210909 - Presentatie Herijking 1 Adviescommissie
Tekst van het document
Transitieprogramma OV en corona Herijking 1: september 2021 9 september 2021 Adviescommissie Vervoersautoriteit Bart Nijhof, Gertjan Nijsink, MRDH 1
Inhoud: 1.
Actualiteiten: a) Ontwikkeling reizigersaantallen b) Toelichting systematiek BVOV
2.
Herijking september 2021 a) Verlenging eerder maatregelenpakket, integratie met Transitieprogramma b) Uitvoeren van eerdere besluitvorming c) Vervoerkundige optimalisaties
3.
Doorkijk naar de toekomst 2
1. Actualiteiten
3
1. Actuele stand van zaken: reizigersaantallen • •
Stijging reizigersaantallen zet zich door: van 35% in januari naar ca. 70% in augustus. Verdere stijging afhankelijk van verdere versoepelingen coronamaatregelen.
4
realisatie
5
Dekking kosten na BVOV 100%
90%
80%
70%
60%
50%
40%
30%
20%
10%
0% Voor corona (100% reizigers)
40% reizigers, geen BVOV Subsidie
40% reizigers, BVOV
Reizigersopbrengsten
60% reizigers, BVOV
BVOV (tot 93%)
80% reizigers, BVOV
90% reizigers, BVOV
Financieel tekort: maatregelen nodig om tekort weg te nemen
95% reizigers
6
2. Herijking september 2021
7
Situatie ‘pre-corona’
Normale situatie
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 8
2
3
4
5
Situatie vanaf maart 2020: corona
Normale situatie
1
2
Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
3
4
5
(minder reizigers = minder inkomsten)
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 9
2
3
4
5
Situatie vanaf juni 2020: BVOV tot en met december 2020 Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
(minder reizigers = minder inkomsten)
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten 1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 10
2
3
4
5
Situatie najaar 2020: BVOV tot en met juli 2021, Maatregelenpakket 25-11-2020 Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
(minder reizigers = minder inkomsten)
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2021
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 11
2
3
4
5
Maatregelenpakket 25-11-2020:
• Financiële eigen bijdrage MRDH (€ 2,2 mln.) • Interne vervoerbedrijven 25-11-2020 Situatie najaar 2020: BVOV tot en met juli 2021,besparingen Maatregelenpakket • Andere wijze van organisatie / samenwerking Financieel tekort • Sluiting verkooppunt Delft, Lockdown: als gevolg van corona beperkte openingstijden overige verkooppunten HTM afge(minder reizigers = minder inkomsten) • Vervoerkundige maatregelen, schaalde dienstvooral frequentieverlagingen (RET en EBS) Maatregelenpakket regeling en ‘vierkante dienstregeling’ (HTM) tussen 25-11-2020: maart en van toepassing in 2021 juni 2020 Besluit BcVa: tijdelijke maatregelen, 2021. Met uitzondering van permanente sluiting verkooppunt Delft. Beschikbaarheidsvergoeding Totaal verwacht financieel effect: € 32,3 mln. van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) Verwacht meerjarig financieel effect van de kosten (als alle maatregelen zouden worden
Normale situatie
doorgetrokken t/m 2030): € 113 mln. 1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 12
2
3
4
5
Situatie maart 2021: Transitieprogramma Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
Transitieprogramma 24-03-2021: van toepassing vanaf medio 2021 t/m eind 2022, periodieke herijking
(minder reizigers = minder inkomsten)
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2021
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 13
2
3
4
5
Transitieprogramma 24-03-2021: • •
Marketingacties Spreidingsmaatregelen: afspraken met scholen en werkgevers over gewijzigde werk- en schooltijden; afvlakking (hyper)spits Situatie maart 2021: Transitieprogramma • Diverse duurzaamheidsmaatregelen • Maatregelen arbeidsmarkt vervoerbedrijven • Vergoeding meerkosten wegomleidingen en Financieel tekort LockTransitieprogramma 24-03-2021: down: buitendienststellingskosten door gemeenten (conform als gevolg van corona van toepassing vanaf medio 2021 afgeKadernota OV) (minder reizigers = minder inkomsten) t/m eind 2022, periodieke herijking schaalde • Diverse vervoerkundige maatregelen per augustus dienst2021 (waar nodig MOVV-maatwerkprojecten als Maatregelenpakket regeling tussen alternatief) 25-11-2020: maart en • Maatregelen sociale veiligheid: minder menselijk van toepassing in 2021 juni 2020 toezicht, meer risicogestuurde inzet • Eigen bijdrage MRDH: 27,5% van door vervoerders gerealiseerd effect TP-maatregelen.
Normale situatie
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
Ingangsdatum: z.s.m. Vervoerkundige maatregelen per augustus 2021. Besluit BcVa: in principe tot en met eind 2022, met periodieke herijkingen.
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2
Alle maatregelen zijn financieel doorgerekend t/m 2030. € 318 mln. 2022 Verwacht meerjarig financieel effect: 2023 14
3
4
5
Situatie mei 2021: BVOV tot einde 2021, tijdelijk uitstel deel TP Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
Transitieprogramma 24-03-2021: van toepassing vanaf medio 2021 t/m eind 2022, periodieke herijking
(minder reizigers = minder inkomsten)
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2021 Tijdelijk uitstel deel van Transitieprogramma 24-032021:
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
•
Aantal buslijnen waarvoor het organiseren van een geschikt alternatief (maatwerkvervoer) meer tijd kostte. Tijdelijk uitstel tot januari 2022, om te voorkomen dat er een ‘gat’ valt omdat alternatief nog niet gereed is.
•
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 15
2
3
4
5
Situatie juni 2021: BVOV tot 09-2022. Gevraagd: BcVa-besluit bevestiging afspraken Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
Verlenging van Beschikbaarheidsvergoeding is onderdeel van set afspraken waarvan bevestiging door de BcVa nodig is:
Transitieprogramma 24-03-2021: • van toepassing vanaf medio 2021 • t/m eind 2022, periodieke herijking
(minder reizigers = minder inkomsten)
• •
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2021
• •
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
• •
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
Vergelijkbare omvang voorzieningenniveau; Doortrekking van de (BVOV) door het Rijk tot 1 september 2022; Continueren subsidies regionale OV-autoriteiten; Diverse afspraken om het OV weer aantrekkelijk te maken (bijv. tariefproposities, marketing, open data, MaaS) Procesafspraken over spreidingsmaatregelen; Procesafspraken over werkklimaat en productiviteit van OV-bedrijven; Handhaving afspraken invoering Zero Emissiebusvervoer; Herijking van alle OV-concessies richting 2023.
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 16
2
3
4
5
Situatie september 2021: 1e herijking Transitieprogramma Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
Transitieprogramma 24-03-2021: van toepassing vanaf medio 2021 t/m eind 2022, periodieke herijking
(minder reizigers = minder inkomsten)
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2021
Resterende financiële opgave
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 17
2
3
4
5
Voorstel herijking: verlenging maatregelenpakket 25-11-2020 t/m eind 2022…. Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
Transitieprogramma 24-03-2021: van toepassing vanaf medio 2021 t/m eind 2022, periodieke herijking
(minder reizigers = minder inkomsten)
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2021
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2022
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 18
2
3
4
5
Voorstel herijking: verlenging maatregelenpakket 25-11-2020 t/m eind 2022 en integratie Maatregelenpakket en Transitieprogramma Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
Transitieprogramma Vanaf medio 2021 t/m eind 2022 met periodieke herijking
(minder reizigers = minder inkomsten)
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2021
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 19
2
3
4
5
2. Herijking september 2021: recapitulatie eerdere afspraken Essentie van afspraken tussen Rijk, regionale OV-autoriteiten en vervoerbedrijven: Tot 1 september 2022: • Regionale overheden blijven 100% van hun subsidies betalen (ook al wordt er vanwege corona minder gereden) • Rijk compenseert met Beschikbaarheidsvergoeding OV (BVOV) kosten van vervoerbedrijven tot 93% of 95% (verschilt per concessie) • Vervoerders dragen in 2020 het resterende tekort (5% tot 7% van de omzet) • Voor 2021 en daarna: zorgen dat vervoerbedrijven ‘op de nullijn’ uitkomen: geen winst, geen verlies. Ruimte voor kostenbesparende maatregelen. Maatregelenpakket 25-11-2020 Transitieprogramma 24-03-2021 (met periodieke herijkingen) 20
2. Herijking september 2021: verwachtingen 2021 en 2022 • Verwachting 2021: met eerder genomen maatregelen komen vervoerbedrijven uit op de ‘nullijn’.
• Verwachting 2022: zolang de BVOV wordt doorgetrokken (dus: tot september 2022) kunnen vervoerbedrijven op de nullijn uitkomen • Let op! Wel nodig dat de tijdelijk uitgestelde vervoerkundige maatregelen (BcVa-besluit 19 mei 2021) conform besluitvorming vanaf januari 2022 worden uitgevoerd! • Kortom: om financiële redenen geen aanleiding voor andere / aanvullende maatregelen. Ook (nog) geen ruimte voor afschaffen van eerdere maatregelen. 21
2. Herijking september 2021: aanvullende vervoerkundige voorstellen EBS • Transitieprogramma dient twee doelen: 1. Transitie naar toekomstvast OV-systeem 2. Oplossen financiële opgave als gevolg van corona (zie alle voorgaande sheets) •
EBS doet aantal vervoerkundige voorstellen die bijdragen aan doel 1: • Pilot maatwerkvervoer lijn 81 en 85 Spijkenisse • Aanpassing routevoering lijn 31 in Monster • Koppeling R-net lijn 455 (Zoetermeer – Delft) met streeklijn 32 (Delft – Naaldwijk – ‘s Gravenzande). Nieuwe overstaploze reismogelijkheden. Randvoorwaarde: infrastructuur op R-net niveau. Bespreekpunt: commitment gemeenten nodig! 22
2. Herijking september 2021: aanvullende vervoerkundige voorstellen EBS • Los van corona en Transitieprogramma (maar om praktische redenen meegenomen bij herijking, ook vanwege tijdelijk ontbreken reguliere vervoerplanprocedure): • In 2022 beëindiging lijn 73 (Lansingerland-Zoetermeer – Zoetermeer) vanwege beëindigen tijdelijke aanvullende subsidie voor deze buslijn. Tot augustus 2022 versoberde dienstregeling om gelegenheid te bieden voor organisatie lokaal maatwerkvervoer.
• Vanwege lagere reizigersaantallen dan eerder verwacht: behoud van huidige frequenties op lijnen 455 en 456 (dus nog niet de eerder afgesproken frequentieverhogingen).
23
3. Doorkijk naar de toekomst
24
3. Doorkijk naar de toekomst: resterende opgave vanaf september 2022 Financieel tekort als gevolg van corona
Lockdown: afgeschaalde dienstregeling tussen maart en juni 2020
Normale situatie
Transitieprogramma Vanaf medio 2021 t/m eind 2022 met periodieke herijking
(minder reizigers = minder inkomsten)
Maatregelenpakket 25-11-2020: van toepassing in 2021
Resterende financiële opgave
Beschikbaarheidsvergoeding van het Rijk: vult aan tot 93% of 95% (verschilt per concessie) van de kosten
1
2
3
4
5
6
7
2020
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2021
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
2022
8
9
10 11 12 1
2
3
4
5
6
7
8
9
10 11 12 1
2023 25
2
3
4
5
3. Doorkijk naar de toekomst: financieel perspectief •
Wat gebeurt er vanaf september 2022? Momenteel vooral nog onzekerheden: • Aanvullende rijkssteun na september 2022? • Hoe ontwikkelen reizigersaantallen zich?
•
Berekeningen van vervoerders (voor maatregelen die nodig zijn om uit te komen op ‘nullijn’) gaan uit van BVOV in geheel 2022, maar signalen vanuit Financiën en Europese Commissie zijn niet positief: rekening houden met verminderde / geen rijkssteun na september 2022. Resterende opgave, mogelijke ‘afgrond’ vanaf september 2022.
•
Vervoerbedrijven hebben nog geen gebruik hoeven maken van ‘27,5%-regeling’ MRDH: biedt ruimte om tijdelijke tekorten op te vangen zonder aanvullende maatregelen ‘op straat’ te nemen. 26
3. Doorkijk naar de toekomst: transitie naar toekomstvast OV-systeem MRDH heeft in Transitieprogramma subsidies beschikbaar gesteld voor transitie naar toekomstvast OV-systeem (€ 104,2 mln.): • Nieuwe Betaalwijzen • Versnellingsmaatregelen • Lokaal maatwerkvervoer • Ketenmobiliteit • Transformatie arbeidsmarkt vervoerbedrijven
27
3. Doorkijk naar de toekomst: transitie naar toekomstvast OV-systeem •
MRDH-vervoerders werken momenteel hun plannen uit. Planning gericht op besluitvorming in BcVa-vergadering van 10 november 2021
•
Gemeenten hebben belangrijke rol wat betreft (met name) ketenmobiliteit, maatwerkvervoer en versnellingsmaatregelen!
•
Dubbelwerking: • Goede maatregelen dragen bij aan bereikbaarheidsdoelen van MRDH en gemeenten • Goede maatregelen leiden tot extra reizigers en/of lagere exploitatiekosten en leveren daarmee bijdrage aan vermindering financieel tekort als gevolg van corona
28
3. Doorkijk naar de toekomst: transitie naar toekomstvast OV-systeem •
Landelijke afspraken (NOVB 25 juni 2021, bevestiging door BcVa 22 september 2021) over onderwerpen die grotendeels overeenkomen met regionale transitieonderwerpen: • Afspraken om OV weer aantrekkelijk te maken: • Afspraken wat betreft blijven spreiden van de vraag naar OV: afspraken met werkgevers en scholen, tariefdifferentiatie • Afspraken over het werkklimaat en de productiviteit van OV-bedrijven • Behoud van bestaande verworvenheden: handhaven afspraken transitie naar ‘zero emissie’, behoud Studenten OV-contract (=belangrijke inkomstenbron voor vervoerders)
•
Komende tijd vervolgoverleg tussen MRDH en andere regionale OV-autoriteiten, Rijk en vervoerbedrijven. Gedeelde verantwoordelijkheid en gezamenlijke opgave (inclusief inliggende gemeenten) om te komen tot succesvolle transitie! 29
3. Doorkijk naar de toekomst: transitie naar toekomstvast OV-systeem •
Landelijke afspraak: medio 2022 herijking van alle OV-concessies ‘zodat concessies weer in evenwicht worden gebracht en weer financieel gezond kunnen zijn’. • Niet bedoeld om alle verantwoordelijkheden van vervoerders weg te nemen, wel bedoeld om gewijzigde omstandigheden als gevolg van corona structureel te verwerken in concessieafspraken. • Startpunt is dus oorspronkelijke business cases (‘pré-corona’), daarop muteren als gevolg van corona. Financieel én inhoudelijk (transitie) • Aandachtspunt: herijking van concessies is geen wondermiddel. Net als bij Transitieprogramma: oplossing moet komen uit de lengte (subsidies MRDH) of uit de breedte (maatregelen ‘op straat’). MRDH heeft al haar middelen echter al beschikbaar gesteld ten behoeve van Transitieprogramma, geen financiële ruimte voor aanvullende OV-exploitatiesubsidies. Transitiemaatregelen zijn hard nodig om OV-systeem structureel overeind te houden! 30
3. Doorkijk naar de toekomst: verantwoordelijkheden binnen MRDH-regio •
Cruciaal: binnen eigen regio nakomen van eerder gemaakte afspraken: • Faciliteren transitie naar toekomstvast OV-systeem => MRDH • Vergoeding wegomleidingskosten conform Kadernota OV => Gemeenten • Continueren en daadwerkelijk uitvoeren van spreidingsafspraken => MRDH, gemeenten, scholen, werkgevers
Want: niet / slechts gedeeltelijk uitvoeren betekent dat de corona-opgave groter blijft/wordt, en dat eerder aanvullende (pijnlijke) maatregelen genomen moeten worden. Dus: gedeelde verantwoordelijkheid én gedeeld belang!
31