[22bb002951] Collegebrief over Monitor 2021 Rotterdamse Aanpak Statushouders

Gemeente Rotterdam

Bezoekadres: Stadhuis Coolsingel 40

3011 AD Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl E-mail: bbo@rotterdam.nl Inlichtingen: Carolien Vogelaar Telefoon: 06 41312146

Aan de Gemeenteraad

Portefeuillehouder: Vincent Karremans Cluster: Maatschappelijke Ontwikkeling Ons kenmerk:- M2203-348 - 22bo2768 Datum: 8&W 5 april 2022 Betreft: Monitor 2021 Rotterdamse Aanpak

Statushouders

Onderwerp: Monitor 2021 Rotterdamse Aanpak Statushouders Op welke gronden deze brief? I Waarom nu voorgelegd? In de Rotterdamse aanpak statushouders 2019-2022 is aangegeven dat er eenmaal per jaar een monitor verschijnt over de voortgang van de aanpak. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/begroting/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: * Coalitieakkoord ‘Nieuwe Energie voor Rotterdam’. * Rotterdamse Aanpak Statushouders 2019-2022 * Actieprogramma Relax. Dit is Rotterdam Toelichting: Voor u ligt de monitor van 2021 van de Rotterdamse Aanpak Statushouders 2019-2022, De Rotterdamse Aanpak Statushouders 2019-2022 omvat alle basiselementen voor succesvolle participatie in de samenleving: wonen, zorg, leren en toeleiding naar werk en onderwijs. Het is de laatste keer dat de monitor in deze vorm verschijnt. Vanaf de komende collegeperiode wordt gerapporteerd over de nieuwe Rotterdamse Aanpak Inburgering, nu vanaf januari 2022 de nieuwe Wet inburgering is ingegaan. Monitor Rotterdamse Aanpak Statushouders (2019-2022) De monitor geeft het beeld over het jaar 2021 weer en de mijlpalen die wij op verschillende terreinen bereikt hebben. De monitor is gebaseerd op kwantitatieve gegevens en brengt de voortgang van de Rotterdamse aanpak Statushouders feitelijk in beeld.

In de monitor van 2019 konden we laten zien dat de eerste resultaten van de aanpak zichtbaar zijn, namelijk een daling van het aantal bijstandsgerechtigde statushouders. In de monitor van 2020 was dat anders en bleek dat de coronacrisis invloed heeft gehad op de doelgroep statushouders.

Dit heeft zich voortgezet in 2021 en tegelijkertijd kreeg Rotterdam te maken met een hogere taakstelling (twee keer zo hoog als in 2020). Deze ontwikkelingen, de coronacrisis en de hogere taakstelling, vroegen zowel van de statushouders als van de gemeente en uitvoerders veel flexibiliteit in hun manier van werken en extra inzet om de resultaten en doelen alsnog te behalen. Hieronder lopen we de belangrijkste bevindingen langs: -

Rotterdam heeft als enige van de vier grote steden de taakstelling van 2021 geheel behaald. De opgave voor 2021 was om de taakstelling van 904 personen te realiseren, plus de achterstand van 2020 van 55 personen. In totaal was de taakstelling voor het jaar 2021 om 959 personen te huisvesten. Ondanks de coronacrisis en de grote druk op de sociale huurwoningmarkt is het met gezamenlijke inspanning gelukt om deze taakstelling te behalen. In de laatste maand is een flinke eindsprint gemaakt en door een enorme inzet van verschillende partijen is het gelukt de taakstelling te realiseren.

-

Ook heeft de gemeente het laatste kwartaal op verzoek van het Rijk en COA een tijdelijke noodopvang geboden aan Rotterdamse statushouders op een riviercruiseschip in de Persoonshaven. Dit als gevolg van de nijpende situatie in de AZC’s. Dit schip heeft maximaal twee maanden in de Persoonshaven gelegen.1

-

Collegetarget deel 1 - tijdige start inburgering: In 2021 is het niet gekomen tot het beoogde niveau van 80 procent. Eind december 2021 lag het percentage op 49 procent. Er zijn hiervoor verschillende redenen. Allereerst het uitstel van de nieuwe Wet inburgering. In eerste instantie zou deze wet in juli 2020 worden ingevoerd en hier werd vanuit gegaan bij het formuleren van het target. Met deze wet zou de gemeente meer regie krijgen op het inburgeringstraject en daarmee op de voortgang van het target. Onder het oude stelsel is de statushouder namelijk zelf verantwoordelijk voor de inschrijving voor een inburgeringstraject (en is regierol van de gemeente dus beperkt). De nieuwe wet is uiteindelijk op 01-01-2022 in werking getreden. Een andere reden is corona. De onzekerheden die hiermee gepaard gingen en de wisselende maatregelen en versoepelingen, bemoeilijkten onder andere de start en voortgang van trajecten.

-

Collegetarget deel 2 - bijstandsuitkeringen statushouders: Het tweede deel van het collegetarget is in 2021 ook niet tot het beoogde doel van 1.455 bijstandsuitkeringen voor statushouders gekomen. Op 31 december 2021 telden we 2.180 bijstandsuitkeringen. Hiermee liggen we niet meer op schema. In het eerste jaar (2019) bleek deze aanpak succesvol en daalde het aantal bijstandsuitkeringen naar 1.765. In 2020 en 2021 zien we echter dat het aantal bijstandsgerechtigden is toegenomen. Dit komt overeen met de algemene ontwikkelingen in de stad en in het land. We zien dat het aantal bijstandsgerechtigden in zijn totaliteit is toegenomen door de economische effecten

1In deze monitor gaat het overigens niet over de noodopvang die via een aanwijzing van de staatssecretaris is gelopen. Deze noodopvang is bedoeld voor asielzoekers, in tegenstelling tot de eerste noodopvang in de Persoonshaven die voor statushouders was die meetelden voor het behalen van de taakstelling.

van de coronamaatregelen. Dit betekent dat de instroom (705 uitkeringen) groter is dan de uitstroom (473 uitkeringen). Wel is de uitstroom in 2021 weer groter dan in 2020 (344 uitkeringen) en lijkt het tij dus weer te zijn gekeerd.

-

Inkomsten uit reguliere arbeid en het starten met een studie of opleiding zijn voor 66 procent de reden van de uitstroom. Dit is mede te danken aan de inzet van meer capaciteit en gespecialiseerde consulenten. Ook zien we dat het aantal statushouders dat parttime werkt, is gestegen van 1.133 (2020) naar 1.207. Dit aandeel neemt de laatste járen toe en dat zien wij als een gunstige ontwikkeling. Veel statushouders zijn nog bezig met de inburgering en kunnen hierdoor niet altijd fulltime werken. Wij stimuleren hen om naast de inburgering te werken, al dan niet in deeltijd. Daarmee vergroten zij ook de kans dat zij na de inburgering fulltime aan de slag kunnen.

Wij blijven de intensieve aanpak voortzetten en zetten extra dedicated jobhunters en jobcoaches in, om zo te kunnen blijven ondersteunen in de ontwikkeimogelijkheden van statushouders in Rotterdam. Divosa Benchmark Tot slot kunnen we via de Landelijke Divosa Benchmark Statushouders2 de gemeente Rotterdam op een aantal gebieden vergelijken met andere gemeenten.3 De cijfers van deze benchmark lopen tot juli 2021. Belangrijke en opvallende cijfers en bevindingen in de benchmark: 1. Rotterdam kent net als voorgaande járen nog steeds een bovengemiddelde instroom van statushouders in Rotterdam door verhuisbewegingen t.a.v. de andere grote steden ^250.000 inwoners). Relatief meer statushouders uit andere gemeenten verhuizen naar Rotterdam. Het totale benchmarkgemiddelde kent juist uitstroom. 2. Het percentage geslaagde Rotterdamse inburgeraars ís 46 procent en loopt voor op het totale benchmarkgemiddelde (42 procent). Als er verder wordt gekeken naar de uitsplitsing naar nationaliteit, dan geldt ook dat Rotterdam het even goed of beter doet ten opzichte van andere gemeenten. 3. Het percentage werkende statushouders is in de eerste helft van 2021 (27 procent) toegenomen ten opzichte van het vierde kwartaal 2020 (24 procent). Het aantal werkende statushouders is hiermee weer terug op het niveau van voor de coronacrisis.

Het laat zien dat statushouders hun weg naar de aantrekkende arbeidsmarkt weer weten te vinden. Wel loopt het percentage net als voorgaande járen iets achter op het totaal van de grote steden4 (31 procent) en het benchmark­ gemiddelde (31 procent). 4. In Rotterdam heeft 62 procent van de statushouders een bijstandsuitkering (peilmoment 2e kwartaal 2021). Eind 2020 was dit percentage nog 64 procent, dus er is sprake van een daling. Sinds 2018 is er sprake van een positieve ontwikkeling en

2 De benchmark van Divosa gebruikt een ruimere definitie van de doelgroep statushouders dan de gemeente Rotterdam. Gemeenten kunnen geen gegevens uitwisselen met de IND, waardoor wij in Rotterdam een definitie hanteren die wij uit onze eigen systemen kunnen destilleren. 3 176 gemeenten nemen deel aan de Benchmark Statushouders. 4 De gemeente Amsterdam neemt niet deel aan de Divosa Benchmark Statushouders.

zijn er steeds minder statushouders afhankelijk van een uitkering. Het percentage ligt net als voorgaande járen hoger dan het totaal van de grote steden (58 procent) en het benchmark-gemiddelde (57 procent). 5. Het percentage statushouders dat onderwijs volgt is 16 procent. We doen dit iets beter dan het benchmarkgemiddelde (15 procent). We blijven nog wel iets achter in vergelijking met de grote steden (18 procent). Tot slot kunt u lezen in de monitor dat er veel bereikt is en veel heeft plaatsgevonden, ondanks de coronacrisis en de hogere taakstelling. Deze aanpak gaat op in de bredere Rotterdamse Aanpak Inburgering, waarin we de lijn willen voortzetten die we al een aantal járen zijn ingeslagen. rop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Burgemeester en Wethouders van Rotterdam, Dą secretaris,

De burgemeester,

V.J.M. Rol

A. Aboutaleb

t

Bijlage(n): Monitor 2021 Rotterdamse Aanpak Statushouders