20bb1861 Bijlage 2 behorende bij 20bb1860 - Wijk DNA Rotterdam Stadscultuur

Woontevredenheid:

Bron: De Grote Omgevingstest Zuidwijk 2018, Springco

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

64 van 461

VERPLAATSEN Auto:  auto’s op 1 km² OV:   

79 % t.o.v. 69 % woningen in Rotterdam met een bushalte binnen de normafstand. 100 % t.o.v. 71 % woningen in Rotterdam met een metrostation binnen de normafstand. 0.9 % t.o.v. 73 % woningen in Rotterdam met een tramhalte binnen de normafstand.

SPORTAANBOD Percentage inwoners (15+) dat lid is van een sportvereniging Zuidwijk

Charlois

Rotterdam

23 31 10 6 2

21 25 8 6 2

32 37 14 11 4

Schoolkind Puber Volwassene Gepensioneerde Bejaarde Sporten en Bewegen: Wekelijks sporten volwassenen Zuidwijk: Charlois: Rotterdam:

43 % 38 % 47 %

5.738 bewoners van de wijk sporten NIET wekelijks Bron: Sportregie Zuidwijk versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

65 van 461

ONTMOETEN Deze woonwijk is opgezet als tuinwijk. 47% van de bewoners is autochtoon. Jong en oud is redelijk met elkaar in evenwicht. Bewoners zijn ook redelijk trouw aan hun wijk. Deze heeft dan ook een kern van actieve bewoners. Bewoners vinden het behouden van het tuinstadkarakter belangrijk evenals het versterken van commerciële en maatschappelijke voorzieningen. Uitdagingen voor de wijk: kwaliteiten van de bewoners benutten en jong en oud meer met elkaar in contact brengen. Er lijkt weinig specifiek cultuurinitiatief te komen uit deze wijk. Plekken:  

 



Huis van de Wijk Het Middelpunt en ouderenhuiskamer (op de grens met Pendrecht). Hier vindt ook het jongerentheatergprogeamma Avontuur plaats. De Schalmei is een repetitie- en presentatieruimte die verhuurd wordt aan wel- en niet aan Charlois verbonden culturele organisaties. Sommige geven presentaties in de omgeving. SKARlokaal bij OBS De Toermalijn in Zuidwijk. Kunstenaars huren hier lege klaslokalen en werken samen met de school en de buurt. Cir-Kids is een samenwerking met Circus Rotjeknor en wil kinderen kennis laten maken met hedendaags circus. Dit gebeurt door het actieve beoefenen, het presenteren van een korte voorstelling en het kijken naar een professionele voorstelling. Presentaties o.a. in De Wereld op Zuid. Sing-off South, terugkerend zangevenement met jonge zanger(es)s(en)/sing-asongwriters. Komt voort uit Zuidwijk, inmiddels verhuisd naar Islemunda. Tweemaal per jaar.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

66 van 461

DELFSHAVEN BOSPOLDER TUSSENDIJKEN

GEBIED DELFSHAVEN Delfshaven telde op 1 januari 2017 75.782 inwoners en heeft een oppervlakte van 5,80 km². Delfshaven ontstond in 1389, toen de Delfshavense Schie werd gegraven om de stad Delft een verbinding met de Maas te geven. Oorspronkelijk was Delfshaven een onderdeel van Delft. In 1795 werd het zelfstandig, om in 1886 door Rotterdam geannexeerd te worden.

IDENTITEIT Bospolder Bospolder is een echte stadswijk waar bewoners van diverse pluimage een nieuwe of gerenoveerde woning hebben gevonden. De levendige Schiedamseweg begrenst de wijk in het noorden. Via de Hudsonstraat aan de zuidkant genieten jong en oud van het Dakpark. Het Dakpark is een ‘park op het dak’ van een winkelboulevard en maar liefst een kilometer lang. Het park is de kroon op de vernieuwing van Bospolder, waar veel oude woningen zijn gesloopt en vervangen door nieuwbouw. Een echte blikvanger is het wooncomplex Le Medi: een uniek ontwerp dat fraai symbool staat voor de integratie van bewoners en leefstijlen.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

67 van 461

Tussendijken Tussendijken, vaak in een adem genoemd met Bospolder, vormt het gevoelsmatige hart van Rotterdam Delfshaven. De bekende winkelstraat Schiedamseweg ligt aan de zuidkant van Tussendijken, in het noorden verbindt de Mathenesserweg de wijk met Schiedam. De oostgrens van Tussendijken is een verhaal apart. Hier ligt de Mathenesserdijk, met woonblokken die uitkijken op de Delfshavense Schie. Bewoners van ‘de dijk’, zoals Tussendijkers zeggen, zien elke dag de binnenvaartschepen langs hun woning varen, heen en weer tussen de Nieuwe Maas en Overschie of Delft.

DEMOGRAFIE Bospolder Bospolder is een echte woonwijk met heel veel kinderen. Van de circa 7.000 inwoners is zo’n 18% jonger dan 15 jaar. De bewoners voelen zich Rotterdammer, terwijl het multiculturele karakter niet ter discussie staat. De sfeer is er vriendelijk en ongedwongen. Je leert de wijk het best kennen als je door de straten wandelt, de winkels ingaat en een praatje maakt met mensen. Tussendijken Tussendijken heeft circa 7.000 inwoners. Van de ruim 3.000 woningen is zo’n 60 procent sociale woningbouw. Jong en oud (sterk vertegenwoordigd in Tussendijken) schetsen het beeld van een wijk met een ongedwongen, vriendelijke sfeer waar het multiculturele karakter niet ter discussie staat. Ook eigenzinnige ondernemers hebben op de kop van de Mathenesserdijk, in het markante pand De Fabriek, hun plek in de wijk gevonden.

Aantal inwoners: Rotterdam: Bospolder: Tussendijken: Delfshaven:

634.262 7.025 7.130 75.782

Bronnen: Sportregie Bospolder versie 2018 en Sportregie Tussendijken versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

68 van 461

Leeftijd: Percentage bewoners per leeftijd en absolute aantallen 0-3: 4-11: 12-17: 18-24:

4% 10 % 8% 13 %

297 690 580 886

25-64: 65-80: 81+:

55 % 9% 1%

3.844 642 86

Bron: Sportregie Bospolder versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam. Leeftijd: Percentage bewoners per leeftijd en absolute aantallen 0-3: 4-11: 12-17: 18-24:

5% 9% 6% 12 %

350 662 462 874

25-64: 65-80: 81+:

55 % 9% 3%

3.947 654 181

Bron: Sportregie Tussendijken versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam. Culturele achtergrond: Aantal en percentage culturele achtergrond Surinamers Antilianen Kaapverdianen Turken Marokkanen

777 196 658 1438 1276

11 % 3% 9% 20 % 18 %

Overig niet westers Autochtoon ov landen EU Overig westers

582 1389 480 229

8% 20 % 7% 3%

684 1521 660 268

10 % 21 % 9% 4%

Bron: Sportregie Bospolder versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Culturele achtergrond: Aantal en percentage culturele achtergrond Surinamers Antilianen Kaapverdianen Turken Marokkanen

735 214 554 1236 1256

10 % 3% 8% 17 % 18 %

Overig niet westers Autochtoon ov landen EU Overig westers

Bron: Sportregie Tussendijken versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

69 van 461

Sociaal economische status: Opleidingsniveau van inwoners (17+) in procenten Bospolder 26 % 24 % 24 % 27 %

HBO/WO HAVO/VWO/MBO VMBO/MAVO/LBO Lager Onderwijs

Tussendijken 24 % 28 % 18 % 31 %

Delfshaven 38 % 28 % 18 % 16 %

Rotterdam 34 % 30 % 24 % 12 %

Inkomsten per huishouden in Euro’s *Gestandaardiseerd bruto inkomsten per jaar Bospolder € 19.100,00

Tussendijken € 18.200,00

Delfshaven € 21.500,00

Rotterdam € 24.700,00

Bronnen: Sportregie Bospolder versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam. Sportregie Tussendijken versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Werkstatus: Bospolder  70 % van de huishoudens heeft een laag huishoudinkomen t.o.v. 51 % in Rotterdam.  22 % van de huishoudens heeft een bijstandsuitkering t.o.v. 12 % in Rotterdam.  16 % van de jongeren verlaat school zonder startkwalificatie t.o.v. 11 % in Rotterdam. Tussendijken  74% van de bewoners heeft een laag huishoudinkomen t.o.v. 51 % in Rotterdam.  21% van de huishoudens heeft een bijstandsuitkering t.o.v. 12 % in Rotterdam.  16 % van de jongeren verlaat school zonder startkwalificatie t.o.v. 11 % in Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

70 van 461

VERDICHTEN Bospolder Bospolder is gebouwd tussen 1910 en 1930. Het was een gezellige arbeiderswijk die, tot wanhoop van bewoners, verpauperde in de jaren negentig. De wijk is grondig vernieuwd en nu een plek waar Rotterdammers met verschillende leefstijlen zij aan zij wonen. Bospolder heeft een andere uitstraling gekregen maar het historisch karakter behouden. Markante gevels en pandjes uit de jaren twintig zijn zoveel mogelijk in originele staat hersteld. Tussendijken De geschiedenis heeft zijn sporen nagelaten in Tussendijken. Het hart van de wijk is op 31 maart 1943 bij vergissing gebombardeerd door de geallieerden. Jaarlijks vindt hier een herdenking plaats op 4 mei. Door het bombardement ontstond een lege plek in de wijk, die na de Tweede Wereldoorlog als Park 1943 en Visserijplein werd ingericht. Een monument in het Park 1943 herinnert aan de ramp. Woningen: Bospolder  3166 woningen.  3319 huishoudens  48 % eenpersoonshuishoudens t.o.v. 47 % in Rotterdam.  22 % gezinnen t.o.v. 19 % in Rotterdam.  Planaanbod Bospolder start bouwjaar: 2019: 146 2020: 2 2022: 40 Eindtotaal: 188 Tussendijken  3627 woningen  1443 huishoudens  15 % eenpersoonshuishoudens t.o.v. 47 % in Rotterdam.  13 % gezinnen t.o.v. 19 % in Rotterdam.  Planaanbod Tussendijken start bouwjaar: 2019: 2 2020: 27 Eindtotaal: 29

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

71 van 461

Dichtheid: Bospolder  5 % van de woningen staan leeg t.o.v. 5 % in Rotterdam.  14 % van de woningen zijn overbewoond t.o.v. 7 % in Rotterdam. Tussendijken  4 % van de woningen staan leeg t.o.v. 5 % in Rotterdam.  11 % van de woningen zijn overbewoond t.o.v. 7 % in Rotterdam. Eigendom Koop Sociale huur Huur Particulier

Bospolder

Tussendijken

16 % 19 % 64 %

12 % 24 % 63 %

Ruimtegebruik: Bospolder  34 hectare land Tussendijken  37 hectare land  3 hectare water

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

72 van 461

ROBUUST Bospolder In Bospolder vind je naast alle gebruikelijke voorzieningen als scholen en supermarkten ook de vele winkels vol wereldse invloeden van de bekende Schiedamseweg. Bospolder heeft met het nabijgelegen Historisch Delfshaven een prachtig wandelgebied met romantische restaurantjes en gezellige cafés. En met metro, tram, bus of op de fiets zit je zo in het centrum van de stad. Tussendijken Op het Visserijplein staat wekelijks de markt die uit heel Delfshaven mensen trekt. Pier 80, een drukbezocht multifunctioneel wijkcentrum en de plek waar bewoners terecht kunnen voor allerlei vragen is ook op het Visserijplein te vinden. In de buurt van de Mathenesserweg is het eigentijds winkelen, met bijzondere winkels en galeries die zich hebben gevestigd tussen de Surinaamse buurtsuper en de Turkse groenteboer. Voorzieningen:  Veel voorzieningen zoals bakkers, groenteboeren, slagers, sportzalen, gymzalen en speeltuinen.  Weinig tandartspraktijken Veiligheid:  Toename overlast van groepen en schreeuwende jongeren, pesten en intimideren, ’s avonds de deur niet meer opendoen of het vermijden van plekken in de buurt die als ‘onveilig’ worden beoordeeld (vermijdingsgedrag).  Overlast van handel in drugs op straat, gebruikers en lastiggevallen worden op straat.  Verslechtering rond diefstal en inbraak door fietsendiefstal als buurtprobleem en diefstal uit auto’s.

 Toename feitelijk geweld door toename van aantal misdrijven en bedreiging ten opzichte van 2016.  Toename van vandalisme ten opzichte van 2016.  116 op de 1000 inwoners heeft een diefstal laten registreren. Dit is hoger dan het gemiddeld in Rdam van 107 diefstallen op 1000 inwoners. Afval:  Verslechtering op de beleving omdat men meer rommel op straat ervaart (zoals vuil naast de containers, hondenpoep). Groen:  Onvoldoende ruimte voor groen in de straat.  Er is geen park van formaat in de wijk waar bewoners recreëren en ontspannen. Geluid:  52% van de woningen ervaart een geluidscontour vanaf 55 dB

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

73 van 461

VERPLAATSEN Auto: Bospolder  4632 auto’s op 1 km² Tussendijken  4472 auto’s op 1 km² OV:  

Relatief gezien niet veel metrohaltes 43% t.o.v. gemiddelde in Rotterdam van 71 % binnen de normafstand. Meer tramhaltes binnen de normafstand dan gemiddeld 100% t.o.v. 73% gemiddelde in Rotterdam.

SPORTAANBOD Percentage inwoners (15+) dat lid is van een sportvereniging Bospolder

Delfshaven

Rotterdam

20 23 7 4 5

22 28 9 5 3

32 37 14 11 4

Schoolkind Puber Volwassene Gepensioneerde Bejaarde Sporten en Bewegen: Wekelijks sporten volwassenen: Bospolder: Delfshaven: Rotterdam:

37 % 47 % 47 %

3.427 bewoners van de wijk sporten NIET wekelijks Bron: Sportregie Bospolder versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

74 van 461

Percentage inwoners dat lid is van een sportvereniging Tussendijken

Delfshaven

Rotterdam

20 20 7 2 3

22 28 9 5 3

32 37 14 11 4

Schoolkind Puber Volwassene Gepensioneerde Bejaarde Sporten en Bewegen: Wekelijks sporten volwassenen: Tussendijken: Delfshaven: Rotterdam:

36 % 47 % 47 %

3.609 bewoners van de wijk sporten NIET wekelijks Bron: Sportregie Tussendijken versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

ONTMOETEN Bospolder -Tussendijken Bospolder-Tussendijken is een zeer multiculturele en relatief arme wijk. Tussen de 24% en 28% van de bewoners zegt moeite te hebben met de Nederlandse taal. Het gemiddeld inkomen ligt iets tussen €16.500 en €17.000 per jaar in deze wijken. Dat is € 4.500 euro lager dan gemiddeld in Rotterdam. Het is een wijk met redelijk veel activiteiten die de participatie bevorderen van de bewoners. O.a. sport en cultuur worden ingezet om de binding met elkaar en de wijk te vergroten. Het Dakpark is een van de centrale plekken waarvan het gebruik wordt gestimuleerd. Net als in sommige andere ‘volkswijken’ is de deelname aan culturele activiteiten groeiend, terwijl het bezoek aan festivals, evenementen en uitgaan gemiddeld genomen minder is dan in andere wijken. Toch is het aandeel bewoners die culturele voorzieningen bezoeken iets gegroeid de laatste jaren en ligt nu rond het Rotterdams gemiddelde. Het zijn beide kinderrijke wijken. Er wordt samengewerkt met gevestigde professionele, goed functionerende organisaties en de scholen Zo organiseert de bibliotheek met name voor kinderen veel activiteiten: ook veel kunst en cultuur. Andere actieve partijen zijn Cultuurhuis Delfshaven, Pier 80, Bibliotheek Delfshaven en de Bouwkeet. De laatste is een makerspace voor kinderen en jongeren.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

75 van 461

DELFSHAVEN DELFSHAVEN (WIJK)

IDENTITEIT Historisch Delfshaven en het Coolhaveneiland vormen samen de wijk Delfshaven in het westen van Rotterdam. In Delfshaven komt het rijke verleden van een pittoresk stukje stad samen met de creatieve dynamiek van hedendaagse stadsontwikkeling op het Coolhaveneiland. Coolhaveneiland is in 1922 ontstaan met het graven van de Coolhaven, een scheepsroute naar het open water van de Maas. Tegenwoordig is het een ontwikkelgebied voor creatieve ondernemers. Met als vlaggenschip De Machinist. Deze oude zeevaartschool is in authentieke stijl omgebouwd tot een pand voor onder meer creatieve bedrijven.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

76 van 461

DEMOGRAFIE De wijk Delfshaven heeft ongeveer 7.000 inwoners. Naast een grote groep studenten en starters met goede arbeidsvooruitzichten, kent de wijk ook veel kansarme huishoudens. Bewoners van de ‘Driehoek’, het hart van het Coolhaveneiland, hebben ‘the best of both worlds’ op loopafstand: een rustig woonbuurtje met aantrekkelijke pleinen en levendige randen met stedelijke lanen en waterfronten. Aantal inwoners: Rotterdam: Delfshaven: Delfshaven (wijk):

634.262 75.782 6.990

Bron: Sportregie Delfshaven (wijk) versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Leeftijd: Percentage bewoners per leeftijd en absolute aantallen 0-3: 4-11: 12-17: 18-24:

4% 7% 5% 18 %

282 464 319 1.246

25-64: 65-80: 81+:

60 % 6% 1%

4.173 442 64

Bron: Sportregie Delfshaven (wijk) versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Culturele achtergrond: Aantal en percentage culturele achtergrond Surinamers Antilianen Kaapverdianen Turken Marokkanen

665 580 350 431 541

10 % 8% 5% 6% 16 %

Overig niet westers Autochtoon ov landen EU Overig westers

697 2.737 635 354

9% 35 % 7% 5%

Bron: Sportregie Delfshaven (wijk) versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

77 van 461

Werksituatie:

Bron: De Grote Omgevingstest Delfshaven (wijk) 2018, Springco

Sociaal economische status: Opleidingsniveau van inwoners (17+) in procenten Delfshaven (wijk) 46 % 32 % 12 % 9%

HBO/WO HAVO/VWO/MBO VMBO/MAVO/LBO Lager Onderwijs

Delfshaven 38 % 28 % 18 % 16 %

Rotterdam 34 % 30 % 24 % 12 %

Inkomsten per huishouden in Euro’s *Gestandaardiseerd bruto inkomsten per jaar Delfshaven (wijk) € 21.100,00

Delfshaven € 21.500,00

Rotterdam € 24.700,00

Bron: Sportregie Delfshaven (wijk) versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Werkgelegenheid:  59 % van de huishoudens heeft een laag huishoudinkomen t.o.v. 51 % in Rotterdam.  20 % van de huishoudens heeft een bijstandsuitkering t.o.v. 12 % in Rotterdam.  9 % van de jongeren verlaat school zonder startkwalificatie t.o.v. 11 % in Rotterdam. Leefstijlen: Geel: Groen: Blauw: Rood:

Betrokkenheid & Harmonie Geborgenheid & Zekerheid Ambitie & Controle Vrijheid & Flexibiliteit

WIJKDNA STADSCULTUUR

26 % 23 % 17 % 34 %

versie

Pagina

September 2019

78 van 461

VERDICHTEN Historisch Delfshaven bestaat uit woningen en bedrijven; veelal kleinere ondernemingen (galeries, antiquariaten, etc.) en horeca. Hoewel maar klein, was Historisch Delfshaven van oudsher een toeristische trekpleister. De laatste jaren is dit sterk teruggelopen. Dit wordt toegeschreven aan de sluiting van historisch museum De Dubbelde Palmboom en de stedelijke aandacht voor andere delen van de stad. Coolhaveneiland telt veel kansarme huishoudens; relatief veel éénouder gezinnen. Een aanzienlijk deel daarvan is dagelijks bezig om het ‘hoofd boven water houden’, een belangrijke oorzaak van waarom de participatie in deze wijk gering is. Daarnaast wonen er relatief veel studenten, starters, mensen die tijdelijk woonruimte nodig hebben. Er is veel doorstroming en weinig sociale cohesie. Woningen:  2673 woningen  3812 huishoudens  56 % eenpersoonshuishoudens t.o.v. 47 % in Rotterdam  10 % gezinnen t.o.v. 19 % in Rotterdam  Vraagdruk naar sociale huurwoningen is hoog.  Sprake van veel kwetsbare meergezinswoningen 41% t.o.v. van 24% in Rotterdam.  Planaanbod start bouwjaar: 2019: 5 2020: 3 2021: 50 2023: 6 2024: 80 Eindtotaal: 144 Dichtheid:  4 % van de woningen staan leeg t.o.v. 5 % in Rotterdam.  8 % van de woningen zijn overbewoond t.o.v. 7 % in Rotterdam. Eigendom:  Koop:  Sociale huur:  Huur Particulier:

22 % 54 % 22 %

Ruimtegebruik:  12 hectare water  43 hectare land

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

79 van 461

Woonmilieus:

Bron: De Grote Omgevingstest Delfshaven (wijk) 2018, Springco

Programma: Rotterdam heeft een groeiopgave voor het aantal woningen. Met een uitdijend centrum wordt ook steeds meer naar het Coolhaveneiland gekeken. Nu al worden aan de randen van de wijk bestaande gebouwen getransformeerd tot mooie appartementencomplexen. De komst van een ander type bewoners gaat vrijwel zeker zorgen voor een andere dynamiek in de wijk en gaat mogelijk gepaard met een toename van spanningen. Het is belangrijk om daar nu al op te anticiperen.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

80 van 461

ROBUUST Voorzieningen:  Een hoog aantal aan voorzieningen binnen de normafstand: bakkers, groenteboeren, slagers, drogisten, gymzalen, speeltuinen etc.  Geen sporthallen, voetbalvelden of zwembaden binnen de normafstand.  Relatief gezien niet veel tandartspraktijken, huisartspraktijken, bushaltes,  apotheken, fysiotherapeuten binnen de normafstand. Veiligheid:  Subjectieve cijfers voor openbare ruimte, voorzieningen en milieu zijn minder  goed zijn dan in 2014. Het gaat daarbij vooral om een schone straat, bij-plaatsingen, hondenpoep, etc.  Extra punt voor Coolhaveneiland is de in de cijfers zichtbare overlast.  Het betreft vooral drugsoverlast en lastig gevallen worden. Als opmerkelijk punt komt uit de index naar voren dat er weinig vertrouwen is in instanties en in de hulpverlening. Afval:  Rommel rond prullenbakken.  Hondenpoep op straat.  Zwerfvuil op straat. Groen:  Weinig groen.  Onkruid in straatbeeld.  Opgave: Groenvisie voor Lloydkwartier. Wijkprofiel:  Percentage éénoudergezinnen dat van een bijstandsuitkering leeft relatief hoog.  Focus ligt vooral op armoedebestrijding.  Binnen de verschillende bevolkingsgroepen van Schiemond is er vaak een sterke binding. Daartussen is die er nauwelijks.  Schiemond is een aandachtwijk; de focus ligt op armoedebestrijding en inbraak.  Extra aandacht voor de jeugd en hun perspectief. Woontevredenheid:

Bron: De Grote Omgevingstest Delfshaven (wijk) 2018, Springco

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

81 van 461

VERPLAATSEN Verbinding: Wijk bestaat uit vier ‘enclaves’ door slecht verbinding met omgeving Schiehavens zou een brugfunctie kunnen vervullen tussen de deelwijken Schiemond, Lloydkwartier, Coolhaveneilanden Historisch Delfshaven. Oude Schiemond ontsluiten door een brug te leggen over het haventje dat bij de Kroonlocatie ligt. Hiervoor ontstaat een looproute tussen het oude Schiemond en het nieuwe Lloydkwartier, langs Kroonlocatie, De Delft en het Lloydmultiplein. Auto:  3709 auto’s op 1 km² OV:   

100 % t.o.v. 69 % woningen in Rotterdam met een bushalte binnen de normafstand. 100 % t.o.v. 71 % woningen in Rotterdam met een metrostation binnen de normafstand. 0.4 % t.o.v. 73 % woningen in Rotterdam met een tramhalte binnen de normafstand.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

82 van 461

SPORTAANBOD Percentage inwoners (15+) dat lid is van een sportvereniging Delfshaven (wijk)

Delfshaven

Rotterdam

24 24 11 8 6

22 28 9 5 3

32 37 14 11 4

Schoolkind Puber Volwassene Gepensioneerde Bejaarde Sporten en Bewegen: Wekelijks sporten volwassenen: Delfshaven (wijk): Delfshaven: Rotterdam:

55 % 47 % 47 %

2.657 bewoners van de wijk sporten NIET wekelijks Bron: Sportregie Delfshaven (wijk) versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

83 van 461

ONTMOETEN Plekken:  Het Coolhaveneiland met MAAS, WMDC en Hofplein en De Machinist,  Historisch Delfshaven: galleries, beeldende kunst, Pelgrimkerk etc  Urban kunst en cultuur die zich ongeacht de locatie ontwikkelt in het gebied.  Aanvullen door gebiedsadviseur Evenementen:  Singeldingen: stedelijke en wijkevenementen.  Het programma ‘Mooi, mooier Middelland’ combineert de inzet vanuit Kansrijke wijken vergroening en de Alliantie.  Het Rcth (inmiddels Babel) als theaterinstelling en LCC. Aanvullen door gebiedsadviseur

AMBITIES   



Historisch Delfshaven is het laatst overgebleven stuk historisch Rotterdam. Aantrekkelijk voor toeristen en bezoekers van horeca en galeries - Ook internationaal. Benutten aanwezigheid culturele instellingen en creatieve sector. Benutten historisch plekken in de wijk. Innovatieve woningmarkt-ontwikkelingen in omgeving. De stad Rotterdam zou de historische schoonheid van dit kleine gebied meer uit moeten buiten. Een aantrekkelijke invulling van het nog altijd leegstaande gebouw ‘De Dubbelde Palmboom’ en andere leegstaande historisch panden bieden daarvoor kansen. Ook kleinschalige evenementen en festivals spelen daarbij een rol. In de toekomst ligt een mooie en memorabele aanleiding voor het organiseren van publiekstrekkende evenementen.

HET OUDE SCHIEMOND De cijfers voor taalontwikkeling zijn gedaald; daarmee is taal een extra punt van aandacht geworden. Daarnaast geven mensen aan minder contacten met hun buren te hebben en niet actief te participeren in de eigen woon-en leefomgeving.

LLOYDKWARTIER In de achterliggende periode zijn op braakliggende terreinen bewonersinitiatieven ontstaan op het gebied van vergroening, ontmoeting en speelgelegenheid voor kinderen; een gevolg van betrokkenheid van bewoners op hun leefomgeving.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

84 van 461

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

85 van 461

DELFSHAVEN MIDDELLAND

IDENTITEIT Middelland heeft twee gezichten: die van grote, drukke stad en die van gezellige woonwijk. Middelland is levendig en afwisselend aan de winkelstraten maar rustiek aan de singels en lanen en rustig in de achterliggende woonstraten. De wijk ligt dicht bij het centrum van Rotterdam, tussen de spoorlijn, ’s Gravendijkwal, Heemraadsingel en Rochussenstraat. De drukte van de stad houdt nog even aan op de Middellandstraat en Nieuwe Binnenweg, om erachter geleidelijk over te gaan in vrediger buurtjes, met elkaar verbonden via lanen en singels met statige architectuur, zoals de Mathenesserlaan en Essenburgsingel.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

86 van 461

DEMOGRAFIE Middelland telt circa 12.000 inwoners. Dankzij deze bewoners is Middelland grootstedelijk, maar zonder de anonimiteit van de grote stad. Aantal inwoners: Rotterdam: Delfshaven: Middelland:

634.262 75.782 12.019

Bron: Sportregie Middelland versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Leeftijd: Percentage bewoners per leeftijd en absolute aantallen 0-3: 4-11: 12-17: 18-24:

4% 7% 5% 15 %

535 868 597 1813

25-64: 65-80: 81+:

60 % 7% 1%

7.227 848 131

Bron: Sportregie Middelland versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Culturele achtergrond: Aantal en percentage culturele achtergrond Surinamers Antilianen Kaapverdianen Turken Marokkanen

1.073 294 703 1.021 802

9% 2% 6% 8% 7%

Overig niet westers Autochtoon ov landen EU Overig westers

1.265 4.968 1.179 714

11 % 41 % 10 % 6%

Bron: Sportregie Middelland versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

87 van 461

Werksituatie:

Bron: De Grote Omgevingstest Middelland 2018, Springco

Sociaal economische status: Opleidingsniveau van inwoners (17+) in procenten Middelland 58 % 22 % 10 % 10 %

HBO/WO HAVO/VWO/MBO VMBO/MAVO/LBO Lager Onderwijs

Delfshaven 38 % 28 % 18 % 16 %

Rotterdam 34 % 30 % 24 % 12 %

Inkomsten per huishouden in Euro’s *Gestandaardiseerd bruto inkomsten per jaar Middelland € 23.900,00

Delfshaven € 21.500,00

Rotterdam € 24.700,00

Bron: Sportregie Middellland versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Werkstatus:  54 % van de huishoudens heeft een laag huishoudinkomen t.o.v. 51 % in Rotterdam.  12 % van de huishoudens heeft een bijstandsuitkering t.o.v. 12 % in Rotterdam.  10 % van de jongeren verlaat school zonder startkwalificatie t.o.v. 11 % in Rotterdam. Leefstijlen: Geel: Groen: Blauw: Rood:

Betrokkenheid & Harmonie Geborgenheid & Zekerheid Ambitie & Controle Vrijheid & Flexibiliteit

WIJKDNA STADSCULTUUR

16 % 14 % 20 % 50 %

versie

Pagina

September 2019

88 van 461

VERDICHTEN Middelland is rond 1900 ontworpen naar een plan van Gerrit de Jongh die de wijk meer allure wilde geven. De prachtige Heemraadssingel, de westelijke begrenzing van Middelland, is aangelegd als deel van een stedelijk singelplan met statige lanen voor Rotterdamse welgestelden. De dichtere bebouwing voor minder welgestelden langs de Nieuwe Binnenweg en Middellandstraat dateert van vóór 1900. Woningen:  5341 woningen  6640 huishoudens  55 % eenpersoonshuishoudens t.o.v. 47 % in Rotterdam.  15 % gezinnen t.o.v. 19 % in Rotterdam.  Middelland is als woongebied erg in trek, woningen staan kort te koop en er wordt zelfs boven de vraagprijs verkocht. Dit brengt veel beweging met zich mee.  Planaanbod start bouwjaar: 2019: 31 2021: 89 2023: 70 2024: 30 Eindtotaal: 220 Dichtheid:  6 % van de woningen staan leeg t.o.v. 5 % in Rotterdam.  9 % van de woningen zijn overbewoond t.o.v. 7 % in Rotterdam. Eigendom:  Koop:  Sociale huur:  Huur Particulier:

WIJKDNA STADSCULTUUR

35 % 36 % 29 %

versie

Pagina

September 2019

89 van 461

Ruimtegebruik:  68 hectare land Woonmilieus:

Bron: De Grote Omgevingstest Middelland 2018, Springco

ROBUUST Voorzieningen: Buurtbewoners organiseren regelmatig activiteiten zoals de jaarlijkse feestdag voor kinderen, het Dagje van Plezier in het Branco van Dantzigpark. Ook in en rondom de Graaf Florisstraat en talloze kleinere straten komen bewoners actief op voor het buurtbelang en denken mee over de toekomst van de wijk. De Nieuwe Binnenweg en de 1e en 2e Middellandstraat hebben een decennialange bekendheid als winkel- en uitgaansgebied. Helaas was hier en daar sprake van achteruitgang. Om de Nieuwe Binnenweg iets van zijn charme en grandeur terug te geven is een ambitieus revitaliseringsprogramma uitgevoerd. Creatieve ondernemers, vrolijke winkeltjes en trendy restaurants kleuren inmiddels het straatbeeld.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

90 van 461

Veiligheid: Het is opmerkelijk dat in het veiligheidsdomein meer onveiligheid wordt ervaren dan dat het objectief onveilig is. Terwijl dat in het sociale domein omgekeerd is: mensen voelen zich meer betrokken en capabel dan dat dat objectief zo is. Overlast:  Luchtkwaliteit is een zorg voor Middelland  59% van de woningen ervaart een geluidscontour vanaf 55 dB  Vaak onkruid in het straatbeeld Geluid:  59% van de woningen ervaart een geluidscontour vanaf 55dB. Afval:  Vaak onkruid in het straatbeeld. Water:  Wateroverlast speelt de wijk vaak parten. Teveel mensen hebben last van het water bij flinke buien. Wijkprofiel:  Veel bewoners hebben (langdurig) schulden.  De afname van objectieve binding met de buurt is te verklaren door een tamelijk grote verhuisbeweging de afgelopen periode.  De fysieke index toont aan dat er rond milieu nog slagen te maken zijn.  Het is een vitale, gemixte wijk met grootstedelijke allure.  Er wonen relatief veel hoger opgeleiden en toch ligt het gemiddelde huishoudinkomen rond het Rotterdamse gemiddelde.  Het percentage autochtone bewoners ligt tussen de 30 en 40%.  49% van de bewoners heeft minimaal wekelijks contact met de buren t.o.v. 51% gemiddelde in Rotterdam.  25% van de bewoners heeft minimaal 1x per week contact met overige buurtgenoten t.o.v. het gemiddelde van 29% in Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

91 van 461

Woontevredenheid:

Bron: De Grote Omgevingstest Middelland 2018, Springco

VERPLAATSEN OV:  

Relatief gezien veel bushaltes 81% t.o.v. 69% gemiddelde in Rotterdam Meer tramhaltes binnen de normafstand dan gemiddeld 40% t.o.v. 14,7% gemiddelde in Rotterdam.

AUTO:  4300 auto’s op 1 km²  Ook wordt parkeerdruk ervaren, met name vanaf het moment dat de tarieven in het centrum omhoog gingen (begin 2017). De overloop uit het centrum vinden veel bewoners erg hinderlijk.

SPORTAANBOD Percentage inwoners (15+) dat lid is van een sportvereniging

Schoolkind Puber Volwassene Gepensioneerde Bejaarde

WIJKDNA STADSCULTUUR

Middelland

Delfshaven

Rotterdam

28 37 12 5 1

22 28 9 5 3

32 37 14 11 4

versie

Pagina

September 2019

92 van 461

Sporten en Bewegen Wekelijks sporten volwassenen: Middelland: Delfshaven: Rotterdam:

55 % 47 % 47 %

4.475 bewoners van de wijk sporten NIET wekelijks Bron: Sportregie Middelland versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

ONTMOETEN Plekken:  Het Wijkpaleis (buurthuis).  Thuis in West (buurthuis).  Spoortuin Rotterdam (buurthuis).  Heemraadsplein: de centrale plek voor de buurt, vooral in de zomer. Evenementen:  Singeldingen: stedelijke - en wijk evenementen  Programma Mooi, Mooier, Middelland

MOOI, MOOIER, MIDDELLAND Mooi, mooier Middelland is een experiment waarbij bewoners, ondernemers en de gemeente Rotterdam werken aan de verbetering van de wijk Middelland. Deze vorm van samenwerken is nieuw, zowel voor de bewoners en ondernemers als voor de betrokken ambtenaren. Het programma gaat uit van de kwaliteit van de wijk en de mensen die er wonen. Het programma is gericht op de fysieke verbetering van een aantal plekken en routes door de wijk en gaat gepaard met verbeteringen op sociaal domein. De bron van deze zijn ontmoetingen.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

93 van 461

DELFSHAVEN HET NIEUWE WESTEN

IDENTITEIT Het Nieuwe Westen is een bijzondere mix van wonen met grootstedelijke allure én typische volksbuurten. In de wijk liggen zowel de statige Heemraadssingel als de ongedwongen Pupillenstraat. Het Nieuwe Westen is de grootste van de Delfshavense wijken. De Heemraadssingel is er op zijn mooist. De singel begrenst de wijk in het oosten en loopt vanaf de noordelijke Beukelsdijk tot aan de Rochussenstraat. Die voert langs de Coolhaven, waarna de straat als Aelbrechtskade, noordwaarts langs de Delfshavense Schie de westgrens vormt van het Nieuwe Westen.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

94 van 461

DEMOGRAFIE In het Nieuwe Westen liggen buurten die behoorlijk van elkaar verschillen, maar een ding gemeen hebben: het zijn kraamkamers van bewonersinitiatieven. De bekendste is de Opzoomerstraat, de uitvinders van het Opzoomeren. Bij de RFC-weg is De Pluktuin ingericht, de eerste fruitboomgaard in Rotterdam. En zo bruisen de buurten met veel meer groene ideeën voor stenige plekken in de wijk. Aantal inwoners: Rotterdam: Delfshaven: Nieuwe Westen:

634.262 75.782 19.458

Bron: Sportregie Nieuwe Westen versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Leeftijd: Percentage bewoners per leeftijd en absolute aantallen 0-3: 4-11: 12-17: 18-24:

5% 9% 7% 14 %

954 1.738 1.383 2.702

25-64: 65-80: 81+:

56 % 8% 1%

10.943 1.509 229

Bron: Sportregie Nieuwe Westen versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam. Culturele achtergrond: Aantal en percentage culturele achtergrond Surinamers Antilianen Kaapverdianen Turken Marokkanen

1.835 458 1.460 2.579 2.850

9% 3% 8% 13 % 15 %

Overig niet westers Autochtoon ov landen EU Overig westers

1.617 6.212 1.553 804

8% 32 % 8% 4%

Bron: Sportregie Nieuwe Westen versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

95 van 461

Werksituatie:

Bron: De Grote Omgevingstest Nieuwe Westen 2018, Springco

Sociaal economische status: Opleidingsniveau van inwoners (17+) in procenten Nieuwe Westen 44 % 25 % 15 % 16 %

HBO/WO HAVO/VWO/MBO VMBO/MAVO/LBO Lager Onderwijs

Delfshaven 38 % 28 % 18 % 16 %

Rotterdam 34 % 30 % 24 % 12 %

Inkomsten per huishouden in Euro’s *Gestandaardiseerd bruto inkomsten per jaar Nieuwe Westen

Delfshaven

Rotterdam

€ 21.600,00

€ 21.500,00

€ 24.700,00

Bron: Sportregie Nieuwe Westen versie 2018, Sportbedrijf Rotterdam.

Werkstatus:  61 % van de huishoudens heeft een laag huishoudinkomen t.o.v. 51 % in Rotterdam.  17 % van de bewoners heeft een bijstandsuitkering t.o.v. 12 % in Rotterdam.  10 % van de jongeren verlaat school zonder startkwalificatie t.o.v. 11 % in Rotterdam.

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

96 van 461

Leefstijlen: Geel: Groen: Blauw: Rood:

Betrokkenheid & Harmonie Geborgenheid & Zekerheid Ambitie & Controle Vrijheid & Flexibiliteit

24 % 23 % 17 % 36 %

VERDICHTEN Het Nieuwe Westen is gebouwd rond 1900 naar een stedenbouwkundig plan van Gerrit de Jongh. Het ontwerp is vooral een stratenplan. Met brede lanen en singels voor de Rotterdamse notabelen en minder statige, maar evengoed aantrekkelijke woonlocaties voor de iets minder welgestelden. Het grootste deel van de daar tussenliggende smalle straten is gebouwd voor de arbeiders. Woningen: • 8278 woningen • 9420 huishoudens • 48 % eenpersoonshuishoudens t.o.v. 47 % in Rotterdam. • 19 % gezinnen t.o.v. 19 % in Rotterdam. • Planaanbod start bouwjaar: • 2019: 5 • 2020: 8 Eindtotaal 13 Dichtheid:  5 % van de woningen staan leeg t.o.v. 5 % in Rotterdam.  11 % van de woningen zijn overbewoond t.o.v. 7 % in Rotterdam. Eigendom:  Koop:  Sociale huur:  Huur Particulier:

25 % 48 % 25 %

Ruimtegebruik:  124 hectare land

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

97 van 461

Woonmilieus:

Bron: De Grote Omgevingstest Nieuwe Westen 2018, Springco

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

98 van 461

ROBUUST Voorzieningen: Voor de circa 19.000 inwoners heeft het Nieuwe westen goede voorzieningen op het gebied van onderwijs en gezondheidszorg. De Vierambachtsstraat en de Nieuwe Binnenweg zijn de belangrijkste winkelstraten. Aan het Tidemanplein ligt het drukbezochte Post West: een wijkcentrum waar voor jong en oud van alles te doen is. Het Heemraadsplein is, vooral in de zomer, het centrale podium voor feesten, zoals het Kaapverdiaanse Sao Joao. Veiligheid:  geregistreerde diefstallen per 1.000 inwoners in de wijk t.o.v. 107 in Rotterdam.  geregistreerde geweldsmisdrijven per 1.000 inwoners in de wijk t.o.v. 107.  geregistreerde inbraken per 1.000 inwoners in de wijk t.o.v. 123.  vandalisme in de wijk t.o.v. 119 in Rotterdam.  overlast in de openbare ruimte van de wijk t.o.v. 101 in Rotterdam. Afval:  Vaak rommel rond prullenbakken 4 % t.o.v. 3 % in Rotterdam. Groen:  Vaak onverzorgd openbaar groen 11 % t.o.v. 3 % in Rotterdam.  Vaak onkruid in het straatbeeld 57 % t.o.v. 21 % in Rotterdam. Geluid:  % van de woningen ervaart een geluidscontour vanaf 55 dB (tov 55%).

WIJKDNA STADSCULTUUR

versie

Pagina

September 2019

99 van 461