[22bb002018] Afdoeningsvoorstel motie Tak inzake zelflerende aanpak corruptie en criminaliteit in de haven 21bb2487

Gemeente Rotterdam

Bezoekadres: Stadhuis Coolsingel 40 3011 AD Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Website: www.rotterdam.nl E-mail: bbo@rotterdam.nl Inlichtingen: M. Stanicic Telefoon: (010) Portefeuillehouder: A. Aboutaleb Cluster: Directie Veiligheid Ons kenmerk: 22bb2018

Aan de Gemeenteraad

Uw kenmerk: Datum: 22 februari 2022 Betreft: motie ‘Zelflerende aanpak corruptie en criminaliteit in de haven' (21bb2487).

Onderwerp: Afdoening motie ‘Zelflerende aanpak corruptie en criminaliteit in de haven’. Op welke gronden deze brief?Maarom nu voorgelegd? Op 18 februari 2021 heeft u de motie ‘Zelflerende aanpak corruptie en criminaliteit in de haven’ (21bb2487) aangenomen. In de motie wordt het college opgedragen kunstmatige intelligentie (AI) stevig te verankeren in de aanpak van drugscriminaliteit in de haven. In deze brief geef ik aan op welke wijze hieraan uitvoering wordt gegeven. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/begroting/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen - Coalitieakkoord 2018-2022 ‘Nieuwe Energie Voor Rotterdam’. - Programma ‘Veilig@Rotterdam 2018-2023’. Toelichting Met de ambitie wereldwijd de slimste haven te zijn, neemt Rotterdam het voortouw in de digitale transformatie van haven en logistiek. De ontwikkeling en het gebruik van kunstmatige intelligentie ook wel ‘Artificial Intelligence’ (AI) genoemd, vormen hiervan een belangrijk onderdeel. De haven-maritieme sector in Nederland is mondiaal concurrerend en een belangrijke aanjager van de Nederlandse economie. De technologische toepassingen van AI in deze sector zijn van groot belang. Daarnaast is het creëren van een betrouwbare en veilige haven topprioriteit.

De gemeente Rotterdam stimuleert de ontwikkeling en toepassing van AI bij het terugdringen van de ondermijnende criminaliteit in de haven zonder meer, maar speelt daarin zelf een beperkte rol.

Blad:

2/3

Uitvoerìngsagenda Haven In de Uitvoeringsagenda Haven - opgesteld door de samenwerkende partners n.a.v. het rapport ‘Drugscriminaliteit in de Rotterdamse haven: aard en aanpak van het fenomeen’ - is de inzet van techniek en innovatie benoemd als een belangrijk instrument in de strijd tegen de drugsproblematiek in de Rotterdamse haven. De inzet van techniek en innovatie bij de bestrijding van de drugsproblematiek is breder dan alleen AI. Belangrijk is ook dat digitale innovatie - en de toepassing van AI in de haven - ook kwetsbaarheden kent, die de gemeente Rotterdam onderkent. Zie in dit kader ook de beantwoording van de schriftelijke vragen (met kenmerk 21bb12030) van het raadslid S. Leewis (GroenLinks) over de cyberveiligheid van containerscanners en andere kritieke processen in de Rotterdamse haven. Bij de beantwoording van deze vragen wordt onder meer ingegaan op mogelijke kwetsbaarheden van technologie met betrekking tot potentieel misbruik van data of spionage, de borging van cyberveiligheid van processen en het toezicht op de cyberveiligheid van private partijen in de haven. In het kader van de Uitvoeringsagenda Haven zijn de ontwikkelingen met betrekking tot de inzet van techniek en innovatie rond het toezicht en de handhaving, uitgeoefend door de douane meldenswaardig. Hierna wordt een schets gegeven van die ontwikkelingen.

Toezicht van de douane wordt uitgevoerd door het behandelen van de door het bedrijfsleven ingediende aangiften. De douane investeert in het versterken van haar informatiepositie t.b.v. haar risicoanalyse en het verder innoveren van haar werkprocessen. De douane beschikt over een krachtige informatiepositie rond grensoverschrijdende goederenstromen en actoren in de wereldwijde handel en logistiek. Vanuit dataanalyse werkt de douane aan algoritmes, die grote hoeveelheden informatie kunnen verwerken voor verfijning van de risicodetectie. Die verfijning kan weer leiden tot aanpassingen in de toepassing van gedifferentieerde handhaving. Het trainen van algoritmen voor geautomatiseerde beeldherkenning door scan-apparatuur maakt hier onderdeel van uit. Een voorbeeld is het met behulp van algoritmen opzetten van een zelflerend systeem waarmee geautomatiseerd in het aangifteproces de risicovolle aangiften kunnen worden gedetecteerd (autodetectie data). De douane zal eerst in aparte omgevingen het gebruik van algoritmen testen. Die test ziet niet alleen op de vraag of algoritmen daadwerkelijk effectiever zijn, maar ook of voldaan wordt aan de privacywet- en regelgeving en aan het kabinetsbeleid inzake het gebruik van data en algoritmen.

De afgelopen jaren heeft de douane samen met de partners (Havenbedrijf, de Zeehavenpolitie, Gemeente Rotterdam, branchevereniging Deltalinqs) een cameranetwerk met 250 camera’s gerealiseerd. De douane leest in het kader van haar toezicht de beelden uit en heeft het daaropvolgende toezicht ingeregeld. Onderzocht wordt of met aangepaste software de camerabeelden slimmer kunnen worden geanalyseerd.

Blad:

3/3

De minister van Justitie en Veiligheid heeft recent extra middelen beschikbaar gesteld om het cameranetwerk verder te verbeteren (project Virtueel Hek). Daarnaast gaat de douane gebruik maken van innovatieve controlemiddelen, zoals het gebruik van lucht-/geurafzuiging bij containers waardoor containers met verse goederen en een homogene lading sneller kunnen worden gecontroleerd. Een proef daarmee is succesvol gebleken. Om de informatiepositie te versterken wordt gestart met het uitbreiden van het aantal liaisons in bron- en doorvoerlanden. Gedacht wordt aan landen als de Verenigde Staten en midstreamlanden in Midden- en Zuid-Amerika om zodoende, net zoals in Brazilië, wederzijds de informatiepositie te versterken en daarmee gerichter te kunnen controleren. De douane heeft in februari als partner deelgenomen aan het werkbezoek van de burgemeesters van Antwerpen en Rotterdam aan Colombia, Panama en Costa Rica. In het gemeentelijke jaarverslag 2021 ‘Aanpak Ondermijnende Criminaliteit’ zal ook aandacht besteed worden aan de stand van zaken rond de toepassing van techniek en innovatie in het kader van de aanpak van drugscriminaliteit in de haven. Ik stel voor om motie 21bb2487 hiermee als afgedaan te beschouwen.

Ing. A. Aboutaleb Burgemeester