21bb11365 Raadsvoorstel vaststelling bestemmingsplan Kop van Zuid

het indrijven van voorwerpen in de bodem (incl. heiwerkzaamheden); c. het wijzigen van het maaiveldniveau door ontginnen, bodemverlagen, afgraven alsmede door ophogen; d. het aanbrengen van gesloten verhardingen; e. het verrichten van grondroerwerkzaamheden, anders dan ten behoeve van leidingen; f. het aanleggen van waterlopen of het vergraven, verruimen of dempen van bestaande waterlopen; g. het plaatsen van objecten zoals lichtmasten, wegwijzers en ander straatmeubilair; h. het permanent opslaan van goederen waaronder begrepen afvalstoffen. xy.4.2 Uitgezonderde werkzaamheden Het bepaalde in artikel xy.4.1 geldt niet voor werken en werkzaamheden gericht op het normale onderhoud en beheer van de betreffende gronden en evenmin voor werken en werkzaamheden welke ten tijde van het van kracht worden van het plan in uitvoering waren, alsmede graafwerkzaamheden als bedoeld in de Wet informatie-uitwisseling bovengrondse en ondergrondse netten en netwerken. xy.4.3 Omgevingsvergunning Een omgevingsvergunning wordt verleend, indien de uitvoering van de werken c.q. werkzaamheden zoals vermeld in lid xy.4.1 geen gevaar oplevert voor de ondergrondse leidingen of het goed functioneren ervan.

xy.4.4 Advies Alvorens de omgevingsvergunning te verlenen winnen burgemeester en wethouders schríftelijk advies in bij de beheerder van de leiding, aan de hand waarvan zij desgewenst voorwaarden kunnen verbinden aan de vergunning, ter bescherming van het belang van de leiding. Verbeelding: Op de verbeelding de dubbelbestemming Leiding - Warmte’ aan te geven, op de locatie zoals onderstaand gegeven.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 22

Uitsnede voorstel

6 Nauta Dutilh Advocaten, namens Pathé Theaters B.V. te Amsterdam Pathé Theaters B.V. exploiteert buiten het plangebied twee bioscopen in Rotterdam. 6.1 Meer dan voldoende bioscopen in Rotterdam Reclamant is van mening dat in Rotterdam op dit moment al meer dan voldoende bioscopen aanwezig zijn. Reclamant maakt uit de toelichting op dat het niet de bedoeling van de gemeente is om bioscopen in het plangebied toe te voegen. In de bestemming ‘Centrum - 1’ is sprake van een beschrijving van de huidige situatie waar slechts in beperkte mate verschuivingen zullen plaatsvinden. Terwijl op de gronden van de bestemmingen ‘Centrum - 2’, 'Centrum - 3’ en 'Cultuur en ontspanning onder meer de functie ‘cultuur’ of ‘cultuur en ontspanning’ is toegestaan. Bovenstaande geldt ook voor de gronden met 'Centrum - 1’ en ‘Centrum - 5’ waar op grond ‘maatschappelijke voorzieningen’ de functie ‘cultuur’ is toegestaan. Op basis van de regels kan op die gronden dus onder meer een bioscoop worden gevestigd. Omwille van rechtszekerheid en in het belang van een goede ruimtelijke ordening vraagt reclamant om het gebruik voor bioscopen expliciet uit te sluiten in de aangehaalde omschrijvingen. Reactie: In het plan is sprake van globale centrumbestemmingen die meerdere functies bevatten voor optimale flexibiliteit in een dynamisch stedelijk gebied.

In het nieuwe bestemmingsplan is aangesloten bij de planologische mogelijkheden uit het geldende bestemmingsplan. Daarbij blijft de functie bioscoop, in welke hoedanigheid dan ook, een wenselijke functie in dit dynamisch stedelijk gebied. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 23

7 KPN B.V. Het hoofdkantoor van reclamant ligt in het plangebied. Reclamant is huurder van het gebouw waar per dag 1.000 tot 1.500 mensen hun plek vinden. Reclamant maakt zich zorgen over geluidhinder, verkeersveiligheid en stikstofuitstoot. 7.1 Gemeente moet toezien op naleving eisen geluidhinder Reclamant vindt de huidige geluidbelasting op het gebruikte pand al hoog. Uit het akoestisch onderzoek behorende bij het ontwerpbestemmingsplan blijkt dat de voorkeurwaarden m.b.t. geluid worden overschreden. Dit is nu al het geval. In de toekomst zal dit meer zijn vanwege toename verkeer en bewoners. Ook tijdens de bouwwerkzaamheden zal sprake zijn van een hogere geluidbelasting. De gemeente moet erop toezien dat de wettelijke eisen ten behoeve van (preventie van) geluidhinder worden nageleefd en waar mogelijk maximaal worden gemitigeerd, zodat de geluidoverlast minimaal is voor bewoners en gebruikers van de panden in het plangebied. Reactie: De gemeente hecht grote waarde aan preventie van geluidhinder. Het akoestisch onderzoek laat zien dat het (ontwerp)bestemmingsplan is getoetst aan wettelijke geluidbronnen en aan het Rotterdamse ontheffingsbeleid. Het ontheffingsbeleid biedt onder voorwaarden ruimte om hogere waarden vast te stellen (hoger dan de voorkeurswaarden) en extra regels op te nemen in het bestemmingsplan. Die ruimte geldt ook voor dit bestemmingsplan.

Niet alleen is het ontwerp getoetst aan wettelijke geluidbronnen, in het kader van een goede ruimtelijke onderbouwing is in het akoestisch onderzoek ook ingegaan op de invloed van niet-wettelijke geluidbronnen. In de toelichting van het bestemmingsplan is geconcludeerd dat ook in de toekomst sprake is van een goede ruimtelijke ordening. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren. 7.2 Verkeersveiligheid en bereikbaarheid De Wilhelminapier heeft slechts één weg als toegang en die loopt langs het pand van reclamant. Als gevolg van de verdichting van het plangebied zal de verkeersveiligheid nog verder onder druk komen te staan: het aantal voetgangers, fietsers en auto’s zal toenemen. Reclamant hecht er veel waarde aan dat medewerkers van KPN, bewoners en bezoekers zich veilig en vrij kunnen blijven bewegen in het gebied. Daarnaast zal de gemeentelijke handhaving enorm toenemen als gevolg van toenemende verkeersdrukte en gebrek aan fiets- en autoparkeerplaatsen. Nu al ervaart reclamant overlast en dat zal toenemen door de verdichting. Reclamant benadrukt het belang van de bereikbaarheid van parkeergarage en gebouw en heeft zorgen over de logistieke routing tijdens de bouwwerkzaamheden. Ook doet reclamant de suggestie om het zebrapad te verbreden ter bevordering van de verkeersveiligheid.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 24

Reactie: Een verkeersveilige en goede bereikbaarheid van gebouwen is belangrijk. Dat geldt voor de huidige situatie en het geldt voor de beoogde nieuwe situatie. Bovendien is het van belang tijdens bouwwerkzaamheden. Het (ontwerp)bestemmingsplan moet inzicht geven in de huidige situatie en inzicht geven over de uitvoerbaarheid van de beoogde situatie met nieuwe ontwikkelingen. Een verdere verdichting van het gebied leidt tot een meer intensief gebruik van de ruimte en een hogere druk op de openbare ruimte. Met de verkeersmodellen voor de verschillende milieuonderzoeken is doorgerekend hoe het verkeer wordt verdeeld over het wegennet. De modellen laten een stijging zien van het verkeer naar de Wilhelminapier. Ter hoogte van het pand van reclamant gaat het op de Wilhelminakade van 5.900 naar 7.330 voertuigen per gemiddelde dag (eenrichtingverkeer). Dat is een forse toename van 2A0fo, vooral als gevolg van de enkele toegangsweg naar het schiereiland, maar het wegvak kan deze aantallen aan. In het verleden is gerekend op veel meer verkeer van en naar de pier. Deze onderzoeken gaven geen aanleiding om plannen te wijzigen. De toenemende intensiteiten zullen mogelijk aanleiding geven om bij grote hinder de verkeerslichten anders in te regelen, om zo de vorming van wachtrijen op de pier te verminderen.

Meer verkeer naar de pier heeft in het verleden geleid tot verschuivingen van doorgaand verkeer naar de Willemsbrug. Het verkeer past zich aan de omstandigheden aan. Tijdens bouwwerkzaamheden gelden aanvullende maatregelen die niet in een bestemmingsplan worden geregeld. De verkeersveiligheid van het gebied is sterk afhankelijk van de inrichting van het gebied. De inrichting zelf (zoals de aanleg van een zebrapad) is een uitvoeringskwestie en wordt niet op het niveau van het (ontwerp) bestemmingsplan geregeld. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren. 7.3 Groei en stikstofuitstoot past niet binnen duurzame ambities De opgenomen uitbreiding tot ongeveer 265.000 m2 b.v.o. aan wonen inclusief stedelijke functies is te veel. Reclamant vindt de uitbreiding niet passen binnen verantwoord en duurzaam groeien. Reclamant vraagt om de toegestane uitbreiding te verlagen, dan wel dat er scherpere kaders worden opgenomen met betrekking tot beperking van de stikstofuitstoot als ook meer ruimte voor groen. Dat laatste is vooral voor reclamant van belang gezien de duurzame ambities van reclamant. Reactie: De ontwikkeling van de Kop van Zuid is al járen een van de kernbeslissingen van de Stadsvisie en ontwikkelingsstrategie voor de stad Rotterdam. Deze zijn belangrijk voor een sterke economie en een aantrekkelijke woonstad en een compacte stad.

Met de uitbreiding tot ongeveer 265.000 m2 wordt inzicht gegeven in de grens van de totale uitbreiding voor de vier aparte ontwikkellocaties. De verschillende locaties zelf zijn ook begrensd qua volume en programma. Vanzelfsprekend hanteert het bestemmingsplan de wettelijke normen voor maximale stikstofuitstoot.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 1

Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren. 8 Reclamant 8 Reclamant spreekt namens bewoners van ’t Leidsche Veem op de Wilhelminapier. 8.1 Programma 2009 is de grens voor verdere verdichting Reclamant merkt op dat sprake is van alsmaar stijgend ambitieniveau qua aantal woningen, stedelijke gebruiksfuncties en watergebruiksfuncties. Ook de hoogbouwambities, onder meer aan de Rijnhavenzijde, zijn opgeschroefd. Reclamant is blij met huidige aantrekkelijkheid en stedelijke allure, maar merkt op dat ‘meer’ niet altijd beter is. Met de volledige realisatie van het programma opgenomen in het bestemmingsplan van 2009 is de grens van (on)leefbaarheid bereikt. Verdere verhoging van de bouw- en exploitatieambities in het plangebied (en dat nog naast de ontwikkeling van Rijnhaven) kan niet zonder aan de voorkant oplossingen te bieden voor structurele problemen. Reclamant heeft begrip voor de keuze compacte stad, maar waarom de concentratie op deze postzegel. Intensiteit van het gebruik van dit gebied ligt in de praktijk steeds hoger dan in plannen opgenomen. De voorziene oplossingen verdwijnen alvorens ze afgedwongen zijn uit plannen. Als voorbeeld de Rijnhavengarage met extra uitrijmogelijkheid op de Posthumalaan is volledig geschrapt, terwijl de Posthumalaan juist versmald is. Prima om autoluw te maken, maar bewoners/bezoekers van de pier staan langer vast.

Onbegrijpelijk en schrijnend. Structurele problemen moeten aan de voorkant aangepakt worden en afgedwongen worden. Achteraf herstellen zal slechts leiden tot hogere (maatschappelijke) kosten. Reactie: Er zijn verschillende studies gedaan naar de afwikkeling van het verkeer van de Wilhelminapier en de groeiende verkeersstromen. Uit deze onderzoeken komt naar voren dat de afwikkeling niet tot grote verkeersproblemen leidt. Het verkeer gaat zich aanpassen aan de situatie. De groei heeft niet geleid tot extreme files. Meer verkeer vanuit de Wilhelminapier leidt tot andere verkeersstromen over het plein. Bij een groeiende verkeersstroom kiest meer verkeer bijvoorbeeld de route over de Willemsbrug. Daarnaast is het mobiliteitsbeleid sterk veranderd ten opzichte van bijvoorbeeld 2009. Het huidige beleid is erop gericht zo veel mogelijk van de verkeersgroei te laten plaatsvinden in het fiets- en openbaar vervoer. De lagere parkeernormen zijn hier een duidelijk voorbeeld van. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 2

8.2 Focus op hoger segment strookt niet met hogere dichtheid en intensiteit De focus op de woningbouw in het hogere- en middensegment strookt niet met de beoogde (nog) hogere bevolkingsdichtheid, hogere gebruiksintensiteit en inperking (auto)mobiliteit en de voorkeur van de beoogde doelgroepen. Reclamant heeft ervaren dat zowel bewoners als gebruikers en bezoekers in de praktijk wederzijds te veel hinder ondervinden en elkaar behoorlijk voor de voeten lopen, waardoor het gebied op den duur vooral voor de hogere segmenten minder aantrekkelijk wordt dan in de plannen afgeschilderd is. Dat resulteert of in de verhuizing van de vermogende groep, of in een hogere druk die zij uitoefent op de beperking van een aantal bezoekers/ gebruikers/ functies. Ontwikkelen voor minder vermogende doelgroepen blijkt in dit gebied telkens onvoldoende rendabel te zijn zonder verlaging van de kwaliteit van de woningen en voorzieningen, wat uitstraalt op de rest van de omgeving. Reclamant heeft de effecten gezien van de ontwikkelingen op de Pols van Katendrecht qua uitstraling, druk op de voorzieningen, verminderde cohesie en mobiliteitsproblemen en vreest voor soortgelijke onwenselijke situaties bij de ontwikkeling van de twee torens pal tegenover ’t Leidsche Veem, Philadelphia en Havana (de Sax).

Daar duidt het verhoogde aantal woningen en gedeelde voorzieningen op een andere doelgroep dan in eerdere plannen was voorzien. Reactie: De extra woningen in de Sax zijn het gevolg van het vervallen van het beoogde hotelprogramma. Daarvoor in de plaats komen meer woningen; ook 108 woningen in de categorie middenhuur. Daarmee wordt bij de Sax ingespeeld op een toenemende woningbehoefte voor verschillende doelgroepen. De verwachting is dat alle doelgroepen die in de Sax terecht kunnen, bewust zullen kiezen voor wonen in deze grootstede lijke omgeving en daarbij ook een woning hebben die aan die verwachting tegemoet komt. Door toepassing van alle mogelijkheden die het parkeerbeleid biedt (lagere parkeernormen door extra deelauto’s, extra fietsenstalling, nabijheid van metrostation) leidt dat niet tot meer parkeerplaatsen en verkeersbewegingen. Investeren in kwaliteit van woningen en voorzieningen kost geld. Wij delen de vrees van reclamant niet, dat het aanbieden van woningen in een goedkoper segment leidt tot een negatieve uitstraling op de omgeving. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren. 8.3 Intensief gebruik de Sax onvoldoende onderbouwd Reclamant is onaangenaam verrast door de aangepaste plannen voor Philadelphia en Havana (de Sax).

Ten eerste is de hoogte van de gebouwen opgeschroefd van 70 en 150 meter naar respectievelijk 107 en 180 meter (een toename van 20-530Zo). Met een verdubbeling van het aantal woningen en daarmee samenhangend een veelvoud van het aantal bewoners, gebruikers en diens bezoekers. Het oorspronkelijke plan voorzag in 450 woningen en 150 hotelkamers. Nu 900 à 1000 appartementen en een 'niet uitgesloten hotelfunctie’. De verdubbeling van het aantal woningen in combinatie met de 24-uursfuncties is voor reclamant een doom in het oog.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 3

Die combinatie impliceert buitengewoon intensief gebruik van het kleine gebiedje dat nu al vaak onder druk staat, zelfs in de huidige relatief rustige pandemieperiode. De onderbouwing van de noodzaak van deze woonverdichting ontbreekt en er wordt absoluut geen rekening gehouden met zittende bewoners en de nu al bestaande problemen op de pols van de Wilhelminapier. Reactie: Het huidige bouwplan voor de Sax gaat uit van 912 woningen zonder hotel. Eerder waren door de ontwikkelaar in hetzelfde bouwvolume de genoemde 450 woningen plus het hotel met 150 kamers gepland. De invulling van hetzelfde bouwvolume met kleinere woningen leidt inderdaad tot een toename van het aantal bewoners. Met het vervallen van het hotel staat daar een afname van 24-uursfuncties tegenover. De Wilhelminapier is een van de gekozen gebieden die invulling gaat geven aan de noodzakelijke verstedelijkingsopgave. Onder meer vanwege de nabijheid van een knooppunt van hoogwaardig openbaar vervoer is het gebied ook bedoeld om intensief gebruikt te worden. De druk zal toenemen, maar het gewijzigd woningaantal en het schrappen van het hotel leidt slechts tot een marginaal ander gebruik van het gebied. De keuze voor woningen in het bouwplan vergt behoorlijke constructieve aanpassingen van het gebouw, waarmee eventuele omzetting op termijn naar een hotel niet voor de hand ligt.

Niettemin maakt het bestemmingsplan een eventueel hotel nog wel mogelijk. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren. 8.4 Optoppen van ’t Leidsche Veem is niet bescheiden Reclamant ziet in het optoppen van ’t Leidsche Veem een verschuiving van de focus. In het plan uit 2009 is tegemoetgekomen aan het commentaar van Monumentenzorg met een bouwhoogte van 20 meter in de middenzone. Met incidenteel een bescheiden opbouw op het dak tot een maximumhoogte van 30 meter met een grondvlak dat maximaal 300Zo van het dakvlak beslaat en dat minimaal 3,5 meter terug ligt ten opzichte van de dakrand. In plaats van een incidentele bescheiden opbouw wordt nu gesproken over optoppen. Van een 'bescheiden’ opbouw is geen sprake als de bouwregels een opbouw toestaan van ongeveer 3.000 m2 b.v.o. De plannen lijken in een vergevorderd stadium, terwijl de bewoners als directe belanghebbenden op geen enkel moment geïnformeerd zijn, noch in staat gesteld zijn om over de deze vrij omvangrijke opbouw mee te praten. Los van de feítelijke bereidheid van de huidige eigenaar van het pand om wel of geen opbouw te plegen, Het toestaan van een 'incidenteel en bescheiden’ opbouw naar een opbouw met een omvang van 3.000 m2 b.v.o.’ is in strijd met het standpunt van Monumentenzorg over handhaven van de historische bouwhoogtes in de middenstrook.

Bovendien houdt het geen rekening met de bewoonde status van het gebouw.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. SA. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 4

Reactie: De mogelijkheid om het monumentale gebouw uit te breiden met een zorgvuldige opbouw is exact overgenomen uit het geldende bestemmingsplan. Het oppervlak van de opbouw mag niet meer bedragen dan 300Zo van het grondoppervlak. Ook de nadere eisen die gesteld kunnen worden vanwege het monumentale karakter zijn rechtstreeks overgenomen. Dat sprake is van een opbouw van mogelijk 3.000 m2 volgt uit een berekening met de gegeven bouwregels. Die berekening is nodig voor onder andere verkeersonderzoek en milieuonderzoek. Er is geen sprake van een vergevorderd stadium van plannen. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren. 8.5 Er ontbreekt een goede analyse van huidig en toekomstig verkeer Reclamant mist een goede analyse van de huidige en toekomstige verkeersintensiteit in het gebied. Mede in samenhang met de ontwikkelingen in de Rijnhaven en op Katendrecht. Niet alleen aandacht voorjarenlange parkeerproblemen, maar ook de dagelijkse last van het aantal verkeersbewegingen. En de te verwachten toename van verkeer naar aanleiding van verdere intensivering van het gebruik van het gebied. De in- en uitvalswegen zijn vooral nabij ’t Leidsche Veem meerdere malen per dag volledig en voor langere tijd verstopt, zelfs in een relatief rustige periode (pandemie). De drukte zal door de verdere verdichting en intensief gebruik erger worden.

Bovenop dit 'reguliere’ verkeer komt het zware en sterk vervuilende bouwverkeer en het verkeer ten dienste van cruisevaart, dat meerdere wegen soms volledig blokkeert. Het groeiend aantal cruiseschepen zorgt voor meer verkeershinder en beperkende maatregelen gedurende meerdere dagen per week, intussen bijna de helft van de tijd. Reactie: Het is inderdaad belangrijk dat de toelichting de effecten van de ontwikkelingen duidelijk maakt. Er is uitvoerig onderzoek gedaan ten behoeve van diverse verkeerskundige en milieuaspecten. De verkeersgegevens en de verkeersmodellen spelen hierin een belangrijke rol en zijn gebruikt voor de milieuonderzoeken. Verkeersgegevens zijn gegeven in de bijlage bij het akoestisch onderzoek. Met het toevoegen van een paragraaf over parkeren, verkeer en bereikbaarheid in de toelichting kan extra inzicht geven in de huidige situatie en de effecten van de ontwikkelingen. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze gegrond te verklaren en het ontwerp aan te passen zoals voorgesteld bij zienswijze 2.4.

8.6 Het bestemmingsplan moet grens stellen aan verdere verdichting Gezien de groeiambities van de cruisevaart, waarbij gesproken wordt van het laten aanmeren van meerdere cruiseschepen tegelijkertijd en nog veel meer schepen per jaar, wordt de situatie onhandelbaar als in het bestemmingsplan geen duidelijke grenzen worden gesteld en structurele ruimtelijke verbetermaatregelen worden uitgewerkt.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. SA. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 5

Nog hogere aantallen bewoners, gebruikers en bezoekers zullen een direct negatief effect hebben op de leefbaarheid en bereikbaarheid van het pand en op de gezondheid. Alternatieven en oplossingen voorde al bestaande problemen worden in het plan niet aangedragen. In het licht van deze problemen is de keuze voor verdere verdichting en de bevordering van cruisevaart onbegrijpelijk. Naast de verergering van de algemene verkeersproblemen op de pier verwacht reclamant ook specifieke problemen door de verdubbeling van het aantal woningen in de Sax. De verdubbeling van het aantal woningen met meer bewoners, gebruikers en hun bezoekers betekent een (on)evenredige toename van verkeersbewegingen. Reactie: De ambitie voor verdere ontwikkeling van de Wilhelminapier en daarmee verdichting van dit gebied staat nog steeds centraal. Er is een stevig bouwvolume toegestaan op de locatie Baltimore en op Philadelphia en Havana (de Sax). Er zijn wel grenzen gegeven aan ruimte voor nieuwe ontwikkelingen. Het bouwvolume is begrensd en de onderzoeken houden rekening met maximale bouwvolumes in de worst-case scenario’s. Voor Philadelphia en Havana is een programma onderzocht van 100.000 m2 volledig met woningen gevuld, zonder hotel, omdat woningen per m2 het meeste verkeer genereren.

Op het niveau van inrichtingsplannen zijn tal van maatregelen mogelijk om de ruimte, veelal verkeersruimte, zorgvuldig en structureel goed in te richten. Inrichtingsplannen worden niet vastgelegd in een bestemmingsplan. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren. 8.7 Elk pand een duidelijke plek voor laad- en loszone Intensief verkeer van alle vervoersvormen op de Wilhelminapier in het algemeen en rondom het pand van reclamant in het bijzonder zorgt vaak voor onveilige situaties. De frequente, soms dagelijkse wisseling van rijrichtingen en de omleidingen van het verkeer bij evenementen, werkzaamheden, bij aankomst van cruiseschepen, bij fotoshoots en filmopnames, etc., zorgt voor verwarring en is absoluut niet bevorderlijk voor de verkeersveiligheid, ondanks de inzet van verkeersregelaars. Gezien het sterk groeiende gebruik van bezorgdiensten lijkt het reclamant wenselijk dat er bij elk pand duidelijk gemarkeerde plekken komen voor laden en lossen. Reactie: Het markeren van plekken voor laden en lossen is onderdeel van het inrichten van de buitenruimte. Op het niveau van inrichtingsplannen zijn tal van maatregelen mogelijk om de ruimte zorgvuldig en goed in te richten, bijvoorbeeld met voldoende gemarkeerde plekken voor laden en lossen per gebouw. Inrichtingsplannen worden niet vastgelegd in een bestemmingsplan.

Voorstel: Wij stellen u voor deze zienswijze ongegrond te verklaren.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 6

8.8 Windoverlast wordt erger na bouw hogere torens Hoge torens vangen veel wind, en hoe hoger, hoe meer. Over windhinder op de Wilhelminapier is al vaak genoeg geklaagd door de bewoners van de pier. Reclamant kampt geregeld met een aantal problemen, zoals het 'windtunneleffecť dat bij bepaalde windrichtingen die op de Wilhelminakade en Otto Reuchlinweg optreedt. Sterke rukwinden in de zijstraten en op de kades en het wervelwindeffect op Prinsendam en Wilhelminaplein, doordat de Otto Reuchlinweg ter hoogte van ons pand een bocht maakt en het Nieuwe Luxor Theater voor de windblokkade zorgt. De wind maakt dan een draaiende beweging, waardoor op het pleintje op de Prinsendam regelmatig wervelwinden ontstaan. Stofwolken en zwerfafval belandt in grote hoeveelheden in de portieken en op de balkons. De open ruimte aan de zijde van de Rijnhaven zorgde eerder voor een afzwakking van de wind. Naarmate de bebouwing aan de zijde van de Rijnhaven vordert, neemt de windhinder voor het pand toe. De windhinder is aanzienlijk toegenomen sinds de bouw van Boston à Seattle en zal verder toenemen door de bouw van de (hogere) torens Philadelphia en Havana.

Nu de open ruimte aan de zijde van de Rijnhaven zo goed als volledig afgesloten wordt, zal de wind niet meer in kracht kunnen afnemen, maar juist door de verlenging van de 'tunnel' nóg sterker aankomen bij het pand van reclamant aan het einde van de Otto Reuchlinweg. Reclamant verwacht dat de opgeschroefde hoogte van de twee torens in combinatie met de windblokkade door het Nieuwe Luxor Theater zal zorgen voor nog sterkere windhozen en valwinden zorgen, waardoor aanzienlijk meer hinder zal ontstaan voor gebruik van het terras op Prinsendam en van de balkons en open ramen aan de Otto Reuchlinweg. Reactie: Er is onderzoek gedaan naar windhinder en mogelijke maatregelen om de windhinder te verminderen, zo ook voor een ontwerp voor de Sax. De conclusie daaruit was dat de optredende windhinder op te lossen is met maatregelen aan het gebouw of op straat. Het laatste ontwerp gaat binnenkort ook weer de windtunnel in en de verwachting is dat ook dan de windhinder op te lossen is met maatregelen. Toch is enige windoverlast bij hoogbouw onvermijdelijk, zeker op een locatie vlak aan de rivier in Rotterdam. Wij doen er alles aan om gevaarlijk situaties te voorkomen. Toevoegen van meer bebouwing leidt in het algemeen tot een afname van windhinder, omdat elk gebouw dat erbij komt de wind weer wat afremt. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren.

8.9 Luchtkwaliteit vraagt aan de voorkant maatregelen Al het verkeer geeft ontzettend veel stankoverlast en grote hoeveelheden roetachtige deeltjes in de woningen en op balkons van reclamant. Bewoners van ’t Leidsche Veem wonen al bijna twee decennia in een bouwput en met verdere ontwikkeling van de Wilhelminapier en de Rijnhaven zal die periode nog minstens 10-15 járen voortduren. Met aanzienlijke schade voor gezondheid. Maatregelen, zoals vergroening op straat en van gevels worden volledig overschaduwd door de verdere toename van het verkeer.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 7

De verwachting dat alle vervoersmiddelen in Philadelphia en Havana elektrisch zullen zijn, is niet reëel. Reclamant wil aan de voorkant duidelijke eisen en voorgeschreven maatregelen ter bescherming en verbetering van luchtkwaliteit en het bewerkstelligen van brandveiligheid. Reactie: Ten behoeve van het bestemmingsplan is door het ingenieursbureau van de gemeente Rotterdam onderzoek gedaan naarde luchtkwaliteit. Zie Bijlage 5 bij de toelichting. Het plan Kop van Zuid geeft een niet in betekenende mate bijdrage aan de luchtkwaliteit. Het bestemmingsplan voldoet daarmee aan de Wet Luchtkwaliteit en tevens aan het Rotterdamse beleid. Extra eisen of maatregelen zijn in het kader van dit bestemmingsplan niet aan de orde. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren. 8.10 Geluidoverlast vraagt uitwerking van maatregelen In het akoestisch onderzoek ligt de berekende geluidbelasting voor de gebouwen Philadelphia, Havana en ’t Leidsche Veem veel hoger dan de voorkeurswaarde van 48dB. De waarde ligt dicht bij de maximaal toelaatbare geluidbelasting. Dat beeld is al verontrustend, maar reclamant heeft ervaren dat de geluidbelasting in de praktijk vaak nog hoger is dan de berekeningen nu aangeven. Volgens reclamant komt dat mede doordat de modellen geen rekening houden met andere geluidsbronnen, dan ‘regulier’ wegverkeer, industrie en scheepvaart.

De geluidoverlast wordt niet alleen bepaald door de hoogte van de belasting, maar vooral door de timing en duur daarvan. Zo is de geluidoverlast in nachtelijke uren meer schadelijk voor de gezondheid dan overdag. Het gebouw van reclamant krijgt meer uren te kampen met de hogere geluidbelasting door bezoekers en auto’s dan de meeste andere gebouwen op de Wilhelminapier. Verdere intensivering zal in de praktijk zeker tot meer overschrijding van maximale waarden leiden. Reclamant ziet graag een uitwerking van de maatregelen om de geluidhinder rondom ’t Leidsche Veem te beperken. Reactie: Ten behoeve van het bestemmingsplan is door een akoestisch onderzoeksbureau onderzoek gedaan naar de geluidbelasting van geluidbronnen en de relatie met het Rotterdamse ontheffingsbeleid, zie bijlage bij de toelichting. Bij het beoordelen van geluidbronnen wordt rekening gehouden met de weging tussen de belasting overdag en in de nacht. Het onderzoek dient ter onderbouwing van de aangevraagde hogere waarden indien geen bron- en/of overdrachtsmaatregelen kunnen worden getroffen. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 8

8.11 Bezonning is onvoldoende onderzocht Opschroeven van de hoogtes van Philadelphia en Havana betekent een nog slechtere bezonning van het pand Leidsche Veem ten opzichte van de oudere plannen. Het ontwerp verwijst slechts naar de Hoogbouwvisie Rotterdam 2019 en geeft geen deugdelijke onderbouwing van de situatie. Het is voor reclamant niet duidelijk in hoeverre de gesuggereerde opbouw van de Sax met een luchtbrug van meerdere verdiepingen tussen de torens strookt met de hoogbouwregels. Verslechtering van de bezonning I insolatie geldt ook voor het eventueel optoppen van ’t Leidsche Veem: voor woningen die aan het binnenhof of aan de westkant van het hogere gedeelte van het pand zitten, betekent het optoppen een bijna volledige blokkering van direct zonlicht. Die effecten moeten zorgvuldig onderzocht worden. Reactie: Voor de beoordeling van de schaduweffecten van hoogbouw zijn er geen wettelijke kaders. In de Hoogbouwvisie 2019 is vastgelegd dat in de Rotterdamse hoogbouwzone de schaduweffecten van nieuwe hoogbouw op de buitenruimte getoetst wordt. De Hoogbouwvisie 2019 onderscheidt daarbij ‘sunspots’, 'representatieve ruimtes’ en 'basiskwaliteiť. De bouwplannen voor Philadelphia en Havana (de Sax) zijn getoetst aan die visie en voldoen, zodat op dit aspect ook sprake is van goede ruimtelijke ordening. Voorstel: Wij stellen u voor de zienswijze ongegrond te verklaren.

Ambtelijk voorgestelde aanpassingen van het ontwerpbestemmingsplan A1 Definitie gemakswinkel ontbreekt Gebleken is dat in de regels de definitie ontbreekt van een gemakswinkel. Wij stellen u voor de definitie te gebruiken zoals in de provinciale Omgevingsverordening en deze in de regels aan Artikel 1 Begrippen toe te voegen: Gemakswinkel: Winkel voor kleine en snelle aankopen met een beperkt assortiment van dagelijkse of direct te gebruiken artikelen.

A2 Vooroverlegreactie van Rijkswaterstaat alsnog opnemen In het kader van het vooroverleg is een conceptontwerp van het bestemmingsplan gestuurd naarde gebruikelijke vooroverlegpartners, waaronder Rijkswaterstaat, directie Zuid-Holland. Abusievelijk is deze reactie en ons antwoord daarop niet in de toelichting opgenomen. Wij stellen u voor dit alsnog aan hoofdstuk 9 van de toelichting toe te voegen: RWS, Rijkswaterstaat, West-Nederland Zuid Rijkswaterstaat is beheerder van de nabij het plangebied gelegen rijkswegen (o.a. A15, A16 en A20) en ziet toe op een vlotte en veilige doorstroming van het verkeer. Mobiliteitseffecten Ten aanzien van de verkeerskundige bijlage maakt RWS de opmerking dat in het rapport wel wordt aangegeven hoeveel extra ritten dit plan genereert en hoe dit qua routekeuze wordt verdeeld over de uitvalswegen in de directe omgeving. Er wordt echter niet beschreven wat deze extra intensiteit op of naar de aansluitingen op de Ring

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 9

van Rotterdam betekent. Ook is belangrijk hoe deze verdeeld is in bijvoorbeeld ochtendspits/avondspits als maatgevende perioden. RWS vraagt de effecten op de aansluitingen op de Ring van Rotterdam als gevolg van dit plan nog toe te voegen aan de verkeerskundige rapportage. Commentaar: In Hoofdstuk 4.3 van de toelichting is alsnog een paragraaf ‘Parkeren, verkeer en bereikbaarheid’ ingevoegd. In deze paragraaf wordt ingegaan op het verkeer van de ontwikkelingen van het bestemmingsplan Kop van Zuid en het effect dat het heeft op de (op- en afritten naar de) ruit. De Kop van Zuid is een centraal gelegen gebied tussen de verschillende uitvalsroutes naar de ruit. Verkeer van de Kop van Zuid neemt verschillende op- en afritten, afhankelijk van de windrichting van hun herkomst en bestemming. Het verkeersmodel wijst uit dat het meeste verkeer (9X van het Kop van Zuid verkeer) de op- en afrit naar de A16 bij de IJsselmondse Knoop neemt. Dit zijn circa 300 ritten per etmaal, waarvan er circa 30 in het drukste spitsuur zitten. Dit komt neer op 20Zo van het verkeer op de oprit van de A16 richting het zuiden.

A3 Bijbehorende voorzieningen bij thuishaven watertaxi toestaan Ter plaatse van de aanduiding van de thuishaven voor de watertaxi is niet alleen sprake van een opstappunt, maar ook van bijbehorende voorzieningen zoals een drijvend dok voor regulier onderhoud. De daarin toegestane bedrijfsactiviteiten zijn passend vanwege de ruime afstand tot woningen. Aan de regels voor ‘Water - 2’ artikel 15.1 lid b. toevoegen “en bijbehorende voorzieningen zoals een onderhoudsdok voor dagelijks onderhoud. Financiële en juridische consequenties/aspecten: Voor de ontwikkel- en nieuwbouwlocaties is een gemeentelijke grondexploitatie gestart. De nog te ontwikkelen locaties Baltimore, Chicago, Philadelphia-Havana en Veemstraat-Posthumalaan (Wilhelminahof) zijn daar onderdeel van. Het kostenverhaal is op deze manier verzekerd. De detaillering in functies die in dit bestemmingsplan is aangebracht heeft eenzelfde basis als voorheen - het masterplan Wilhelminapier (1994) - en leidt niet tot grote wijzigingen in de bestemming ter plekke. Het betreft eerder een verschuiving van functies dan een wijziging. De nadere detaillering heeft om die reden nagenoeg geen effect op het kostenverhaal in de grondexploitatie voor dit gebied. Met bovenstaande is het bestemmingsplan financieel uitvoerbaar.

Exploitatieplan als bedoeld in artikel 6.12 Wro Bij de vaststelling van dit bestemmingsplan hoeft geen exploitatieplan te worden vastgesteld, omdat door middel van (toekomstige) gronduitgiften het verhaal van kosten van de grondexploitatie over de in het plan begrepen gronden is verzekerd. Het bijbehorende ontwerpbesluit bieden wij u hierbij ter vaststelling aan.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 10

Burgemeester en Wethouders van Rotterdam, taris,

De burg

V.J.M. Fļoozen

Aboutaleb

Bijlagen: Dit raadsvoorstel bevat de volgende bijlagen: Bijlage 1: Bijlage 2: Bijlage 3: Bijlage 4: Bijlage 5: Bijlage 6: Bijlage 7:

ontwerpbestemmingsplan ‘Kop van Zuid’; verbeelding van het ontwerpbestemmingsplan ‘Kop van Zuid’; ingekomen zienswijzen; namenlijst geanonimiseerde reclamanten/natuurlijke personen; advies wijkraad Katendrecht-Wilhelminapier d.d. 10 juni 2021; akoestisch onderzoek geluid op gevels 20210728v2; memo - kop van zuid - nestgeluid schepen 20210730.

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 11

Ontwerpbesluit:

De Raad van de gemeente Rotterdam, gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 12 oktober 2012 (raadsvoorstel nr. *dit vult de griffie later in*); gelet op de Wet ruimtelijke ordening en het Besluit ruimtelijke ordening; besluit: 1. de zienswijzen 1.1, 1.2, 2.1, 2.2, 2.3, 2.4, 3.8, 4.1, 4.2, 5.1, 8.5 gegrond te verklaren; 2. de zienswijzen 3.1, 3.2, 3.3, 3.4, 3.5, 3.6, 3.7, 4.3, 6.1, 7.1, 7.2, 7.3, 8.1, 8.2, 8.3, 8.4, 8.6, 8.7, 8.8, 8.9, 8.10, 8.11 ongegrond te verklaren; 3. het bestemmingsplan 'Kop van Zuid’, NL.IMRO.0599.BP1107KopvanZuid-on02 met bijbehorende ondergrond 60^12956500 en 601^13056500 in elektronische en papieren vorm vast te stellen, conform het voorstel van burgemeester en wethouders; 4. geen exploitatieplan vast te stellen. Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van "Dit vult griffie later in" De griffier,

De voorzitter,

Registratienummer cluster: BS21/01237 Portefeuillehouder: drs. S.A. Kurvers MPA Steller: ir. R.J.T.M. Volman

pagina 12