[22bb004029] Beantwoording vragen over de wijk digitaal buiten spel bij bewonersinitiatieven

Gemeente Rotterdam

Dienstverlening Economie, Wijken en Kleine kernen Roos Vermeij Van: R.J. Dompeling Telefoon: 06-39116461 Uw kenmerk: 22bb3136 Ons kenmerk: M2204-2622 22b03798 Bijlage(n): 0 Onderwerp: De wijk digitaal buiten spel bij

Aan de gemeenteraad

bewonersinitiatieven Datum: B&W 7 juni 2022

Op 14 april 2022 stelde T. Kind (Volt Rotterdam) ons schriftelijke vragen over de wijk digitaal buiten spel bij bewonersinitiatieven Inleidend wordt gesteld: Volt staat positief tegenover innovaties op het gebied van digitale burgerparticipatie, zoals het E-participatieplatform Mijn Rotterdam, omdat deze kunnen bijdragen aan het vergroten van de innovatieve kracht in wijken, betrokkenheid van bewoners en het vertrouwen in de lokale democratie. Tegelijkertijd wordt er in de internationale literatuur gewezen op het belang van een zorgvuldige implementatie van deze innovaties, vooral als het de toekenning van bewonersinitiatieven betreft. Hierover gaan onze vragen. Per 17 maart 2022 j.l. is de verantwoordelijkheid voor de toekenning van bewonersinitiatieven overgeheveld van de wijkraden en gebiedscommissies naar wijknetwerkers en wijkmanagers (kleine initiatieven tot <€2.500,-) en de stem van bewoners in de wijk (grote initiatieven €2.500,-- €20.000,-).

Met betrekking tot de tweede categorie betreft het initiatieven die een substantieel aantal bewoners bereiken in de wijk, zoals een wijkfestival, het realiseren van een sportvoorziening in de openbare ruimte of het gezamenlijk verbeteren van de groenvoorziening Bij de toekenning van deze initiatieven is er een belangrijke rol weggelegd voor het digitale participatieplatform Mijn Rotterdam, het centrale punt waar de initiatieven van bewoners ingediend en gepubliceerd worden. Bewoners van 12 jaar en ouder die zijn geregistreerd en ingelogd op Mijn Rotterdam kunnen vervolgens een stem uitbrengen op de initiatieven die hun voorkeur hebben. Het initiatief met de meeste stemmen krijgt een subsidiebedrag toegewezen. In totaal is er in 2022 €4.000.000,- te verdelen over de verschillende bewonersinitiatieven. Onderdeel van de nieuwe regeling zijn twee tranches waarbinnen grote initiatieven ingediend kunnen worden. De eerste mogelijkheid tot indiening loopt tot 30 april, de

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2 7 juni 2022 M2204-2622

mogelijkheid tot stemmen loopt van 1 juni tot en met 14 juni. De tweede mogelijkheid tot indiening loopt van 15 juni tot 31 augustus, de mogelijkheid tot stemmen van 1 oktober tot 14 oktober. Met nog ongeveer 2 weken tot de deadline van indiening voor de eerste tranche baart het ons zorgen dat er op het moment van schrijven nog geen bewonersinitiatieven met de status 'gepubliceerd' zichtbaar zijn op Mijn Rotterdam. Onze zorgen sluiten aan bij het artikel op Vers Beton van 16 maart j.l.'waarin wordt gewezen op het risico dat er de hele zomer geen grote bewonersinitiatieven mogelijk zijn door het korte tijdspad en de drempels die zijn opgeworpen. Het lijkt het erop dat er voor snelheid is gekozen, door het gewijzigde beleid t.a.v. bewonersinitiatieven gelijktijdig met de aanstelling van de nieuwe Wijkraden in te voeren. Wij vinden het belangrijk dat deze snelheid niet ten koste gaat van de bewonersinitiatieven in Rotterdam. Hieronder volgen de vragen en onze beantwoording:

Vraag 1 Hoeveel kleine en grote bewonersinitiatieven zijn er op dit moment ingediend (niet gepubliceerd)? In welke wijken? In totaal zijn er 304 initiatieven ingediend via Mijn Rotterdam: 227 kleine initiatieven en 77 grote initiatieven.

Wijk

Toten met 2.500 euro

Tussen de 2.500 en 20.000 euro

Afrikaanderwijk

8

3

Ag niesebuurt-Provenierswijk

9

2

Bergpolder-Blijdorp-Liskwartier Beverwaard

7

3

5

2

Bloemhof

7

1

Bospolder-Spangen-Tussendijken

9

2

Carnisse-Zuiderpark

6

Cool-Scheepvaartkwartier-Stadsdriehoek Crooswijk

4

3 3

7

1

Delfshaven-Schiemond

5

5

Dijkzigt-Oude Westen

6

1

Entrepot-Noordereiland Feijenoord

8

2

5

1

Groot-IJsselmonde en Oud IJsselmonde Heijplaat

15

1

1

0

Hillegersberg

1

0

Hillesluis

17

Hoek van Holland

6

3 3

'versbeton.nl/2022/03/de-belofte-van-e-democracy-platform- mijn rotterd am- pakt-deelvan-de- macht-van-wijkraden/

Blad: Datum : Ons kenmerk:

3 7 juni 2022 M2204-2622

Hoogvliet

13

5

Katendrecht-Wilhelminapier

3

1

Kralingen

7

2

Kralingseveer

1

1

Lage Land, Prinsenland en 's-Gravenland . Lombardijen

5

3

4

2

Mathenesse

4

1

Middelland-Nieuwe Westen Nesselande

8

3

0

1

Ommoord

1

1

Oosterflank

1

0

Oud Charlois-Wielewaal Oude Noorden

7

2

10

1

Overschie

8

4

Pendrecht-Zuidwijk

5

2

Pernis

5

6

Rozenburg

1

1

Schiebroek

5

1

Tarwewijk

4

0

Vreewijk

2

2

Zevenkamp

7

2

227

77

Totaal

De generieke uitkomsten van initiatieven per wijk worden ook gedeeld met de wijkraden zodat ze inzicht hebben in de initiatieven in hun wijk en aandacht kunnen vragen voor het platform, stemronde en indienen initiatieven. Vraag 2: Bent u het met ons eens dat het zorgelijk is dat er in deze eerste tranche nog geen grote bewonersinitiatieven zijn gepubliceerd? Hoe verklaart u dit? Vooralsnog delen wij uw zorgen niet. De procedure voor publicatie is, zoals opgenomen in de door uw raad vastgestelde subsidieregeling voor de bewonersinitiatieven, uiterst secuur. Dit betekent dat er een aantal stappen doorlopen moeten worden om te publiceren op de website. Dit betekent echter niet dat er nog geen initiatieven ingediend zijn (zie overzicht antwoord vraag 1). Voorafgaand aan het indienen van een initiatief wordt met initiatiefnemer gekeken wat er nodig is om het initiatief te laten slagen. Uiteindelijk wordt het definitieve initiatief waar subsidie voor is aangevraagd op basis van de subsidieregeling ambtelijke getoetst op uitvoerbaarheid. Indien een initiatief toch niet kan worden uitgevoerd omdat het bijvoorbeeld tegen wet- en regelgeving in gaat of het initiatief technisch onmogelijk is wordt het niet gepubliceerd op Mijn Rotterdam. Dit betekent dat publicatie altijd achterloopt op de werkelijke binnengekomen aanvragen.

Hiermee voorkomen we het scenario dat bewoners enthousiast worden over een initiatief waarbij aan de voorkant al bekend is dat uitvoering onmogelijk is. Op dit moment vindt deze toetsing plaats op de ingediende initiatieven.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4 7 juni 2022 M2204-2622

Zoals uit vraag 1 blijkt zijn vanaf 17 maart 304 initiatieven ingediend via Mijn Rotterdam. Dit komt neer op ruim 15% van het totale aantal op basis de ingediende initiatieven in 2019 (circa 1900). Dit is een substantieel aantal, zeker als rekening wordt gehouden met het grote aantal initiatieven (553 initiatieven, +/-2 mln. euro) dat in de eerste maanden van het jaar bij de gebiedscommissies, wijkraden en wijkcomités (onder oude stelsel) zijn ingediend. Uit historische data kunnen we namelijk vaststellen dat een groot gedeelte van de initiatieven aan het begin van het jaar aangevraagd worden door initiatiefnemers. Op basis hiervan kan worden geconcludeerd dat de wijzigingen in ieder geval niet tot een afname heeft geleid in het totale aantal bewonersinitiatieven. De uitdaging ligt ons inziens eerder bij stemronde 2, waarbij we in de tussentijd zoveel mogelijk Rotterdammers bekend willen maken met het platform mijn Rotterdam en de mogelijkheden om on/offline initiatieven in te dienen en erop te stemmen. Daarnaast zijn de wijkraden, die een cruciale rol spelen in het activeren, enthousiasmeren en verbinden van het wijknetwerk ten behoeve van initiatieven, pas op 20 april geïnstalleerd. Dit betekent dat zij hun rol nog niet maximaal hebben kunnen benutten t.b.v. deze eerste ronde.

Naar verwachting zullen deze twee 'hobbels' verdwijnen, de bekendheid met het proces toenemen en dus het aantal initiatieven en profielen op mijn Rotterdam stijgen. Vraag 3: In de technische sessie van 10 februari j.l. is aangegeven dat er op dat moment 428 accounts zijn aangemaakt door bewoners en Mijn Rotterdam "nog een incidentele bestemming is". Hoeveel Rotterdammers hebben op dit moment een account aangemaakt op Mijn Rotterdam? Hoe groot is dit percentage t.o.v. alle stemgerechtigden per wijk? Hoeveel stemmers zijn in uw ogen wenselijk t.a.v. een democratisch stemproces bij grote bewonersinitiatieven? Op dit moment zijn in totaal 1800 accounts aangemaakt. Dat is nog niet zo veel als dat we zouden willen maar we verwachten dat naarmate de wijkraden beter ingespeeld raken, actiever worden en de gemeente extra heeft ingezet op de bekendheid van het platform, het aantal accounts nog fors gaat stijgen. Door de gemeente is op verschillende manieren al aandacht gevraagd bij de start van het platform. Waarbij het bekend maken van de kandidaat wijkraadsleden is gebruikt als de kick-off van het platform. Hiervoor is op de Afrikaandermarkt een persmoment georganiseerd waarbij de wethouders Vermeij en van Gils de aftrap gaven. Hierop volgend is een promotie bus met de foto's alle kandidaat wijkraadsledendoor Rotterdam gaan touren.

In de dagen daarna is er een grote verscheidenheid aan middelen ingezet. Zoals onder andere het AD, de Havenloods, Stadskrant, RTV Rijnmond, Open Rotterdam en TV Zuid, Social media centraal en in alle gebieden (Facebook, Instagram, Twitter en LinkedIn), schermen publieklocaties en rotterdam.nl Er is na de lancering van het platform voortdurend ingezet op de bekendheid van de projecten op het platform. In aanvulling daarop zijn er gemeentelijke social mediakanalen ingezet en waar mogelijk huis aan huis verspreide bewonersbrieven. Ook in de dit voorjaar door Opzoomer Mee naar voormalig initiatiefnemers verstuurde mail is er naar het platform verwezen. Vanaf 1 juni zal duidelijk zijn welke initiatieven gestemd kan gaan worden en wordt actief ingezet op het oproepen tot stemmen in de wijken. In de tussentijd (tussen de

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5 7 juni 2022 M2204-2622

indieningsronde en stemronde) wordt er vanuit communicatie aandacht besteed aan het enthousiasmeren van bewoners, warm maken op de initiatieven die binnenkort op de website komen en het verhogen van bezoekers op de website zodat bewoners een account aanmaken en gaan rondkijken. Dat wordt onder andere gedaan via social media, de stadskrant, online bannering en via de bestaande netwerken zoals OpzoomerMee, wijkmanagers, wijkraadsleden en initiatiefnemers zelf. Aan de ene kant communicatie maatwerk in de wijk waar het kan en andere kant zoveel mogelijk stadsbreed. De boodschap aan bewoners is enerzijds dat er leuke initiatieven aankomen en anderzijds enthousiasmeren om zelf met een goed idee mee te doen aan de volgende i ndieni ngsronde. Ook bij de algemene communicatie over 'de wijk aan zet!' en het bewonersinitiatieven proces wordt aandacht besteed aan het bestaan van dit platform en het gebruik hiervan. De ambtenaren uit de gebiedsorganisatie zijn daarnaast in de wijk actief om de bewoners te wijzen en te helpen bij de aanvragen. Op deze manier worden wijkbewoners op verschillende manieren geinformeerd over het platform. Ook bij de algemene communicatie over 'de wijk aan zet!' en bewonersinitiatieven proces wordt aandacht besteed aan het bestaan van dit platform en het gebruik hiervan.

Ingaand op uw vragen rondom democratische legitimiteit; Vanuit de gemeente is het uitgangspunt een zo laagdrempelig en inclusief mogelijk proces in te richten. Iedereen vanaf 16 jaar of ouder mag stemmen op mijn.rotterdam.nl (12 jaar voor offline). Er is dan ook voor gekozen om voort te bouwen op de voorwaarden in de vorige subsidieregeling (Bij een aanvraag zijn 5 ondersteuningsverklaringen nodig om aan te tonen dat er draagvlak is voor het initiatief) en niet een drempel in te richten voor het stemmen. Iedereen met een goed idee moet dit idee kunnen indienen of de gelegenheid hebben mee te stemmen over wat er belangrijk is in de wijk. Door middel van diverse communicatiemiddelen brengen we daarom het stemmen op bewonersinitiatieven breed onder de aandacht. Wij vinden het dan ook niet wenselijk om de nadruk te leggen op een minimumaantal stemmen voor voldoende draagvlak. Juist door alle bewoners de kans te geven te stemmen op initiatieven in hun wijk vergroten we de democratische legitimiteit, het is een vorm van directe inspraak waar de invloed van bewoners op initiatieven in vorige bestuursperiodes vooral indirect was, via de gekozen gebiedscommissies, wijkraden en wijkcomités. Het proces moet zichzelf nog bewijzen en wijkbewoners moeten de weg naar het platform nog vinden. Daar willen we op inzetten.

Daarnaast zorgen de voorwaarden in de subsidieregeling en het niet in strijd zijn met het wijkakkoord (dat door de wijk is opgesteld) dat alleen initiatieven kunnen worden uitgevoerd die van waarde zijn voor de wijk. Er wordt dus op verschillende manieren gewerkt aan het draagvlak.

Vraag 4: In de collegebrief van 18 maart j.l. (22bb173} wordt gesproken over het belang van een communicatieaanpak Bewonersinitiatieven. Deze aanpak vond/vindt ongeveer gelijktijdig plaats met de communicatieaanpak Wijkraadverkiezingen en het Wijknieuws. Op dit moment is op 21 maart j.l. gepubliceerde informatievideo over de bewonersinitiatieven iets meer dan 100 keer bekeken. Hoe beoordeelt u de effectiviteit van de communicatieaanpak op dit moment?

Blad: Datum: Ons kenmerk:

6 7 juni 2022 M2204-2622

In februari en maart is extra aandacht gegeven aan het nieuwe proces bewonersinitiatieven. Zo is onder andere via bestaande kanalen als social media, de stadskrant, rotterdam.nl, het wijknieuws en via collega's in de wijken berichtgeving verspreid. Hiervoor zijn informatieteksten, een infographic, een explainer (filmpje} en een flyer ontwikkeld. Daarnaast zijn ook via bestaande netwerken zoals bijvoorbeeld OpzoomerMee en Citylab010 betrokken Rotterdammers geïnformeerd. Begin april is de focus meer gelegd op het tijdig indienen (met als deadline 30 april) van een initiatief boven de €2.500,- Bovenstaande kanalen en middelen zijn daarvoor nogmaals uitgerold. Daarbij zijn op de socials extra korte filmpjes en berichten gepromoot. De effectiviteit en het bereik van dergelijke communicatie inzet is moeilijk te meten.

Vraag 5: In de collegebrief van 18 maart j.l. (22bb173} geeft u aan dat de initiatieven ter controle worden voorgelegd aan de Wijkraad, voordat deze gepubliceerd worden op Mijn Rotterdam. Wat houdt deze controle precies in? In hoeverre zijn de Wijkraadsleden meegenomen in de nieuwe werkwijze rondom de bewonersinitiatieven? Wanneer wordt deze controle uitgevoerd? De wijkraad toetst of de initiatieven inhoudelijk niet tegen het wijkakkoord ingaan. Daarnaast is er een ambtelijke toets op haalbaarheid en uitvoerbaarheid. Hierdoor kunnen bewoners alleen stemmen op initiatieven die uitvoerbaar zijn en passen bij het wijkakkoord. Op die manier borgen we de stem en wens van de wijk, via het wijkakkoord en door direct te stemmen op een initiatief. Om de wijkraad en overige bewoners te informeren zijn verschillende communicatiemiddelen gemaakt zoals een factsheet over het proces, diverse animaties en een filmpje met uitleg over het proces. Ook in de algemene communicatiestrategie over wijk aan zet wordt aandacht besteed aan de bewonersinitiatieven omdat die een belangrijke rol spelen in de beweging naar meer zeggenschap in de eigen leefomgeving.

Aan de wijkraden en de rol van de wijkraad wordt specifiek aandacht besteed door de adviseurs van de wijkraden (wijkraadscoördinator) Zij hebben uitleg gekregen over het proces van bewonersinitiatieven in zijn geheel en de rol van de wijkraad specifiek, in de handreiking die de wijkraden krijgen is een apart hoofdstuk besteed aan dit proces.

Vraag 6: Wat is de reden dat er een maand tussen de deadline van indiening (30 april) en de start van het stemmen (1 juni) zit? Zie antwoord vraag 2. Na het indienen van het initiatief is er een periode nodig voor de ambtelijke toets op uitvoerbaarheid en eventuele uitwerkingsvraagstukken voor de indieners.

Vraag 7: Bent u het met ons eens dat de deadline tot indiening (30 april) verruimd zou moeten, zodat bewoners meer ruimte krijgen om initiatieven in te dienen en grote bewonersinitiatieven niet over de zomer heen getild hoeven te worden naar de 2e tranche?

Blad: Datum: Ons kenmerk:

7 7 juni 2022 M2204-2622

Nee. Voor een zorgvuldig proces om de ingediende plannen te toetsen op uitvoerbaarheid is tijd nodig. Dit betekent dat als de sluitingsdatum wordt verruimd, de stemrondes ook later ingaan en initiatiefnemers ook later in het jaar pas duidelijkheid krijgen of zij een subsidie ontvangen. Bij de vormgeving van dit proces is gekozen voor een balans tussen zorgvuldigheid, snelheid en laagdrempeligheid. Overigens heeft het college met betrekking tot de bewonersinitiatieven het uitgangspunt dat dit een overgangsjaar is en de wijzigingen in de vernieuwde regelgeving niet ten koste moet gaan van waardevolle initiatieven voor de wijk. Op basis van de vorige subsidieregeling hebben initiatiefnemers in het begin van het jaar bij de gebiedscommissies al subsidie kunnen aanvragen voor activiteiten over heel 2022. In sommige gevallen is dat een gebruikelijke manier omdat het dan bijvoorbeeld om subsidie gaat voor een jaarprogrammering van een stichting. Deze partijen zijn erbij gebaat om bij het begin van een jaar duidelijkheid te krijgen over de jaarprogrammering. Voor het college past dit bij het overgangsjaar. Vanaf 2023 dienen zij mee te doen met een stemronde. Daarbij wordt in 2022 als onderdeel van de evaluatie van het implementatieplan Wijk aan Zet ook gekeken naar de bewonersinitiatieven en welke lessen er zijn voor verbeteringen om door te voeren in het nieuwe subsidiejaar 2023.

Burgemeester en wethouders van Rotterdam,