[22bb003867] Bijlage 2 behorende bij 22bb3852 over Plan Openbare Ruimte Feyenoord City ( april 2022 )

FEYENOORD CITY WORDT TOEKOMSTBESTENDIG Door flexibel ontwerp te combineren met oplossingen voor slimme mobiliteit en energiezuinige en klimaatadaptieve maatregelen wil Feyenoord City de norm bepalen voor een duurzame en toekomstbestendige ontwikkeling, met minimale impact op het milieu en flexibel genoeg om te voldoen aan veranderende maatschappelijke en economische behoeften en zich aan te passen aan klimaatveranderingen en onvoorziene stress veroorzakende factoren.

FEYENOORD CITY BIEDT EEN BESTEMMING Als multifunctionele ontwikkeling, op een unieke locatie, met iconische gebouwde en landschappelijke elementen en veelzijdige en flexibele functies en open ruimtes, heeft Feyenoord City alle ingrediënten in zich om een gewilde bestemming voor bezoekers uit Rotterdam-Zuid, Rotterdam en daarbuiten te worden.

Drie Iconen / Attracties

Evenementencreatie

Met het Nieuwe Stadion, De Kuip en het getijdenpark heeft Feyenoord City drie grote beeldbepalende trekpleisters, waarmee het gebied op de kaart wordt gezet. De Kuip, momenteel thuishaven van de voetbalclub Feyenoord, is een monument dat een unieke transformatie zal ondergaan van voetbalstadion tot een multifunctioneel gebouw. De Kuip blijft voor zowel Rotterdammers als bezoekers van elders een trekker in het gebied. Het Nieuwe Stadion wordt het grootste voetbalstadion van Nederland voor wedstrijden en evenementen. Het Nieuwe Stadion zal een icoon zijn, gelegen in de rivier, zichtbaar vanaf het water, en door middel van het Concourse en de trappartijen uitzicht verschaffend op de skyline van de stad. Ook de open omloop van het stadion is een belangrijke plek voor het gebied en fungeert als een verzameling verschillende pleinen.Het getijdenpark is prachtig ontworpen in aansluiting op de verschillende waterniveaus, waarbij bij inkomend en uitgaand tij verschillende soorten waterplanten tevoorschijn komen. Binnen het door de dam beschermde gedeelte van het getijdenpark kunnen voetgangers vanaf drijvende vlonders genieten van de meeslepende ervaring die de Maas biedt. Samen vormen de drie attracties de levensader van Feyenoord City, het nieuwe hart van RotterdamZuid.

Feyenoord City is een plek voor mensen, waar het heden wordt verbonden met het verleden, en waar het ruimtelijk ontwerp een combinatie biedt van straten en ruimtes die samen belangrijke centra voor activiteiten en bijeenkomsten vormen. De Strip en het Concourse, de open ruimte rondom het Nieuwe Stadion, zijn plekken waar informele evenementen kunnen plaatsvinden; de openbare ruimte is ontworpen om verschillende typen evenementen te kunnen huisvesten, van sportevenementen in de buitenlucht en culinaire festivals tot nieuwe lokale initiatieven. De drie belangrijkste groene parken Mallegatpark, Kuip Park en het getijdenpark bieden diverse gebruiksmogelijkheden, van sportactiviteiten tot culturele of educatieve activiteiten. Het zijn plekken om samen te komen en te verblijven, maar daarnaast ook gedenkwaardige overgangsgebieden. Met hun combinatie van verschillende landschappen, ondersteund door cafés, restaurants, kiosken en gemeenschapscentra rond de groenstructuur vormen ze een bestemming en een centrum om te sporten, vrienden te ontmoeten, te zonnen in de zomer, te ontspannen tijdens de lunchpauze of te genieten van een picknick.

39 • 170

3 Hoofdstructuur Openbare Ruimte

3.1 Hoofdstructuur Openbare Ruimte De verschillende strategieën landen in het gebied. Dit gebeurt niet willekeurig, maar via een raamwerk dat is uitgewerkt aan de hand van een hoofdstructuur. Zo ontstaat een hiërarchie waarmee duidelijk wordt waar welke strategie wordt toegepast. De Nieuwe Maas, het Varkenoordseviaduct, als onderdeel van de stadsboulevard Laan op Zuid – Stadionweg, en de Strip dragen de openbare ruimte van Feyenoord City. Daarbij zorgen de Nieuwe Maas en de stadsboulevard voor de verankering van het plangebied in de stad en vormt de Strip de interne ruggengraat ervan. De rivier is er sinds mensenheugenis, het Varkenoordseviaduct is er gekomen begin jaren 90 en de Strip moet nog worden gemaakt. Het Nieuwe Stadion en haar Concourse maken optimaal gebruik van de landschappelijke ligging. De rivier kan worden beleefd en benut door bewoner, recreant en toerist. Het Varkenoordseviaduct krijgt een

nieuwe en grotere betekenis als onderdeel van de stadsboulevard in de nieuwe stedelijke setting van woonomgeving en voetgangersgebied. Naast transitieruimte wordt het ook een verblijfsgebied, een moment van verheffing richting het Nieuwe Stadion voor zowel de automobilist als het langzaam verkeer. De Strip is de as die wordt opgespannen tussen De Kuip en het Nieuwe Stadion. Het opgetilde maaiveld dat de barrières slecht die spoor en autowegen opwerpen voor de voetganger. De automobilist verandert er in een voetganger, als hij of zij onder de Strip parkeert en boven gaat flaneren of winkelen.

ruimtes doen hetzelfde op buurtniveau in Veranda en Hillesluis. Nieuwe verbindingen en plekken zorgen voor de relatie met de omliggende wijken en voor het versterken van de sociale structuren en brengen de oude en nieuwe buurten met elkaar in verband door oude barrières te overwinnen. Het nieuwe (intercity)station is bijvoorbeeld aanleiding om een voetgangersbrug over het spoor te leggen en zo Hillesluis te verbinden met de Strip, met De Kuip, de Veranda en het Nieuwe Stadion. Zo ontstaat via die belangrijke plekken een dichter stratenpatroon, en een echt stedelijk buurtgevoel.

De belangrijkste plekken liggen aan deze dragers, en brengen diverse informele en formele routes samen – een fijnmazig netwerk van straten en paden in de omgeving. Kuip Park en Concourse, Mallegatpark en Stationsplein vormen de hoofdruimtes in dit nieuwe stadsinterieur. De wijkgerelateerde openbare

VERANDAPLEIN WATER FRONT PARK

NIEUWE MAAS STRIP

KUIP PARK

MALLEGAT PARK CONCOURSE

T

C DU

VARKENOORDSE PARK

VIA

DS

OR

NO

VREDESPLEIN

E RK VA

1. DRIE DRAGERS

42 • 170

2. DE BELANGRIJKE PLEKKEN LIGGEN AAN DEZE DRAGERS

3. WIJKGERELATEERDE OPENBARE RUIMTES

Legenda Plekken Subcentrum

Wijkontsluitingsweg

Rivierparken

Buurtontsluitingsweg

Wijkpark

Rondje Stadionpark

Buurtpleinen

Promenade (Strip) Waterkering

Lijnen Stadsboulevard

Sociale verbindingen

Nieuwe Maasoever

Routes langzaam verkeer

Stadsstraat

getijdenpark Verandaplein e

ad

itk

et

Pi

Sm

Rondje Stadionpark

eg

w

n io

ad

St

Waterfrontpark

jk

d or

Nieuwe Maas

no

Di

Kuip Kuip Park

e rk

Va

Strip Mallegatpark

Coen Moulijnweg

e

h sc

Olympiaweg

spoor

Concourse uct

ad

i sev ord

Colosseumweg

eno

k Var

Varkenoordse Park 2e s Ro t

a tra

es

Vredesplein

43 • 170

3.2 Lijnen Lange lijnen komen samen in Feyenoord City, en deze lijnen maken de stad: de stadsboulevard, de Maasoever, de waterkering, het spoor. Ze bepalen in belangrijke mate de sfeer en identiteit van iedere nieuwe buurt, van iedere nieuwe woontoren. Naast verbinding zijn ze vaak ook een harde fysieke begrenzing van oud en nieuw, open en dichtbebouwd en van verschillende identiteiten die ermee gepaard gaan. Hillesluis is anders dan de Veranda, en iedere wijk is verbonden met een andere periode in de ontwikkeling van Rotterdam en van Zuid. De lijnen liggen vast, ze gaan niet zomaar anders lopen.

In dit hoofdstuk worden deze lijnen één voor één toegelicht in tekst en met profielen. Daarnaast is er nog een fijnmazig netwerk van voetgangers- en fietsverbindingen binnen het plangebied en van het plangebied naar de omliggende wijken. Deze verbindingen vormen als geheel een eigen structuur.

Binnen het raamwerk openbare ruimte krijgen de lijnen zoveel mogelijk een continu profiel, een eenduidige materialisering, een heldere opzet. Het handboek voor de openbare ruimte ‘De Rotterdamse Stijl’ onderscheidt een aantal kenmerkende lijnen voor de stad. Voor bestaande lijnen worden de uitgangspunten zo aangescherpt:

Voor voetgangerszones wordt een breedte tussen de 5 en 3.5 meter aangehouden afhankelijk van het type straat. Bij een eenrichtingsfietspad is dat 3 meter en een tweerichtingsfietspad 4 meter. Dit is nodig om voldoende ruimte in de stad te maken voor veilige en comfortabele langzaam verkeer routes.

• • • • • • • •

Stadsboulevard Nieuwe Maasoever Stadsstraat Wijkontsluitingsweg Buurtontsluitingsweg Promenade (Strip) Rondje Stadionpark Waterkering

Voor elke verkeersstroom zijn er standaardmaten. Bij een nieuwe inrichting moeten die als uitgangspunt gelden als daar voldoende ruimte voor is. De maten die hieronder worden genoemd zijn minimum maten. In de doorsnedes in dit hoofdstuk worden deze maten waar mogelijk aangehouden.

Bij een trambaan wordt uitgegaan van 6 meter ruimte en met een halte erbij is dat 12 meter. Voor een weg met twee rijstroken is de standaard 6,5 meter en een rijbaan tussen bermen is 4,5 meter. Het minimum van een zijberm is 2.5 meter vanwege te ruimte voor bomen en verkeerslichten.Voor de breedte van een parkeervak is de minimum maat 2 meter. Ten aanzien van het aantal en lengte van de rijstroken/opstelvakken wordt ter plaatse van de kruispunten in goed overleg o.b.v berekeningen en ruimtelijke ambities bepaald wat het meest wenselijk is op de betreffende plek.

44 • 170

Klimaatbestendigheid is voor alle profielen een belangrijk aandachtspunt. Goede afwatering en meer infiltratieruimte is nodig zodat hevige neerslag niet tot wateroverlast leidt. Een uitgangspunt bij klimaatbestendige inrichting is dat het hemelwater zoveel mogelijk lokaal verwerkt wordt door het in de ondergrond te infiltreren. Op deze manier komt het regenwater ook ten goede aan het grondwater en voorkomt het hiermee droogte.

Legenda Stadsboulevard Nieuwe Maasoever Stadsstraat Wijkontsluitingsweg Buurtontsluitingsweg Rondje Stadionpark Promenade (Strip) Waterkering

45 • 170

3.2.1 Stadsboulevard De voornaamste stadsboulevard in het plangebied is de verbinding Laan op Zuid - Varkenoordseviaduct - Stadionweg. Maar ook de Coen Moulijnweg is een stadsboulevard. In het profiel van de stadsboulevard doen de bebouwing en ‘de plint’ van die bebouwing duidelijk mee. Een brede opzet, met bomenrijen waar mogelijk en groene middenbermen, met ventwegen waar nodig, fietspaden en brede trottoirs aan beide zijden en een doorgaande autoroute als centrale as kenmerkt de stadsboulevard. Stadsboulevards zijn de voornaamste verbindingen in de stad. Bestaande kwaliteiten van de stadsboulevards worden versterkt en ontbrekende kwaliteiten krijgen, waar mogelijk, een plek. Vanuit de Rotterdamse Stijl zijn richtlijnen meegegeven die bij de uitwerking van de profielen zo goed als mogelijk worden meegenomen. De belangrijkste zijn: • Evenwicht tussen verblijfsfunctie, ruimte voor fietsers en voetgangers en stroomfunctie van gemotoriseerd verkeer. • Laanprofiel als basis, met centraal gelegen rijbanen en middenberm, geflankeerd door bermen en trottoirs. • De stadsboulevards hebben ofwel een vrijliggend fietspad ofwel een parallelweg waarvan fietsers gebruik kunnen maken. • Symmetrisch profiel. • Profiel blijft bij kruispunten binnen de maat van bermen en rijbanen, afslagstroken worden binnen de marge van de bermen opgelost. • Schrikstrook invoegen tussen rijbaan en fietspad.

• Bij parallelwegen enkelzijdig langsparkeren aan de trottoirzijde om uitstapstroken in de groenberm te voorkomen. • Indien er een trambaan is, is deze centraal (midden) in het profiel gelegen. • Robuuste boomstructuur (eerste grootte bomen) op de trottoirs, niet in de zone met parkeervakken. 46 • 170

3 2

1

1. Varkenoordseviaduct 2. Coen Moulijnweg 3. Stadionweg

1. Varkenoordseviaduct

De stadsboulevard van de Laan op Zuid naar de Stadionweg loopt over het Varkenoordsviaduct en langs het Concourse. Kwaliteiten van de stadsboulevard willen we versterken op het viaduct waar we de ruimte vinden. Het viaduct heeft over de gehele lijn een divers profiel. Het doel is het viaduct ‘te ontviaducten’, dat wil zeggen zodanig in de stedelijke structuur op te nemen en in te passen dat het niet meer als een viaduct wordt ervaren. Om helder aan te geven wat de ambitie is geven we drie profielen weer: nabij Rosestraat, midden op het viaduct en nabij Burgerhoutstraat.

Uitgangspunten profiel nabij Rosestraat: • De laanstructuur van de Laan op Zuid loopt zo ver als mogelijk door, waarbij we de trambaan vergroenen. • De tramhalte wordt verplaatst naar de noordkant van het kruispunt van de Laan op Zuid. • De opgang van het Concourse loopt zo lang als mogelijk gelijk met het Varkenoordseviaduct en is minimaal 18 meter breed. • Het trottoir aan de Colosseumplot is minimum 5 meter breed.

huidige situatie Voldoende ruimte voor de voetganger (Wibautstraat, Amsterdam)

voorstel

Groene trambaan (Centraal Station, Rotterdam)

47 • 170

Uitgangspunten profiel midden: • Indeling viaduct behouden. • Het hoogteverschil tussen het Concourse en het Varkenoordse viaduct wordt architectonisch of groen opgelost. • Concourse ontwerpen waarbij een doorgaande route mogelijk is.

Aandachtspunten: • Onderzoeken of een schrikstrook kan worden gecreëerd tussen het auto- en fietsverkeer. • Onderzoeken mogelijkheden voor vergroenen trambaan. • Bouwen op en naast de waterkering en uitbreidbaarheid van de waterkering.

huidige situatie Hoogteverschil architectonisch opgelost (Arnhem Centraal Staion)

voorstel 48 • 170

Route langs een groen ingepast hoogteverschil (Vancouver, Canada)

UItgangspunten profiel nabij Burgerhoutstraat: • Vergroenen waar mogelijk. • Ten opzichte van de bestaande zijkant van het viaduct ten behoeve van een opgang, minimaal 5m breed, naar het opgetilde maaiveld of het Concourse. • Opgang naar het Concourse of opgetilde maaiveld langs de Waterfrontplot zo lang als mogelijk gelijk laten lopen met viaduct. • Waar mogelijk het fietspad iets breder uitvoeren. • Waar mogelijk het trottoir van het viaduct verbreden.

Aandachtspunten: • De plintuitwerking van de Waterfrontplot aan de zijde van het Varkenoordseviaduct ten behoeve van het creëren van een levendige, sociaal veilige en aangename route. • Maatvoering oversteek Burgerhoutstraat in relatie zien tot stromen voetgangers en fietsers.

huidige situatie Een sociaal veilige en aangename route (Ewha University, Korea)

voorstel

Groen in het profiel: bomen en gras (Wibautsraat, Amsterdam)

49 • 170

2. Coen Moulijnweg

De Coen Moulijnweg wordt alleen aangepakt bij de kruising van de nieuwe ontwikkeling van Stadionpark en het Topsportcentrum. Aan de oostzijde moet ook een hoogteverschil worden opgelost met die nieuwe ontwikkeling.

Uitgangspunten profiel: • Voorzien van afslagstroken bij kruising nieuwe ontwikkeling Stadionpark en Topsportcentrum. • Het Rondje Stadionpark moet goed ingepast worden bij de oversteek van Stadionpark naar de Kuip. • Maken van een wadi als verbinding naar de nieuwe ontwikkeling van Stadionpark waarbij de bestaande bomen kunnen behouden blijven. Die zijn belangrijk als ecologische verbinding.

huidige situatie

Stadsboulevard met een groene middenberm met tram (Bordeaux, FR)

voorstel 50 • 170

Stadsboulevard met brede groenstrook (Burgemeester van Walsumweg, Rotterdam)

3. Stadionweg

Met de nieuwe ontwikkelingen rond de Stadionweg is het mogelijk om de kwaliteiten van de stadsboulevard te versterken door bijvoorbeeld het ventweg principe zoals aan de Laan op Zuid toe te voegen, bomenlanen door te zetten en het fietspad aan de zuidzijde meer kwaliteit te geven op het dijkprofiel. In het masterplan is de bebouwing in het dijkprofiel opgenomen. Vanuit landschappelijke en cultuurhistorische argumenten en watertechnische eisen zou de dijk juist los moeten komen te liggen. In de verdere uitwerking moet dit goed worden onderzocht. Beide profielen zijn nu opgenomen.

Uitgangspunten: • De dijk is groen met een openbaar fiets- en voetgangersverbinding. Planten van bomen op de dijk is niet toegestaan. • Minimum 5 meter brede trottoirs aan de bebouwing. • Uitbreidbaarheid van de waterkering. Aandachtspunten: • Onderzoeken of noordelijk vrijliggend fietspad dichter bij de nieuwe bebouwing komt te liggen of onderdeel wordt van de ventweg. • Het inpassen van de bomenlaan nabij de kruising Burgerhoutstraat in verband met de in de grond aanwezige kabels en leidingen. • Het inpassen van de bomenlaan nabij de rotonde in verband met de beschikbare ruimte.

Ventwegweg principe (Laan op Zuid, Rotterdam)

huidige situatie

voorstel

Bebouwing is onderdeel van hoogteverschil (Andreas Ensemble, Amsterdam) 51 • 170

In het geval de waterkering als zelfstandig ruimtelijk en groen element in het profiel wordt opgenomen, wordt het profiel van de stadionweg breder en komt de rooilijn van de bebouwing verder van de weg te staan. Extra uitgangspunten los liggende dijk: • De bebouwing ligt minimaal 5 meter los van de teen van de dijk. • Uitbreidbaarheid van de waterkering.

huidige situatie

voorstel 52 • 170

Aandachtspunten: • Onderzoeken hoe de stedenbouwkundige wand zich aan de Stadionweg presenteert. • Onderzoeken hoe de stedenbouwkundige blokken en de dijk onderdeel zijn van het Kuip Park. • Onderzoeken of een ventweg nodig is en of dan het vrijliggend fietspad onderdeel moet worden van de ventweg.

De huidige Varkenoordsche Dijk vanaf de Stadionzijde gezien

Bebouwing overbrugt het hoogteverschil tussen de dijk en het achterliggende gebied (Kunsthal Rotterdam)

Wilde begroeiing van de dijk

Bebouwing ligt los van de dijk en het fietspad op de dijk (Westzeedijk Rotterdam)

53 • 170

3.2.2 Nieuwe Maasoever Met het ‘Toekomstperspectief voor de Nieuwe Maas tot stedelijk parklandschap’ zijn de ambities van de oevers van de Nieuwe Maas gegeven. Door de gebiedsontwikkeling is het mogelijk om die op te pakken. Het plangebied valt binnen het oevertype ‘rivierlandschap’. In de Rotterdamse Stijl zijn hiervoor richtlijnen meegegeven. De belangrijkste zijn: Karakteristiek: • Toepassen van groene taluds en/of de aanwezigheid van vooroevers. • Gebruik maken van materialen die sterk geinspireerd zijn op de rivier. Route en verblijf: • Een openbaar toegankelijke zone van minimum 30m waar mogelijk. • Een doorgaande route met een comfortzone van 3,5 meter breed en toegankelijk maken voor iedereen.

1

2

3

Groen en duurzaamheid: • Twee dubbele bomenrijen als continue lijn langs de rivieroevers. Water: • Het getij zichtbaarder maken bij herinrichting. • Gebieden langs de Nieuwe Maasoever die in de toekomst vaker kunnen overstromen, moeten overstromingsbestendig worden ingericht.

54 • 170

1. Piet Smitkade 2. Waterkant het Nieuwe Stadion 3. Oever Mallegatpark

1. Piet Smitkade

De Piet Smitkade is in de bestaande situatie volledig verhard van gevel tot waterlijn. Met de ontwikkeling van het stadion en het getijdenpark is er een kans om meer groen toe te voegen, de rivieroever toegankelijker te maken en de doorgaande route langs de rivier te versterken. De kade wordt een onderdeel van het project ‘Getijdenpark’.

Uitgangspunten profiel: • Vergroenen rond de bestaande bomen en op het talud die hoogteverschil opvangt van de kade. • Maken van een comfortstrook op de kade. • Te onderzoeken: Parkeerplaatsen verplaatsen ten behoeve van bredere trottoirs, extra bomenrij aan de woningbouw en route naar het stadion toevoegen. Dit uitgangspunt moet samen met de gebiedsontwikkeling van de Veranda worden uitgewerkt. • Hemelwater oppervlakkig afvoeren tijdens hevige neerslag. Aandachtspunten: • Rietoevers maken langs de gehele kade met een vooroever. • Een steiger aanleggen die de interactie tussen de kade en het water versterkt, mogelijkheden heeft tot het maken van ommetjes en meer verblijfskwaliteit toevoegt.

huidige situatie

Vergroening van de oever met riet (Nassaukade, Rotterdam)

voorstel

Vergroende helling (Leuvehoofd, Rotterdam)

55 • 170

2. Waterkant het Nieuwe Stadion

De rivierkant van het Nieuwe Stadion biedt een spectaculair uitzicht over de Nieuwe Maas met het Concourse als een verhoogd uitzichtdek. Het Concourse bevindt zich op circa 10 meter boven maaiveld niveau en 11 tot 14 meter boven het water en kan daardoor gezien worden als een verhoogde ‘harde’ kade aan de rivierzijde. De inrichting is robuust maar elegant en houdt het zicht zoveel mogelijk open naar de rivier. Een waterelement hier maakt het water toch tastbaar van dichtbij. In de ‘oksels’ van het Concourse aan het water bevinden zich trappen naar beneden en is plek voor programma zoals terrassen en vlonders. Langs het stadion op het niveau van het maaiveld komt een route voor fietsers en voetgangers, waarvan het tracé, meer of minder dicht langs het

Nieuwe Stadion, en de vormgeving, als brug en/ of over een grondlichaam, nog moeten worden uitgewerkt Uitganspunten profiel: • Open route waarborgen met een open zicht naar de rivier. • Zitelementen toevoegen langs de route. • Een railing is nodig aan de waterzijde vanwege het hoogteverschil. De railing ‘transparant’ vormgeven om het open zicht te behouden. Uitgangspunten profiel route voor fietsers en voetgangers: • Tweerichtings fietspad is 4m breed; voetpad is 3m breed.

huidige situatie Impressie van de langzaamverkeersroute langs het Nieuwe Stadion

voorstel 56 • 170

Impressie rivierzijde het Nieuwe Stadion

3. Oever Mallegatpark

In de bestaande situatie is een deel van de oever naast het Mallegatpark niet openbaar vanwege bedrijvigheid op de kade. Dit deel zal met de ontwikkeling van het stadion onderdeel worden van de route langs het water met een wandel- en fietspad. In het park, ten noorden van het Nieuwe Stadion, wordt het een stuk groener, door het vergroenen van de taluds naar het water en het plaatsen van meer bomen in het park.

Uitganspunten profiel: • Groene taluds met flauwe helling naar het water. • Wandelpad en recreatief fietspad direct langs het water. • Doorgaande fietsroute door het park. • Vergroenen door plaatsen van extra bomen, en begeleiding van de route. • Mogelijkheid tot het maken van een vlonder aan het water voor nog meer verblijfskwaliteit en interactie met het water.

huidige situatie Wandelroute langs het water

voorstel

Contact met het water (Gießen, Duitsland)

57 • 170

3.2.3 Stadsstraat De Rosestraat, 2e Rosestraat en Putselaan zijn samen een stadsstraat, met zowel voor het OV als voor de auto en de fiets een belangrijke betekenis. Tegelijk is het ook een essentiële stedelijke ruimte op de grote schaal van de stad met een gevellijn, bomen en voetgangersgebieden. Het is echter niet zoals een stadsboulevard een continue lijn maar meer onderdeel van de wijk. De Rotterdamse Stijl geeft richtlijnen voor de uitwerking van de profielen: • Symmetrisch profiel, langsparkeren aan beide zijden rijweg, eventueel eenzijdig parkeren. • Robuuste bomenstructuur, twee rijen bomen 1e grootte of 2e grootte; • In het tramplusnetwerk vrijliggende trambanen. • Tramhaltes bij voorkeur zodanig inpassen dat minimale verstoringen in het lengteprofiel optreden. • Bij een vrijliggend fietspad een genuanceerd hoogteverschil t.o.v. trottoir en rijweg toepassen. • Een goede voetgangersoversteekbaarheid creëren onder meer door overzichtelijke oversteekplaatsen op overzichtelijke locaties. Dit geldt met name in winkelstraten. • Bomen in trottoir, in principe niet in parkeervakken.

1

1. 2e Rosestraat

58 • 170

2e Rosestraat

De 2e Rosestraat is een stadsstraat met veel uitdagingen door zijn breedte, de waterkering met zijn hoogteverschillen die er doorheen loopt en het deels inpassen van een tramverbinding. Het doel is om de sfeer en typologie van de Putselaan door te trekken waar mogelijk. Om voldoende bomen te kunnen aanplanten wordt er een onderzoek verricht om de waterkering te plaatsen. Daarnaast moeten hoogteverschillen in de breedte goed worden opgevangen.

Uitgangspunten profiel nabij bouwblok ‘Imagine’ en Roseplot: • Stevige bomenstructuur toevoegen. • Maken van ruime groenvakken. • In de middenberm ruimte reserveren voor een HOV voorziening. • Tweerichtingsfietspad aanleggen aan de Roseplot richting de Colosseumweg. • Aan de K3 plot voldoende ruimte voorzien voor terrasvoorzieningen. Aandachtspunten: • Onderzoeken of de waterkering kan worden verplaatst. • Onderzoeken hoe de loopstromen lopen tussen de tramhaltes en het Concourse.

huidige situatie Gebouwen in gevellijn en levendige plint (Slovenska Boulevard, Slovenia)

voorstel

Terrasvoorziening naast groene waterbuffer (Tåsinge Plads, Kopenhagen)

59 • 170

Uitgangspunten profiel nabij blok T en Colosseumplot: • Stevige bomenstructuur toevoegen met een dubbele bomenrij. • Maken van ruime groenvakken. • Inpassen van een tramverbinding. • Tweerichtingsfietspad aanleggen aan de Colosseumweg richting de Laan op Zuid. • Ventweg met fietstrook aanleggen aan zijde blok T.

huidige situatie

voorstel 60 • 170

Aandachtspunten: • Onderzoeken hoe je een stevige groenstructuur kan maken op of nabij de waterkering. • Beheer en veiligheid van de waterkering.

Ruime groenvakken met zitplekken

Inpassen van een tram d.m.v. een groene trambaan.

Tweerichtingsfietspad

61 • 170

3.2.4 Wijkontsluitingsweg De relatie tussen stad en wijk wordt gelegd door de wijkontsluitingsweg. In Feyenoord City zijn dit de Colosseumweg en de Olympiaweg. Het zijn beiden wegen die aan de rand van de wijk liggen, en aan de andere zijden grenzen aan het spoor. In die zin vervullen ze geen centrale rol in stad of wijk, maar zijn ze meer functioneel van aard en inrichting. We willen hier qua openbare ruimte vooral inzetten op: • Helder de verkeerstromen begeleiden. • Zorgen voor buffergroen aan het spoor en ontwerpen als één groenstructuur als daarvoor ruimte is.

1

2

1. Olympiaweg 2. Colosseumweg

62 • 170

1. Olympiaweg

Ten zuiden van het stationviaduct wordt de Olympiaweg al opnieuw ingericht. Met het huidig vastgesteld Masterplan is het goed om die als basis te zien voor eenheid op de lange lijn. Dit profiel moet je zien als een principe, want met de toekomstige ontwikkelingen zijn de uitgangspunten flexibel. Voor de eerste fase moet er een goede wandelverbinding worden gemaakt tussen het huidige treinstation Stadion en de tijdelijke verbinding over het Varkenoordsviaduct naar de strip.

Uitgangspunten profiel: • Sluit aan op profiel ten zuiden van stadionviaduct. • Toevoegen van bomenrijen, eventueel in driehoeksverband. • Groene middenberm, bij een OV verbinding zal die waarschijnlijk asymmetrisch moeten worden ingepast. • Tweerichtingsfietspad aan beide zijden van de weg. • Ruimte voor busparkeren en kiss and ride. • De ruimte tussen de wandelroute naar de strip en de sporen zoveel als mogelijk vergroenen. Aandachtspunten: • Onderzoek naar de bestaande bomen of ze behouden kunnen blijven. • De Kuip en het nieuwe station ‘Stadion’ ruimtelijk goed inpassen in het straatbeeld.

Groene uitstraling door bomenlaan (Constitution Ave, Canberra, Australie)

huidige situatie

voorstel

Breed tweezijdig fietspad (the Indianapolis Cultural Trail)

63 • 170

2. Colosseumweg

Met de nieuwe ontwikkelingen moet de Colosseumweg doorgetrokken worden onder het Varkenoordseviaduct en zo worden verbonden met de Rosestraat. Daarnaast moet er ook ruimte gemaakt worden voor busparkeervakken ten behoeve van bezoekers van het Nieuwe Stadion. Naast de bestaande fietsroute is er dus ook een helder vormgegeven wandelroute nodig naar de opgang van het Varkenoordseviaduct. De eventuele HOV voorziening is in een later stadium in te passen. Bomen, kabels en leidingen zijn hiervoor op de juiste positie ingepast omdat dit invloed heeft op de gehele lijn van de Colosseumweg en hier nog geen besluit is genomen voor de lange termijn.

Uitgangspunten profiel nabij Slaghekstraat (1): • Huidig autoverkeer faciliteren. • Aansluiten op huidig tweerichtings fietspad. • Brede wandelroute richting opgang Varkenoordseviaduct. • Dubbele bomenrij toevoegen met brede groenstroken. Bestaande bomenrij zo goed als mogelijk inpassen. • Ruimte reserveren voor HOV waar tijdelijk het busparkeren kan worden gesitueerd. Aandachtspunten: • Gewenste groene uitstraling busparkeerplaatsen met grasbetontegels past (nog) niet in de Rotterdamse Stijl. • Ruimte voor eventuele tijdelijke voorzieningen zoals bijvoorbeeld toiletcabines.

3 2 1

Groene uitstraling van parkeerplaats door grasbetontegels (Escofet design)

1. huidige situatie

1. voorstel 64 • 170

Ruimte voor voetgangers en activiteiten onder een viaduct (Erasmusbrug, Rotterdam)

Uitgangspunten profiel onder Varkenoordseviaduct (2): • Huidig autoverkeer faciliteren. • Bestaand tweerichtings fietspad doorzetten onder het Varkenoordseviaduct. • Brede wandelroute onder het viaduct maken. • Rekening houden met reservering voor een HOV voorziening; deze ruimte is mogelijk tijdelijk te gebruiken voor busparkeren. Aandachtspunten: • Onderzoeken of in de ruimte onder het viaduct activiteiten in de plint kunnen plaatsvinden. Het gaat om activiteiten met een open uitstraling naar de straat ten behoeve van de sociale veiligheid.

Uitgangspunten profiel nabij Rosestraat (3): • Huidig autoverkeer faciliteren. • Bestaand tweerichtings fietspad doorzetten en aansluiten op fietsstructuur langs Rosestraat en Laan op Zuid. • Brede wandelroute langs de Roseplot maken. • Dubbele bomenrij toevoegen met brede groenstroken. • Rekening houden met reservering voor HOV voorziening; deze ruimte is mogelijk tijdelijk te gebruiken voor busparkeren. Aandachtspunten: • Voorzieningen treffen om het hoogteverschil op te vangen van de spoorweg en de gebouwen van ProRail. • Gewenste groene uitstraling busparkeerplaatsen met grasbetontegels past (nog) niet in de Rotterdamse Stijl.

2. voorstel met trambaan die geen HOV is

3. huidige situatie

2. voorstel met trambaan die wel HOV is

3. voorstel 65 • 170

3.2.5 Buurtontsluitingsweg De buurtontsluitingswegen zijn op buurtniveau de hoofdontsluitingen voor het autoverkeer richting het hogere netwerk van uitvalswegen. Aan de buurtontsluitingsweg wordt de relatie tussen de buurt en de stad gelegd. En hoewel de auto een grote rol speelt is het nadrukkelijk ook een stedelijke ruimte voor de buurt. De buurtontsluitingsweg grenst aan buurtvoorzieningen, woonblokken, winkels en voorziet in parkeren, logistiek, doorgaande fietsroutes en lokale pleintjes of plantsoenen. De Veranda heeft bijvoorbeeld nu al een buurtontsluitingsweg, namelijk het Cor Kieboomplein, maar die rol zal worden versterkt met de komst van een vergelijkbare serie stadsblokken aan de andere kant van de straat, waar nu nog parkeervelden het beeld bepalen.

1

Algemeen willen we inzetten op: • Een rijbaan voor auto en fietsers. • Heldere groenstructuur. • Voldoende ruimte voor de voetganger en fietsers. • Geen dominante parkeerstructuur, d.w.z. slechts aan één zijde langsparkeren.

1. Cor Kieboomplein

66 • 170

1. Cor Kieboomplein

De buurtontsluitingsweg van de Veranda functioneert als ontsluiting voor het autoverkeer naar de Stadionweg, maar ook als verbinding voor fietsers en voetgangers tussen het stadion en de buurt. De straat moet voldoende breed zijn om de stromen goed te laten functioneren en groene kwaliteit toe te voegen. Het Cor Kieboomplein ligt buitendijks.

Uitgangspunten profiel: • Minimale straat breedte van 18 meter, een breedte van 20 meter is wenselijk. • Minimale trottoir breedtes van 3 meter. • Ruimte voor een groenstructuur van minimaal 3,5 meter breed. • Maximaal aan 1 zijde van de weg parkeren in langsparkeervakken. • Fietsers maken gebruik van de rijweg. • De minimale aanleghoogte is NAP +3,90m.

huidige situatie Brede groenstructuur in het straatbeeld (St Andrews, Bromley-By-Bow, UK)

voorstel

Kwalitatief groen met gevarieerde lage beplanting (Stack House, Seattle, USA) 67 • 170

3.2.6 Promenade (Strip) De Strip is de belangrijkste voetgangersverbinding in Feyenoord City. Op niet wedstrijd- en evenementdagen is hij onderdeel van een wandelroute en rondje Hillesluis - Parkstad - Stadion en op wedstrijddagen maakt een groot deel van de bezoekers van het stadion er gebruik van. Daarnaast geeft de Strip ook toegang tot de functies die via de Strip worden ontsloten. Het is een plek waar veel activiteiten kunnen plaatsvinden, met een gevarieerde mix van openbare en commerciële programma’s en open ruimtes. Algemene uitgangspunten zijn: • De Strip bevindt zich boven het maaiveld en sluit qua hoogte aan op het Concourse. Aan de zuidzijde trapt de Strip af naar maaiveld niveau. • De Strip verbindt De Kuip met het Nieuwe Stadion en het Waterfront, en is ook een belangrijke verbinding vanaf het nieuwe trein/ metrostation Stadionpark naar deze functies. Het is een route die je naar de winkels, horeca en bioscoop leidt. • De Strip moet grote stromen bezoekers van en naar het Nieuwe Stadion faciliteren en heeft daarom een obstakelvrije breedte van 15m, met aan weerszijden een zone van circa 3m die flexibel te gebruiken is. • De Strip is vormgegeven als een brede wandelpromenade met bomenrijen, zitmogelijkheden en een hoogwaardige bestrating waarbij de fiets te gast is, echter alleen op niet-wedstrijddagen.

• Activeer de openbare ruimte: De openbare ruimte op de Strip maakt een actief gebruik mogelijk en ondersteunt gebruik van de stedelijke promenade voor try & buy, sport, spel en leisure activiteiten.

68 • 170

1

1. Smal profiel 2. Breed profiel

2

1. Smal profiel

Uitganspunten smal profiel: • Minimale obstakelvrije breedte van 15m met zone er omheen die kan variëren in breedte en leidt tot een totale breedte van circa 21 m. • Bomen naast de doorgaande obstakelvrije looproute in verhoogde groenvakken met zitplekken eromheen. • Minimaal aantal obstakels i.v.m. doorstroom grote groepen mensen

•

In het kader van circulariteit en klimaatadaptatie is het belangrijk om het regenwater op te vangen, te bergen en te hergebruiken voor het water geven van het groen

huidige situatie

Vergroening van de winkelstraat (Lijnbaan, Rotterdam)

voorstel strip met smal profiel

Gevarieerd profiel met sport- en speelelementen (The Goods Line, Sydney)

69 • 170

2. Breed profiel

De zone met breed profiel ligt buiten het gebied waar grote stromen bezoekers worden verwacht. Uitgangspunten breed profiel: • Bomen in verhoogde groenvakken met zitplekken eromheen (met een minimale gronddekking van 1 meter). • Ruimte voor Urban Pockets met sport/ spelactiviteiten zoals een sportveldje of een spelelement, of leisureactiviteiten zoals terrassen • Trappen tussen Strip en maaiveld (gedeeltelijk) beplanten met groen.

huidige situatie

voorstel strip met breed profiel 70 • 170

•

In het kader van circulariteit en klimaatadaptatie is het belangrijk om het regenwater op te vangen, te bergen en te hergebruiken voor het water geven van het groen

Opvallende urban pockets (Pigalle basketbalveld Parijs)

Publieke pockets met terrasruimte

Intieme kleine plekken langs de Strip (Greenacre Pocket Park New York)

Bomen in verhoogde groenvakken (Sky Garden Seoul)

71 • 170

3.2.7 Rondje Stadionpark Het rondje Stadionpark is een recreatieve route van ongeveer 5 km door het Stadionpark die de deelgebieden van het Stadionpark met elkaar verbindt. De route is bedoeld voor alle bezoekers en bewoners van het gebied en daagt uit tot sporten en bewegen. De route is aantrekkelijk, gebruiksvriendelijk en continu. Het rondje Stadionpark verbindt de verschillende deelgebieden in Stadionpark en zorgt daarmee voor samenhang tussen de gebieden. Door de interne structuur goed aan te sluiten op de externe verbindingen, komen de bestemmingen in het gebied dichterbij de omliggende wijken te liggen.

1

Het rondje Stadionpark loopt door drie verschillende landschappen te weten: • Sportstad, met de sportcampus, Park de Twee Heuvels, Buitendijk, Kreekzone. • Waterfront met de Veranda, de Piet Smitkade en het Nieuwe Stadion. • Het getijdenpark Eiland van Brienenoord met de getijdennatuur en het struingebied. Het uitgangspunt is om een herkenbare route door de verschillende landschappen te realiseren waarbij deze route zich voegt naar het bestaande landschap. Het ontwerp van het rondje is niet dogmatisch. Dat houdt in dat er geen formeel ontwerp is opgesteld dat als één project wordt uitgevoerd. Om die reden zijn ontwerp richtlijnen opgesteld. Deze richtlijnen vormen de leidraad voor de verdere uitwerking van het rondje in de verschillende deelgebieden.

72 • 170

1. Rondje Stadionpark

1. Rondje Stadionpark

Met het vergroeningsplan van de Veranda wordt het rondje Stadionpark al geïntroduceerd. Als de Veranda verder wordt ontwikkeld is er de mogelijkheid om een volgende stap te maken. Bij het oppakken van het getijdenpark kan de verbinding worden gelegd met het Eiland van Brienenoord. Met de ontwikkeling van het Kuip Park wordt het rondje voltooid richting Sportstad.

Uitgangspunten profiel: • Maximaal de ruimte zoeken om de asfaltstrook van het rondje Stadionpark in te passen. • Krijgt een stedelijk karakter. • Rekening houden met de terrassen.

huidige situatie Het nieuw aangelegde Rondje Stadionpark (Rotterdam)

voorstel

Levendige straat met ruimte voor voetgangers (Somerville, USA)

73 • 170

3.2.8 Waterkering In Feyenoord City ligt de Varkenoordsche Dijk, en ooit is de Kuip tussen dijk en spoor gesitueerd. Het Nieuwe Stadion zal het eerste voetbalstadion zijn dat óp een dijk wordt gelegd. Waarbij de grasmat en tribunes feitelijk buitendijks liggen. Langs de Korte Stadionweg, dus ten noorden van het Nieuwe Stadion zal de dijk goed zichtbaar blijven als markering van binnen- en buitendijks. Waar de waterkering onder het spoor gaat en zijn weg vervolgt richting het Varkenoordseviaduct wordt de dijk opgenomen in het stedelijke reliëf van de viaductopgangen. Op dit moment ligt de waterkering ook al gedeeltelijk in het viaduct, onder de palen van de onderconstructie. De waterkering zal in de verschillende deelgebieden op een andere manier worden benaderd. Uitgangspunten: • Stadskant: bebouwing tot nabij de kering; op de waterkering ligt een weg. • Mallegatpark: groene kering. • Het Nieuwe Stadion en Waterfront: integratie van de kering in de bebouwing. Onder het stadion is de waterkering geïntegreerd in de constructie. • Stadionweg: voorkeur van Waterschap voor groene kering. • De waterkering is in Mallegatpark en langs de Stadionweg een duidelijk herkenbaar ruimtelijk en groen element. Algemene uitgangspunten: • Zichtbaarheid versterken. • Langzaamverkeerroutes koppelen waar mogelijk. • Er mogen geen bomen worden geplant op de waterkering.

• Bouwen in, op, naast de waterkering dient in overleg met het waterschap te gebeuren.

74 • 170

1

2

1. Dijk Stadionweg 2. Dijk Mallegatpark

1. Dijk Stadionweg - 2. Dijk Mallegatpark

Aandachtspunten dijk Stadionweg: • Bij de ontwikkeling van het Kuip Park en de woningbouw de eisen van de dijk goed integreren in de planvorming. • Onderzoeken hoe de langzaamverkeersverbinding op de dijk kan komen te liggen. • Onderzoeken hoe de dijk als groenstructuur kan worden versterkt. • Ruimte voor toekomstige uitbreidbaarheid.

Aandachtspunten dijk Mallegatpark: • Onderzoeken hoe de dijk kan meedoen in het langzaamverkeersnetwerk van het Mallegatpark. • Onderzoeken hoe de dijk aansluit op het Concourse. • Onderzoeken wat de dijk kan betekenen als achtergrond van het multifunctioneel plein. • Onderzoeken hoe de dijk als groenstructuur kan worden versterkt. • Ruimte voor toekomstige uitbreidbaarheid.

2

1

Dijk Stadionweg Goede zichtbaarheid van de dijk (Westzeedijk, Rotterdam)

Dijk Mallegatpark

Langzaamverkeersroute op de dijk (Westzeedijk, Rotterdam)

75 • 170

3.3 Plekken Waar nu auto’s rijden en parkeren flaneren straks mensen. Het Mallegat en het Kuip Park groeien uit tot groene bestemmingen op Zuid, en ze krijgen een uitgesproken sportief profiel. Het opgetilde maaiveld van de Strip, het Waterfront en het Concourse zal als subcentrum eenheid uitstralen ter versterking van de nieuwe stedelijkheid van Feyenoord City. De andere groene ruimtes zijn aantrekkelijke plekken voor de direct omwonenden. Bestaande plekken worden zo beter in de nieuwe context geplaatst. Nieuwe en bestaande plekken krijgen heldere uitgangspunten. De verschillende plekken dragen allen bij aan de totaal beleving van Feyenoord City. De inrichting wordt afgestemd op het beoogde gebruik door de doelgroepen. Een belangrijk uitgangspunt voor alle plekken is dat de buitenruimte klimaatbestendig en duurzaam wordt ingericht. Dit betekent minder verharding ten opzichte van de huidige situatie, meer bomen en klimaatbestendige beplanting. Het hergebruik van hemelwater voor groen en voldoende ruimte voor berging van water. Ook het gebruik van robuuste, circulaire en minder milieubelastende materialen wordt nagestreeft. De verschillende plekken zijn gecategoriseerd naar aanleiding van hun karakter, ligging en potentie. De categorieën van plekken die in dit hoofdstuk beschreven worden zijn: • • • •

Subcentrum Rivierparken Wijkpark Buurtpleinen

76 • 170

Legenda Subcentrum Rivierparken Buurtpleinen Wijkpark

77 • 170

3.3.1 Subcentrum In de Rotterdamse Stijl zijn de subcentra bijzondere gebieden in de stad, die een bijzondere inrichting vragen. De huidige stadiondriehoek is bijvoorbeeld ook een subcentrum, net als het Erasmus MC complex of Rotterdam-The Hague airport. Het zijn gebieden met een unieke wijk-overstijgende betekenis. Het subcentrum Feyenoord City is een deels opgetild maaiveld dat een continue openbare ruimte vormt van De Kuip en het Kuip Park tot aan het Nieuwe Stadion. Een serie van pleinen wordt geschakeld door voetgangerszones, opgangen en trappen. Op die manier wordt boven het autoverkeer een aangename verblijfsruimte gecreëerd met sport, beleving, winkelen en uitgaan (horeca) als hoofdthema’s. De openbare ruimte in het subcentrum moet herkenbaar zijn door een eigen stijl met specifieke kenmerken die voortvloeien uit de in het gebied aanwezige functies en de verwachte grote aantallen mensen die in het gebied aanwezig kunnen zijn. Voor de openbare ruimte op opgetild maaiveld is afwijken van de Rotterdamse Stijl mogelijk, omdat het privaat beheerde openbare ruimte betreft. Onderzocht moet worden of afwijken van de Rotterdamse Stijl ook voor de gemeentelijke openbare ruimte wenselijk is. Voor subcentra is dat in principe mogelijk maar moet altijd in samenspraak met de Advies commissie openbare ruimte (ACOR) gebeuren.

78 • 170

3

2

4

5

1

1. Concourse 2. Waterfront 3. Kuip Park 4. Stationsplein 5. Kuip Plein

79 • 170

Concourse Het Concourse is een belangrijk centraal plein in Feyenoord City. Het is de plek waar je elkaar ontmoet en waar plek is voor evenementen en festiviteiten. Elke kant van de Conourse heeft andere kwaliteiten; uitzicht over de rivier, speelmogelijkheden, groen en terrassen maar een eenduidige uitstraling. Uitgangspunten • Spectaculair stadsplein aan de Maas met nationale allure. • Erg belangrijke openbare ruimte in het hele FC gebied, hoog ambitieniveau qua inrichting. • Stadsplein met eenheid in elementen maar ook ruimte voor verschillende karakters. • Ligt ingesloten tussen twee lijnen: rivier en en stedelijke lijn en heeft twee koppen, een stedelijke aan het Waterfront en een

• • •

• •

landschappelijke aan het Mallegatpark. Entrees met allure naar het stadion toe. Er lopen diverse voetgangers- en fietsroutes langs en over het Concourse. Programma op het Concourse moet veelal flexibel zijn i.v.m. grote mensenmassa’s op het Concourse op wedstrijddagen. Op wedstrijddagen moet de ruimte open zijn ten behoeve van het faciliteren van bezoekersstromen; Op niet wedstrijddagen moet de ruimte in gebruik kunnen worden genomen voor activiteiten (sport en spel). Maak het Concourse een aangename verblijfplek met zitmogelijkheden, terrassen en groen. Vrij-gebruik: wandelen, hardlopen, fietsen, bootcamp, yoga en andere ‘vrije’ buitenruimte sporten, spelen, zitten en elkaar ontmoeten.

Waterfrontplot

Doelgroepen en gebruikers • Voetbalfans op wedstrijddagen • Sporters • Kinderen en jongeren • Bewoners omliggende wijken • Dagjesmensen/recreanten Aandachtspunten • De overgang en het hoogteverschil tussen het Concourse en het Varkenoordseviaduct vormgeven. • De ruimte vormgeven en inrichten met oog voor de menselijke maat.

Legenda Verbindingen langzaam verkeer Ruimte voor programma

Groen op het Concourse (Rotterdam Centraal Station)

Groen op Concourse

2 lijnen, 2 koppen concept Hoogteverschil Concourse en Varkenoordseviaduct ontwerpen Stadsplein met eenheid in elementen Entrees met allure Zichtlijnen

Roseplot Coloseumplot

Uitgangspunten en ontwerpopgaven

80 • 170

S

Sport

E

Evenementen

P

Speelaanleiding

T

Terras

F

Functie in plint

Fanzone

VOORBEELDUITWERKING

81 • 170

Waterfront Wijdse uitzichten over de Maas maar ook intieme pleinen en perken in een hoogstedelijke setting bieden bewoner en bezoeker van het Waterfront zowel rust als reuring. Een slimme geleding van de hoogteverschillen en een sterke vergroening creëren buitenruimtes met een eigen karakter en duidelijk profiel. Naast het gebouwd programma is ook de buitenruimte een belangrijke reden om het gebied te bezoeken en er te verblijven. Uitgangspunten • Aantrekkelijk verblijfsgebied omgeven door goede, interessante plint van gebouwen. • Heldere organisatie en structuur ten behoeve van het ondersteunen van de loopstromen. • Structuur: twee pleinen op verhoogd maaiveld

• • •

• •

met harde randen en ruimte voor groen en bomen in het midden. Beslotener en intiemer qua sfeer in relatie tot de naastgelegen meer weidse Concourse. Zichtlijnen op de rivier, het Nieuwe Stadion, de skyline van de stad en op de Veranda waarborgen. Verbindingen tussen het maaiveld en het verhoogde maaiveldniveau, ook de tijdelijke verbinding tussen Olympiaweg en het Waterfront, goed vormgeven. Materialisatie van de pleinen is dominant t.o.v. materialisatie van de Strip. Vrij-gebruik: wandelen, hardlopen, bootcamp, yoga en andere ‘vrije’ buitenruimte sporten, spelen, zitten, elkaar ontmoeten en winkelen.

Doelgroepen en gebruikers • Bezoekers van stadion bij wedstrijden en evenementen • Uitgaanspubliek • Dagjesmensen • Bewoners van Waterfront, de overige ontwikkelgebieden in Feyenoord City en de omliggende wijken. Aandachtspunten • Voldoende bezonning van de buitenruimte. • Onderzoeken en uitwerken hoe om te gaan met de waterkering.

Verandaplot

Intiem en gezellig pleintje (David H. Koch Plaza, New York) Legenda Verbindingen langzaam verkeer Ruimte voor programma Groen en bomen op de pleinen

Bomenrijen Strip Pleinen Zichtlijnen

Uitgangspunten en ontwerpopgaven

82 • 170

S

Sport

E

Evenementen

F

Functie in plint

P

Speelaanleiding

Groenvakken en bomen (Binnenwegplein, Rotterdam)

VOORBEELDUITWERKING

83 • 170

Stationsplein Een kruispunt van bezoekersstromen vraagt om een helder kader met een duidelijk centrum. Het opgetilde maaiveld creëert nieuwe verbanden en maakt ook doorgaande groenstructuren mogelijk. Een plek waar je even een moment pakt om vervolgens je weg te vervolgen of een winkel te bezoeken. Uitgangspunten • Heldere organisatie en structuur ten behoeve van het ondersteunen van de loopstromen. • Centraal op het plein is plek voor bijvoorbeeld een waterelement of een podium. Dit is ook de beste ruimte voor programma en evenementen zodat het geen obstructie vormt voor de voetgangersstromen. • Het plein ruimtelijk kaderen door middel van een

• •

• • •

andere materialisatie of afwerking. Overzichtelijkheid en oriëntatie op de plek behouden door middel van open zichtlijnen alle vier de richtingen op. Routes van en naar het plein vergroenen: Bomenrij op de Strip gedeeltelijk doortrekken het plein op. Trap aan het plein richting de Stadionweg vergroenen en overgang over het spoor vergroenen. Materialisatie van het plein is dominant t.o.v. materialisatie van de Strip. Vrij-gebruik: wandelen, hardlopen, zitten, elkaar ontmoeten en winkelen. Voor bomen in trappen en op gebouwen moet voldoende draagkracht voorzien worden in de constructie met voldoende gronddekking en watergeefsysteem.

Doelgroepen en gebruikers • Treinreizigers, waaronder de grote stromen bezoekers van wedstrijden en evenementen en recreanten en bezoekers van de stad • Bewoners van FC en de omliggende wijken. • Mensen die in FC werken. Aandachtspunten • Centraal plein is een knooppunt voor diverse belangrijke voetgangersstromen. Voldoende ruimte moet worden gereserveerd voor voetgangers. • Onderzoeken hoe de trap richting Stadionweg • over de waterkering kan worden geleid. • Fietsverbinding tussen Strip, Stadionweg en Kuippark.

Centraal element op het plein Legenda Verbindingen langzaam verkeer Ruimte voor programma Groene trap

Bomenrij op de Strip Plein Zichtlijnen

Uitgangspunten en ontwerpopgaven

84 • 170

E

Evenementen

W

Centraal plein element

F

Functie in plint

Groene trappen (Nathan Philips Square, Toronto)

VOORBEELDUITWERKING

85 • 170

Kuip Plein Bij de Kuip hoort het Kuip Plein, met nieuwe mogelijkheden en zonder hekken. Het plein brengt een situatie terug zoals die ooit was, maar met een sterker kader van gebouwen. Sport en evenementen vinden hier de ruimte, maar vooral ook het zicht op De Kuip.

• • •

Uitgangspunten • Entreeplein voor de Kuip alsmede een onderdeel van de Strip route. • Een plein met een open karakter dat het zicht op de Kuip behoudt. • Levendige randen van het plein met

•

plantvakken, bomen, zitgelegenheid en speelaanleidingen. Materialisatie van het plein is dominant t.o.v. materialisatie van de Strip. Vergroenen van de trappen langs het plein met plantvakken en bomen. Toegankelijkheid MIVA: geschakelde hellingbaan in de noordelijke trap verwerken. Vrij-gebruik: wandelen, hardlopen, zitten, bootcamp, yoga en andere ‘vrije’ buitenruimte sporten, spelen en elkaar ontmoeten.

Doelgroepen en gebruikers • Bewoners van Feyenoord City en de omliggende wijken. • Mensen die in Feyenoord City werken. • Sporters • Bezoekers van evenementen of activiteiten in de Kuip en recreanten en bezoekers van de stad.

Plein aan een iconisch gebouw: zicht op het gebouw waarborgen

Legenda Verbindingen langzaam verkeer Ruimte voor programma Bomen op het plein

Bomenrij op de Strip Pleinen Zichtlijnen

Uitgangspunten en ontwerpopgaven

86 • 170

S

Sport

E

Evenementen

P

Speelaanleiding

Plein met levendige randen

VOORBEELDUITWERKING

87 • 170

Kuip Park Van parking tot park is de grote transformatie van het Kuip Park, met wederom De Kuip in het weiland. Aan de randen wordt gewoond, in het park gesport en gechilled.

• • •

Uitgangspunten • Ontspannen groen woongebied. • Dynamisch en sportief karakter rond de Kuip en langs het Rondje Stadionpark. • Entrees van het park vormgeven. • De Kuip als centraal element in het park, zowel visueel als voor evenementen/sportprogramma. • Bebouwing in relatie tot het park ontwerpen en vice versa. • Goede interne padenstructuur vormgeven.

• • •

Goede zichtlijnen naar de Kuip behouden vanuit de omgeving en het park zelf. Het Kuip Park is verbonden met de groene ruimtes in de omgeving. Activeer de ruimte door sport, spel en leisure mogelijk te maken. Rondje Stadionpark integreren in het parkontwerp. Ecologische verbinding maken tussen Varkenoord - Kuip Park en de rivier. Vrij-gebruik: wandelen, hardlopen, zitten, bootcamp, yoga en andere ‘vrije’ buitenruimte sporten. Spelen, elkaar ontmoeten, verkoelen, zonnen en picknicken.

Doelgroepen en gebruikers • Sporters • Bewoners van Feyenoord City en de omliggende wijken • Recreanten Aandachtspunten • Opgave voor waterretentie in het gebied. • Onderzoeken hoe de woongebouwen vanuit het park kunnen worden ontsloten, met behoud van het parkachtige karakter.

Legenda Verbindingen langzaam verkeer

Goede interne padenstructuur

Ruimte voor programma Groen

Entree van het park vormgeven De Kuip als centraal element in het park Waterberging opgave Ecologische verbinding Park i.r.t. gebouwen ontwerpen en vice versa Zichtlijnen

Uitgangspunten en ontwerpopgaven

88 • 170

S

Sport

E

Evenementen

P

Speelplek

Het park biedt plek voor sport en spel langs het Rondje Stadionpark

VOORBEELDUITWERKING

89 • 170

3.3.2 Rivierparken Rotterdam wil bestaande parken langs de Nieuwe Maas transformeren en uitbreiden naar nieuwe groengebieden die op de rivier gericht zijn. Die nieuwe groengebieden kunnen verschillende verschijningsvormen hebben, van ruige getijdenatuur tot gecultiveerd flaneerpark, maar steeds met de rivier als belangrijkste ‘backdrop’ en uitzicht. Hier kun je in de drukke stad van je af kijken en de omgeving in je opnemen.

90 • 170

1 2

3

1. Getijdenpark 2. Waterfrontpark 3. Mallegatpark

91 • 170

Getijdenpark Het Getijdenpark verbindt het Eiland van Brienenoord met het Mallegatpark. De dynamiek van eb en vloed is hier aanzienlijk en maakt de aanblik steeds anders.

• •

Uitgangspunten • Uniek landschap als belangrijke trekker. • Nieuwe langzaam verkeersnetwerk legt relaties met het getijdenpark. • Ecologisch netwerk: continuering van de langsdam en getijdenlandschap uitbreiden. • Versterken van de beleving van het landschap van stedelijke rivier. • De verlenging van Eiland van Brienenoord en het kleine eiland bij Feijenoord heeft een meer rustig natuurlijk karakter (vooral voor flora en fauna). • Het fietspad langs het stadion versterkt de

beleving van het getijdenlandschap. Het Rondje Stadionpark maakt een directe verbinding tussen enerzijds de Veranda en het Kuip Park en anderzijds het getijdenpark. Vrij-gebruik: wandelen, hardlopen en zitten. Genieten van de natuur, vogels (fauna) spotten. Verkoelen of zonnen.

Doelgroepen en gebruikers • Bewoners en bezoekers van Feyenoord City en de omliggende wijken; natuurliefhebbers. • Sporters en wandelaars via rondje Stadionpark.

•

• •

Spido) als randvoorwaarde. Onderzoeken of het getijdenpark uit één of meerdere strekdammen bestaat. Nagaan of de sfeer en het karakter van de paden op de strekdam kunnen verschillen van functie en in hun uitwerking. Het fietspad langs het stadion is onderdeel van het getijdenlandschap. Het getijdenpark ligt een stuk lager en zal daardoor periodiek overstromen. De voorzieningen en inrichting van de publieke ruimte moet rekening houden met de kans op overstromen (robuust en onderhoudsarm).

Aandachtspunten • Activeer het getijdenpark met programmaplekken aan het water. • Bereikbaarheid voor scheepvaart (OV over water,

Natuurlijk karakter met lage begroeiing (Vijfsluizerhaven, Schiedam)

Legenda Verbindingen langzaam verkeer Ruimte voor programma Groen - getijdenpark en natuur

Doortrekken langsdam Routes over water

Uitgangspunten en ontwerpopgaven

92 • 170

N

Natuurontwikkeling

R

Recreatie

Vlonderpad (Kralingse Plas, Rotterdam)

VOORBEELDUITWERKING

93 • 170

Mallegatpark Als één van de centrale groene ruimtes in deze omgeving wordt Mallegatpark uitgebreid richting het water en richting het Nieuwe Stadion. Een ontspannen leisurepark met bomen en flauwe oevers, ligweides, terrassen en sportvoorzieningen maken het park een luwe baai aan de Maas. Uitgangspunten • Park tussen woonwijk Feijenoord en stadion. • Behoudt van buurtfunctie met sportprogramma. • Zonnige plek aan het water met ligweide. • Multifunctioneel plein voor sport en spel op niet wedstrijddagen en voor busparkeren op wedstrijddagen. • Vergroenen van de waterkant: groen talud en bomenrij langs de kade. • Het park het Concourse optrekken d.m.v. groen.

• • • • • •

De waterkering meenemen in het parkontwerp en betrekken in de routing van het park. De Korte Stadionweg, die geen functie meer heeft voor doorgaand verkeer, integreren in het busparkeren en het park. Entree Oranjeboomstraat vormgeven voor bezoekers van het park en stadion. Plein creëren aan de uitgang van Station Rotterdam-Zuid en als entree van het park vanaf de Rosestraat. Behoudt van de gaskoepels en de watertoren. Herprogrammering van de gaskoepels om ze meer een trekker te maken in het park. Vrij-gebruik: wandelen, hardlopen, zitten, bootcamp, yoga en andere ‘vrije’ buitenruimte sporten. Spelen, elkaar ontmoeten, verkoelen,zonnen en picknicken.

Doelgroepen en gebruikers • Bewoners van omliggende wijken • Bezoekers van evenementen Aandachtspunten • Vormgeven van de verbinding met het water. • Bij de aanleghoogtes van voorzieningen rekening houden met de buitendijkse situatie en het overstromingsrisico. • Het voetbalveld elders in het masterplan gebied of in de wijk Feijenoord terugbrengen. • Alle randen van het park mee-ontwerpen tot aan de rooilijnen.

Legenda Verbindingen langzaam verkeer Ruimte voor programma

Overgang met de wijk n.t.b.

Groen - park met ligweide aan het water

Multifunctioneel plein Multifunctioneel plein Stationsplein - toegang tot park Entree Oranjeboomstraat vormgeven

Overgang met de wijk n.t.b.

Centrale as naar het Nieuwe Stadion Zichtlijn op het Nieuwe Stadion Behoudt van historische elementen Connectie met rivier Vergroenen van kade Park karakter het Concourse optrekken

Rosestraatplot

Uitgangspunten en ontwerpopgaven

94 • 170

S

Sport

E

Evenementen

P

Speelplek

B

Busparkeren

Zonnige ligweide aan het water

VOORBEELDUITWERKING

95 • 170

Waterfrontpark Tussen de bestaande Veranda en het nieuwe Waterfront komt een verbrede groenruimte, met een belangrijke fietsroute en bootaanlanding die de relatie met de rivier tastbaar maken.

• • •

Uitgangspunten • Open, deels groene ruimte als buffer tussen de hoge torens van de Waterfrontplot en de Veranda • Goede en aantrekkelijke entree van Waterfront, het Nieuwe Stadion en Veranda voor alle modaliteiten. • Ontwerpen als één gebied met aan de noordzijde een meer parkachtige invulling en aan de zuidzijde een meer functionele invulling met verkeer. Oriëntatie van het park op de rivier. • Verharde kade aan de waterkant vergroenen. • Aantrekkelijke wandelkade maken.

• •

Inpassen van een aanlegsteiger voor de waterbus en Spido. Herplaatsen van de radarpost in dit gebied aan de waterkant. Plek voor sport, spel en leisure maken (indien mogelijk). De fietsroute vormgeven als logische en heldere route door het park naar de oever en verder langs het Nieuwe Stadion. Vrij-gebruik: wandelen, hardlopen, zitten, bootcamp, yoga en andere ‘vrije’ buitenruimte sporten. Spelen, elkaar ontmoeten, verkoelen, zonnen en picknicken.

Doelgroepen en gebruikers • Omwonenden • Fietsers en voetgangers in het gebied • Bezoekers die met de auto en boot aankomen

Aandachtspunten • Een belangrijke ontwerpopgave is om de juiste balans te vinden tussen ruimte voor infrastructuur vs groen. Voorkom versnippering. • Rekening houden met de optie voor tijdelijk busparkeren in het Waterfrontpark. • De aanleghoogte van de infrastructuur houdt rekening met de ligging buitendijks. • Mogelijke toekomstige locatie voor de geplande oeververbinding. Als dit doorgaat zal het park tijdelijk zijn. • Rekening houden met overstromingsrisico bij inrichting. • Rekening houden met de boomhoofdstructuur i.r.t. de mogelijke oeververbinding.

Legenda Verbindingen langzaam verkeer

Groene plek met rondom verharding en infra

Ruimte voor programma Groen transitie naar infra

B Connectie met rivier Verandaplot

Aantrekkelijke kade Vergroenen van kade Groene barriere tussen Veranda en Waterfrontplot

Waterfrontplot

Uitgangspunten en ontwerpopgaven

96 • 170

S

Sport

P

Speelplek

A

Aanlegsteiger

R

Radarpost

B

Busparkeren

Ruimte voor sport, spel en leisure

VOORBEELDUITWERKING Waterfrontpark

97 • 170

3.3.3 Buurtpleinen & Wijkpark Feyenoord City kent ook een aantal bestaande, deels opnieuw in te richten pleinen voor de direct aangrenzende bestaande buurten. Het gaat om het Vredesplein, het Verandaplein en het Varkenoordse park. Het Vredesplein is een buurtplein in wording. Door de nieuwbouw op de Colosseumplot ontstaat een nieuwe pleinzijde met een nieuwe stedelijke plint van voorzieningen en verandert het plein van een randplek naar die van buurtplein. Nu al is de Essalam moskee een centrale plek aan het plein, maar dan kan het plein die centrale plek beter invullen. Dit geldt ook voor het Verandaplein, waar het parkeren op maaiveld goeddeels zal verdwijnen en een buurtplein wordt gemaakt als centrale plek in het gebied. Het Varkenoordse park is een langgerekt park aan de rand van Hillesluis en herbergt een aantal belangrijke buurtvoorzieningen. Net als andere randparken in Rotterdam, zoals het Essenburgpark is de betekenis van dit park voor de buurt niet te onderschatten. Volkstuinen, een speeltuinvereniging maar ook grasvelden en volwassen bomen maken het een rustpunt in een levendige wijk. Omdat het park voor een groot deel buiten het plangebied van Feyenoord City valt zijn hiervoor geen uitgangspunten en voorbeelduitwerking gemaakt.

98 • 170

2

3 1

1. Vredesplein 2. Verandaplein 3. Varkenoordse Park

99 • 170

Vredesplein Met de ontwikkeling van de Colloseumplot krijgt het Vredesplein de kadering die ontbrak en die zorgt voor een duidelijke richting en een nieuwe rol in de stad. Het plein wordt een essentiële ontmoetingsplek van Feyenoord City en Hillesluis.

• •

• Uitgangspunten • Het succes van een plein wordt sterk bepaald door de randen. Met de Colosseumplot krijgt het plein er een nieuwe wand bij. Dit biedt kansen voor herinrichting en verbetering. • Het is een ontmoetingsplein voor de buurt en is daarmee een ruimte voor buurtfestiviteiten en -initiatieven. De inrichting van het plein moet dit gebruik mogelijk maken.