21bb1724 Raadsvoorstel rekenkamerrapport gefundeerd bouwen onderwijshuisvesting

Rotterdam, 3 maart 2021

21bb1724

Aan: de gemeenteraad

Onderwerp: Rapport Rekenkamer Rotterdam ‘gefundeerd bouwen’ over onderzoek naar ‘nieuwbouw en renovatie van scholen

Gevraagd besluit: Samenvattend stellen wij u voor om de hoofdconclusies van het rapport van de Rekenkamer Rotterdam ‘gefundeerd bouwen’ over onderzoek naar nieuwbouw en renovatie van scholen te onderschrijven en de aanbevelingen over te nemen. | Tevens stellen wij u voor om het college van burgemeester en wethouders op te dragen uitvoering te geven aan de aanbevelingen en de raad uiterlijk over een half jaar te rapporteren over de voortgang. Waarom dit voorstel? / Waarom nu voorgelegd? De Rekenkamer Rotterdam heeft op 12 november 2020 het rapport ‘gefundeerd bouwen’ over onderzoek naar nieuwbouw en renovatie van scholen aangeboden aan de gemeenteraad. In de ‘Verordening rekenkamer Rotterdam’, artikel 12, lid 4, is vastgelegd dat rapporten van de rekenkamer binnen drie maanden na ontvangst door de raad in zijn vergadering worden behandeld. Relatie met het coalitieakkoord/collegewerkprogramma/eerder aangenomen moties en gedane toezeggingen: Niet van toepassing

Portefeuillehouder Steller: R.D. Weststrate, 010-2673448

raadsvergadering van: 18 maart 2021 raadsstuk nummer 21bb-pagina 1

Toelichting: De rekenkamer beoogt met dit onderzoek te beoordelen in welke mate de gemeente erin slaagt om adequaat zorg te dragen voor de nieuwbouw/renovatie van scholen. De centrale onderzoeksvraag luidt: In hoeverre slaagt de gemeente erin om adequaat zorg te dragen voor de nieuwbouw/renovatie van scholen? In het rapport is vanaf pagina 19 de reactie van het college van burgemeester en wethouders op de conclusies en aanbevelingen opgenomen. In haar brief van 16 februari 2021, 21bb2302, trekt de Rekenkamer Rotterdam hoofdconclusie 4 en aanbeveling 3 uit het rapport met betrekking tot het Integraal Huisvestingsplan (IHP) Onderwijs in. Financiële en juridische consequenties/aspecten: Niet van toepassing Advies commissie Zorg, Onderwijs, Cultuur en Sport Na besprekingen in haar vergaderingen op 10 februari 2021 en 10 maart 2021 adviseert de commissie de conclusies en aanbevelingen te onderschrijven en heeft de commissie besloten het raadsvoorstel door te geleiden naar de raad. Bij de behandeling van het voorstel waren alle fracties (met uitzondering van ..) vertegenwoordigd. Het bijbehorende ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Presidium van de raad van de gemeente Rotterdam,

De griffier,

De voorzitter,

Bijlage(n): geen

Portefeuillehouder Steller: R.D. Weststrate, 010-2673448

raadsvergadering van: 18 maart 2021 raadsstuk nummer 21bb-pagina 2

Ontwerpbesluit: De Raad van de gemeente Rotterdam, 

gelezen het rapport d.d. 12 november 2020 van de Rekenkamer Rotterdam ‘gefundeerd bouwen’, ingekomen onder 20bb16807;



gelezen de brief van 16 februari 2021, 21bb2302, van de Rekenkamer Rotterdam;



gelet op de Gemeentewet en de Verordening Rekenkamer Rotterdam;



gehoord de beraadslagingen in de commissie Zorg, Onderwijs, Cultuur en Sport op 10 februari en 10 maart 2021;

Overwegende dat voor de eerste drie aanbevelingen de volgende aanleidingen worden genoemd: werkwijze en casuïstiek - Hoewel door de nieuwe maatregelen de werkwijze en organisatie omtrent onderwijshuisvesting aanzienlijk zijn verbeterd, is de projectbeheersing op het onderdeel risicomanagement onvoldoende uitgewerkt. Zo is met betrekking tot het risicomanagement de rol van de OHV-manager nog te passief. - De gemeente is in haar toezichthoudende rol ernstig tekortgeschoten bij de casus Avicenna. IHP - De staat van de schoolgebouwen (op de lijst van aandachtspanden) in het nieuwe IHP 2020-2023 is niet herijkt, maar is gebaseerd op gedateerde gegevens van een Quick Scan uit 2006/2007. Besluit: I De hoofdconclusies van het rapport ‘gefundeerd bouwen’ over onderzoek naar nieuwbouw en renovatie van scholen te onderschrijven: werkwijze en casuïstiek 1. Het college heeft de werkwijze en organisatie omtrent onderwijshuisvesting ingrijpend veranderd en verbeterd. Dit gebeurde mede naar aanleiding van de lessen uit het evaluatierapport naar het ‘Open Venster’. Het college heeft hiermee lerend vermogen laten zien en door de getroffen maatregelen is het naar verwachting niet waarschijnlijk dat een casus zoals het ‘Open Venster’ zich de komende tijd nog een keer voordoet. 2.

Door de getroffen maatregelen is het college namelijk beter toegerust om zijn zorgplicht voor onderwijshuisvesting in te vullen. Dit blijkt uit de onderzochte casussen. Sinds de genomen maatregelen is de projectbeheersing grotendeels op orde, behalve het onderdeel risicomanagement. Dit is nog niet geheel op orde.

Portefeuillehouder Steller: R.D. Weststrate, 010-2673448

raadsvergadering van: 18 maart 2021 raadsstuk nummer 21bb-pagina 3

3. In het geval van de renovatie van Avicenna heeft het college zijn verantwoordelijkheid inzake onderwijshuisvesting onvoldoende genomen. De gemeente is namelijk in haar toezichthoudende rol ernstig tekortgeschoten en heeft zich slechts beperkt tot een accountantsverklaring die niet alles dekt. Het schoolbestuur heeft het projectmanagement onrechtmatig kunnen aanbesteden en het is onduidelijk waaraan € 12,7 mln. publieke onderwijsmiddelen zijn besteed. IHP 4. (ingetrokken). 5. Daarnaast loopt de realisatie van bouwprojecten uit het IHP 2015-2019 fors achter. Er is tot en met 2018 slechts ongeveer € 111 mln. van het totale krediet van meer dan € 500 mln. besteed aan nieuwbouw/renovatie van schoolpanden. Dit blijkt ook uit de onderzochte casussen, waarin er geen tot weinig voortgang in de projecten zat, met name in de periode 2015-2017. informatievoorziening 6. Het college informeert de raad niet altijd volledig over het krediet voor onderwijshuisvesting en de voortgang van de bouw- en renovatieprojecten. Ten aanzien van het krediet voor onderwijshuisvesting is het oorspronkelijk bedrag van € 200 mln. meer dan verdubbeld naar ruim € 516 mln., zonder dat de financiële gevolgen inzichtelijk worden gemaakt.

Met betrekking tot de voortgang van het IHP 2015-2019 heeft het college in april 2020 een vertekend beeld geschetst; het rapporteerde namelijk dat er zes panden uit de top 50 gereed zijn, terwijl dit er maar drie zijn. II De aanbevelingen 1 t/m 6 uit het rekenkamerrapport over te nemen: werkwijze en casuïstiek 1. Neem in de nieuwe werkwijze op dat de OHV-manager door de bouwheer georganiseerde risicosessies actief bijwoont en als deze er niet zijn, dat de OHVmanager deze zelf organiseert. 2. Borg dat er voldoende expertise aanwezig is om toezicht te houden op de aanbestedingen in bouwprojecten waarbij het schoolbestuur bouwheer is, en zie erop toe dat dit gemeentelijk toezicht goed wordt ingevuld door bijvoorbeeld niet alleen genoegen te nemen met een accountantsverklaring achteraf die voor het hele bedrag is afgegeven. IHP 3. (ingetrokken). informatievoorziening 4. Maak de financiële gevolgen van activering van de kredieten voor onderwijshuisvesting voor het onderwijshuisvestingsbudget inzichtelijk in voortgangsrapportages aan de gemeenteraad.

Portefeuillehouder Steller: R.D. Weststrate, 010-2673448

raadsvergadering van: 18 maart 2021 raadsstuk nummer 21bb-pagina 4

5. Houd de gemeenteraad periodiek op de hoogte van de voortgang van de bouw- en renovatieprojecten en maak hierbij duidelijk onderscheid tussen projecten uit het IHP en uit reguliere huisvestingsprogramma’s. 6. In het IHP 2015-2019 is geen rekening gehouden met budgetten voor bewegingsonderwijs. Stel een meerjarenplan voor gym- en sportzalen op en houd hier rekening mee met budgetbepalingen voor onderwijshuisvesting. III Het College van burgemeester en wethouders op te dragen uitvoering te geven aan de aanbevelingen en de raad uiterlijk over een half jaar te rapporteren over de voortgang.

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van 18 maart 2021.

De griffier,

De voorzitter,

Portefeuillehouder Steller: R.D. Weststrate, 010-2673448

raadsvergadering van: 18 maart 2021 raadsstuk nummer 21bb-pagina 5