21bb17646 Annotatie Onderwijshuisvesting en gym

l

Annotatie Gemeenteraad

Raadscommissie Zorg, Onderwijs, Cultuur en Sport Secretariaat: Griffie Van: Rob Weststrate E-mail: r.weststrate@griffie.rotterdam.nl Telefoon: (010) 267 2842

Aan: Commissie Zorg Onderwijs Cultuur

en Sport Betreft: Onderwijshuisvesting, inclusief gymzalen (agendapunt 2.06 overlegvergadering 10 februari 2021)

Bezoekadres: Stadhuis Coolsingel 40 Rotterdam Postadres: Postbus 70012 3000 KP Rotterdam Kenmerk: 21bb17646 Datum: 3 februari 2021

1. Doel van de bespreking Adviseren / bespreken: - Voortgangsrapportage projecten onderwijshuisvesting en Voortschrijdend Indicatief Meerjaren Investeringsplan (VIMIP) Onderwijs Editie 2020 (deel 3 Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs 2020-2023) en afdoening moties en toezeggingen in kader van IHP 2020-2023 Integraal Huisvestingsplan Gym, editie 2021 Onder agendapunt 2.05 van de overlegvergadering van 10 februari 2021 is het rapport van de Rekenkamer Rotterdam ‘gefundeerd bouwen’ over onderzoek naar ‘nieuwbouw en renovatie van scholen geagendeerd. 2. Voorgeschiedenis - Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020 – 2023, Deel 1: Analyse en Ambitie is als een belangrijk vertrekpunt en kader voor de verdere uitwerking in de delen 2 en 3 van het IHP 2020-2023 op 27 juni 2019 vastgesteld (raadsbesluit 19bb17160). - Het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs (IHP) 2020-2023, Deel 2 Project en Maatregelen als een concrete uitwerking van het genoemde plan, deel 1, voor verschillende gebieden, leidend tot concrete maatregelen en een projectenlijst, is op 28 mei 2020 vastgesteld (raadsbesluit 20bb4980). 3. Te bespreken stukken - 21bb551, Raadsbrief d.d. 26 januari 2021 over Voortgangsrapportage projecten onderwijshuisvesting en Voortschrijdend Indicatief Meerjaren Investeringsplan (VIMIP) Onderwijs Editie 2020 (21bb550).

- 21bb810, Collegebrief, besluit 26 januari 2021 moties en toezeggingen in kader van IHP 2020-2023 - 21bb872, Raadsvoorstel d.d. 26 januari 2021 over Vaststelling van het Integraal Huisvestingsplan Gym 2021 (21bb871)

blad: 2/5

- 21bb1745, Herzien ontwerpraadsbesluit over het Integraal Huisvestingsplan Gym, editie 2021 3. Aandachtspunten Voortgangsrapportage projecten onderwijshuisvesting en Voortschrijdend Indicatief Meerjaren Investeringsplan (VIMIP) Onderwijs Editie 2020 Geen raadsbesluit over financiële vertaling nodig (budgetrecht raad) Verwacht werd een deel 3 van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020 – 2023, waarin deel 2 van het IHP Onderwijs 2020 – 2023 zou worden vertaald en aangeboden door een raadsvoorstel met een ontwerpraadsbesluit. Het college wijst er echter op dat de vaststelling van het IHP 2020-2023, deel 2, met zich meebrengt dat de gemeente zich (financieel) heeft gecommitteerd aan de realisatie van projecten zoals in het IHP, deel 2 benoemd. Voor de financiële vertaling verwijst het college naar het voorliggende Voortschrijdend Indicatief Meerjaren Investeringsplan (VIMIP) Onderwijs Editie 2020. Het college bericht dat het beschikbare investeringskrediet conform de Begroting 2020 € 437 mln. bedraagt. Daarnaast wordt het gevoteerde, aanvullende krediet van € 8 mln. genoemd. Datum van het besluit daarover is onvermeld. Voor het IHP Gym, editie 2021 wordt wel een raadsbesluit nodig geacht. Wat gebeurt er? Uit de tabel Overzicht onderhanden projecten onderwijshuisvesting in 2020 (oktober) exclusief de 14 gymzalen, in de raadsbrief 21bb551, blijkt het volgende.

Fase Initiatieffase

Aantal projecten onderhanden 44

Waarvan projecten uit IHP 2015-2019 24

Ontwerpfase

17

13

Uitvoeringsfase

12

4

Opgeleverd in 2020

6

1

Totaal 2020

79

42

Opgeleverd vóór 2020 IHP 2015-2019

3

Totaal IHP 2015-2019

45

Onder het kopje Totale werkvoorraad van de raadsbrief 21bb551 blijkt dat momenteel 79 projecten in uitvoering zijn, bestaande uit projecten die in de IHP’s zijn benoemd en projecten die voorvloeien uit het reguliere huisvestingsprogramma. De werkvoorraad varieert van nieuwbouw tot renovatie en

blad: 3/5

van uitbreiding tot het plaatsen van tijdelijke huisvesting. Daarnaast zijn er middelen beschikbaar gesteld voor nieuwbouw en/of

renovatie van 12 gymlocaties, die nodig zijn voor het bewegingsonderwijs. Ook die zijn in voorbereiding. Onder 3 van het (VIMIP) Onderwijs Editie 2020, 21bb550, staan de op te leveren projecten 2020 t/m 2024. Er zijn vooralsnog geen projecten waarvoor de businesscase is vastgesteld en/of beschikking voor bouwmiddelen is afgegeven, waarvan oplevering in 2024 verwacht wordt. Realisatietempo Naar aanleiding van de conclusie van de Rekenkamer Rotterdam dat de gemeente Rotterdam nog niet veel voorgenomen bouwprojecten heeft gerealiseerd, verklaart het college het realisatietempo. Voortaan zonder onderscheid IHP en HVP Het college zal in het vervolg de raad op de hoogte houden van het totale werkpakket wat betreft nieuwbouw en renovatie van de onderwijshuisvesting, zonder specifiek onderscheid in IHP of HVP. Toezeggingen en moties Het college stelt voor de volgende toezeggingen af te doen: - 20bb5901, ‘Welke scholen voldoen aan de energie neutrale norm’ - 20bb5902, ‘Commissiebrief over de 1,5 meter samenleving en de gevolgen voor de schoolgebouwen’ Het college stelt voor de volgende moties af te doen: - 20bb6810, van Eskes e.a. over ‘Voldoende vierkante meters is niet altijd genoeg’, - 20bb6742, van Eskes e.a. over ‘Bouwambitie en onderwijsambitie mogen elkaar niet bijten’ - 20bb6807, van Smet e.a.

over ‘Van beng naar eng’ en - 20bb6808, van Smet en Kockelkoren over ‘Een school is geen eiland’ Integraal Huisvestingsplan Gym 2021 Het college bericht dat in het IHP Onderwijs 2020 – 2023, deel 2, dit aparte IHP Gym (éénmalig zoals genoemd) al is aangekondigd als nadere uitwerking van hoofdstuk 6 ‘Lokalen bewegingsonderwijs’. Het college wijst erop dat voor dit IHP Gym alle gymzalen in Rotterdam die worden ingezet voor het bewegingsonderwijs, zowel voor primair onderwijs (PO) als voortgezet onderwijs (VO) uitgangspunt zijn en ook vallen ook onder de zorgplicht voor onderwijshuisvesting. Het college acht voor goed bewegingsonderwijs goede gymzalen nodig, dicht bij de behoefte. Om dit te bereiken is dit IHP Gym2021 opgesteld. In dit IHP Gym wordt getracht de behoefte, aanbod, spreiding én de vervanging van gymzalen zo optimaal mogelijk op elkaar af te stemmen. Dit IHP Gym bevat het voorstel:

blad: 4/5

- tot het afstoten van gymzalen en - tot het investeren in gymzalen. Dit is per gebied (verdeeld naar de voormalige deelgemeentegebieden) uitgewerkt. Persbericht d.d. 28 januari 2021 van college “De gemeente Rotterdam investeert de komende vier jaar ruim 93 miljoen euro in de bouw van 55 nieuwe gymzalen voor basisscholen en middelbare scholen. Dat draagt bij aan goed bewegingsonderwijs voor Rotterdamse leerlingen. De gymzalen zijn nodig als uitbreiding en ter vervanging van oude gymzalen. Die voldoen niet meer aan de eisen van nu en zijn duur in onderhoud. Betere spreiding Door de nieuwe gymzalen beter te spreiden over de stad, wordt voor veel scholen de reistijd naar de gymzaal een stuk korter. Onderwijstijd kan daardoor zo goed mogelijk worden besteed. Betere spreiding en uitbreiding van het aantal zalen lossen ook knelpunten in gymroosters makkelijker op. Bijna energie neutraal Rotterdam heeft in totaal zo’n 300 gymzalen. Van de 55 nieuwe gymzalen is een aantal ter vervanging van bestaande gymzalen van voor 1960. Deze oude gymzalen zijn vaak te klein en duur om te onderhouden. De nieuwe gymzalen voldoen aan de eisen van ‘bijna energie neutrale gebouwen’. Bij de bouw van nieuwe schoolgebouwen wordt de vervanging van gymzalen direct meegenomen in het bouwplan.” In dit bericht wordt ook de wettelijke taak toegelicht.

Terugkoppeling: projectenmonitor en rapportage VIMIP (informatievoorziening) Het college bericht dat terugkoppeling aan de gemeenteraad van de voortgang van de projecten en de uitputting van het investeringskrediet via de projectenmonitor en rapportage VIMIP zal gaan. De projectenmonitor zal onderdeel uitmaken van de Voortgangsrapportage projecten onderwijshuisvesting en Voortschrijdend Indicatief Meerjaren Investeringsplan (VIMIP) Onderwijs, zoals dat voor de schoolgebouwen in editie 2020 voorligt? En de frequentie van verschijnen van deze rapportage, inclusief monitor, is twee keer per jaar? Het volgende VIMIP, de editie 2021, wordt al voor in het voorjaar 2021 aangekondigd. Aan welke jaarlijkse tijdsplanning denkt het college? Dit mede in het licht van de aanbevelingen 4 en 5 uit het rapport ‘gefundeerd bouwen’ van de Rekenkamer Rotterdam? Voorstel De raad wordt voorgesteld het Integraal Huisvestingsplan Gym, editie 2021 vast te stellen ter concretisering en uitvoering van het Integraal Huisvestingsplan Onderwijs 2020 – 2023, Deel 2 Project en Maatregelen (zie het herziene ontwerpraadsbesluit). IHP Sport De sporthallen vallen onder het IHP Sport. Ook een aantal gymzalen. Zie daarvoor blz. 4 van het IHP Gym 2021. Bijlage 3 van het IHP Gym 2021 bevat de collegebrief d.d. 18 juni 2020, 20bb6300 waarmee het IHP Sport 2020-2030 (vervangings- en renovatieprogramma

blad: 5/5

sportaccommodaties gemeente Rotterdam) ter informatie is aangeboden. Dat IHP Sport is besproken in de commissievergadering van 2 september 2020. 4.

Financiële en juridische consequenties

VIMIP Editie 2020 Zoals eerder vermeld, bericht het college dat het beschikbare investeringskrediet (cf begroting gemeente Rotterdam 2020) € 437 mln. bedraagt en in de loop van de 2020 er een aanvullend krediet van € 8 mln. is gevoteerd. Verder schrijft het college: “Daarbij zijn alle beschikbare kredieten voor onderwijshuisvesting samengevoegd.” “Dit krediet is beschikbaar gesteld voor de realisatie van m2 ten behoeve van VE peuteropvang in schoolgebouwen. Het totale beschikbaar investeringskrediet bedraagt daarmee € 445 mln. Deze VIMIP Editie 2020 gaat over de op te leveren projecten in 2020 - 2021 - 2022 - 2023 - 2024. In totaal wordt in deze periode voor € 253 mln. aan projecten opgeleverd en geactiveerd.” IHP Gym 2021 Het college bericht dat waar het nieuwe gymzalen betreft zonder vervanging van een schoolgebouw het gaat om nieuwe losstaande onderwijshuisvestingsprojecten. Deze worden bekostigd via het Voortschrijdend Indicatief Meerjaren Investerings Planning (VIMIP). Per jaarschijf worden de benodigde bouwmiddelen afgezet tegen het beschikbare gemeentelijke investeringskrediet. Zie onder 5.

Financiën van het document IHP Gym 2021, waar onder meer staat: “Het vaststellen van het IHP Onderwijs 2020-2023 (in mei 2020) door de gemeenteraad brengt met zich mee dat de gemeente zich (financieel) heeft gecommitteerd aan de realisatie van projecten zoals in dat IHP benoemd (scholen en gymzalen). Op basis van dit commitment kan de voorbereiding op projecten starten. Daarbij is het streven om structureel en langjarig € 60 mln. per jaar te investeren in onderwijshuisvesting.” 5. Verdere procedure Raadsbehandeling op 18 februari 2021 van: - Raadsvoorstel d.d. 26 januari 2021 over Vaststelling van het Integraal Huisvestingsplan Gym 2021 en bijbehorend herzien ontwerpraadsbesluit - Raadsbrief d.d. 26 januari 2021 over Voortgangsrapportage projecten onderwijshuisvesting en Voortschrijdend Indicatief Meerjaren Investeringsplan (VIMIP) Onderwijs Editie 2020 (Naar verwachting raadsbehandeling gewenst, vanwege samenhang met Huisvestingsplan Gym 2021 en relatie met bevindingen in rekenkamerrapport ‘gefundeerd bouwen’.)