het bureau van de kinderombudsman Klacht over de kinderombudsman In 2020 is er één klacht over de kinderombudsman ingediend. De kinderombudsman maakt onderdeel uit van het bureau
Deze klacht is in 2021 behandeld. De gemeentelijke ombudsman
gemeentelijke ombudsman. Het bureau kent geen organisatorische
heeft, volgens het klachtenprotocol, de klacht onderzocht en een
en personele scheiding tussen bet werk van de ombudsman en bet
oordeel hierover gegeven.
werk van de kinderombudsman. Dezelfde medewerkers behandelen zowel de klachten gericht aan de kinderombudsman als aan de
De klager vindt dat de kinderombudsman onvoldoende naar
ombudsman. De kinderombudsman beeft daarom geen aparte
haar klacht heeft geluisterd en niet genoeg geholpen heeft. De
begroting.
ombudsman heeft de klacht ongegrond verklaard. Wel heeft de kinderombudsman ervan geleerd om nog vaker dan voorheen
Het team klachtbehandeling is het eerste contactpunt voor klagers
(tussentijds) afspraken met een klager schríftelijk bevestigen.
die zich tot de kinderombudsman wenden. De medewerkers van het
Zo hoopt de kinderombudsman te voorkomen dat er bij een
team klachtbehandeling verzorgen de spreekuren, beantwoorden
klager verkeerde verwachtingen ontstaan over wat de kinder
telefonische vragen en gaan aan de slag met de brieven, e-mails
ombudsman wel of niet kan betekenen.
en de online ingediende klachten. Zij leggen uit of de kinder ombudsman iets kan doen en verwijzen zo nodig door naar de juiste instanties. Bij klachten waarin de kinderombudsman wel iets kan doen, zetten de medewerkers in op het snel oplossen en zo nodig bemiddelen tussen burger en gemeente of instelling. Kwesties die meer tijd en onderzoek vergen, worden door de onder zoekers van de backoffice behandeld. Ook zij bemiddelen zo veel mogelijk, slechts een klein aantal klachten wordt afgerond met een rapport met een oordeel, al dan niet met aanbevelingen aan de gemeente of instelling. Bij het kleine stafbureau liggen de bedrijfsvoeringstaken, de secretariële en managementondersteuning en de advisering aan de kinderombudsman. Voor taken op het gebied van communicatieadvisering en facilitair management, maakt de kinderombudsman gebruik van zelfstandig gevestigde externen. Het bureau gemeentelijke ombudsman heeft een privacybeleid. Dit beleid staat op de website van de kinderombudsman.
V
r
r
\ gemeentelijke
\ ^ kinderombudsmari
r
«ļ ** 4
Meent 106 (4e etage) in Rotterdam
kinderombudsmanoio
0800 2345111 (gratis)
@kinderomboio (ď) @ kinderombudsmanoio
(Q 06 580 73 580
kinderombudsmanrotterdam.nl
kinderombudsmanoio
V__________________________________________ Let op! In de coronaperiode kunnen de spreekuren anders zijn, bekijk voor actuele informatie de website.
Het team van de ombudsman en de kinderombudsman
LŰgtgj
Kantoor Rotterdam
Inloopspreekuur
Minervahuis I
Capelle aan den IJssel
Meent 106 (4e etage)
donderdag 9.00 -10.00 uur
3011JR Rotterdam
(tweemaal per maand) Bibliotheek aan de IJssel,
Inloopspreekuren Rotterdam
Stadsplein 39, Capelle aan den IJssel.
dinsdag 9.00 - 11.00 uur woensdag 13.30 -16.00 uur
Inloopspreekuur
donderdag 18.30 - 20.30 uur
Krimpen aan den IJssel
(alleen in de oneven weken)
donderdag 10.30 -11.30 uur (eens per maand)
Inloopspreekuur Albrandswaard maandag 9.00 - 10.00 uur (eens per maand)
Ontmoetingscentrum De Tuyter, Nachtegaalstraat 8, Krimpen aan den IJssel.
Dorpsstraat 34, Poortugaal.
Inloopspreekuur Nissewaard woensdag 9.00 - 10.00 uur
Inloopspreekuur Hellevoetsluis vrijdag 9.00 - 10.00 uur (eens per maand)
(tweemaal per maand) Bibliotheek De Boekenberg, Markt 40, Spijkenisse.
Het gebouw van het CJG, Vliet 2, Hellevoetsluis.
V.
V
J
ontwerp en opmaak: Elies van der Linden
Wijkcentrum De Boekenstal,
^ kinderoTTibudsTnaTi
PERSBERICHT
řííC®
Rotterdam, dinsdag, 1 maart 2022
Kinderen wachten nog steeds te lang op jeugdhulp Sinds haar aantreden in 2018 heeft de kinderombudsman zorgen over de wachttijden in de gespecialiseerde jeugdhulp. Ook in 2021 gaan weer veel van de klachten die de kinderombudsman ontvangt hierover. In Rotterdam moeten kinderen nu zelfs dubbel wachten: daar ziet de kinderombudsman ook de wachttijden bij de wijkteams oplopen. De wijkteams zijn de toegangspoort tot de gespecialiseerde jeugdhulp. Omdat de kinderombudsman te weinig verandering ziet in de regio Rotterdam deelde zij haar zorgen samen met de andere kinderombudsmannen met de Tweede Kamer. In 2021 gaat de publieke discussie regelmatig over de menselijke maat. Om zo het vertrouwen van de inwoners in de overheid te herstellen. Dat speelt ook op lokaal niveau. In kinderrechtentaai betekent de menselijke maat dat het belang van het kind voorop staat. In klachten die de kinderombudsman ontvangt ontbreekt regelmatig het in kaart brengen van deze belangen. Na tussenkomst van de kinderombudsman komt dit geregeld goed. Soms leidt dat zelfs tot een mooie oplossing. Voorbeelden zijn te lezen in het jaarverslag. Een positieve ontwikkeling die de kinderombudsman in 2021 ziet is dat gemeenten en jeugdhulpinstellingen kinderen en jongeren meer betrekken bij beslissingen die over hen gaan. Op individueel niveau en bij het opstellen van beleid.
Wat nog ontbreekt, en heel noodzakelijk is, zijn regels over hoe jeugdparticipatie moet plaatsvinden. Zonder die regels ligt schijnparticipatie op de loer. Dat schaadt kinderen in plaats van dat het bijdraagt aan hun ontwikkeling. De kinderombudsman ontving in 2021 285 vragen en klachten. Het valt op dat er dit jaar meer klachten en vragen van jongeren zelf binnen kwamen. Ook valt op dat klagers vaker aan kinderrechten refereren. Dit zijn twee positieve ontwikkelingen. De klachten gingen over uiteenlopende onderwerpen. Zo kwamen onder andere aan bod: foutieve rapportages in de jeugdzorg, moeizame PGB-aanvragen, 18-/18+ problematiek en klachtbehandeling door klachtencommissies.
De gemeentelijke kinderombudsman controleert of de rechten van kinderen worden gewaarborgd. Stans Goudsmit behandelt klachten over de gemeenten Albrandswaard, Capelle aan den IJssel, Hellevoetsluis, Krimpen aan den IJssel, Nissewaard , Rotterdam en Vlaardingen (tot 1 januari 2022). Omdat de gemeenten verantwoordelijk zijn voor de jeugdhulp, behandelt de kinderombudsman ook klachten over instellingen die de jeugdhulp uitvoeren.
Noot voor de redactie:
Kinderombudsman Stans Goudsmit is voor nadere informatie telefonisch bereikbaar via: 06 83981570, of per mail via: n.donselaar@ombudsmanrotterdam.nl (Nadine Donselaar, junior stafmedewerker)