[22bb003853] Bijlage behorende bij 22bb3852 - Voortgangsrapportage Feyenoord City april 2022
Tekst van het document
Leeswijzer
Klik op één van de onderdelen voor meer informatie
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
Overall
Gebiedsontwikkeling
Realisatie nieuw stadion
Mobiliteitsaanpak
Sociaal economisch programma
Voortgangsrapportage Feyenoord City April 2022 | Vastgesteld door het college van B en W van Rotterdam op 31 mei 2022
Klik hier voor de toegankelijke versie ›
Herontwikkeling Kuip
#8
Leeswijzer
Twee keer per jaar (in april en oktober) rapporteert het college aan de raad over het project Feyenoord City in het kader van de Regeling Risicovolle Projecten. De opzet en werkwijze van de rapportages is omschreven in de Basisrapportage (november 2017). De voortgangsrapportages zijn een uitvloeisel van het raadsbesluit op 6 juli 2017 waarbij Feyenoord City is aangewezen als risicovol project conform de Regeling risicovolle projecten Rotterdam 2012. De rapportages komen in de plaats van andere rapportages zoals bijvoorbeeld in het kader van de Monitor Grote Projecten. De rapportages worden opgesteld door de gemeentelijke projectorganisatie Feyenoord City (als onderdeel van de projectorganisatie Stadionpark) in samenwerking met de commissie tot Onderzoek van de Rekening als begeleidingscommissie en de voorzitter van deze commissie als rapporteur. Voorafgaand aan agendering voor het college wordt de conceptrapportage besproken met de rapporteur en de begeleidingscommissie. Als in de tekst de term Feyenoord wordt gebruikt, wordt over het algemeen de samenwerking tussen voetbalclub en stadion bedoeld.
Leeswijzer
Het project Feyenoord City bestaat uit zes onderdelen die ieder afzonderlijk worden gemonitord: 1. Overall 2. Gebiedsontwikkeling 3. Realisatie nieuw stadion 4. Mobiliteitsaanpak 5. Sociaal economisch programma 6. Herontwikkeling De Kuip
Voor elk onderdeel worden de ontwikkelingen in de voorafgaande periode geschetst en wat dit betekent voor het project en het gemeentelijk risicoprofiel.
Dit gebeurt vanuit de volgende invalshoeken: 1. Kritieke processen (factor tijd) 2. Kwaliteit: indicatoren 3. Randvoorwaarden Position Paper (factor geld) 4. Participatie: georganiseerde activiteiten en ontwikkeling draagvlak 5. Risico’s: ontwikkeling van het risicoprofiel mede in relatie tot de randvoorwaarden
Door publicatie op de website is de rapportage openbaar tenzij dit (op onderdelen) vanuit het belang van de gemeente of derde partijen niet gewenst is. Voor die onderwerpen krijgt de raad op een andere wijze vertrouwelijk inzage in de voortgangsrapportage. Dit wordt bij elke rapportage gemeld in de bijbehorende raadsbrief.
2
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
De kleur geeft de graduele beoordeling per invalshoek als volgt weer (ontleend aan de kleurcode van de Monitor Grote Projecten): Groen: ontwikkelingen zijn conform de verwachting obv de Basisrapportage*, geen extra aandacht gewenst Oranje: ontwikkelingen wijken licht af van de Basisrapportage*, verdienen extra aandacht omdat risico op afwijkingen toeneemt Rood: ontwikkelingen wijken af van de Basisrapportage*, maatregelen zijn gewenst
Om de raad maximaal comfort te bieden wordt de afhandeling van alle ingediende en nog in te dienen moties, toezeggingen en schriftelijke vragen in aparte overzichten bijgehouden evenals de stand van zaken van de randvoorwaarden in de Position Paper. Deze zijn resp. te vinden onder de buttons Bestuurlijke documenten en Randvoorwaarden Position Paper bovenaan de bladzijde.
* Als de Basisrapportage achterhaald is en partijen een nieuw uitgangspunt hebben vastgesteld en afgesproken (bijvoorbeeld een herziening van de planning), dan geldt dat uitgangspunt als referentie om de stand van het project aan af te meten.
voortgangsrapportage april 2022
Overall
Leeswijzer
Inleiding Feyenoord City betreft een integrale ontwikkeling. De gemeenteraad heeft op 11 mei 2017 de Position Paper vastgesteld. Hierin staan 17 voorwaarden die de gemeente heeft verbonden aan de bereidheid om te participeren in het project. Dit hoofdstuk geeft een overall-beschouwing van het integrale project Feyenoord City op de vijf aspecten: kritieke processen, kwaliteit, financiële randvoorwaarden, participatie en risico’s. Het oordeel is gebaseerd op de informatie uit de deelprojecten, waarbij tevens is gekeken naar raakvlakken en samenhang tussen de projecten. Ook zijn er onderwerpen/activiteiten, die meerdere projectonderdelen tegelijkertijd betreffen zoals bijvoorbeeld algemene participatiebijeenkomsten.
Randvoorwaarden Position Paper
Kritieke processen ›
Risico’s ›
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
Legenda i Conform de verwachting Wijkt licht af
APRIL 2022
Wijkt af
Kwaliteit ›
Vorige periode
Participatie ›
Financieel ›
Overzicht voortgang per deelproject ›
Klik op één van de 5 onderdelen
‹ Bekijk vorige periode
Conclusies en aandachtspunten Kritieke processen › • BVO Feyenoord heeft besloten om op basis van een een optievergelijkingin april een besluit over het nieuwe stadion te nemen. • Stadion Feijenoord werkt aan een strategie om het nieuwe stadion haalbaar te maken in de gewijzigde marktcontext. Gevolg is vertraging in de planontwikkeling. • Voor de gebiedsontwikkeling en met name de woningbouw wordt de planontwikkeling doorgezet. De verdere uitwerking van bouwrijp maken leidt tot beperkte wijzigingen in de planning. • De Raad van State heeft partijen tot 6 mei 2022 de tijd gegeven hun positie te verduidelijken. • Het gemeentelijke mobiliteitsprogramma ligt op schema.
3
• De landaanwinning is in de planning minder kritisch geworden. De stijgende rente heeft impact op de contractering.
• De stichting gebiedsontwikkeling werkt aan een meer uitgewerkte grondexploitatie zonder stadion. Deze is niet zonder meer sluitend bij handhaven van de huidige kwaliteit en betaalbaarheid
Kwaliteit › • De vastgestelde NVU’s en het Plan Openbare Ruimte laten het hoge ambitieniveau zien. • De kwaliteit is ook te zien in de eerste planuitwerkingen (Structuurontwerpen) van de ontwikkelplots.
Financiële randvoorwaarden › • Omdat het op dit moment niet mogelijk is om binnen de huidige financiering tot een aanneemcontract te komen, werkt stadion aan een strategie om het nieuw stadion bij stabiliserende markt haalbaar te maken.
voortgangsrapportage april 2022
Participatie › • De participatie aanpak is doorgezet, veelal in digitale vorm gezien de coronamaatregelen. • In de omgeving is er veel draagvlak voor het project, maar door de berichtgeving is het voor veel mensen wel onduidelijk “of het wel doorgaat”.
Risico’s › • Het risico van stijgende prijzen is opgetreden. Door stadion wordt strategie opgesteld hoe hier mee om te gaan.
Overall | Algemeen
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
Leeswijzer
In november heeft Stadion Feijenoord geconstateerd dat het in de toenmalige markt niet mogelijk was om tot een aanneemcontract passend bij de financiering te komen. Gezien de onzekere grondstoffenmarkt heeft de aanneemcombinatie aangegeven dat het prijsrisico bij de opdrachtgever dient te liggen. Daarnaast waren ontwerpaanpassingen nodig om tot een passende prijs te komen (los van het resterende prijsrisico). Hoewel hiervoor een gezamenlijke lijst was opgesteld, is besloten de samenwerking toch te beëindigen. Feyenoord Rotterdam (BVO) heeft daarna aangegeven verschillende opties in beeld te brengen. Dit betreffen twee renovatievarianten en het nieuwe stadion in Feyenoord City. Inmiddels is opdracht gegeven om tot deze optievergelijking te komen. Deze wordt in april opgeleverd, waarna Feyenoord een besluit zal nemen over het vervolg. Bovenstaande betekent dat het niet is gelukt te voldoen aan het amendement “een spannende finale” en is geen documentatie ingediend die door Deloitte getoetst kon worden. Daarom is geen definitief investeringsbesluit aan de gemeenteraad voorgelegd. In afwachting van het besluit van de BVO en de haalbaarheidsstrategie van het Stadion Feijenoord, zijn de contracten waarin de Position Paper tussen partijen over en weer is geborgd, vooralsnog in stand gehouden.
Na de besluitvorming in april, zal bepaald moeten worden welke wijzigingen de contracten behoeven.
4
voortgangsrapportage april 2022
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
Naar aanleiding van de berichtgeving door de BVO en de daaropvolgende raadsdebatten heeft de Raad van State de zitting in november afgelast en gevraagd om nadere informatie. In februari hebben we de Raad van State van nadere informatie over de stand van zaken en de lopende processen voorzien. Naar aanleiding daarvan hebben partijen tot 6 mei de tijd gekregen voor het informeren van de Raad van State. Dit is passend bij de geplande besluitvorming van de BVO in april. Deze voortgangsrapportage kent als peildatum 1 april. In de collegebrief bij deze voortgangsrapportage wordt de actuele situatie op het moment van verzenden beschreven.
Overall | Kritieke processen
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
Kritieke processen
Leeswijzer
Integrale planning Feyenoord heeft aangegeven eerst de optievergelijking af te wachten alvorens een besluit over het nieuwe stadion te nemen. Stadion Feijenoord werkt ondertussen aan het haalbaar maken van het nieuwe stadion. Daarbij is duidelijk dat de planning van het nieuwe stadion afhankelijk is van het stabiliseren van de (wereld)markten. Onderdeel van de strategiebepaling voor het haalbaar maken, is het opstellen van een planning die de doorlooptijd aangeeft vanaf het moment dat het zinvol is de marktbenadering weer op te starten. Op dit moment is daarmee geen integrale planning te geven. De Stichting gebiedsontwikkeling brengt de komende periode de afhankelijkheden van de gebiedsontwikkeling met het stadion in beeld en tot welk moment zij de plannen nog kan aanpassen op wel of geen stadion.
Ga direct naar:
Integrale planning › Gebiedsontwikkeling › Stadion › Mobiliteitsaanpak ›
Sociaal economisch programma ›
Voor de overkluizing is tezamen met de nieuwe aannemer en ProRail geconstateerd dat fase 1 van de overkluizing (damwand aan de rivierzijde) los van de treinvrije periodes gerealiseerd kan worden. Dit gegeven, in samenhang met de onduidelijkheid over een zekere vertraging van het stadion, geeft de Stichting gebiedsontwikkeling de mogelijkheid om extra checks op het “no-regret gehalte” van het uitgewerkte ontwerp te doen (de overkluizing an sich staat niet ter discussie) en de planning van de overkluizing in relatie tot de gebiedsontwikkeling beter uit te werken. Ook voor de landaanwinning geldt dat deze minder kritisch in de planning is, nu de planning van het stadion opgescho-
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
ven is. Voor eventuele woningbouw geldt dat eerste de andere plots ontwikkeld zullen worden, voordat de woningbouw op de landaanwinning start. Niettemin is de intentie om zo spoedig mogelijk met de landaanwinning te starten. De onduidelijke situatie rond het stadion en de effecten van de oorlog in de Oekraïne op de financiële markten compliceren de contractering.
Gebiedsontwikkeling De Raad van State heeft partijen tot 6 mei 2022 de tijd gegeven hun positie te verduidelijken als onderdeel van de beroepsprocedure tegen het bestemmingsplan in het licht van de heroverweging van Feyenoord. Op basis van die informatie zal de Raad van State besluiten over het vervolgproces en waarschijnlijk ook een nieuwe zittingsdatum plannen. Gezien de drukte bij de Raad van State, verwachten we pas een zitting in het najaar van 2022. Ondertussen is hard doorgewerkt aan de planvorming. Alle Nota’s van Uitgangspunten voor fase 1 (Roseplot, Colosseumplot., Mallegatplot en Waterfront) en het Plan Openbare Ruimte (POR) zijn inmiddels vastgesteld. Op basis daarvan zijn de voor de plots geselecteerde architectenbureaus aan de slag gegaan en hebben concept-structuurontwerpen opgeleverd. Voor Roseplot en Collosseumplot zijn deze besproken met het Q-team en worden deze op basis van de opmerkingen op korte termijn afgerond. Het bouwrijp maken (en met name de volgordelijkheid van verplaatsen van kabels en leidingen gekoppeld aan de roseknoop) kent een
‹ 5
voortgangsrapportage voortgangsrapportageapril mei 2022 2022
11
3 2
›
Overall | Kritieke processen
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
Leeswijzer
langere doorlooptijd wat leidt tot een (beperkte) vertraging van de woningbouw De stichting is verdergegaan met het afronden van de laatste verwervingen en verplaatsingen en het voorbereiden van het bouwrijp maken. Voor twee kavels is de overdracht in voorbereiding en zal deze in april plaatsvinden, Voor de resterende twee verwervingen heeft de raad in februari ingestemd met een eventuele onteigening als back-up. Ook heeft de gemeenteraad in februari ingestemd met het starten van een gemeentelijke grondexploitatie. Binnen deze grondexploitatie doet de gemeente de aankoop van de Gamma.
Stadion Kritieke processen Ga direct naar:
Integrale planning › Gebiedsontwikkeling › Stadion › Mobiliteitsaanpak ›
Sociaal economisch programma ›
Begin november maakte BVO Feyenoord bekend vanwege recente ontwikkelingen in de bouwsector het beoogde Nieuwe Stadion te heroverwegen. Begin dit jaar heeft Feyenoord adviesbureau Drees en Sommer opdracht gegeven om drie opties voor een nieuwe of vernieuwde wedstrijdaccommodatie naast elkaar te leggen en te vergelijken op basis van een twintigtal criteria. De drie opties betreffen twee renovatie varianten van DMK en FFC (voorheen ook aangeduid als BAM-plan) en het plan voor het nieuwe stadion aan de Maas. Nadat de prijsonderhandelingen met De Nieuwe Ploeg (DNP) geen resultaat hadden opgeleverd is Stadion Feijenoord een traject gestart om de aanbesteding van het plan via een ander weg kansrijker te maken. Dat traject omvatte een aantal sporen, namelijk: optimalisatie
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
ontwerp, uitbreiden financiering, verbeteren business case, outsourcen en het oriënteren op een kansrijke, nieuwe benadering van de markt. In april besluiten BVO en Stadion over het vervolg. Wij zullen de gemeenteraad informeren als wij nieuws hebben en in de brief bij deze voortgangsrapportage de actuele stand van zaken beschrijven.
Mobiliteitsaanpak De uitvoering van het gemeentelijke mobiliteitsprogramma ligt goed op schema. De Olympiaweg is opnieuw ingericht. De keerlus voor de tram bij het Wilhelminaplein is opgeleverd en wordt na de zomer in gebruik genomen. Verder wordt er hard gewerkt aan uitbreiding van de P+R op de Beverwaard waarvoor onder meer een kruispunt op de Groeninx van Zoelenlaan moet worden aangepakt, het uitbreiden van het vervoer over water en het op peil houden van de bereikbaarheid tijdens de werkzaamheden. Stadion Feijenoord heeft na de coronaperiode ook aan haar kant het mobiliteitsplan weer opgepakt. Zij heeft een aantal concrete maatregelen genomen om de bezoekersstromen te faciliteren en tegelijkertijd de overlast voor de omgeving van de Kuip te verminderen, zoals de introductie van busdiensten om supporters uit de weide omgeving op te halen en het uitbreiden van de stallingsmogelijkheden voor fietsers en scooters.
‹ 6
voortgangsrapportage april 2022
2 3
›
Overall | Kritieke processen
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
Kritieke processen Ga direct naar:
Integrale planning ›
Leeswijzer
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
Sociaal economisch programma Voor zover niet direct getroffen door het besluit van Feyenoord om het plan voor de nieuwbouw te heroverwegen de coronamaatregelen, worden goede vorderingen gemaakt met de uitvoering van het SEP. Dat ligt grotendeels op schema en de reacties op zaken die gerealiseerd worden, zoals bij Schoolsport Plus en het plan voor het gebruik van de Gaskoepels dat samen met vertegenwoordigers van urban sport is gemaakt, zijn positief. Inmiddels is er ook sprake van intensief tijdelijk gebruik van de leegstaande panden die in bezit zijn van de Stichting Gebiedsontwikkeling en Stichting Verwerving, passend bij het sociaal-economisch programma. Wel moet er een tegenvaller voor de multisportclub worden genoteerd. Feyenoord heeft eind april laten weten onvoldoende capaciteit en middelen te hebben om de plannen rond de multisportclub uit te kunnen voeren in de oorspronkelijke opzet. Het overleg over een andere vorm wordt komende periode gevoerd.
Gebiedsontwikkeling › Stadion › Mobiliteitsaanpak ›
Sociaal economisch programma ›
‹ 7
voortgangsrapportage april 2022
3 3
Overall | Kwaliteit
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
Leeswijzer
Gebiedsontwikkeling Het Plan Openbare Ruimte (POR) en de Nota’s van Uitgangspunten voor de eerste ontwikkelplots zijn afgerond en vastgesteld. Hierin zijn naast de ambities uit het masterplan ook de ambities voor de ‘Stedelijke Lijn’ (Varkenoordseviaduct) en de gebiedsbrede duurzaamheidsuitgangspunten verder uitgewerkt naar de betreffende deelprojecten. Meerdere architectenbureaus zijn aan de slag. De eerste ontwerpresultaten bevestigen de haalbaarheid van de ambities. Het Q-team is en wordt goed betrokken. De gemeente is gestart met het Getijdenpark Feyenoord als één van de zeven stadsprojecten. De resultaten van de diverse onderzoeken zijn verwerkt in het programma van eisen. Na bespreking met de omgeving en de reacties van de professioneel betrokken stakeholders is het programma van eisen vastgesteld en ter informatie aan uw raad verzonden. Inmiddels is het traject van het voorlopig ontwerp (VO) opgestart. Het concept-VO wordt voor de zomer opgeleverd. Dit concept-VO is de basis voor participatie, geactualiseerde kostenraming en diverse onderzoeken (waaronder de omgang met de scheepvaart). Op basis van de uitkomsten van deze trajecten zal het concept-VO worden omgezet in een definitief VO. Met Stadion Feijenoord en de betrokken private partijen is het gebiedsbrede energieconcept verder uitgewerkt in concrete voorstellen.
De ontwikkelovereenkomst tussen stadion, stichting en de zogenaamde ESCO (Energy Service Company) is inmiddels getekend. Stichting
8
voortgangsrapportage april 2022
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
gebiedsontwikkeling heeft de ESCO gevraagd hoe dit uit te werken voor de eerste plots, zolang er geen zekerheid is over het stadion.
Stadion Stadion Feijenoord is in beeld aan het brengen op welke wijze het nieuwe stadion haalbaar kan worden gemaakt. Het handhaven van de huidige kwaliteit is daarbij een van de uitgangspunten. Voor zover wij nu kunnen overzien is dit ook het geval. Op het moment dat Stadion Feijenoord de optimalisaties na het besluit van Feyenoord ook in het ontwerp verwerkt, zal dit aan het Q-team worden voorgelegd.
Overall | Financiële randvoorwaarden
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
Leeswijzer
Gebiedsontwikkeling De gemeenteraad heeft in februari de gemeentelijke grondexploitatie vastgesteld, waarmee deze geopend is. Hiermee kunnen de gemeentelijke investeringen gedaan worden, alsmede vormt dit de basis van de uitgifte van de gemeentelijke gronden in het gebied. De waarde van deze gronden is bepaald op basis van de zogenaamde complexwaarde taxatie. Dit is de taxatie van alle activiteiten van Stigam (opbrengsten en kosten), waaruit de grondwaarden voor de gemeentelijke gronden komt. Deze taxatie is opgesteld door een externe taxateur. Conform toezegging informeren we u over de voortgang van de grondexploitatie in deze voortgangsrapportage. Op 1 april hadden nog geen uitgaves vanuit de grondexploitatie plaatsgevonden. De eerste voorziene uitgave van ca € 8 mln. is de aankoop van de Gamma in april. Het grootste deel van de gebiedsontwikkeling vindt plaats via de private grondexploitatie van de Stichting Gebiedsontwikkeling. De bij de stichting vastgestelde grondexploitatie met stadion is sluitend. Inmiddels heeft de stichting ook een grondexploitatie zonder stadion opgesteld. Deze wordt komende periode verder uitgewerkt en verfijnd. Dit vergt nog enige tijd, aangezien het geen makkelijk sluitend te krijgen grondexploitatie is. Belangrijke onzekerheid is het kunnen behouden van de Woningbouwimpuls.
Op het moment dat deze vervalt is, is het financieel niet mogelijk de voorziene sociale woningbouw te realiseren.
9
voortgangsrapportage april 2022
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
Stadion Dit najaar zou de definitieve toetsing van de financiële randvoorwaarden plaatsvinden. Aangezien het niet gelukt is een passend aanneemcontract af te sluiten heeft dit niet plaatsgevonden. Stadion Feijenoord werkt aan een strategie om het stadion haalbaar te maken. Hierbij wordt ook de financieringsstructuur bekeken.
Mobiliteit Op totaalniveau wordt de begrote investering van €45 mln. voor het mobiliteitsprogramma nog steeds voldoende geacht. Op korte termijn zijn er geen aanbestedingen van nieuwe project gepland. Momenteel wordt gewerkt aan een plan om de capaciteit van de Groeninx van Zoelenweg te vergroten. Mocht hiervoor een hogere bijdrage nodig zijn dan past in het Mobiliteitsprogramma, dan zal hiervoor een apart investeringsvoorstel volgen. Gezien het project-overstijgende karakter van de Roseknoop zal deze als apart project verder gaan. De gemaakte en nog voorziene kosten voor de Feyenoord City gerelateerde onderdelen voor de Roseknoop zullen hier worden ondergebracht. Verder voortgang over de Roseknoop zal voortaan via de Monitor Grote Projecten verlopen.
Overall | Participatie
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022
Leeswijzer
Afgelopen half jaar heeft de participatie grotendeels op digitale wijze plaatsgevonden. Voor een aantal reguliere overleggen is deze vorm ook voor de situatie zonder coronamaatregelen passend bevonden en wordt dit doorgezet.
Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
Ook is er regelmatig contact met (vertegenwoordigers van) de Gebiedscommissie IJsselmonde en de verschillende wijkraden Feijenoord. Na de installatie van de wijkraden zullen de nieuwe wijkraden geïnformeerd worden over de stand van het project en de voorziene participatie de komende periode. In de omgeving is er veel draagvlak voor het project. Mensen willen graag geïnformeerd worden over de voortgang van het project en vragen regelmatig wanneer het van start gaat. De berichtgeving in de media maakt het voor veel mensen wel onduidelijk “of het wel doorgaat”. De houding bij (een deel van) de supporters heeft zich verhard. Dit heeft zich geuit in bedreigingen en intimidatie. Tegelijk heeft een behoorlijk aantal supporters hun mening over het project en over de participatie van supporters bij het stadionproject aan de gemeenteraad kenbaar gemaakt tijdens de door de gemeenteraad georganiseerde inspraaksessies. Stadion Feijenoord heeft, mede naar aanleiding van de motie “Never walk alone” aangekondigd haar communicatie- en participatieplan te zullen actualiseren en in gesprek te zijn met de FSV over onderwerpen als het “seatingplan”
10
voortgangsrapportage april 2022
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
en het marktonderzoek van ISG en daar ook andere supportersgroepen bij te betrekken, zoals mindervaliden, ouderen, gezinnen met kinderen, actieve volgers en specifieke supportersgroepen. Naarmate de plannen voor het nieuwe stadion en de gebiedsontwikkeling meer vorm krijgen, intensiveren de contacten met de vele andere (professionele) stakeholders zoals RWS, ProRail, HbR, Evides, het Waterschap de Hollandsche Delta, RET, etc. Deze contacten verlopen in een goede en constructieve sfeer en leiden steeds meer tot overeengekomen oplossingen, maar vragen veel inzet bij dit complexe en omvangrijke project.
Overall | Risico’s
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
Leeswijzer
Algemeen De risico’s bij de verschillende deelprojecten staan goed op het netvlies van het projectteam en de beheersmaatregelen zijn bekend en worden uitgevoerd. De voor de gemeente belangrijke aspecten zoals een duidelijke demarcatie (wie doet wat?) en een samenhangende integrale planning, zijn goed uitgewerkt. De driepartijen-overeenkomst (tussen stadion, stichting en gemeente) blijkt goed te functioneren. Toenemend risico vormen de bouwkosten voor het nieuwe stadion, draagvlak bij supporters en de planning (tijdige start van de landaanwinning en tijdig vertrek bedrijven ten behoeve van de landaanwinning). De realisatie van de landaanwinning is minder kritisch geworden door de vertraging van het stadion en nu de noodzakelijke verwervingen inmiddels hebben plaatsgevonden.
Draagvlak Voldoende draagvlak is belangrijk voor een groot project als Feyenoord City. De betrokken partijen zijn daarvan doordrongen. Tijdens de participatiebijeenkomsten (die de afgelopen periode digitaal hebben plaatsgevonden) blijkt nog steeds dat de mensen uit de omgeving positief zijn over de plannen voor de gebiedsontwikkeling. Zij geven aan te hopen dat de ontwikkeling daadwerkelijk doorgaat. Nu de uitwerkingen concreter beginnen te worden, wordt de participatie uitgebreid en vinden sessies met nieuwe groepen plaats. Hieruit komen steeds meer initiatiefnemers voort, die zich vestigen in de
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
leegstaande panden in het kader van het sociaaleconomisch programma. Over het stadion zijn twee onderzoeken onder supporters georganiseerd. FSV de Feyenoorder heeft een eigen onderzoek uitgevoerd en in opdracht van de BVO voert Blauw Research een onderzoek uitgevoerd. De uitkomsten van beide onderzoeken worden bij de besluitvorming van de BVO betrokken.
Raakvlakken Feyenoord City is in een aantal deelprojecten verdeeld (nieuw stadion, gebiedsontwikkeling, mobiliteit en sociaal-economisch programma). Elk deelproject kent zijn eigen aanpak en verschillende rollen voor de betrokken partijen Feyenoord (stadion en club), Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas en de gemeente (in een privaatrechtelijke en publiekrechtelijke rol). In de vorige voortgangsrapportage zijn de belangrijkste raakvlakken tussen de verschillende deelprojecten benoemd: 1. Prijs grondaankoop onder het stadion moet gelijk zijn aan de waarde in het erfpachtcontract voor het nieuwe stadion; 2. Demarcatie tussen stadion en gebiedsontwikkeling; 3. Afspraken met partijen betroken bij de gebiedsontwikkeling over hun bijdrage aan sociaaleconomisch programma;
1 11
voortgangsrapportage april 2022
2
›
Overall | Risico’s
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022
Leeswijzer
4. Fysieke randvoorwaarden voor sociaal-economisch programma; 5. Mobiliteit voldoende in masterplan/ gebiedsontwikkeling geborgd; 6. Zo beperkt mogelijke concurrentie tussen programma gebied en stadionexploitatie.
Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht overall
De raakvlakken hebben een plek gekregen in de driepartijen-overeenkomst en worden verder uitgewerkt en geborgd in volgende overeenkomsten. Hiermee is het risico dat er zaken fout gaan op het raakvlak tussen deelprojecten (bijvoorbeeld tussen wal en schip raken) flink verkleind. Zoals in de vorige voortgangsrapportage aangegeven, worden deze risico’s gaandeweg de uitwerking steeds kleiner: • Ad 1. Voor de grondaankoop onder het stadion en de waarde van het erfpachtcontract wordt dezelfde taxatie gebruikt. De taxatie is inmiddels afgerond. • Ad 2. De demarcatie wordt in iedere fase van detaillering van het ontwerp verder uitgewerkt. Dit betreft zowel de demarcatie van aanleg als de demarcatie van beheer. Met de huidige vastgelegde demarcatie is dit risico eigenlijk niet meer aan de orde. Wel dient dit bewaakt te worden in geval van eventuele ontwerpwijzigingen aan het stadion. • Ad 3. BVO, stadion en stichting hebben gezamenlijk het vijfjarenplan voor het sociaal-economisch programma vastgesteld. De stichting is inmiddels onderdeel van de overlegstructuur over het sociaaleconomisch programma en pakt al volop activiteiten op. Hiermee is dit risico op dit moment niet meer aan de orde.
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
• Ad 4 en 5. In het Masterplan zijn deze onderwerpen helder aangegeven. Voor fase 1 zien we dat de onderwerpen op de bedoelde manier worden vertaald in de nota’s van uitgangspunten die inmiddels afgerond zijn. Hiermee worden deze risico’s steeds verder beheerst. • Ad 6. Stadion Feijenoord en de stichting hebben procesafspraken gemaakt over de afstemming van programma. Stadion Feijenoord maakt deel uit van het Regieteam gebiedsontwikkeling waar deze zaken aan de orde komen. Binnen de gemeentelijke organisaties zijn de raakvlakken verder uitgewerkt en toegewezen aan de projectmanagers van de deelprojecten of de algemeen projectmanager Feyenoord City. De raakvlakken worden meegenomen in de betreffende risicodossiers.
‹ 12
voortgangsrapportage april 2022
2 2
Overall | Detail overzicht
Randvoorwaarden Position Paper
Leeswijzer
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
‹ terug naar overzicht overall
Gebiedsontwikkeling Risico’s ›
Herontwikkeling Kuip
Realisatie nieuw stadion Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Kwaliteit ›
Kwaliteit ›
Participatie ›
Participatie ›
Participatie ›
Financieel ›
Financieel ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
naar overzicht realisatie stadion ›
naar overzicht herontwikkeling Kuip ›
Mobiliteit Risico’s ›
Sociaal Economisch Programma Risico’s ›
Kritieke processen ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022
APRIL 2022
Kwaliteit ›
Kwaliteit ›
Participatie ›
Participatie ›
13
Kritieke processen ›
Financieel ›
Financieel ›
‹ naar overzicht mobiliteit
naar overzicht SEP › voortgangsrapportage april 2022
1
2
Gebiedsontwikkeling
Leeswijzer
Kritieke processen ›
Risico’s ›
Inleiding De gebiedsontwikkeling Feyenoord City, geïnitieerd door de voetbalclub Feyenoord en Stadion Feijenoord en inmiddels ter hand genomen door de Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas, betreft een uitgebreid woningbouwprogramma, hotels, retail, leisure en voorzieningen, aantrekkelijke openbare ruimte en een goede bereikbaarheid. Realisatie is primair een taak van de markt. De gemeente verkoopt haar grondpercelen, geeft de grond onder het nieuwe stadion na aankoop in erfpacht uit, bepaalt inhoudelijke kaders (bijvoorbeeld in nota’s van uitgangspunten), faciliteert de gebiedsontwikkeling door afstemming en overleg en geeft uitvoering aan haar publiekrechtelijke taak voor planologische procedures en vergunningen.
Kritieke processen › • De Raad van State heeft betrokken partijen tot 6 mei de tijd gegeven om hun positie kenbaar te maken t.a.v. de heroverweging waarover Feyenoord in april een besluit kenbaar wil maken. • De planontwikkeling voor de verschillende (woning) bouwplots boekt goede vooruitgang. Voor alle ontwikkelplots in fase 1 zijn Nota’s van Uitgangspunten vastgesteld. • In april is het Plan Openbare Ruimte vastgesteld • In februari heeft de raad ingestemd met het starten van een onteigeningsprocedure voor twee percelen.
Kwaliteit ›
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
Legenda i Conform de verwachting Wijkt licht af
APRIL 2022
Wijkt af
Kwaliteit ›
Vorige periode
Participatie ›
Financieel ›
Conclusies en aandachtspunten
Randvoorwaarden Position Paper
Klik op één van de 5 onderdelen
‹ Bekijk vorige periode
• Deze conclusie wordt gedeeld door het Q-team en na ambtelijke toetsing aan vastgesteld beleid waaronder het Masterplan dat de raad in 2019 heeft vastgesteld. • Stichting en gemeente werken op suggestie van het Q-team aan een toetsingskader voor de maatschappelijke impact van de gebiedsontwikkeling.
Participatie ›
Financiële randvoorwaarden ›
Risico’s ›
• De gemeenteraad heeft de gemeentelijke grondexploitatie goedgekeurd. • De stichting oriënteert zich op een robuuste particuliere grondexploitatie in het geval het nieuwe stadion er niet komt. • De stichting is bezig om haar financiering aan te passen mede in het licht van de onzekerheid over het wel of niet doorgaan van het nieuwe stadion.
• De risico’s worden goed beheerst. • De stichting werkt momenteel aan een grondexploitatie voor een ‘terugvaloptie’ zonder nieuw stadion vanwege de heroverweging aan de kant van Feyenoord. • De stichting werkt aan de versterking van haar liquiditeitspositie nu Feyenoord meer tijd nodig heeft om zich te beraden over haar nieuwbouwplannen waardoor een aantal financiëele stromen later op gang zullen komen. • Het gemeentelijke risicoprofiel is nauwelijks gewijzigd.
• De vastgestelde NvU’s en het POR laten zien dat de ambities hoog blijven en er een aantrekkelijk gebied gaat ontstaan.
• Ondanks Corona zijn er diverse, voornamelijk digitale, bijeenkomsten georganiseerd. • In goede samenwerking met de Gasunie is het Gasontvangststation verplaatst. ProRail werkt in opdracht van de gemeente aan diverse spoorgerelateerde deelopdrachten.
Moties › voortgangsrapportage april 2022
Gebiedsontwikkeling | Kritieke processen
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kritieke processen Ga direct naar:
Bestemmingsplan › Verwerving en verplaatsing › Bouwrijp maken Stadionplot en andere ontwikkelplots › Woningbouw- en plotontwikkeling › Parkstad Zuid/Imagine › Roseplot › Colosseumplot › Mallegatplot › Waterfront ›
Leeswijzer
Kritieke processen In deze paragraaf worden overkoepelende ‘kritieke processen’, zoals het verloop van de planologische procedure (bestemmingsplan), en de kritieke processen per deellocatie (bouwplot stadion, Colosseumplot, Roseplot, Mallegatplot en Waterfront beschreven. Van belang in dit verband is de heroverweging die BVO Feyenoord momenteel maakt over hun toekomstige wedstrijdaccomodatie. In afwachting daarvan kijken we op twee manieren naar de planning: 1. De planning van de werkzaamheden en activiteiten om tijdig met het bouwen van het nieuwe stadion te kunnen beginnen 2. De planning om de woningbouw en buitenruimte in stand te houden met voorrang voor ‘no regret’ maatregelen (werkzaamheden en activiteiten die relevant zijn voor de gebiedsontwikkeling met èn zonder de komst van een nieuw stadion). In het hoofdstuk Overall wordt uitgebreider stilgestaan bij relatie tussen de gebiedsontwikkeling en het proces van heroverweging bij Feyenoord. Voor de gebiedsfinanciering wordt verwezen naar de paragraaf Financiën (particuliere grondexploitatie).
Bestemmingsplan Met uitzondering van drie percelen op de Veranda, waar het bestemmingsplan na overleg met de eigenaren is opgeschort en het oude bestemmingsplan Olympus uit 2003 nog steeds van kracht is, is het bestemmingsplan Feyenoord City in werking getreden. Omdat de Raad van State nog definitief uitspraak moet doen in beroep is er nog
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
geen sprake van een onherroepelijk bestemmingsplan of (omgevings)vergunningen. Nadat BVO Feyenoord had aangekondigd haar plan voor een nieuw stadion te willen heroverwegen in verband met de recente ontwikkelingen in de bouwsector, heeft de Raad van State de gemeente en andere partijen verzocht om hun positie in het licht van dit bericht kenbaar te maken. Dat heeft de gemeente op 28 januari jl. gedaan. In de brief wordt aangeven dat een gebiedsontwikkeling met een nieuw stadion nog steeds de voorkeur van de gemeente heeft. De gemeente is evenwel realistisch en meent dat de gebiedsontwikkeling ook doorgang moet kunnen vinden zonder stadion indien de BVO Feyenoord besluit niet verder te willen met een nieuw stadion aan de Maas, of besluitvorming over een nieuw stadion uit blijft stellen. Omdat Feyenoord heeft aangegeven in april 2022 duidelijkheid te bieden over de afweging van de opties en Stadion Feijenoord op dat moment ook de financiële haalbaarheid van een nieuw stadion verder heeft uitgewerkt, wordt de Raad van State in de brief verzocht ruimte te geven om in april aanvullende informatie te verstrekken en de zitting kort na de zomer te plannen. Ook Stadion en BVO alsmede de stichting hebben gelijkluidende verzoeken gedaan. De Raad van State is daaraan tegemoetgekomen en heeft uitstel tot 6 mei verleend.
Daarna zal de Raad van State zich beraden over de termijn waarop een zitting wordt ingepland. Een eventuele vernietiging van het bestemmingsplan zal impact hebben op de planning van de eerste plots. 11
15
voortgangsrapportage april 2022
6
›
Gebiedsontwikkeling | Kritieke processen
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kritieke processen Ga direct naar:
Bestemmingsplan › Verwerving en verplaatsing › Bouwrijp maken Stadionplot en andere ontwikkelplots › Woningbouw- en plotontwikkeling › Parkstad Zuid/Imagine › Roseplot › Colosseumplot › Mallegatplot ›
Leeswijzer
Verwerving en verplaatsing De Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas heeft de verantwoordelijkheid om de grond onder het te realiseren stadion tijdig bouwrijp op te leveren. De gemeente faciliteert met de instrumenten Wvg (Wet voorkeursrecht gemeenten) en onteigening en zoekt naar verplaatsingslocaties. Met het merendeel van de particuliere partijen zijn inmiddels overeenkomsten gesloten. Voor de twee resterende partijen in fase 1 is een alternatieve locatie voorhanden, maar nog geen overeenkomst gesloten. Voor deze bedrijven is een onteigeningsprocedure gestart. Daartoe heeft de gemeenteraad op 3 februari jl. besloten tot het indienen van een verzoek om onteigening bij de Kroon. Parallel hieraan worden de minnelijke onderhandelingen voortgezet en is het niet uitgesloten dat die tot overeenstemming leiden zonder dat er een onteigeningsvonnis benodigd is. Over individuele gevallen worden in deze rapportage zoals bekend geen nadere details vermeld. Met uitzondering van een perceel op de Roseplot waarvoor de eerdergenoemde onteigeningsprocedure is gestart, zijn alle gronden van de vier ontwikkellocaties in eigendom van de stichting of de gemeente. Ook voor fase 3 en 4 heeft de stichting al overeenstemming over de koop van een object bereikt.
Waterfront ›
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
Bouwrijp maken Stadionplot en andere ontwikkelplots Ondanks het besluit om een heroverweging te maken over het nieuwe stadion, hebben Stadion Feijenoord en Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas verder gewerkt aan het voorbereiden van het bouwrijp maken van de bouwplot voor het nieuwe stadion. Het bestek voor het bouwrijp maken is vrijwel gereed en kan desgewenst op korte termijn op de markt worden gezet. De stichting heeft het voornemen om de plot in te zetten voor woningbouw mocht er uiteindelijk geen nieuw stadion verschijnen. Inmiddels is de Gamma in februari verhuisd naar haar nieuwe onderkomen op de Noorderhelling en is het bestaande pand aan de Korte Stadionweg verlaten. Op dit moment ligt er een verzoek om na te gaan of de locatie tijdelijk als test- en vaccinatiecentrum kan worden gebruikt. Ook is het pand aangeboden als tijdelijke opvanglocatie voor Oekraïense vluchtelingen. Dat is mede aanleiding om het pand nu niet direct te slopen. De overige werkzaamheden worden afgestemd op de planning voor de landaanwinning. Zie daarvoor het hoofdstuk Stadion/ Kritieke processen.
Woningbouw- en plotontwikkeling De actuele woningbouwplanning wordt steeds preciezer en gedetailleerder. Elke ontwikkelplot kent zijn eigen dynamiek en risico’s. De laatste stand van de planning van fase 1 wordt weergeven in het kaartje op pagina 3.
‹ 16
voortgangsrapportage april 2022
12 6
›
Gebiedsontwikkeling | Kritieke processen
Risico’s ›
Leeswijzer
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kritieke processen Ga direct naar:
Bestemmingsplan › Verwerving en verplaatsing › Bouwrijp maken Stadionplot en andere ontwikkelplots › Woningbouw- en plotontwikkeling › Parkstad Zuid/Imagine › Roseplot › Colosseumplot › Mallegatplot › Waterfront ›
Programmatische visie gebied De ontwikkelcombinatie OCFC heeft een programmatische visie voor het gebied opgesteld, die de ambities laat zien voor het gebied en de concrete ontwikkelingen voor fase 1. Het is een enthousiasmerend document dat richting geeft aan de doelgroepen en sferen van het gebied
als geheel en de afzonderlijke delen. Dit biedt een goede basis voor een succesvolle gebiedsontwikkeling. Uit het document blijkt ook dat de OCFC de opgave goed te pakken heeft, de lat voor de ambities hoog legt en stuurt op maatschappelijke meerwaarde.
‹ 17
voortgangsrapportage april 2022
3
6
›
Gebiedsontwikkeling | Kritieke processen
Leeswijzer
Parkstad Zuid/Imagine Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022
In november 2021 is de bouwcombinatie gestart met de bouwwerkzaamheden voor Imagine. Inmiddels zijn de heiwerkzaamheden afgerond en is gestart met het storten van de fundering. Vanaf medio 2024 worden de eerste woningen opgeleverd.
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
de gemeente de technische haalbaarheid van verplaatsing en welke nieuwe locatie het beste is. Ook de uiteindelijke verplaatsing van deze twee voorzieningen gebeurt onder regie van ProRail in opdracht van de gemeente. ProRail denkt aan uitvoering in 2026.
Colosseumplot
Kwaliteit ›
Participatie ›
Randvoorwaarden Position Paper
Roseplot
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kritieke processen Ga direct naar:
Bestemmingsplan › Verwerving en verplaatsing › Bouwrijp maken Stadionplot en andere ontwikkelplots › Woningbouw- en plotontwikkeling › Parkstad Zuid/Imagine › Roseplot › Colosseumplot › Mallegatplot › Waterfront ›
De stichting heeft na toetsing en goedkeuring door de geDe stichting heeft na toetsing en goedkeuring door de gemeente de NvU in november jl. vastgesteld. Het structuurmeente de NvU in november 2021 vastgesteld. Vervolgens ontwerp is opgesteld door Orange Architects en bevat een is de architect (Barcode) aan de slag gegaan met het struc- zeer divers programma, waaronder ouderenzorg. De reactie tuurontwerp. Dat is in januari besproken met het Q-team. van het Q-team in januari was positief. Op dit moment zijn Op dit moment worden de opmerkingen uit dat overleg de gemeente en ProRail bezig met de overdracht van de verwerkt en op dit moment zijn gemeente en ProRail bezig gronden. De stichting is in samenwerking met de gemeente met de overdracht van de gronden. De stichting is in gestart met het voorbereiden van het bouwrijp maken. Een samenwerking met de gemeente gestart met het voorberei- aantal afnemers van de woningen is bekend. Medio volden van het bouwrijp maken. Medio volgend jaar wordt de gend jaar wordt de omgevingsvergunning aangevraagd. omgevingsvergunning aangevraagd. In januari 2023 wordt Net als de Roseplot is ook de realisatie van de Colosseumgestart met het verwijderen van de treinsporen.
plot nauw verbonden met het project de Roseknoop waarin De realisatie van de Roseplot is nauw verbonden met het een deel van de huidige Colosseumweg wordt verwijderd oplossen van de Roseknoop. Dit project maakt het dooren een nieuwe verbinding onder het Varkenoordseviaduct trekken van de Colosseumweg mogelijk vanaf de Essalam door met de Rosestraat wordt gemaakt. Hierdoor ontstaat Moskee onder het Varkenoordseviaduct door richting de ruimte voor het ontwikkelen van de Colosseumplot en het Rosestraat. Hiermee wordt dit de ontsluitingsweg voor de verleggen van diverse nutsvoorzieningen (kabels en leidinRoseplot met in de ondergrond verschillende faciliteiten gen). De geplande datum van start bouw van de eerste fase voor de nutsbedrijven (kabels en leidingen). Colosseumplot is recent aangepast van Q4 2022 naar Q4 2023. Aanleiding hiertoe is de afhankelijk van de ontwikOp de locatie bevinden zich twee belangrijke voorzieninkeling van het verwijderen van de sporen en het uit bedrijf gen van ProRail, namelijk het relaishuis en het onderstatinemen van de Colosseumweg. ProRail heeft aangegeven on. In de eerste plaats onderzoekt ProRail in opdracht van de sporen op de plot pas per Q2 2023 verwijderd te kunnen
‹ 18
voortgangsrapportage april 2022
4
6
›
Gebiedsontwikkeling | Kritieke processen
Risico’s ›
Kritieke processen ›
Leeswijzer
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
hebben. Hierna is nog drie maanden benodigd voor gestelde oplossingsrichting goedgekeurd en wordt langs die overige, bouwrijp werkzaamheden alvorens start bouw kan weg verder gewerkt. plaatsvinden.
Waterfront Mallegatplot
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kritieke processen Ga direct naar:
Bestemmingsplan › Verwerving en verplaatsing › Bouwrijp maken Stadionplot en andere ontwikkelplots › Woningbouw- en plotontwikkeling › Parkstad Zuid/Imagine › Roseplot › Colosseumplot › Mallegatplot › Waterfront ›
Het oude gasontvangststation op de ontwikkellocatie is eind 2021 gesloopt. De grond is overgedragen aan de gemeente. De stichting heeft in november na toetsing en goedkeuring door de gemeente de NvU vastgesteld. Team V is geselecteerd als architect en aan de slag gegaan. Verwacht wordt dat de omgevingsvergunning rond de jaarwisseling kan worden aangevraagd. Er is gestart met het voorbereiden van het saneren en bouwrijp maken van de locatie. De milieukundige onderzoeken zijn grotendeels uitgevoerd. Het ecologisch onderzoek wordt na de zomer afgerond. De grondonderzoeken om de mate van vervuiling in de ondergrond te bepalen zijn gereed. Zoals bekend is dit een locatie van een voormalige gasfabriek. De sanering wordt uitgevoerd met een rijksbijdrage voor het saneren van oude gasfabrieklocaties. Ook het flora en fauna onderzoek is gereed. Het streven is om voor het eind van het jaar over een ontheffing op grond van de flora en fauna wet te beschikken. Belangrijk aandachtspunt voor de nieuwbouw is de externe veiligheid met het oog op het vervoer van gevaarlijke stoffen over de Maas. Nagedacht wordt om dit in samenhang met het Getijdenpark Feyenoord op te lossen. Vanwege het werken aan een goede oplossing voor de externe veiligheid (beheersen risico plasbrand) is de geplande datum van start bouw van de eerste fase recent aangepast van Q4 2022 naar Q3 2023.
Inmiddels heeft de Veiligheidsregio de voor-
De planning van het Waterfront hangt van alle plots het meest samen met de planning van het nieuwe stadion. Dit betreft de logistieke functies in het Waterfront voor het stadion en de bouwfasering. Dit is vastgelegd in een Nota van Uitgangspunten (NvU) die de stichting in februari heeft vastgesteld. De NvU schetst de mogelijkheden om, gezien de ligging naast het stadion, de logistieke voorwaarden die het stadion aan het Waterfront stelt en het verhoogde maaiveld, te komen tot een aantrekkelijk gebied met de juiste menselijke maat en een aantrekkelijk programma. Daarbij wordt ook rekening gehouden met de verschillende varianten voor de derde oeververbinding in de Nota Kansrijke Oplossingen in het MIRT-proces qua modaliteiten en type oeververbinding (brugvarianten die verschillen qua nautische uitgangspunten en tunnel). Voor de NvU is onderzoek gedaan naar de stedenbouwkundige inpassing van het programma en is brede reflectie en inspiratie georganiseerd. De stichting heeft na toetsing en goedkeuring door de gemeente de NvU in februari vastgesteld. Gezien de bijzondere complexiteit van de locatie (relatie met stadion, dubbel maaiveld, relatie met de derde oeververbinding etc) heeft het opstellen van de NvU meer tijd gevergd dan verwacht. Maar dat is niet voor niks geweest. De NvU geeft vertrouwen in de verdere planuitwerking.
De NvU vormt daarbij het vertrekpunt en beoordelingskader voor volgende ontwerpfasen. OMA en LOLA zijn gecontracteerd voor het schetsontwerp. Daarnaast worden ook andere archi-
‹ 19
voortgangsrapportage april 2022
15
6 2
›
Gebiedsontwikkeling | Kritieke processen
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kritieke processen Ga direct naar:
Bestemmingsplan › Verwerving en verplaatsing › Bouwrijp maken Stadionplot en andere ontwikkelplots › Woningbouw- en plotontwikkeling › Parkstad Zuid/Imagine › Roseplot › Colosseumplot › Mallegatplot ›
Leeswijzer
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
tecten geselecteerd voor de uitwerking van deelprojecten. Er wordt gesproken met (potentiële) eindgebruikers en afnemers van het vastgoed, zoals beleggers en een hotelier. Stichting Gebiedsontwikkeling aan de Maas, Nieuw Stadion BV en de Ontwikkelcombinatie Feyenoord City (de ontwikkelaar) onderzoeken momenteel welk deel van de plot kan worden ontwikkeld onafhankelijk van het nieuwe stadion. Het ontwerpproces hiervoor start zodra dit duidelijk is, waarschijnlijk eind april. De geplande datum start bouw op Waterfront is ten opzichte van de vorige rapportage aangepast naar Q4-2024, de vroegst mogelijke datum op basis van het actuele inzicht in de verwachte doorlooptijden van het ontwikkelproces. Er is tijd verloren omdat er meer tijd nodig was om tot een goede Nota van Uitgangspunten te komen voor deze complexe locatie. Tevens is gewerkt aan een ‘no regret’ oplossing, waarin een deelgebied is gedefinieerd dat onafhankelijk van een nieuw stadion kan worden uitgewerkt en past bij iedere variant van de oeververbinding. Overigens is een gevolg van de beoogde datum start bouw dat Waterfront niet meer beschikbaar is als bouwterrein voor het nieuw stadion. Nieuw Stadion onderzoekt daarom alternatieve locaties voor het assembleren van de dakspanten.
Risico’s in de planning hangen samen met onzekerheid over de precieze programmatische invulling en stedelijke kwaliteit in samenhang met de besluitvorming omtrent de oeververbinding.
Waterfront ›
‹ 20
voortgangsrapportage april 2022
16
6 2
›
Gebiedsontwikkeling | Kwaliteit
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Leeswijzer
Algemeen De ambities in het vastgestelde Masterplan voor de gebiedsontwikkeling zijn hoog. Er is veel aandacht voor de kwaliteit van het openbaar gebied, de meerwaarde voor en de aansluiting op de omliggende wijken en woningbouw in alle segmenten. Het masterplan zorgt voor een goede ruimtelijke inbedding van het stadion en verbetert de mogelijkheden om van de rivier te genieten.
Randvoorwaarden Position Paper
Bestuurlijke documenten
Mijlpalen en planning
voor gebieden waar een ingrijpende transformatie of herstructurering plaatsvindt. In een welstandsparagraaf wordt vastgelegd wat de nieuwe karakteristieken zijn die worden nagestreefd en met welke (architectonische) middelen deze bereikt kunnen worden. Alvorens de welstandsparagraaf een formeel toetsingskader voor het Q-team is, dient een procedure doorlopen te worden met een wettelijk inspraaktraject en vaststelling door de gemeenteraad.
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kwaliteit Ga direct naar:
Algemeen Q-team Gebiedsontwikkeling en SEP Openbaar gebied Beheer openbaar gebied
Deze lijn wordt verder doorgetrokken en uitgewerkt met het Plan Openbare Ruimte (POR) en Nota’s van Uitgangspunten (NvU’s) voor de verschillende ontwikkelplots. Samen met het vastgestelde masterplan vormen deze het toetsingskader voor het beoordelen van de toekomstige planuitwerkingen. Samen met ander gemeentelijk beleid en de welstandsnota, wordt dit toetsingskader gehanteerd door Q-team. Het POR is in april jl. vastgesteld. De betrokken partijen nemen dit als vertrekpunt voor de verdere inzet op de buitenruimte. Voor het Mallegatpark en Waterfrontpark wordt gewerkt aan een Programma van Eisen. Alle NvU’s voor de ontwikkelplots in fase 1 zijn gereed en vastgesteld.
Duurzaamheid
Op dit moment wordt gewerkt aan het opstellen van een beeldkwaliteitsplan voor het centrale deel van de gebiedsontwikkeling Feyenoord City. Dit beeldkwaliteitsplan zal in de tweede helft van 2022 gereed zijn, waarna er een welstandsparagraaf van gemaakt wordt. Een welstandsparagraaf is een aanvulling op de Welstandsnota Rotterdam en wordt vaak opgesteld
Q-team Het Q-team Feyenoord City functioneert inmiddels zo’n 3 jaar en is in december jl. door het college voor drie jaar herbenoemd. Twee leden zijn niet herbenoemd, te weten de deskundige voor landschapsarchitectuur en die voor het sociaal-maatschappelijk programma. Voor deze posities zijn en worden nieuwe leden gezocht. In de komende maanden wordt dit geformaliseerd en naar verwachting voor de zomer afgerond. In de afgelopen periode heeft één openbare planbespreking plaats gehad, namelijk op 21 januari 2022. Besproken en van advies voorzien zijn de structuurontwerpen Colosseumplot en Roseplot. Het ontwerp van de Colosseumplot werd goed ontvangen. Op het gepresenteerde structuurontwerp voor de Roseplot had het Q-team meer op- en aanmerkingen. Voor beide plannen is een advies met opmerkingen meegegeven. Ook heeft het Q-team advies gegeven op de PvE’s Getijdenpark Feyenoord en Mallegatpark, wat in de IP-procedures meegenomen wordt. Daarnaast is het Q-team in een aantal besloten vergaderingen geïnformeerd over de opgestelde 1
21
voortgangsrapportage april 2022
5
›
Gebiedsontwikkeling | Kwaliteit
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kwaliteit Ga direct naar:
Algemeen Q-team Gebiedsontwikkeling en SEP Openbaar gebied Beheer openbaar gebied Duurzaamheid
Leeswijzer
NvU’s, het Plan Openbare Ruimte en de voortgang van de gebiedsontwikkeling en het stadiondossier. Terugkijkend op het afgelopen half jaar zien we dat het Q-team breed is geïnformeerd en betrokken bij vele aspecten van de gebiedsontwikkeling, veel breder en integraler dan de reguliere welstand. Het Q-team is hierover tevreden, waarmee ze haar taak van een integrale kwaliteitsborging goed kan uitvoeren. Ze ziet dat de beoogde kwaliteit en ambities gerealiseerd en geborgd zijn in de diverse kaders en in de eerste planuitwerkingen daadwerkelijk zichtbaar worden. Maar ook bij vervolguitwerking zal het Q-team uitdagingen en verbeterpunten kritisch blijven benoemen. Naar aanleiding van de besprekingen in het Q-team wordt momenteel gewerkt aan een ‘kader voor maatschappelijk verbonden gebiedsontwikkeling’.
Gebiedsontwikkeling en SEP De stichting werkt samen met stadion en de club aan de sociaal maatschappelijke doelstellingen uit het Masterplan, waaronder de doelstellingen uit het SEP. Zij doen dit door nauw samen te werken met de partijen die zorgdragen voor de uitvoering van het SEP. Voor de afstemming is een periodieke Regiegroep in het leven geroepen waarin op directieniveau afstemming plaatsvindt tussen stichting, stadion en gemeente. Er wordt onder meer samengewerkt op de onderwerpen ‘werkgelegenheid en stages’ en ‘sport en bewegen in
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
de buitenruimte’ (zie ook hoofdstuk SEP ). De stichting biedt zo veel mogelijk (tijdelijke) ruimte aan voor sociaal maatschappelijke initiatieven in leegstaande panden. Zo werkt de stichting samen met de Urban Culture Sports (UCS) aan een concept voor de Gaskoepels (die de stichting inmiddels huurt van de gemeente) aan het Mallegatpark met een invulling vanuit UCS gecombineerd met een maatschappelijke c.q. wijkfunctie. Dit om vanuit het gebied de verbinding met de omliggende wijk(en) te kunnen maken. Verder zijn in door de stichting verworven panden in het industriewijkje tussen de Korte Stadionweg en de Nieuwe Maas tal van tijdelijke initiatieven gehuisvest op het gebied van sport zoals een padelclub, street voetbal en basketbal. Diverse leer/werkprojecten die jongeren met een achterstandspositie tot de arbeidsmarkt actief begeleiden naar werk en scholing zorgen ervoor dat het wijkje levendig en actief blijft. De sociaal maatschappelijke initiatieven in de leegstaande panden die raken aan werkgelegenheid en placemaking zijn te vinden op: https://www.oopz.nl/feyenoordcity/. De stichting zorgt er verder voor dat in opdrachten en contracten die met derden gesloten worden, social return wordt opgenomen. Daarnaast werkt zij nauw samen met de OCFC (ontwikkelcombinatie) om de sociale doelstellingen te vertalen naar de diverse ontwikkelgebieden.
Zie ook SEP/Participatie/ Betrokkenheid en draagvlak.
‹ 22
voortgangsrapportage april 2022
2 5
›
Gebiedsontwikkeling | Kwaliteit
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kwaliteit Ga direct naar:
Algemeen Q-team Gebiedsontwikkeling en SEP Openbaar gebied Beheer openbaar gebied Duurzaamheid
Leeswijzer
Die maatschappelijke component van Feyenoord City wordt momenteel op twee manieren verder uitgewerkt: 1. Onderbouwen van de benodigde maatschappelijke voorzieningen, niet alleen voor fase 1 maar ook voor vervolgfasen. Vervolgens zullen die voorzieningen worden meegenomen in de planuitwerkingen voor de verschillende ontwikkelplots. 2. Mede op suggestie van het Q-team wordt gewerkt aan een goed toetsingskader voor participatie en de maatschappelijke aspecten van de gebiedsontwikkeling Feyenoord City. Dit kader heeft als werktitel “Feyenoord City: maatschappelijke verbonden ontwikkeling”. Dit bestrijkt de brede maatschappelijke meerwaarde en inbedding van Feyenoord City en is dus breder dan het SEP. Denk hierbij aan de inrichting van de openbare ruimte, lokale en maatschappelijke ondernemers in het gebied, betrokkenheid van omgeving bij de invulling van de plannen, etc. De invulling vindt plaats vanuit de stichting samen met de OCFC en de gemeente.
Openbaar gebied Plan Openbare ruimte In het Plan Openbare Ruimte Feyenoord City (POR) zijn de ambities voor de openbare ruimte uit het Masterplan verder uitgewerkt. Die ambities en het stedelijke beleid zijn vertaald en specifiek gemaakt naar deelgebieden, lijnen en plekken (parken en pleinen). Dit plan vormt het kader voor de verdere uitwerking van inrichtingsplannen voor de openbare ruimte en de plannen voor plotontwikkeling. In het document worden ook een aantal moties van de
Randvoorwaarden Position Paper
Mijlpalen en planning
Bestuurlijke documenten
gemeenteraad geadresseerd (waaronder over publieke toegankelijkheid en kunst in de buitenruimte). Ten opzichte van het Masterplan wordt extra aandacht aan het verder vergroenen van het gebied besteed en is verder ingevuld conform de Rotterdamse Stijl. Het POR wordt vanaf nu door de gemeente en het Q-team gebruikt als toetsingskader voor de beoordeling van de plannen voor de openbare ruimte in Feyenoord City. Aanvullend aan het Plan Openbare Ruimte is een concept rapport ‘Bereikbaarheid Feyenoord City na gereedkomen fase 1’ opgesteld, waarin de wijze waarop de bereikbaarheid van het gebied en de parkeerlocaties voor bus, auto en fiets na het gereedkomen van fase 1 wordt toegelicht. Naar aanleiding van de eerste participatie hierover, worden nog zaken verduidelijkt en verder onderbouwd. Tevens wordt gewerkt aan het opzetten van een visie op duurzame mobiliteit voor het hele gebied, tezamen met het vormgeven van mobiliteitshubs voor de eerste plots. PVE Mallegatpark De ontwikkeling van het Mallegatpark is de verantwoordelijkheid van de stichting. De gemeente Rotterdam heeft daarbij een belangrijke rol als adviseur. Het ontwerpbureau LOLA werkte in 2021 aan de totstandkoming van het Programma van Eisen. Het Mallegatpark krijgt in de toekomst een nieuwe betekenis voor Rotterdam Zuid.
Het park wordt groter en heeft een belangrijke rol als fiets- en wandelroute naar de nieuwe landaanwinning en het getijdenpark Feyenoord. Sporten en relaxen is belangrijk. In het park komen nieuwe mogelijkheden voor urban sports bij de voormalige
‹ 23
voortgangsrapportage april 2022
3 5
›
Gebiedsontwikkeling | Kwaliteit
Risico’s ›
Kritieke processen ›
APRIL 2022 Kwaliteit ›
Participatie ›
Financieel ›
‹ naar overzicht gebiedsontwikkeling
Kwaliteit Ga direct naar:
Algemeen Q-team Gebiedsontwikkeling en SEP Openbaar gebied Beheer openbaar gebied Duurzaamheid
Leeswijzer
gaskoepels. Daarnaast blijft het Mallegatpark als rust en ontspanningspark bestaan voor de wijk. Het Programma van Eisen is tot stand gekomen in een ontwerpproces met diverse stakeholders en adviseurs. Het concept Programma van Eisen is inmiddels rondgestuurd voor commentaar. De verwachting is dat het PVE in het tweede kwartaal van 2022 wordt vastgesteld. Getijdenpark Feyenoord Het Getijdenpark Feyenoord is één van de zeven ‘Stadsprojecten’ en strekt zich uit van het Eiland van Brienenoord tot het Mallegatpark. Voor dit getijdenpark zijn het afgelopen jaar diverse onderzoeken gedaan op het gebied van morfologie, stroming in de rivier, vervoer over water, recreatie en ecologie. De resultaten van deze onderzoeken zijn verwerkt in een concept Programma van Eisen. Na bespreking met de omgeving en professioneel betrokken stakeholders binnen en buiten de gemeente is het Programma van Eisen op 30 november 2021 ambtelijk vastgesteld en in januari van 2022 besproken in de gemeenteraad als onderdeel van de 7 Stadsprojecten. De samenwerking met Rijkswaterstaat en Havenbedrijf Rotterdam is cruciaal in de ontwikkeling van dit park. De rivier is immers geen grondgebied van de gemeente. In het eerste kwartaal van 2022 is gewerkt aan het ‘voorlopig ontwerp’.