[22bb001549] Afschrift brief van Gebiedscommissie Overschie over gevraagd advies inzake overdrachtsdocument - wijk aan zet -

Gemeente Rotterdam

Onderwerp: gevraagd advies over overdrachtsdocument Gebied Overschie Bezoekadres: Burg. Baumannlaan 178 3042 AJ ROTTERDAM Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Internet: http://www.rotterdam.nl/overschie

Retouradres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam

Van: Gebiedscommissie Overschie Telefoon: 010 - 267 2528 E-mall: gebiedscommissies@rotterdam.nl

Gemeente Rotterdam College van Burgemeester en Wethouder Wethouder Economie, Wijken en Kleine kernen Mw. R. Vermeij Postbus 70012 3000 KP ROTTERDAM

Uw brief van:4 november 2022 Uw kenmerk: 3944629 Ons kenmerk: BSD-GbOv-3790626/4013388 Bijlage(n: 2 Datum: 10 februari 2022

i.i|..||..||.|iiiiiiiiii

Geachte mevrouw Vermeij, Met uw brief van 4 november 2021 (uw kenmerk 3944629) heeft u de gebiedscommissie Overschie gevraagd om een bijdrage te leveren aan de overgang van de huidige bestuurscommissies naar de nieuwe wijkraden in het kader van ‘De wijk aan zet’. Uw verzoek aan de gebiedscommissie was om een overdrachtsdocument op te stellen, waarin de gebiedscommissie aan de hand van een viertal vragen haar kennis van en ervaringen met de wijk verwoordt. Met genoegen bieden wij u hierbij het overdrachtsdocument aan dat de gebiedscommissie Overschie opgesteld heeft. Wij verzoeken u dit overdrachtsdocument te betrekken bij het inwerkprogramma voor de nieuwe wijkraad Overschie. Wij vertrouwen erop u hiermee van dienst te zijn geweest. Met vriendelijke groet, namens de gebiedscommissie Overschie,

A.H. Koffijberg wijkmanager

VG. Snoeck Henkemans voorzitter

In afschrift aan: Gemeenteraad Rotterdam, p/a Griffie, Postbus 70012, 3000 KP ROTTERDAM

Gebiedscommissie Overschie 8 februari 2022

Inleiding In november 2021 heeft wethouder Vermeij aan alle gebiedscommissies een brief gestuurd, waarin zij verzocht om een bijdrage te leveren aan de overgang van de huidige bestuurscommissies naar de nieuwe wijkraden in het kader van ‘De wijk aan zet’. De wethouder verzocht om een overdrachtsdocument op te stellen, waarin de gebiedscommissie haar kennis van en ervaringen met de wijk verwoordt, zodat dit overdrachtsdocument een onderdeel van het inwerkprogramma voor de nieuwe wijkraad kan zijn. Als leidraad bij het opstellen van het overdrachtsdocument vroeg de wethouder om de volgende vragen te beantwoorden: 1. Wat waren in de afgelopen jaren de belangrijkste drie opgaven (al dan niet uit de wijkagenda) in de verschillende wijken in uw gebied? Welke successen zijn hierin behaald en hoe kunnen deze opgaven verder worden gebracht? 2. Wat ziet u als de belangrijkste thema’s/onderwerpen/initiatieven die de komende jaren spelen in uw gebied en welke suggesties heeft u voor de aanpak daarvan? 3. Op welke manier is het netwerk in de wijk betrokken en hoe zou dat kunnen worden versterkt? Welke organisaties, partijen en stakeholders vragen bijzondere aandacht? 4.

Wat wilt u de nieuwe wijkraad verder meegeven? U kunt daarbij denken aan suggesties die betrekking hebben op het werken als bestuurscommissie, zoals de samenwerking met College en Raad, de relatie met clusters/de gebiedsorganisatie, de omgang met bewonersinitiatieven, de omgang met adviezen etc.; Hieronder volgt het overdrachtsdocument van de gebiedscommissie Overschie aan de wijkraad. De gebiedscommissie heeft ervoor gekozen om de beantwoording van de eerste twee vragen te combineren, en daarbij meer dan drie thema’s te belichten.

Vraag 1 Wat waren in de afgelopen jaren de belangrijkste drie opgaven (al dan niet uit de wijkagenda) in de verschillende wijken in uw gebied? Welke successen zijn hierin behaald en hoe kunnen deze opgaven verder worden gebracht?

Vraag 2 Wat ziet u als de belangrijkste thema’s/onderwerpen/initiatieven die de komende jaren spelen in uw gebied en welke suggesties heeft u voor de aanpak daarvan?

^

Wonen De spanning op de woningmarkt wordt al geruime tijd ook in Overschie ervaren. De vraag naar woningen is groter dan het aanbod. De afgelopen jaren is veel geïnvesteerd in uitbreiding van de woningvoorraad en in verbetering van de bestaande woningvoorraad. Immers, om in de toekomst te kunnen voldoen aan de woonbehoefte, is het nodig om nieuwe woningen te bouwen voor diverse doelgroepen en om bestaande woningen toekomstbestendig te maken.

a.

Nieuwbouw In de afgelopen periode zijn de meeste nieuwe woningen gerealiseerd in Park 16Hoven. Vele honderden woningen in het middeldure en dure segment zijn hier gebouwd. De komende jaren gaat deze bouw voort; dit betreft met name de appartementengebouwen in De Buitenplaats (70 woningen), het deelplan Reijsendaal (145 woningen), het deelplan Bovenbeek (33 woningen) en het deelplan Hof van Maasdam (540 woningen, waarvan een deel sociaal, ten behoeve van een evenwichtige verdeling voor meer betaalbare woningen). De laatste jaren is veel inzet gepleegd op planvorming voor woningbouw op andere locaties in Overschie, met name: ^ de ontwikkeling van de voormalige sportvelden aan de Overschiese Kleiweg (ca. 85 woningen); ^ de bouw van de tweede fase van Blijvenburg (76 woningen); ^ de sloop/nieuwbouw van het complex Oost-Sidelinge (ca. 186 woningen); ^ de ontwikkeling van de voormalige RK kerk aan de Burg. Baumannlaan (33 woningen); ^ de ontwikkeling van de Schiewerf-locatie (39 woningen); ^ de ontwikkeling van de boerderijlocatie Oude Kleiweg 80 (8 woningen); ^ de ontwikkeling van de Van Klaveren-locatie (ca. 96 woningen); ^ de ontwikkeling van de Starrenburg-locatie (ca. 200 woningen). De RK Kerk, Blijvenburg en de Schiewerf zijn momenteel reeds in uitvoering; de overige locaties zullen in de komende jaren starten.

Gezien de druk op de woningmarkt is het belangrijk om deze projecten voortvarend in ontwikkeling te brengen. Wel moet daarbij zorgvuldig rekening gehouden worden met de belangen van de naaste omgeving; een tijdige en transparante omgevingscommunicatie is daarbij steeds een vereiste. Bij Park 16Hoven is het zaak om de in het verleden vastgelegde uitgangspunten (stedenbouwkundig, verkeerskundig, buitenruimte, sport en spel) te blijven bewaken en erop toe te zien dat goede afstemming plaatsvindt in de planning van de bouwplannen en de daarmee samenhangende inrichtingsplannen.

b.

Transformatie In 2018 heeft Woonstad het project Welschen 2 geïnitieerd. De 320 verouderde portiekwoningen worden in vier fasen getransformeerd naar 285 sociale huurwoningen die voldoen aan de eisen van deze tijd. Er komt ruimte voor verschillende typen huishoudens: van alleenstaanden tot gezinnen, ook komen er woningen met een lift.

De uitvoering is gestart in augustus 2020. De eerste fase bestond uit 84 sociale woningen en het buurtpunt in de Patijnstraat; deze fase is medio 2021 opgeleverd. Aansluitend is gestart met de tweede fase. De verwachting is dat de verbouwing van alle woningen klaar is in 2024. Deze fysieke transformatie gaat samen met de invoering van een zorgconcept waarbij een verbinding gemaakt wordt tussen beschermd wonen, het aanbieden van ondersteuning en preventie voor reguliere kwetsbare huurders en sterke schouders in het complex. Vanaf 2022 realiseert Pameijer hier in 32 woningen beschermd wonen. Begin 2022 wordt hiervoor een beheerconvenant ondertekend door de betrokken partijen. Belangrijk is dat de verbinding met Woonstad over dit project vastgehouden blijft worden, en dat de aandachtspunten en randvoorwaarden die de gebiedscommissie in haar advies d.d. 13 november 2018 geformuleerd heeft, bewaakt blijven worden.

c.

Herstructurering De afgelopen jaren is in Kleinpolder-Oost in een aantal fasen een grote herstructurering gerealiseerd: Kleinrijk. Veel verouderde portiek-etageblokken zijn gesloopt, en daarvoor in de plaats is een groot aantal grondgebonden eengezinswoningen teruggebouwd, in jaren ’30-stijl. Dit heeft onder andere geleid tot een betere balans in de Overschiese woningvoorraad, tot meer doorstroming binnen de wijk en tot een aantrekkelijker uiterlijk aanzien van dit deel van de wijk. Voor de komende periode is het van belang om aandacht te houden voor: ^ evenwicht in de woningvoorraad: verhouding sociale huur-vrijesectorhuur, verhouding huur­ koop, aanbod voor eenpersoonshuishoudens en senioren; ^ bevorderen doorstroming en tegengaan van scheefwonen; ^ tegengaan van cumulatie van sociaal-maatschappelijke problemen in buurten door beter afgestemd toewijzingsbeleid.

Relevante uitgebrachte adviezen in relatie tot wonen: ^ ^ ^ ^ ^

^

Bestemmingsplan 16Hoven Koersen kantoren en bedrijfsruimte Welschen 2 Omgevingsvisie Starrenburg-Kouwenhoek

22 maart 2019, BSD-GbOv-3290004 15 november 2019, BSD-GbOv-3490717 13 november 2018, BSD-GbOv-3207410 14 september 2021, BSD-GbOv-3656163/3912974 17 december 2021, BSD-GbOv-3656166/3978823

Voorzieningen Voor een prettig leefklimaat in een wijk is de beschikbaarheid en bereikbaarheid van goede voorzieningen belangrijk. Zoals uit de Wijkagenda en het Wijkprofiel blijkt, staat het voorzieningenniveau in Overschie in toenemende mate onder druk.

a.

Maatschappelijke voorzieningen De belangrijkste ontwikkeling op het gebied van voorzieningen is de Starrenburg-Kouwenhoek. In 2021 is het ruimtelijk raamwerk voor dit centrale kerngebied van Overschie opgesteld. Dit document geeft een coherent programmatisch raamwerk aan, dat perspectief biedt op een sterker voorzieningenaanbod van sport (zwembad en sporthal), detailhandel, horeca, scholen en maatschappelijke dienstverlening, in combinatie met een woningbouwprogramma. Het raamwerk sorteert voor op een extra oost-westverbinding voor fietsers en voetgangers; tevens biedt het een uitgelezen mogelijkheid om een wens van veel Overschieënaren te vervullen, namelijk het creëren van een centrale, verkeersluwe, gezellige, dorpsplein-achtige ontmoetingsplek. Voor de toekomst van Overschie als prettige woonwijk wordt deze ontwikkeling daarom van zeer groot belang. In februari 2022 zal het college het ruimtelijk raamwerk vaststellen. Vervolgens zal er uitwerking in deelplannen plaatsvinden. In het advies dat de gebiedscommissie op 14 december 2021 uitgebracht heeft, heeft de gebiedscommissie een groot aantal concrete aanbevelingen gedaan om deze uitwerking voortvarend en succesvol ter hand te nemen. Daarbij moet aan de realisatie van het nieuwe zwembad de allerhoogste prioriteit gegeven worden.

Tevens is het belangrijk om de ingezette intensieve participatie met de wijk over deze ontwikkeling voort te zetten. De afgelopen jaren is uit veel enquêtes naar voren gekomen dat een eigen plek voor de jeugd in Overschie missen en dat bewoners het erg belangrijk vinden dat die er komt. Het Huis van de Wijk is hiervoor te klein en ongeschikt. Tijdens de Tour de wijk Overschie van 23 september 2020 heeft wethouder Kathmann toegezegd dat er gekeken zal worden, samen met de welzijnspartners en de

jongerenraad, wat de mogelijkheden zijn voor zo’n plek voor de jeugd. Dit heeft echter nog geen enkel concreet perspectief opgeleverd. Dit is dus een belangrijke opgave voor de komende periode. Hiervoor is ook steun vanuit de Raad: op 3 februari 2022 heeft de Raad een motie aangenomen waarin het college verzocht wordt om te inventariseren in welke Rotterdamse wijken er behoefte is aan een jongerenhub en deze wijken zo mogelijk te voorzien van een jongerenhub, en hierover terug te koppelen aan de nieuwe wijkraden en de Raad. Verder zijn in een woonwijk goede onderwijsvoorzieningen nodig. Een deel van de huidige basisschool-accommodaties is verouderd. Medio 2021 is de nieuwbouw van de Albert Schweitzerschool gestart; dit zal medio 2022 gereed zijn. Voor de basisscholen het Podium en de Daltonschool worden plannen uitgewerkt om tot nieuwe huisvesting te komen. Naar verwachting zal voor beide scholen in het eerste kwartaal van 2022 de business case gereed zijn. In Park 16Hoven is de werkelijke behoefte aan schoolaccommodatie beduidend hoger dan de aannames die hierover ten tijde van de planvorming gedaan zijn. Het is daarom belangrijk dat de nieuwe school in de Hof van Maasdam zo spoedig mogelijk ontwikkeld en in gebruik genomen wordt.

b.

Detailhandel De diversiteit van het winkelaanbod in Overschie loopt al jarenlang terug. Het winkelgedrag van consumenten verandert sterk. De transitie naar online winkelen was reeds ingezet, en de coronacrisis heeft dit proces versneld. De verschraling van het winkelaanbod in Overschie leidt tot een verminderde woontevredenheid; het is een veelgehoorde klacht van bewoners. Daarom is het een belangrijke opgave voor de komende periode om het winkelbestand vitaal en toekomstbestendig te maken. Gebleken is dat daarvoor het volgende noodzakelijk is: ^ Duidelijke, realistische keuzes maken: het is een landelijk gegeven dat het aantal m2 winkel­ oppervlak terug zal lopen; zorg dat er één kernwinkelgebied overblijft dat compact en divers is; dat is het gedeelte van de Burg. Baumannlaan tussen de 2e Hogenbanweg en de Rotterdamse Rijweg. De overige winkelgebieden zullen transformeren naar andere functies, zoals reeds mogelijk gemaakt is in het bestemmingsplan Overschie. Goed verwachtings-management naar de wijk is hierbij belangrijk. ^ Gezamenlijke visievorming en uitvoeringsagenda: alleen wanneer de ondernemers, de pandeigenaren en de gemeente nauw samenwerken, gezamenlijk een toekomstvisie opstellen en met elkaar een uitvoeringsagenda overeenkomen, kan een vitaal kerngebied ontstaan en overleven. ^ Ondernemers in staat te stellen om te ondernemen.

Deze beweging komt niet vanzelf tot stand; gemeentelijke regievoering hierop is onontbeerlijk. De woonwijk Park 16Hoven neemt hierin een specifieke positie in. Doordat daar de afstand tot de bestaande winkelgebieden disproportioneel groot is, is in het bestemmingsplan Zestienhoven mogelijk gemaakt dat in het voorzieningenblok binnen de Hof van Maasdam o.a. een kleine buurtsupermarkt ontwikkeld kan worden. Dit zal voorzien in een sterke, reeds lang bestaande behoefte van de bewoners van Park 16Hoven.

c.

Horeca In oktober 2021 heeft de gebiedscommissie het Horecagebiedsplan Overschie 2022-2024 in ontwerp vastgesteld. Voorafgaand aan de vaststelling heeft de gebiedscommissie uitgebreide participatie georganiseerd. Daaruit kwam met name naar voren dat veel inwoners van Overschie vinden dat er onvoldoende aanbod aan restaurants, cafés en lunchrooms is en dat er onvoldoende terrasjes zijn. Om aan deze behoefte tegemoet te komen, is in het nieuwe horecagebiedsplan enige uitbreiding mogelijk gemaakt. In De Buitenplaats in Park 16Hoven is in dit plan horeca tot en met categorie 1 toegestaan. Echter, vooralsnog kan er binnen het bestemmingsplan op de beoogde locatie geen horeca gerealiseerd worden als gevolg van de uitspraak van de Raad van State. In het bestemmingsplan Zestienhoven is mogelijk gemaakt dat in het voorzieningenblok binnen de Hof van Maasdam o.a. daghoreca ontwikkeld kan worden.

d.

Openbaar vervoer Het openbaar vervoer-aanbod in Overschie bestaat vrijwel uitsluitend uit busverbindingen. De afgelopen jaren is veelvuldig gepleit voor een betere openbaar vervoer-ontsluiting. Verwezen wordt

naar het advies dat de gebiedscommissie op 21 vervoerplannen OV 2021.

april 2020 uitgebracht heeft over de

Relevante uitgebrachte adviezen in relatie tot voorzieningen: ^ ^ ^ ^ ^

^

Bestemmingsplan 16Hoven Horeca Park 16Hhoven Starrenburg-Kouwenhoek Horecagebiedsplan 2022-2024 Vervoerplannen OV 2021

22 maart 2019, BSD-GbOv-3290004 7 juni 2019, BSD-GbOv-3391392 17 december 2021, BSD-GbOv-3656166/3978823 5 oktober 2021, BSD-GbOv-3656164/3934627 21 april 2020, SD-GbOv-3587859

Veiligheid Om een prettig woongebied te kunnen zijn, is het van groot belang dat bewoners zich er veilig voelen. Uit het Wijkprofiel 2022 blijkt dat de veiligheidsindex voor Overschie als geheel al enkele jaren een stijgende lijn vertoont. Echter, wanneer ingezoomd wordt op de verschillende buurten, dan blijkt dat met name in Zestienhoven en de buitengebieden de scores hoog zijn. In de buurten Kleinpolder en Overschie-dorp is het beeld anders. De objectieve veiligheid is daar toegenomen en bevindt zich boven het Rotterdamse gemiddelde. Echter, de subjectieve veiligheid in deze buurten is juist gedaald. De veiligheidsbeleving in Kleinpolder ligt zelfs duidelijk onder het Rotterdamse gemiddelde. Overigens is de gebiedscommissie van mening dat waar het gaat om een beoordeling van de wijkveiligheid, het Rotterdamse gemiddelde niet de gewenste referentie is. Gelet op de aard en de ligging van Overschie is het passender om de veiligheidsscores van Overschie te vergelijken met die van kleinere gemeenten in de regio dan met die van Rotterdam. De bovenbedoelde cijfers sluiten aan bij de waarneming van de gebiedscommissie. Er zijn signalen dat in deze buurten er langzaam maar zeker een toename is van agressie, provocaties, vernielingen, incidenten met vuur- en steekwapens en drugsgerelateerde overlast.

Deze tendensen werken bij bewoners van deze buurten gevoelens van onveiligheid in de hand. Om die reden ziet de gebiedscommissie het als een urgente opgave voor de komende periode om de trend van toenemende agressie en dalende veiligheidsbeleving te keren, zowel met preventieve als repressieve inzet. Er moeten serieuze jongereninitiatieven komen die hen met positieve middelen verleiden tot andere keuzes. Tegelijk is ook stringentere handhaving noodzakelijk, zodat zichtbaar een afschrikeffect wordt gecreëerd.

^

Verkeer Verkeer is een thema dat voor veel bewoners van Overschie belangrijk is. Iedereen heeft er vrijwel dagelijks mee te maken, met de auto, de fiets, te voet of met de bus. Hieronder wordt ingegaan op de onderdelen ‘verbindingen’, ‘verkeersveiligheid’ en ‘parkeren’.

a.

Verbindingen Voor het functioneren van Overschie als woongebied buiten de Ring zijn goede, verkeersveilige verbindingen naar de binnenstad, naar de aangrenzende woon- en werklocaties en naar voorzieningen in het buitengebied van groot belang. Maar zeker ook de verbindingen binnen de wijk zelf. Vanwege de barrièrewerking van de A13, de A20 en de Schieën zijn die verbindingen bepaald niet optimaal. Uit veel enquêtes en gesprekken met bewoners komt naar voren dat met name de verbindingen tussen Overschie-oost en -west als onvoldoende en onveilig ervaren worden. Mede daarom is de komst van de extra oost-westverbinding die in het ruimtelijk raamwerk Starrenburg-Kouwenhoek gepropageerd wordt, erg belangrijk. En, in het verlengde daarvan (letterlijk), de aansluiting van die verbinding met Park 16Hoven, zodat een betere connectie ontstaat tussen dat deel van de wijk en de woonkern van Overschie. De opgave voor de komende periode is om bij stad, regio en Rijk de noodzaak hiervan te agenderen, de haalbaarheid aan te tonen en de realisatie hiervan dichterbij te brengen.

b.

Verkeersveiligheid Overschie kent helaas tal van plekken die als verkeersonveilig ervaren worden. Veel klachten die tijdens bijeenkomsten of in consultaties genoemd worden, hebben betrekking op

verkeersonveiligheid, met name te hard rijden, onoverzichtelijke verkeerssituaties en het ontbreken van goede fietsvoorzieningen. De gebiedscommissie heeft voor deze knelpunten veelvuldig en nadrukkelijk aandacht gevraagd en aangedrongen op uitvoering van fysieke maatregelen om de onveiligheid weg te nemen. Echter, de gebiedscommissie moet met teleurstelling constateren dat dit in de afgelopen periode nauwelijks tot daadwerkelijke uitvoering van effectieve verbetermaatregelen geleid heeft. Zelfs de maatregelen die opgenomen waren in de wijkactieplannen voor Overschie, zijn niet gerealiseerd. Voorbeelden hiervan zijn de kruising Burg. Baumannlaan-Baanweg, de Baanwegtunnel en het Kleinpolderplein. Daarnaast zijn er nog diverse gebiedsontsluitingswegen in Overschie waar fietsvoorzieningen geheel ontbreken, bijvoorbeeld het noordelijke deel van de Burg. Baumannlaan, De Lugt, een deel van de Zestienhovensekade, de Parallelstraat (oost), de Achterdijk en de Zuiderlaan. Hier ligt dus een serieuze opgave voor de komende periode. Er zal veel inzet nodig zijn, zowel ambtelijk als bestuurlijk, om te bereiken dat forse investeringen gepleegd gaan worden in deze zo dringend noodzakelijke verbetermaatregelen.

c.

Parkeren Overschie is een wijk waar geen betaald parkeren geldt. Veel bewoners ervaren dat als een kwaliteit, en zien graag dat dit zo blijft. Tegelijkertijd neemt de parkeerdruk geleidelijk aan steeds meer toe, in sommige delen van de wijk ligt de parkeerdruk boven de 10007o. Het wijkprofiel 2022 laat zien dat in Overschie-dorp het percentage mensen dat vindt dat er in de buurt voldoende parkeermogelijkheid is, ver onder het Rotterdamse gemiddelde ligt. Ook in Kleinpolder is dit percentage inmiddels tot onder het Rotterdamse gemiddelde gedaald. Stoepparkeren vindt in beide buurten meer plaats dan gemiddeld in Rotterdam. Veel mogelijkheden om parkeerruimte toe te voegen, zijn er echter niet, integendeel: de druk op de schaarse openbare ruimte neemt alsmaar toe vanwege andere ruimtevragende ontwikkelingen, zoals de vergroeningsopgave, de woningbouwopgave, klimaatadaptatie en energietransitie. In sommige delen van de wijk leidt ook de trend rond verkamering tot hogere parkeerdruk. De woningbouwprojecten en gebiedsontwikkelingen die hierboven onder ‘wonen’ genoemd zijn, zullen tot een intensiever gebruik van de infrastructuur in de wijk leiden.

De komende periode zal daarom goed bezien moeten worden in hoeverre deze ontwikkelingen nog zonder verdere maatregelen door kunnen gaan, welke middelen ingezet kunnen worden om hier betere beheersing op te houden, welke mate van draagvlak er in de wijk aanwezig is voor de invoering van beheersmaatregelen en onder welke condities dat mogelijk zou zijn.

^

Buitenruimte De gebiedscommissie heeft ervaren dat een goed onderhouden, aantrekkelijke openbare ruimte in de woongebieden van grote betekenis is voor het leefklimaat, het woonmilieu en de veiligheidsbeleving van de bewoners van de wijk.

a.

Projecten In de afgelopen jaren is er veel nieuwe woonomgeving aangelegd in Park 16Hoven, evenals in de delen van Kleinpolder-oost waar de herstructurering plaatsgevonden heeft. In een groot deel van Overschie-oost wordt in drie fasen de riolering vervangen en worden de straten en het groen heringericht. In 2021 is de uitvoering van fase 1a en 1b van het Inrichtingsplan Overschie-oost van start gegaan. Van fase 2 is het definitief ontwerp nagenoeg gereed; er is budget toegekend voor de meerkosten van de herinrichting van fase 2. Gestart is met het opstellen van een Programma van Eisen voor fase 3, waarvoor ook een eerste participatieronde is uitgevoerd. De uitvoering van fase 1 loopt door tot medio 2022. De uitvoering van fase 2 zal medio 2022 starten. Naar verwachting wordt het inrichtingsplan voor fase 3 in het tweede kwartaal van 2022 vastgesteld; de uitvoering start naar verwachting medio 2023. Belangrijke aandachtspunten hierbij zijn: ^ dat tijdige afstemming moet plaatsvinden met Woonstad, aangezien veel openbare ruimte direct grens aan Woonstad-areaal; in de eerste fase van dit project is deze afstemming onvoldoende geweest;

^

dat er over de uitvoering adequate communicatie met de betreffende aanwonenden plaatsvindt.

Een ander rioolvervangings- en herinrichtingsproject is de Zestienhovensekade. Ook hiervoor is de afgelopen jaren een inrichtingsplanprocedure doorlopen. In 2020 is de eerste fase uitgevoerd; in het voorjaar van 2021 is de uitvoering gestart van de tweede fase. De uitvoering hiervan loopt door in 2022, waarbij rekening gehouden wordt met de ontwikkeling van de Schiewerf-locatie. Deze investeringen in de Overschiese buitenruimte zijn erg belangrijk, zeker doordat Overschie een zettingsgevoelig gebied is. Wel constateert de gebiedscommissie dat er buiten deze integrale projecten (waarbij rioolvervanging en straatvernieuwing tegelijk plaatsvinden) nauwelijks ander straatonderhoud of plantsoenherstel plaatsvindt. Kennelijk is vrijwel het volledige budget voor meerjaarlijks onderhoud direct gekoppeld aan de rioolvervangingsopgave, waardoor er weinig budget is voor singulier (partieel) straatonderhoud. Gezien het feit dat de technische levensduur van de riolering gemiddeld het dubbele is van de bestrating, is dit op termijn een onhoudbare investeringsstrategie. Van steeds meer straten zal de onderhoudsstaat verslechteren, zonder dat er perspectief op adequaat herstel is. Hetzelfde geldt voor de plantsoenen. De komende periode zal er dus werk gemaakt moeten worden van het structureel verhogen van investeringsbudgetten voor singuliere straatvernieuwing.

b.

Beheer Ook ten aanzien van het beheer van de buitenruimte is blijvende aandacht nodig. Met name geldt dit voor ‘schoon’. In 2021 zijn er gedurende een vrij lange periode grote problemen geweest rond afvalinzameling. Dit leidde tot veel naastplaatsingen en, als gevolg daarvan, meer zwerfvuil in de omgeving. Dit veroorzaakte veel onvrede en ergernis onder de bewoners. Ook in de scores uit het wijkprofiel 2022 is dit terug te zien: alle buurten vertonen een stijging van het percentage huishoudens dat zegt vaak overlast te ervaren van vuil naast containers.

^

Verduurzaming Op alle niveaus is verduurzaming een steeds actueler thema. Een van de belangrijkste onderdelen voor huishoudens betreft de te realiseren energietransitie, d.w.z. de overgang van aardgas naar andere energiebronnen. In 2020 heeft Stadsontwikkeling de ‘Verkenning Aardgasvrij Overschie’ uitgevoerd. Deze verkenning is betrokken bij de stedelijke besluitvorming over de Transitievisie Warmte. Medio 2021 heeft de Raad deze transitievisie vastgesteld. Er moet nu gewacht worden op een besluit van het volgende college voordat de gemeente over kan gaan tot het daadwerkelijk starten met een Gebiedsaanpak Aardgasvrij in Overschie. Intussen is de gemeente wel in gesprek met Eneco en Woonstad over de voorbereidingen van deze gebiedsaanpak. Eneco heeft een onderzoek lopen naar de kosten van de verschillende opties qua warmtebronnen om het toekomstig warmtenet mee te verwarmen; de resultaten hiervan zullen in april 2022 beschikbaar zijn. De energietransitie zal hoe dan ook een grote opgave worden voor de wijk; het zal veel vragen van zowel de gemeente als de bewoners als de andere betrokken partijen. Goede regie en heldere publiekscommunicatie zijn hierbij essentieel. Naast de energietransitie is het ook belangrijk om de bestaande woningvoorraad energiezuiniger te maken. Voor corporatiebezit zal dit complexgewijs gebeuren, conform de daarover gemaakte prestatie­ afspraken.

Voor particuliere woningen is het wenselijk dat er goede centrale regelingen geboden worden waar pandeigenaren gebruik van kunnen maken, zoals voor het treffen van isolatiemaatregelen.

Relevante uitgebrachte adviezen in relatie tot verduurzaming: Regionale Energiestrategie Omgevingsvisie Starrenburg-Kouwenhoek Programma van eisen IP Blijvenburg

^

16 juni 2020, BSD-GbOv-3482669/3620527 14 september 2021, BSD-GbOv-3656163/3912974 17 december 2021, BSD-GbOv-3656166/3978823 15 juni 2021, BSD-GbOv-3656160/3858407

Armoede en schuldenproblematiek Er zijn relatief veel mensen in Overschie die niet kunnen meekomen in de samenleving, onder andere door een laag inkomen. Het blijkt dat de afstand tussen arm en rijk steeds groter wordt. Er is sprake van schuldenproblematiek en verborgen leed achter de voordeur, met name in Kleinpolder en Landzicht.

WMOradar pleegt hier inzet op, evenals het Wijkteam. De gebiedscommissie heeft er onvoldoende zicht op welke resultaten daarbij behaald worden en of de gepleegde inzet toereikend en effectief is. Wetenschappelijk onderzoek laat zien dat opgroeien in armoede een bedreiging vormt voor de sociale, emotionele, fysieke, cognitieve en gedragsontwikkeling van kinderen en jongeren. Het voorkomen of verminderen van deze negatieve effecten van armoede is daarom van groot belang. Hier zal dus de komende periode veel aandacht aan geschonken moeten worden.

^

Verbinding in de wijk De gebiedscommissie heeft in de afgelopen periode ervaren dat zij een betekenisvolle rol kan vervullen bij het verbinden van bewoners en wijkpartners. Dikwijls hebben gebiedscommissieleden deelgenomen aan tal van activiteiten in de wijk, voor jong en oud, voor allerlei achtergronden, op allerlei vlak: sportief, muzikaal, cultureel, maatschappelijk. Door daarbij aanwezig te zijn en aandacht te geven aan bewoners en hun initiatieven, hebben gebiedscommissieleden de eigen inzet van bewoners voor hun wijk gestimuleerd, relaties gelegd en ontmoetingen bevorderd. De noodzaak om deze rol te blijven vervullen, neemt alleen maar toe. Een groeiende verdeeldheid in de samenleving tussen groepen mensen ligt op de loer, ook binnen de samenleving Overschie. Daarom is het van groot belang om te blijven investeren in sociale activiteiten in de wijk waarbij ontmoeting en verbinding centraal staan. Door middel van zulke activiteiten kunnen bruggen geslagen worden tussen ouderen en jongeren, tussen groepen met diverse culturele achtergronden, en tussen bewoners uit verschillende buurten.

En naast het stimuleren van deze sociale activiteiten is het ook belangrijk dat de fysieke voorwaarden voor verbinding in de wijk gecreëerd worden, zoals reeds aangegeven bij ‘voorzieningen’: ^ het realiseren van een extra oost-westverbinding over of onder de A13, met een doortrekking naar Park 16Hoven; ^ het veiliger en prettiger maken van de bestaande oost-westverbindingen (Kleinpolderplein, Baanwegtunnel en De Lugt/Zestienhovensekade); ^ het creëren van een gezellige, dorpsplein-achtige ontmoetingsplek op de Starrenburg-locatie; ^ het realiseren van een eigen plek voor de jeugd in Overschie (een jongerenhub); ^ het realiseren van een wijkhub: een pand waar bewoners terecht kunnen om te praten over wat hen bezighoudt in de wijk, met medewerkers van de gemeente, de corporatie, maatschappelijke organisaties of de wijkagent (volgens planning zal nog in 2022 een wijkhub-light in Overschie geopend worden.

Bewonersinitiatieven Een specifiek instrument voor het creëren van verbindingen tussen bewoners in de wijk zijn de bewonersinitiatieven. De toekenning van bewonersinitiatieven is de afgelopen acht jaar een bevoegdheid van de gebiedscommissies geweest. De gebiedscommissie Overschie is zich altijd sterk bewust geweest van de waarde en de samenbindende kracht van bewonersinitiatieven; vanuit dat besef heeft zij deze taak steeds met veel toewijding en op enthousiasmerende wijze vervuld. De vaste werkwijze was dat er met iedere initiatiefnemer een voorgesprek plaatsvond, meestal door twee gebiedscommissieleden en een wijknetwerker. Door die gesprekken in de voorbereidingsfase leerden de bewoners en de gebiedscommissieleden elkaar kennen, konden er voorstellen uitgewisseld worden om het initiatief te verbeteren of meerdere initiatiefnemers aan elkaar te koppelen. En dikwijls gingen, na toekenning, gebiedscommissieleden de activiteiten bezoeken. Op die manier ontstonden er banden tussen de gebiedscommissie en de initiatieven. En uiteraard is steeds de nauwe samenwerking met de LCP-coördinator van grote betekenis, zowel inhoudelijk als financieel. Wel signaleert de gebiedscommissie een aantal zaken: ^ Er is een soort ‘professionaliteit’ ontstaan: een tamelijk vaste groep mensen ontwikkelt met regelmaat interessante en goede activiteiten voor bepaalde groepen.

Er moet echter ook veel energie in worden gestoken om andere, nieuwe initiatieven leven in te blazen en nieuwe initiatiefnemers te vinden. ^ Aanvankelijk werd het budget voor bewonersinitiatieven ingezet als een aanjaag-instrument: initiatieven werden gestimuleerd en op gang geholpen, met de intentie dat zij vervolgens na een of twee edities op eigen kracht verder konden gaan, en dat daardoor de gebiedscommissie haar

budget voor nieuwe initiatieven kon inzetten om ook die van de grond te krijgen. De afgelopen jaren is deze aanjaagfunctie duidelijk afgenomen en daarmee tevens de innovatie, overigens mede vanwege de impact van de coronacrisis. Straks in de nieuwe situatie zal de wijkraad geen rol meer vervullen ten aanzien van de besluitvorming rond bewonersinitiatieven. De gebiedscommissie voorziet dat daarmee de betrokkenheid en de bovengenoemde samenbindende kracht die de huidige werkwijze kenmerkte, voor een gedeelte weg zal vallen. Dat is een verlies te noemen. Veel partijen in de wijk organiseren hele waardevolle activiteiten, die voor veel bewoners van Overschie van grote betekenis zijn: voor beweging, deelname aan de samenleving, sociale contacten, het kennen en gekend worden. Een goed voorbeeld hiervan is ‘de Derde Helft’ bij voetbalvereniging HWD. Daarmee hebben deze activiteiten grote maatschappelijke waarde. Juist voor deze activiteiten is continuïteit zeer belangrijk. Echter, de wijze waarop de gemeente de financiële ondersteuning van deze activiteiten georganiseerd heeft, kenmerkt zich juist door het ontbreken van continuïteit. De activiteiten zijn kwetsbaar, omdat ze afhankelijk zijn van een jaarlijkse toekenning van een in te dienen aanvraag voor een bewonersinitiatief.

Zeker wanneer straks de werkwijze met stemrondes ingevoerd wordt, is het voor de initiatiefnemers zeer ongewis of hun initiatief wel toegekend wordt. Indien dat niet gebeurt, bestaat het risico dat de activiteiten niet voortgezet kunnen worden. De moeizaam opgebouwde sociale verbanden rondom de activiteiten worden daardoor weer tenietgedaan. Daarom roept de gebiedscommissie het gemeentebestuur op om activiteiten die zo duidelijk een sociaal­ maatschappelijke waarde voor de bewoners van de wijk hebben, een steviger en bestendiger fundament te geven, door er programmering op te zetten en de financiering ervan structureel te maken, in plaats van dat dat jaarlijks bevochten moet worden. Dit geldt ook voor jaarlijks terugkerende activiteiten rondom landelijke feest- en gedenkdagen: Koningsdag, 4 mei, de Sinterklaas-intocht en de Kerstmarkt. De bekostiging van deze activiteiten met een vaste, onbetwiste betekenis voor de samenleving zou niet afhankelijk gemaakt moeten worden van een systematiek van stemrondes met ongewisse uitkomsten.

Relevante uitgebrachte adviezen in relatie tot samenleving: Beleidsplan MO Jeugdhulp Uitvoeringsprogramma Speeltuinverenigingen

23 juni 2020, BSD-GbOv-3482669/3620492 2 juli 2021, BSD-GbOv-3656163/3914397

Vraag 3 Op welke manier is het netwerk in de wijk betrokken en hoe zou dat kunnen worden versterkt? Welke organisaties, partijen en stakeholders vragen bijzondere aandacht?

Zoals hierboven reeds aangegeven werd, staan de leden van de gebiedscommissie en de medewerkers van de gebiedsorganisatie voortdurend in verbinding met het netwerk in de wijk: actieve bewoners en bewonersgroepen, verenigingen, stichtingen, corporaties, scholen, huisartsen, hulpverleners en zorginstellingen. De gebiedscommissie betrekt dit netwerk zoveel als mogelijk en nodig bij o.a. bewonersinitiatieven, bij de organisatie van uiteenlopende activiteiten, bij participatie rond ontwikkelingen in de wijk en bij de voorbereiding van adviezen die de gebiedscommissie uitbrengt aan het gemeentebestuur.

Belangrijke partners (niet uitputtend): Zorg en welzijn: Samenleving: Cultuur: Corporaties: Bedrijven: Media: Recreatie: Sport: Religie:

WMOradar, Pameijer, Middin, Laurens Zorg, CVD, Beheercommissie Skaeve Huse Bewonersorganisatie Overschie, Wilskracht Werkt, United010, BIPZ, Jongerenraad, Buurt Bestuurt, Buurtpreventie, wijkagenten Museum Oud Overschie, Theater In de Lugt, Stichting Grote Kerk, LCP, Comité 4 mei Woonstad, Woonbron, SOR, Habion OVO, RTHA, Hoog 16Hoven Business Park Natuurlijk in Overschie, Overschie Leeft volkstuinverenigingen, Tuinieren voor Ouderen, speeltuinverenigingen, Tamarinde, Belevenisboerderij sportverenigingen, scoutingverenigingen kerken, stichting Al-Hoeda

Bijzondere aandacht: ^ • ^

^ •

^ ^ ^

^

Jongeren, de Jongerenraad: blijf investeren in de jeugd (zie ook vraag 1 en 2) Ouderen Beheercommissie Skaeve Huse: sinds 2017 is aan de Soesterbergstraat de HBD-voorziening Skaeve Huse gevestigd. Van meet af aan heeft een lid van de gebiedscommissie Overschie zitting gehad in de beheercommissie Skaeve Huse. Belangrijk is dat de aandachtspunten die de gebiedscommissie destijds geformuleerd heeft (zie het advies d.d. 3 december 2015, kenmerk 18237771) en de afspraken die rondom de Skaeve Huse gemaakt zijn, onder andere ten aanzien van de beveiliging, ook in de komende periode bewaakt blijven worden. Culturele instellingen: zij hebben moeilijke coronajaren achter de rug, zij verdienen een steuntje. Verenigingen: ondersteun de verenigingen zodat zij kunnen blijven draaien; dit is buitengewoon belangrijk voor de samenleving Overschie. Bij de sportverenigingen geldt dit in het bijzonder voor HWD, VOB en Van Speyk; deze organiseren naast het sporten nog tal van andere waardevolle activiteiten voor en met de wijk. Buurt Bestuurt en Buurtpreventie: ondersteuning vanuit de gemeente blijft wenselijk; deze groepen vervullen een nuttige functie in de buurt, zij vangen ook veel signalen op. Woonstad: is als grootste corporatie een belangrijke partner in de wijk.

Speeltuinverenigingen: zij hebben de afgelopen jaren niet de steun en financiële middelen gekregen om overeind te blijven; de besturen hebben het moeilijk en er zijn te weinig vrijwilligers die een bijdrage willen leveren. Comité 4 mei: het is reeds jarenlang gebruikelijk dat leden van de gebiedscommissie een aandeel hebben in de herdenkingsbijeenkomst op het Saenredamplein, nl. het houden van een toespraak en het vervullen van de rol van ceremoniemeester. De verwachting zal zijn dat leden van de wijkraad deze taken zullen voortzetten.

Mogelijke manieren om de betrokkenheid van en met het netwerk te versterken: ^

^ ^ ^

^ ^ ^ ^ ^

Voortdurend nauwe contacten onderhouden met de actieve bewonersgroepen en de verenigingen, zodat veel signalen opgepakt worden over wat er speelt in de wijk. Onderling een praktisch werkbare verdeling van dit ‘relatiebeheer’ afspreken. Het bezoeken van de wijkpartners, hun activiteiten, hun nieuwjaarsrecepties. Evaluaties van bewonersinitiatieven houden, zeker met het nieuwe systeem: hoe is het gegaan, waar liepen de initiatiefnemers tegenaan, hoe kunnen we elkaar de volgende keer beter helpen. Een goede follow-up geven aan de bijeenkomst met alle sportverenigingen die eind 2019 georganiseerd is in het kader van de vitaliteitsslag voor verenigingen (vanwege corona is dit nog niet mogelijk geweest). Als gemeente meer en beter gebruik maken van digitale media, werk niet alleen met nieuwsbrieven. Actueler en actiever zijn op Facebook en Instagram. Erop toezien dat op locaties in de wijk waar gebouwd gaat worden of waar andere ontwikkelingen spelen, de omwonenden vroegtijdig betrokken worden en transparant geïnformeerd worden. Vaker online raadplegingen houden onder bewoners over ontwikkelingen die de wijk aangaan. Regelmatig zichtbaar zijn op straat om in gesprek te gaan en om informatie op te halen. Bewoners blijven aanmoedigen om goede initiatieven te starten en daar enthousiast aan meedoen.

Vraag 4 Wat wilt u de nieuwe wijkraad verder meegeven? U kunt daarbij denken aan suggesties die betrekking hebben op het werken als bestuurscommissie, zoals de samenwerking met College en Raad, de relatie met clusters/de gebiedsorganisatie, de omgang met bewonersinitiatieven, de omgang met adviezen etc.

Het is eerst en vooral aan de wijkraad zelf om tot een taakinvulling en werkwijze te komen die zij zelf passend en werkbaar vindt. Enkele aandachtspunten en suggesties vanuit de gebiedscommissie zijn: ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^ ^

Zorgen voor een goede verbinding met de collegeleden en gemeenteraadsleden. Regelmatig uitwisselingen hebben met vertegenwoordigers van clusters en corporaties. Overwegen of op geëigende thema’s samenwerking met andere wijkraden zinvol kan zijn (bijvoorbeeld: met Schiebroek over de luchthaven). Stimuleren om bewoners mee te laten praten tijdens openbare vergaderingen. Taken onderling verdelen, zodanig dat iedereen zoveel mogelijk kan doen waar zij/hij goed in is. Regelmatig laten zien aan de wijk welke voortgang en welke resultaten behaald zijn. Oog en oor hebben voor alle bewoners van Overschie; kijken wat goed is voor de wijk. Een oproep aan de gemeenteraadsleden om meer de wijken in te trekken en de wijkraden actiever bij zaken te betrekken.