20261001 - Notulen van de raadsvergadering van 1 oktober 2026
Tekst van het document
Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1385 Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 1 oktober 2026 Notulen van de raadsvergadering van 1 oktober 2026 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 16 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 45 leden, namelijk mevrouw V.A. Bruin, de heer B.D. van der Hoeven, mevrouw Z.P. Coşkun, de heer K.J.P. van Eikeren, de heer H. Wempe, mevrouw M. Laamairi, de heer J.C. Siemons, mevrouw C.A. Engels, de heer J.J.F. Engelen, de heer J. Jaspar, de heer N. Baali, mevrouw S. Reitema, mevrouw J.L. Baán, de heer S. Leewis, M.G.Q. van Meer, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer M.H. Biljoen, de heer Ö. Kaya, de heer S. Soytekin, de heer F. Achbar, de heer G.G. van Dijk, de heer E. Başoğlu, de heer D.H. Monge Vega, de heer M. Verhoef, de heer N.L. Redelinghuys, de heer D.M. Hamhuis, de heer E.P.J. Verweij, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw M.E. van Dijk, de heer T.J.D. Isaack, de heer T. Roskam, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer I.P. Duin, mevrouw I. van der Meer, de heer S.M. Bonte, de heer G.F.E. Koster, de heer T. de Haan, de heer R. Buijt, de heer P.F. Meurink, mevrouw S.L. Rojer, de heer J.W.E. van Lanschot, de heer B. Doğan, mevrouw E.M. Verouden, mevrouw A.J.A. Maassen en de heer P. Boshuizen. Afwezig zijn: - Namens het college zijn tegenwoordig: mevrouw C.M. Zeegers, mevrouw J.M.
Nunnely en de heer D.J. van Dommelen. Plv. griffier: de heer W. de Bel 1. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Ik open deze vergadering. Ik heet u allen van harte welkom. Ik vraag u nu toch echt direct te gaan zitten. Zeker mevrouw Bruin, want we hebben dit gisteren nog besproken als voorzitters. Welkom aan onze gasten, degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. 2.1 Toelating van de heer P. (Pieter) Boshuizen als (tijdelijk) lid van de gemeenteraad. De VOORZITTER: We hebben een toelating van een tijdelijk lid van de gemeenteraad. Des te belangrijker dat u ook allemaal plaatsneemt, want ik heb ook de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven gevraagd een onderzoek in te stellen naar de geloofsbrieven van de heer Boshuizen. Ik neem aan dat de commissie haar voorbereidende werkzaamheden heeft verricht. Ik vraag aan de heer Buit of hij het advies kan toelichten. Niet nadat ik gemeld heb dat het vandaag een heel heuglijke dag is, want de heer Buijt is jarig. De heer Buijt, zou u de bevindingen van de commissie kunnen toelichten? De heer BUIJT (lr): Ik deel u mee dat de commissie de geloofsbrieven van het nieuwbenoemde lid, de heer P., Pieter, Boshuizen, heeft onderzocht.
De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden.De commissie adviseert de heer P., Pieter, Boshuizen toe te laten als tijdelijk lid van de gemeenteraad ter voorziening in de tijdelijke vacature, J.M. de Bruijn. Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1386 De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan stel ik voor het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven over te nemen en de heer Boshuizen toe te laten als tijdelijk lid van uw raad. 2.2 Beëdiging van de heer P. (Pieter) Boshuizen als (tijdelijk) lid van de gemeenteraad. Dan gaan we nu over tot de beëdiging. Mag ik de griffier verzoeken de heer Boshuizen binnen te leiden door de hoofdingang van deze raadszaal? Ik verzoek u allen te gaan staan, voor zover dat mogelijk is, ook de aanwezigen op de publieke tribune. Hartelijkdank. U hebt aangegeven de eed te willen afleggen. Klopt dat? Heel goed. De raad heeft besloten tot uw toelating als lid van deze gemeenteraad. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, legt u, overeenkomstig artikel 14 van de Gemeentewet, de eed of de verklaring en belofte af. U hebt aangegeven de eed af te willen leggen. Na het voorlezen van de tekst door mij, verzoek ik u beide voorste vingers van uw rechterhand op te steken en uit te spreken: zo waarlijk helpe mij God almachtig.
Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouwd zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. U mag uw vingers opsteken. De heer BOSHUIZEN (pro): Zo waarlijk helpe mij God almachtig. De VOORZITTER: Dan mag ik u van harte feliciteren met het tijdelijke raadlidmaatschap. Dan schors ik een moment voor felicitaties. (De vergadering is geschorst.) Heropening 3. Mededelingen. De VOORZITTER: Ik heropen de vergadering. Aan de orde zijn de mededelingen. Zijn er nog specifieke mededelingen? Het is mogelijk dat ik zelf tussen 14.00 uur en 15.00 uur afwezig ben, maar dat zal ik laten afhangen van de stand van het debat, zullen we het maar noemen. Het kan zijn, maar het kan ook zijn dat het niet zo gaat gebeuren. Zijn er nog andere mededelingen? Dat is niet het geval? 4. Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 1 oktober 2026. De VOORZITTER: Dan ga ik door naar de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 1 oktober 2026. Ik zal de agenda met u doornemen.
Aan het einde zal ik u de gelegenheid geven nog aanvullende opmerkingen te maken. Eerst agendapunt 5, dat is verheugend nieuws. In afstemming met de voorzitter van de werkgeverscommissie en de kandidaat interim-griffier stel ik voor de benoeming van de interim-griffier te behandelen bij de andere benoemingen, dus na agendapunt 12. Wij gaan dus een interim-griffier, als het aan u ligt, benoemen, maar wel aan het einde van de vergadering. Kunt u daarmee instemmen? Ja, dat is het geval. Aldus besloten. Agendapunt 9. Er is vanuit de raad 1 verzoek ontvangen voor een regulier debat: het uitbreiden van betaald parkeren. Dat is aangevraagd door, onder andere als eerste mevrouw Maassen. Wil de indiener dit nog toelichten? Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, we hebben in de commissie een uitgebreid debat gehad met elkaar waarin we genoeglijk die standpunten hebben uitgewisseld met elkaar. Er Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1387 is nagenoeg geen tweede termijn geweest. Bij het vormen van het advies van de commissie was de commissie incompleet. Wat ons betreft is het debat voldoende gevoerd in de commissie en is het rijp voor beraadslaging in de raad. Daarom dienen wij dat verzoekin. De VOORZITTER: De heer Buijt. De heer BUIJT (lr): Ik ben erg verrast hierdoor en ook erg teleurgesteld.
Als voortaan het criterium wordt hoe een tweede termijn in een commissie verloopt, of daar al of niet gebruik van wordt gemaakt. Ik heb als wethouder in de vorige periode heel veel commissiedebatten gevoerd en 9 van de 10 gevallen wordt van de tweede termijn geen gebruik gemaakt. Ik vind dat een oneigenlijk argument. Voorzitter, ik wil op 2 punten wijzen. De commissie was niet incompleet, er is een stemming geweest en de commissie heeft vastgesteld: dit voorstel is niet behandelrijp voor de raad. Vervolgens is daar de volgende dag in het presidium van gedachten over gewisseld, zijn bepaalde argumenten gewisseld, zijn uitspraken gewisseld. Ook daar was de conclusie: er is op dit moment geen draagvlak om dit te behandelen. Dan heeft het vervolgens 5 dagen geduurd, je had ook als coalitie na het presidium bij elkaar kunnen komen en zeggen: wij hebben formeel het recht om dat te doen. Dat heb je ook, maar om dan vervolgens 5 dagen niets te laten horen. Maandagavond zijn alle fractievergaderingen geweest en dan krijgen we dinsdagavond bericht dat het alsnog op de agenda gezet is. Wij waren volledig in de veronderstelling dat, conform de commissiebehandeling, conform het presidium, conform dat we 5 dagen niets horen, gingen wij ervan uit: dit wordt 15 oktober.
Wij hebben allerlei zaken uitgezet die we nog onderzoeken, die we nog in wilden brengen en nu ineens worden hiermee geconfronteerd. Ik vind dit geen manier van werken. Nogmaals, formeel mag het. Daar heb ik niets op af te dingen. U maakt gebruik van uw instrumenten, dat hebben wij ook gedaan. U hebt gereageerd op hoe wij dat gedaan hebben en ik maak hier echt ernstig bezwaar tegen. Het is volgens mij ongekend wat u hier doet. Maar nogmaals, het staat u vrij. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter … De VOORZITTER: Moment, mevrouw Maassen. U krijgt alleen het woord als ik het geef. Ik wil eerst kijken of er nog andere leden die zijn die het woord hierover wensen. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Voorzitter, dank. Collega Buijt verwoordt het nog redelijk netjes. We slaan nu 2 lagen van deze raad. De commissie brengt een advies uit richting het presidium. Het presidium zegt het advies over te nemen en het debat niet te agenderen. Vervolgens wordt op een minuut voor de deadline een debat aangevraagd, terwijl er nog heel veel informatieverzoeken liggen. Als dit de uitgestoken hand is, als dit weer een voorbeeld is van de uitgestoken hand van de coalitie, dan hou ik het ook nog netjes, dan is het ontzettend fout. Ik zou de coalitiepartijen echt willen vragen om dit niet te doen, omdat al in de commissie een advies is gegeven om dit niet te doen.
In het presidium waren er ook voldoende mogelijkheden om hier iets van te vinden. Het presidium heeft vastgesteld dat dit agendaverzoek door kan naar de raad. Ik begrijp werkelijk niet waarom dan een dag of 2 van tevoren, voor de raadsvergadering, dit alsnog wordt geagendeerd. De kwalificaties hou ik nog voor me, maar misschien komt dat zo nog wel. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen, ik wil graag eerst andere leden het woord geven, indien ze dat wensen. Dan mag u daar tot slot op reageren. Anders krijgen we een heel debat hier over een agendapunt. Dan kunt u als laatste, als aanvrager, hierop reageren. Mevrouw Abrahamse. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd): Voorzitter, we hebben het de vorige raadsvergadering ook nog gedaan met een agendapunt van DENK en er wordt nu hier gedaan alsof het heel Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1388 uitzonderlijk is. Ik kan me momenten herinneren in de vorige periode dat we ook gewoon iets, ondanks advies van de commissie en het presidium, hebben geagendeerd. Wat mij betreft, is het niet heel uitzonderlijk. Er waren ook allemaal redenen gegeven met vragen die niet in de tweede termijn zijn gesteld. Het is ook gewoon heel erg lastig om dan dat als reden gegrond te zien. Want als die vragen echt zo dringend waren, had ik verwacht dat die in het debat ook zouden zijn gesteld.
Wat mij betreft, is gewoon alle informatie op tafel die nodig is om hierover te beslissen. De vragen over parkeerdrukmetingen, daarvan is al gezegd: we willen juist nu ook deze besluitvorming, zodat we een lang traject kunnen hebben waarbij ook de bewoners kunnen participeren. Elke week die we nu wachten om dit te agenderen, betekent dat we de bewoners minder kunnen betrekken. Dat is voor ons reden om dit verzoek te steunen. De VOORZITTER: Anderen nog? Dat is niet het geval. Mevrouw Maassen, u mag hier tot slot op reageren. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, het is niet de eerste keer. Het is meer uitzondering dan regel dat de raad een agenda vaststelt die afwijkt van het advies van het presidium.U hebt zelf inderdaad, staande de vergadering, een heel urgent armoededebat de vorige keer toch nog afgevoerd, terwijl u aan het begin van de raadsvergadering aangaf dat dat heel erg belangrijk was. Het is zeer gebruikelijk dat wij, als hoogste orgaan van deze stad, hier vandaag de agenda vaststellen. Daar betrekken we alle adviezen bij die ons worden gegeven. Maar wij besluiten uiteindelijk vandaag, deze 45 raadsleden. Ik stel voor aan de voorzitter dat we dan overgaan tot stemming. De VOORZITTER: Er zijn 2 opvattingen. Nee, de heer Soytekin, ik ga geen debat voeren over een agendapunt. De heer SOYTEKIN (denk): Ik heb een punt van orde, voorzitter.
De VOORZITTER: Een punt van orde mag. De heer SOYTEKIN (denk): Als ik het goed begrijp, wilt u overgaan tot stemming. Maar ik wil u vragen dat niet te doen. Want, voorzitter, u bent verantwoordelijk voor de nalevering van het reglement van orde. Daarin staat, in artikel 16.4, ik ga hem voorlezen. Daar is vastgelegd dat aanvullende informatie voor de raadsbehandeling 4 dagen voor de vergadering aan de raad moet zijn aangeboden. De informatie die wij hebben gekregen, deels, want er liggen nog informatieverzoeken, is pas 2 dagen voor deze vergadering ontvangen. Daarmee constateer ik dat niet is voldaan aan de voorgeschreven termijn. Daarom wil ik u vragen om het reglement van orde toe te passen en de behandeling van dit debat gewoon uit te stellen. De VOORZITTER: Geen commentaren buiten de vergadering om graag. Dat reglement van orde, laat mij even mijn werk doen. Dat is waarvoor ik ben aangesteld. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik heb ook een punt van orde. De VOORZITTER: Dan mag u uw punt maken. Mevrouw MAASSEN (d66): De raad beslist uiteindelijk over de agendering. We hebben heel veel zaken in het reglement van orde opgenomen en uiteindelijk is het altijd de raad die besluit om daarvan af te wijken. Ik stel voor dat we deze beslissing voorleggen aan de raad en dat de raad kan beslissen over behandeling.
Want uiteindelijk zijn wij het hoogste orgaan en wij beslissen hoe wij het willen toepassen. Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1389 De VOORZITTER: Mevrouw Maassen, u zou bijna voorzitter kunnen worden. Er zijn misschien nog vacatures. Zonder dollen, de heer Soytekin geeft aan dat agendapunt artikel 16.4 uit het reglement van orde bepaalt dat inderdaad aanvullende informatie van het college 4 dagen voor de raadsvergadering aangeboden wordt. Maar er staat ook spoedeisende gevallen uitgezonderd. Wat spoedeisend is en wat niet, daar ga ik niet over. Dat is een vraag die u als raad ook dient te beantwoorden. Dan gaan wij naar artikel 20 waarin staat dat waar er 2 verschillende verzoeken liggen, de een acht het niet behandelrijp, de ander wel, dat het dan aan de raad is om te beslissen of er hier ook inderdaad werkelijk sprake van is. Zowel rondom agendapunt 16.4 als rondom de 2 verzoeken die hier nu liggen, is dan ook op basis van het reglement van orde de zaak om dat dan hier inderdaad in stemming voor te leggen aan de raad. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Voorzitter, ik blijf toch wel van mening dat we in dit geval wel de regels zouden moeten kunnen opvolgen. Er zijn natuurlijk wel vaker situaties geweest waarbij onderwerpen wat laat worden geagendeerd, et cetera.
Maar als je kijkt wat er nu voorligt, het belang zo groot is, vind ik het wel van belang dat we hier echt wel moeten kijken naar het reglement van orde en de naleving daarvan. De VOORZITTER: Ik ga nu toch inbreken. U suggereert nu dat ik het reglement van orde niet volg. De heer SOYTEKIN (denk): Dat zeg ik niet. Dat heeft u mij niet horen zeggen, voorzitter. De VOORZITTER: De heer Soytekin, ik geef u nu het woord, maar ik vraag u ook nu af te ronden op dit punt. Ik ga een laatste afronding maken en dan ga ik aangeven wat ik heb besloten. Een afrondende zin. De heer SOYTEKIN (denk): Dan constateer ik, voorzitter, dat op dit punt het reglement van orde niet wordt nageleefd. Ik constateer dat het college te laat informatie naar de raad heeft doen toekomen om een onderwerp op de raadsagenda te krijgen. Dan constateer ik dat de coalitiepartijen op een ondemocratische wijze, door de commissie te schofferen, het presidium buitenspel te zetten en de gehele oppositie de mond te snoeren, dit op de agenda wil zetten, voorzitter. Ik zou u toch nogmaals willen vragen om dit in overweging te nemen en verzoek u nog een keer om het reglement van orde op dit punt toe te passen en de behandeling van dit debat uit te stellen. Ik vind het ook echt wel een verantwoordelijkheid van de voorzitter om dit goed te begeleiden. De VOORZITTER: De heer Soytekin, om op dat laatste punt in te gaan.
Daar ben ik mee bezig. Ik heb u net het reglement van orde voorgelezen. Ik heb ook bij artikel 16, het vijfde lid, laatste zin: de raad besluit of het desbetreffende onderwerp wel of niet behandeld zal worden. Het staat in uw eigen reglement van orde. Vervolgens is het ook aan deze raad om te beslissen wat dan met dat agendapunt gebeurt. Ik begeleid dit proces overeenkomstig uw eigen reglement van orde. Dat gaan we ook zo meteen doen. Mevrouw Reitema, ik wil hier geen debat over gaan voeren. Alleen als het een punt van orde is op het … Dan mag u hier nog een punt maken, maar dan is het ook klaar en gaan we zo over tot stemming. Mevrouw REITEMA (pro): Voorzitter, ik hoor net heel grote woorden van DENK. Ik vind het eerlijk gezegd ook best wel respectloos hoe hier wordt gepraat over collega's, dat we ondemocratisch zouden zijn. Ik wil dat verre van ons werpen en wij volgen hier gewoon de regels. De VOORZITTER: Wij gaan nu over tot stemming of dit agendapunt wel of niet op de agenda gaat komen. Indien u dat wilt, stemt u voor. Indien u dat niet wilt, dan stemt u daar tegen. Dan stel ik vast dat de vraag of het agendapunt behandeld kan worden met 25 stemmen vooris Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1390 aangenomen. Dan zullen wij het agendapunt toevoegen aan de agenda. Dan zal ik dat doen bij agendapunt 9.4. De heer Buijt.
De heer BUIJT (lr): Hebt u een indicatie hoe laat dat ongeveer gaat zijn? Kunt u daar als veteraan-voorzitter, die daar heel goed een inschatting van kan maken, ongeveer een indicatie van geven? De VOORZITTER: Dat is uiteindelijk altijd afhankelijk van uw eigen raad. Want als u al uw spreektijd bij alle andere onderwerpen wil verspelen, dan is er niet zoveel tijd meer over. Ik schat in het begin van de middag. De heer BUIJT (lr): 9.4 schat u in het begin, dus na de lunchpauze schat u dat we met 9.4 gaan beginnen. De VOORZITTER: 9.3 is natuurlijk het eerste punt dat gaat komen. Dan denk ik dat dat eerste na de lunchpauze komt. Dan volgt vanzelfsprekend daarna 9.4. De heer BUIJT (lr): Mooi. Dan spreken wij elkaar weder op dat tijdstip. Dank u. De VOORZITTER: Ik hoop dat wij elkaar sowieso spreken voor dat tijdstip, tenzij u nu besluit om de raad te gaan verlaten. Maar dat zou ik u niet aanbevelen. De heer BUIJT (lr): Nee. Ik ga zo wel mijn vader bellen, want die heeft me gebeld om te feliciteren. Maar voor de rest ben ik er gewoon bij. Geen zorgen, voorzitter. De VOORZITTER: Dan stel ik voor dit verzoek te behandelen als agendapunt 9.4. Dan komen we bij agendapunt 10. Er is vanuit de raad een verzoek ontvangen voor een tweeminutendebat: de dalende acceptatie van homoseksualiteit onder jongeren. Ik stel voor om dat agendapunt te behandelen bij 10.6.
Iedereen akkoord? Aldus besloten. Dan kom ik bij agendapunt 11. Er zijn vanuit de raad geen verzoeken ontvangen voor een kort bespreekpunt. Ik stel vast dat er geen bespreekpunten zijn. Op grond van artikel 24 van de verordening inspraak digitale meningspeiling, burgerinitiatief en referenda dient de raad, voorafgaand aan de bespreking van het debat, over uitbreiding betaald parkeren een besluit nemen over het inleidend verzoek tot het houden van een raadgevend referendum.Bereidt u daarop voor. Zijn er nog leden die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda? De heer VAN EIKEREN (pro): Dat zwaaien was toch niet voor niets. Ik was verward met de volgorde, want vanuit ons is het verzoek gedaan om 10.1, debat over de woonvisie, van tweeminutendebat om te zetten naar regulier debat. Dat verzoek, nogmaals. Ik was in de war met de volgorde, want u noemde punt 10, dat dat nu een ander agendapunt zou zijn. Graag het verzoek om 10.1 tot regulier debat om te dopen. De VOORZITTER: Het verzoek heeft ons niet bereikt. Dat wil niet zeggen dat u het verzoek niet alsnog kunt doen. Het verzoek is om agendapunt 10.1, debat over de woonvisie, om te zetten naar een regulier debat. Ik kijk rond of daar behoefte aan is. Ik zie wat wisselende geluiden. De heer Van Dijk. De heer VAN DIJK (cu): Voorzitter, we hebben al een aantal reguliere debatten staan.
Ik ben heel benieuwd wat dat dan betekent voor onze spreektijd en de duur van de vergadering. Ik heb nu nog niet de neiging om aan zo'n voorstel medewerking te willen verlenen, tenzij duidelijk is dat wij voldoende spreektijd op de klok hebben. De VOORZITTER: Het is wel zo dat wij altijd de eerst de agenda vaststellen en dan pas de spreektijd bepalen. Dan moet u al uw onderhandelingsmacht zo meteen in de strijd gooien als Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1391 u denkt dat dat invloed heeft op uw spreektijd. Hier ligt nu sec het verzoek voor om dit debat om te zetten in een regulier debat. Ik zie wat wisselende reacties. Mevrouw Bruin. Mevrouw BRUIN (lr): Ik ben er geen voorstander van. Punt 2: iedereen heeft zich voorbereid op het tweeminutendebat. Ik begrijp vanuit PRO dat er een regulier debataanvraag ligt. Ik wist van niets. Ik heb me ook voorbereid voor een tweeminutendebat. Er liggen 4 keer een tweeminutendebat. Dat lijkt me voldoende om alles te behandelen. We hebben een commissie gehad, was ook uitgebreid op de uren gezeten. Ik vind het helemaal niets. De VOORZITTER: Dan constateer ik dat er verschillen van inzicht zijn of dit debat een regulier debat moet worden. Dan gaan we er ook weer gewoon over stemmen. Indien u wenst dat dit een regulier debat wordt, stemt u voor. Als u dat niet wil, stemt u tegen.
Ik stel vastdat met 27 stemmen voor, de meerderheid van de raad heeft besloten om dit om te zetten naar een regulier debat. Dan zullen wij dat reguliere debat bij agendapunt, na 9.4. De volgorde verandert niet, alleen hij vindt gelijk erachter plaats bij het reguliere debat. Aldus besloten. Dan gaan we nu over tot de spreektijd. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank, voorzitter. Twee reguliere debatten erbij, volgens mij ook nog een tweeminutendebat. Laat ik maar inzetten op 4 uur spreektijd. De VOORZITTER: Andere leden? Graag via de microfoon, want dan kan ik het ook meebeleven. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pro): Ons voorstel zou zijn om er 3 uur spreektijd van te maken, 4 is echt buitengewoon veel. De VOORZITTER: De heer Van Dijk. De heer VAN DIJK (cu): Voorzitter, volgens mij legde de heer Soytekin wel ongeveer de bodem neer, 4 uur. Anders ga ik aan een aantal debatten niet meedoen. Dat is dan de realiteit. De VOORZITTER: Wat is uw opmerking. De heer VAN DIJK (cu): Ik steun die 4 uur. De VOORZITTER: Dank. De heer Buijt. De heer BUIJT (lr): Ik ben anders bang, het is tot nu toe aardig gelukt voor de coalitie om de gelederen te sluiten. Ik ben bang als we er 4 uur van maken, dat het dan 3 uur of 4 uur wordt en dan wordt het 3 uur. Maar ik wil in alle redelijkheid zeggen: er komen nu 2 debatten bij.
Er komt een tweeminutendebat bij over een onderwerp dat behoorlijk wat emoties los heeft gemaakt afgelopen donderdag. Het gaat over een debat waar heel de stad over in brand staat, waar ongelofelijk veel mensen bij betrokken zijn. We kunnen dat niet met een halfuurtje extra doen. Ik wil echt een beroep doen: laten we dan in het midden gaan zitten, 3,5 uur. Dat doet echt recht aan iedereen. We kunnen dit niet zomaar afdoen als een extra debatje. Dit is echt een heel cruciaal debat. De VOORZITTER: Het is voorstel is 3,5 uur. We vinden tussen de range tussen 4, 3 en 3.5 uur. Laat ik eerst 3,5 uur bekijken. Kan dat de goedkeuring wegdragen? Volgens mij zit iedereen min of meer te knikken. Ja. Dan stel ik vast dat wij de spreektijd op 3,5 uur gaan zetten. Dan weet u ook dat u een stemvenster hebt aan het eind van de vergadering. Om 12.45 uur is er een lunch beschikbaar op de omloop voor de raadzaal. We hebben ook nog een warme maaltijd rond 18.30 uur op de gebruikelijke locatie. Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1392 6. Vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 10 september 2026. De VOORZITTER: Dan kom ik bij agendapunt 6, dat is de vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 10 september 2026. Wenst iemand nog het woord naar aanleiding van deze notulen? De heer WEMPE (volt): Dank, voorzitter.
Ik wil graag mijn stemgedrag bij de vorige raad corrigeren. Bij motie nummer 26BB007482, ‘sluit de Silja in 2027’. Daar had ik tegen willen stemmen. Daar heb ik voor gestemd. Dat wil ik graag corrigeren in de notulen. De VOORZITTER: Dat verandert niets aan de uitkomst van de stemming, maar we zullen dit meenemen in de wijzigingen. Mevrouw Coşkun. Mevrouw COŞKUN (pvdd): Ik heb een beetje hetzelfde. Excuses dat ik niet goed oplette. Bij agendapunt 6.1, het voorstel voor het verlenen van de verklaring van geen bedenkingen tot project The View II en bij punt 6.2, het voorstel tot vaststelling van de wijziging van het omgevingsplan Rotterdam ten behoeve van het project Robbenoordplein wilde ik tegenstemmen. De VOORZITTER: Helder. Dan zullen we deze 2 wijzigingen meenemen. Dan stel ik voor om deze wijzigingen in de notulen vast te stellen. Alles besloten. 7. Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2026 week 37 tot en met 39. De VOORZITTER: Dan de mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies. Zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2026, week 37 tot met 39. U kent de procedure. Ik stel voor de behandelwijze, zoals vermeld, bij het desbetreffende stuk vast te stellen.
Als u een opmerking hebt met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het bijbehorende BB-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Wenst iemand hierover het woord? Dat is niet het geval. Dan is hiermee de lijst van ingekomen stukken vastgesteld. 8. HAMERSTUKKEN 8.1 Het voorstel tot het intrekken van de Verhuurverordening gemeente Rotterdam 2023. De VOORZITTER: Dan komen we bij de hamerstukken. 8.1, het voorstel tot het intrekken van de verhuurverordening gemeente Rotterdam 2023. Aldus besloten. 8.2 Het voorstel tot aanwijzing van leden en plaatsvervangend leden voor verschillende gemeenschappelijke regelingen. De VOORZITTER: Het voorstel tot aanwijzing van leden en plaatsvervangende leden voor verschillende gemeenschappelijke regelingen. Besloten. 9. REGULIERE DEBATTEN 9.1 Voortgang MIRT-project Stadsbrug en OV. De VOORZITTER: Dan komen we meteen bij de reguliere debatten. Dat is agendapunt 9.1, voortgang MIRT-project Stadsbrug en OV. Als eerste heeft het woord de heer Başoğlu. Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1393 De heer BAŞOĞLU (sp): Dank u wel, voorzitter. Pleurt op met je brug. Dat is wat bewoners hier 3 jaar geleden riepen bij een demonstratie en dat is wat bewoners nog steeds denken na de recente onthullingen van het AD over een Derde Stadsbrug. Laat duidelijk zijn: de SP is een groot van voorstander van het investeren in het openbaar vervoer.
Dit is inmiddels wel duidelijk door onze blijvende inzet voor betaalbaar en fijnmazig OV en het behouden van het gratis OV voor ouderen. We zijn ervoor dat Rotterdam-Zuid een snellere en betere verbinding krijgt met de rest van de stad, maar niet middels een peperdure stadsbrug. We willen geen blunderbrug. Nog steeds is de veiligheid niet aangetoond. Het toont het wensdenken aan van het college. Inmiddels heeft ook Evides ernstige bedenkingen. Onze vraag richting de wethouder: hoeveel duurder en complexer, zie Evides, mag dit project worden voordat het college bereid is de Derde Stadsbrug ter discussie te stellen? We horen graag van de wethouder. De SP wil vanwege alle uitdagingen dat er parallel aan de studiefase een quickscan wordt uitgevoerd voor de kosten van een tunneloptie. Al in 2003 pleit de SP voor een tunnel en is nog steeds de moeite waard om dit goed onderzoeken. Wat SP betreft, komt dit uit de zak geld die voor het plan in studiefase wordt gehaald. Daarom dienen we een motie in daarvoor. Daarnaast wil de SP toegankelijke treinverbinding met direct 9 haltes. Daarom de motie ‘de tram dichtbij’. Tot zover. De VOORZITTER: De heer Başoğlu heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.
Eerst rekenen dan oversteken “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 1 oktober 2026 ter bespreking van agendapunt 9.1 Voortgang MIRT-project Stadsbrug en OV; constaterende dat: - het college werkt aan een nieuwe verbinding die Rotterdam-Zuid beter met de rest van de stad moet verbinden; - de veiligheid van de stadsbrug nog steeds niet is aangetoond; - ook Evides bedenkingen heeft geuit bij het project; - de kosten en de complexiteit van het project toenemen; - er voor de plan- en studiefase een ruim budget beschikbaar is; overwegende dat: - een snellere en betere verbinding tussen Rotterdam-Zuid en de rest van de stad belangrijk is, maar niet tegen elke prijs; - de tunnelvariant als alternatief nu niet op kosten en veiligheid is doorgerekend, terwijl de uitdagingen bij de stadsbrug groot zijn; - een quickscan parallel aan de huidige studiefase kan lopen, zodat het project geen enkele vertraging oploopt; - het veel beter is deze vraag nu te beantwoorden dan pas eind 2027, omdat een late discussie de besluitvorming kan vertragen en daarmee de woningbouw in het gevaar kan brengen; verzoekt het college om: - parallel aan de plan- en studiefase een quickscan uit te voeren naar de kosten en baten/risico's van een tunnel met tramverbinding tussen Rotterdam-Zuid en de rest van de stad; - de kosten van deze quickscan te dekken uit het budget dat voor de plan-
en studiefase is gereserveerd; - de uitkomsten van de quickscan, samen met een vergelijking met de actuele kostenraming en baten/risico's van de stadsbrug met de raad te delen; Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1394 en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. E. Başoğlu Motie 2. De tram dichtbij “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 1 oktober 2026 ter bespreking van agendapunt 9.1 Voortgang MIRT-project Stadsbrug en OV; constaterende dat: - het college voornemens is 7 tramhaltes met 2 extra opties in te brengen bij het bestuursoverleg; - met 9 haltes de meeste Rotterdammers binnen loopafstand van de HOV-tramverbinding wonen; - bewoners op Zuid en 010Toegankelijk vragen om meer haltes; overwegende dat: - een halte om de hoek veel belangrijker is dan een halve minuut sneller reizen; - een halte die nu niet wordt aangelegd, later zelden meer wordt toegevoegd; - fijnmazigheid van het OV een sterke wens is van Rotterdammers; verzoekt het college om: - in het bestuurlijk overleg van oktober 2026 direct te kiezen voor 9 haltes; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. E. Başoğlu De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, Rotterdam staat aan de vooravond van een grote verandering.
De nieuwe stadsbrug zou onze stad voorgoed veranderen en luidt een nieuw hoofdstuk in voor onze stad van vooruitgang en ontwikkeling. Om te zien wat voor een effect een stadsbrug kan hebben op onze stad, hoeven we niet heel ver te kijken. Dit jaar bestaat de Erasmusbrug namelijk 30 jaar. En wauw, wat heeft die brug onze stad toch permanent veranderd. Fenix, het nieuwe Luxor, woningbouw aan beide kanten van de oevers. De ontwikkelingen op Zuid waren allemaal niet zo groots geweest als we niet deze levensader hadden gehad tussen Noord en Zuid. We hoeven ook niet heel ver te kijken om te zien wat er gebeurt op het moment dat er geen daadkracht is in de stad. In Amsterdam kunnen ze alleen maar dromen van een verbinding tussen Noord en Zuid en moeten ze zich behelpen met een pontje waar heel veel onvrede over is. Met deze nieuwe stadsbrug verbinden we de oevers van Noord en Zuid, maar niet alleen maar 2 oevers. We verbinden ook mensen met elkaar. Dit wordt een enorme springplank voor de 30.000 woningen die we gaan bouwen op de oostflank. De vele mensen die daar hun thuis gaan vinden en die dagelijks van Noord naar Zuid zullen bewegen: de nieuwe levensader van Rotterdam.
Voorzitter, hoewel er veel aandacht uitgaat naar de OV-verbinding en de rijstroken van auto's over de brug, vindt D66 het ook belangrijk dat er aandacht moet blijven voor de fietsers en voetgangers die ook dagelijks de brug over zullen gaan. Wij zijn daarom blij dat de wethouder oog houdt voor de fietsers, wat ze ook al heeft toegezegd. Maar kan de wethouder bij de volgende voortgangsrapportage ook specifiek een update geven over de effecten op de fiets- en wandelverbindingen die deze brug heeft? Daarnaast vindt mijn fractie het heel erg belangrijk Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1395 dat we aandacht blijven houden voor de impact die de nieuwe stadsbrug heeft op de natuur en ons erfgoed in de Esch. We begrijpen heel goed de zorgen daarover. De natuurcompensatie is een belangrijke randvoorwaarde om überhaupt een vergunning te krijgen voor die brug. Want als natuur verloren gaat, is hoogwaardige natuurcompensatie belangrijk. Om ons erfgoed te beschermen, dienen wij samen met PRO een motie in: ‘bescherm cultuurhistorie in de Esch’, waarbij we vragen om in ieder geval als uitgangspunt te houden dat de cultuurhistorie zo veel mogelijk wordt behouden en waar nodig wordt verplaatst. Dank u wel. De VOORZITTER: Mijnheer Başoğlu. De heer BAŞOĞLU (sp): Dank u wel, voorzitter. Ik heb een vraag aan D66.
Hoeveel onderzoeken zijn er nog nodig om aan te tonen dat het veilig kan? Nog steeds heeft geen enkel onderzoek dat aangetoond. Mevrouw MAASSEN (d66): U hebt het over de nautische veiligheid, neem ik aan? Uw lezing van het rapport is anders dan mijn lezing van het rapport wat er nu voorligt. Ik zie namelijk dat de risico's zijn onderzocht, dat er oplossingen voor zijn gevonden en dat we een vervolgstudie nodig hebben om ervoor te zorgen dat we dat in kaart brengen. De eindconclusie van het rapport is ook dat de risico-inschatting kleiner is geworden. Ik vind dat groot, positief nieuws voor de verdere ontwikkeling van deze brug. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Başoğlu heeft nog een vraag. De heer BAŞOĞLU (sp): Dank u wel, voorzitter. Ik ben benieuwd wat D66 straks gaat stemmen over onze motie voor het onderzoeken van een tunnel. Straks hebben we eind 2027 heel veel spijt dat we dat niet hebben gedaan. Want wat als blijkt dat het toch niet kan? Hoe kijkt u daarnaar? Kunt u vast een reactie geven? De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik heb op dit moment geen indicatie dat we niet in staat zijn om deze stadsbrug te realiseren. Zeker, er zijn bouwtechnische uitdagingen, maar ik zie ook de mogelijkheden. Ik zie dat er door experts wordt aangegeven dat het veilig kan, wat betreft de nautische mogelijkheden.
Ik zie geen aanleiding om in 1 keer de koers 180 graden te draaien en te zeggen: we gaan toch voor een tunnel. We weten allemaal: een tunnel is geen haalbare optie. Op het moment dat wij een tunnel gaan onderzoeken, trekt het rijk de financiering in. Wij hebben dat geld hier niet liggen en dat betekent dat wij, het enige wat nog overblijft, een pontje daar kunnen instellen. Wat mij betreft is een pontje of een brug, de brug dan de voorkeur. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Bescherm cultuurhistorie in De Esch “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 1 oktober 2026, ter bespreking van agendapunt 9.1 Voortgang MIRT-project stadsbrug en OV; constaterende dat: - in Polder De Esch cultuurhistorisch waardevolle bebouwing en rijksmonumenten aanwezig zijn die door de inpassing van de nieuwe stadsbrug kunnen worden geraakt; - bij de onderzochte denkrichtingen voor de ligging van de stadsbrug cultuurhistorie expliciet is meegewogen; Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1396 - het college concludeert dat bij de gedraaide ligging bezwaren bestaan vanwege het aantasten en/of verdwijnen van cultuurhistorie; - de ambities voor de stadsbrug en oevers cultuurhistorische betekenis als een van de waarden van het gebied en de nieuwe verbinding benoemen; overwegende dat: - in de gedraaide variant van de brug de Rozenhof ofwel
gesloopt ofwel verplaatst moet worden; - de komst van nieuwe infrastructuur niet vanzelfsprekend hoeft te betekenen dat waardevol Rotterdams erfgoed verloren gaat; - behoud op de huidige locatie de voorkeur verdient, maar er ook technische mogelijkheden kunnen bestaan om monumentale of cultuurhistorisch waardevolle gebouwen te verplaatsen wanneer behoud op de oorspronkelijke locatie niet mogelijk blijkt; verzoekt het college: - bij de verdere uitwerking van de gedraaide ligging van de stadsbrug behoud dan wel verplaatsing van zoveel mogelijk cultuurhistorische bebouwing en monumenten in Polder de Esch als uitgangspunt te nemen; - daarbij eerst te onderzoeken welke gebouwen op hun huidige locatie behouden en zorgvuldig ingepast kunnen worden; - waar behoud op de huidige locatie niet mogelijk blijkt, de technische en financiële haalbaarheid van verplaatsing te onderzoeken; - de raad over de uitkomsten van dit onderzoek te informeren voordat onomkeerbare besluiten over sloop of verwijdering van deze gebouwen worden genomen; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. A.J.A. Maassen en M.H. Biljoen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Bonte. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter. Leefbaar Rotterdam ziet de meerwaarde van een extra stadsbrug voor deze stad.
Maar sinds het besluit in 2023 om die brug aan te leggen, is de financiële werkelijkheid veranderd. Onvoorziene complexiteit in de aanlegfase dient zichaan. We hebben erover kunnen lezen in het AD en op Rijnmond. Het zorgt voor exponentiële kostenstijgingen. Aannemers kunnen inmiddels vragen wat ze willen, want er is werk zat door decennia achterstallig onderhoud aan de bestaande infrastructuur. Allemaal zaken die in 2023 niet waren voorzien. De kosten van de Stadsbrug gaan door het dak, voorzitter. 1 miljard euro extra, zeggen ingewijden. Dat is bovenop de 1,3 miljard die was begroot. De voortgang rapportage Stadsbrug noemt dan ook expliciet als toprisico dat het taakstellend budget mogelijk onvoldoende is om de gestelde ambities in de aanlegfase te realiseren. Die financiële problemen zijn er al, die zijn evident. Maar wat zegt de wethouder in de commissie? Er is geen actuele kostenraming. Daarvoor zijn eerst ontwerpstappen nodig en dat duurt tot eind 2027, pas bij de projectbeslissing. Maar waarom, vraag ik aan de wethouder, zou het ontbreken van een definitieve raming betekenen dat de raad tot eind 2027 geen actueel financieel inzicht, scenario's en risicobeeld kan krijgen? De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1397 Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, toch een vraag aan de heer Bonte.
Waar haalt hij nu die cijfers vandaan? Behalve dan uit de krant. Want de wethouder heeft die cijfers niet en het is ook niet duidelijk waar die cijfers vandaan zijn gekomen. De experts die zouden moeten weten hoeveel het kost, geven aan: wij herkennen ons niet in deze cijfers is. Waar haalt de heer Bonte nou vandaan dat die enorme kostenstijging een miljard? De VOORZITTER: Mijnheer Bonte. De heer BONTE (lr): Dat is wat ingewijden beweren. Dat hebt u kunnen lezen in de krant. Er is bijvoorbeeld een extra lange overspanning van deze brug, boven de 300 meter. Dat zorgt voor exponentiële kostenstijgingen. Ook het beweegbare deel van de brug is breder dan ooit in Nederland gebouwd. Ook dat zorgt voor exponentiële kostenstijgingen. Er is een onvoorziene kuil, er is een drinkwaterleiding. Ook dat zorgt voor extra kosten. Daarnaast extra prijsstijgingen boven op de inflatie en torenhoge energiekosten. 2 plus 2 is nog altijd 4. Als u kunt rekenen, dan weet u: er is geen rekening gehouden met deze extra kosten. Dat betekent voorsorteren. Regeren is vooruitzien. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, noem dan toch maar man en paard. Welke ingewijden zijn dat dan? Ik heb ook de risico's gelezen, maar ik hoor ook dat er juist in de begroting altijd rekening wordt gehouden met onvoorziene kosten. We zijn aan het toewerken naar een duidelijker plaatje.
Maar ik vraag me af: wie hebt u gesproken die zegt dat het 1 miljard kost, behalve het krantenartikel dat ik ook heb gelezen. Op basis daarvan kom ik niet tot dezelfde conclusie. De VOORZITTER: De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Ik heb deze vraag al beantwoorden. We verschillen daar inderdaad over van mening. De VOORZITTER: Mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk): Voorzitter, toch een vraag aan mevrouw Maassen.Op het moment dat je verwijst naar potje onvoorziene kosten, is dat dan meteen het standpunt van we verwachten dat er financiële risico's zijn en dat daarmee een reservering vanuit die onvoorziene kosten voor dit project gemaakt worden? Los van dat bedrag van 1 miljard en ik mag vertrouwen dat journalisten die schrijven, dat dan ook doen op basis van feiten die ze horen. Ik wil niets over het bedrag zeggen. Maar ik kan me heel goed voorstellen dat dit project financiële risico's met zich meebrengt. Ik kan dat toch wel zeggen, vanuit ervaring, bereikt de informatie de wethouder misschien iets later dan dat het de journalist bereikt. Dus misschien is dit wel een terechte vraag van de heer Bonte. De VOORZITTER: Dat laatste, die vraag over wie welke informatie op welk moment bereikt, is buiten de orde van dit debat. U hebt een vraag aan mevrouw Maassen.
Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, het is heel gebruikelijk met dit soort projecten dat er ook een deel onvoorzien wordt begroot en dat naarmate het project vordert, de kosten duidelijker worden. Er is ook een technische verkenning geweest waarbij we verschillende varianten van de brug hebben onderzocht. De geknikte versie, een eilandversie, een rechte versie. Het hoeft helemaal niets te zeggen over onze verwachte kostenoverschrijding. Het is heel gebruikelijk dat per fase, we zitten nu in de in de planning fase, dat dan ook daarvoor geld wordt gereserveerd. Hoe meer er duidelijk wordt over het ontwerp, hoe meer er duidelijk wordt over de kosten. Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1398 De VOORZITTER: U vervolgt uw betoog. De heer BONTE (lr): Dank, voorzitter. De wethouder gelooft in deze brug. Ze is een believer. Maar het is tijd voor een reality check. Leefbaar Rotterdam verwacht regie van deze wethouder. De bestuursovereenkomst tussen de opdrachtgevers van dit project, artikel 9 lid 15, spreekt expliciet over handelen wanneer sprake is van een dreigende kostenoverschrijding.
Er staat dus niet dat men pas bij de projectbeslissing eind 2027 hoeft te handelen, wel dat in een vroeg stadium, bij een dreigende overschrijding, moet worden geoptimaliseerd binnen de gewenste scoop en als dat onvoldoende oplevert, de scoop aanpassen, faseren, uitstellen of mogelijk onderdelen stopzetten. Artikel 10 bepaalt vervolgens dat bij onvoorziene omstandigheden partijen in overleg kunnen treden over een nieuwe bestuursovereenkomst met nieuwe afspraken. Een vraag aan de wethouder: waarom voert die gesprekken nu niet met het rijk en met de MRDH? U hebt toch van die korte lijntjes? Straks komt die brug er niet, omdat onze wethouder heeft zitten slapen. Ze stelt geen vragen, voert geen gesprekken. Dat is nalatigheid. Of, straks staan we voor een voldongen feit, moet die brug er koste wat kost toch komen en mag de Rotterdammer de rekening betalen. Dat willen we niet. Daarom dienen wij deze motie in. De VOORZITTER: De heer Biljoen heeft een vraag. De heer BILJOEN (pro): Voorzitter, toch een verhelderende vraag. Ik hoor de heer Bonte van Leefbaar Rotterdam toch weer een aantal vragen stellen. Volgens mij hebben we ook 2 weken geleden in de commissie geconstateerd dat we met zijn allen in de planning- en studiefase zitten. In de planning- en studiefase zijn een heleboel dingen nog niet duidelijk.
Mijn vraag, via de voorzitter, is: waar baseert de heer Bonte dit op? De VOORZITTER: De heer Bonte. De heer BONTE (lr): Die vraag heb ik in een eerder stadium al beantwoord. Voorzitter, bij het besluit in 2023 hebben we 178 miljoen uit de Eneco-middelen ingezet, waarbij twee derde van de extra ozb uit de woningbouw in de Oosterflank die middelen weer moet aanvullen. Een vraag aan de wethouder: gaan deze woningbouwprojecten en daarmee de verwachte extra ozb-opbrengsten volgens planning? Liggen we op schema? Graag een volledig overzicht. Dank. De VOORZITTER: De heer Bonte heeft de volgende motie ingediend. Motie 4.
Niet afwachten: nu duidelijkheid over financiering Stadsbrug “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 1 oktober 2026, ter bespreking van agendapunt 9.1; Voortgang MIRT-project Stadsbrug en HOV; constaterende dat: - het MIRT-project Stadsbrug en HOV met een taakstellend budget van €1.288 miljoen, een complex en financieel risicovol project is; - de gemeente Rotterdam, het ministerie van lenW, het ministerie van BZK en de MRDH hebben als opdrachtgevers de Bestuursovereenkomst MIRT-project Stadsbrug, HOV en station Stadionpark 2023; - ingewijden recent hebben aangeven dat de kosten 1 miljard euro hoger zijn dan begroot, door toegenomen schaarste aan bouwcapaciteit, mensen en middelen; - de wethouder geen gesprekken heeft gevoerd met de andere opdrachtgevers over de te verwachten hogere kosten van de nieuwe Stadsbrug en de consequenties; Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1399 overwegende dat: - een extra oeververbinding en goed openbaar vervoer van grote waarde zijn voor de toekomstige bereikbaarheid en ontwikkeling van Rotterdam; - het taakstellend budget mogelijk onvoldoende is om de gestelde ambities in de aanlegfase te realiseren; - het Rijk vanwege achterstallig onderhoud van bestaande infrastructuur noodgedwongen geld gaat verschuiven van nieuwe aanleg naar onderhoud; - tijdig inzicht in financiële risico's en mogelijke scenario's
noodzakelijk is om de controlerende en budgettaire rol van de gemeenteraad te vervullen en het daarbij onwenselijk is om pas bij de projectbeslissing eind 2027 duidelijkheid te krijgen over de financiële haalbaarheid en de gevolgen voor Rotterdam; - artikel 9 lid 15 van de bestuursovereenkomst benoemt expliciet het handelen wanneer sprake is van een "(dreigende) overschrijding"; verzoekt het college: - de raad zo spoedig mogelijk inzicht te geven in de actuele financiële situatie: wat de actuele bandbreedte is, welke scenario's binnen €1,288 miljard nog realiseerbaar zijn; - nu proactief met het ministerie van lenW, het ministerie van BZK en de MRDH in gesprek te gaan over de beheersing en verdeling van financiële risico's en de wijze waarop wordt omgegaan met kostenoverschrijdingen; - inzichtelijk te maken welke keuzemogelijkheden en consequenties aan de orde zijn, welke bestuurlijke en financiële afspraken nodig wanneer het taakstellende budget niet toereikend blijkt; - de raad hierover uiterlijk bij de eerstvolgende voortgangsrapportage te informeren en niet te wachten tot de projectbeslissing eind 2027; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. S.M. Bonte, F. Achbar en D.M. Hamhuis De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Achbar. De heer ACHBAR (denk): Voorzitter, een nieuwe Stadsbrug, een nieuwe HOV-verbinding, duizenden nieuwe woningen in de Oostflank.
Het is natuurlijk fantastisch als we dat kunnen realiseren. Maar achter die grote plannen, zitten ook grote risico's. Daar moeten we ook eerlijk over zijn. In de commissie hebben we het daar uitgebreid over gehad. Er zijn ook wat kritische vragen gesteld aan de wethouder. Maar, voorzitter, wij vinden dat de raad niet pas achteraf moet horen wat de gevolgen zijn. Neem bijvoorbeeld de woningbouw die gekoppeld is aan die brug. De wethouder gaf aan dat de planning van de woningbouw en stadsbrug juist samenhangen. Op dit moment is er volgens het college geen vertraging, maar als die vertraging er wel komt, moet er volgens de wethouder gekeken worden hoe dat wordt opgelost. Ik ben ook echt wel benieuwd welke scenario's daar zijn op dit moment en welke scenario's liggen er voor? Als de brug vertraging oploopt, wat betekent dat dan voor de woningen die daar gepland staan? Welke gebieden worden bijvoorbeeld geraakt? En wat kan het college doen om te voorkomen dat woningbouw hierdoor die vertraging oploopt? Wij dienen dan ook graag een motie hierover in. Dan, voorzitter, het geld. Er zijn meerdere partijen die meebetalen aan dit project. De wethouder gaf aan dat er afspraken zijn over bijvoorbeeld de indexering, maar dat er bij nieuwe risico's opnieuw afspraken gemaakt worden.
Tegelijkertijd werd er ook gezegd dat het voor het ministerie moeilijk zal zijn extra geld beschikbaar te stellen. Mijn vraag is dan ook: wie betaalt de rekening als het duurder wordt en hoe zit het nou werkelijk met die indexering? Wordt hij dan opgevangen in de kostenpost onvoorzien of heeft u daar andere ideeën bij? Hoeveel kunt u daadwerkelijk Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1400 opvangen? Rotterdam moet niet pas op het laatste moment ontdekken dat een deel van de rekening bij ons als gemeente terechtkomt. Daarom dienen wij ook een motie hierover in. Dan is er nog een ander belangrijk punt. Er zijn berichten verschenen over een diepe kuil in de Maas, op de plek waar de stadsbrug zou moeten komen. Die kuil zou mogelijk moeten worden opgevuld, maar daar liggen ook belangrijke drinkwaterleidingen van Evides. Evides waarschuwt dat dit risico's met zich meebrengt voor de leidingen en dat deze risico's op dit moment nog niet financieel zijn afgedekt. Mijn vraag aan de wethouder is dan ook: wat betekent dit voor het project en ook weer voor die kosten? Kan de wethouder de raad toezeggen dat, voordat hierover definitieve keuzes worden gemaakt, duidelijk is wat de gevolgen zijn voor de drinkwaterleidingen en wie de eventuele extra kosten ook hierin gaat betalen. Dan nog iets anders, voorzitter. Stel dat het project inderdaad duurder wordt.
Dan moet er misschien ergens in gesneden worden of keuzes gemaakt worden. Maar waar dan in? Gaat dat ten koste van de brug, van het HOV, de fietsers en voetgangers, van de natuur of van de kwaliteit van de openbare ruimte. Wat mij betreft, zijn dit geen kleine keuzes. Wij vinden dat de raad vooraf moet weten wat de gevolgen zijn als het budget niet voldoende blijkt. Niet pas op het moment dat er al een tekort ligt. Ook daarover dienen wij een motie. Dank, voorzitter. De VOORZITTER: De heer Achbar heeft de volgende moties ingediend. Motie 5. Financiële risico's voor Rotterdam “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 1 oktober 2026 ter bespreking van agendapunt 9.1 Voortgang MIRT-project Stadsbrug en OV; constaterende dat: - het MIRT-project Stadsbrug en OV door meerdere partijen wordt gefinancierd; - het project zich momenteel nog in een fase bevindt waarin de kostenramingeen brede bandbreedte kent; - de wethouder heeft aangegeven dat er afspraken zijn gemaakt over indexering; - de wethouder heeft aangegeven dat bij nieuwe risico's in een volgende fase nieuwe afspraken over indexering worden gemaakt; overwegende dat: - het project vanwege de omvang en complexiteit financiële risico's kent; - nog niet duidelijk is welk deel van eventuele toekomstige kostenstijgingen of overschrijdingen uiteindelijk voor rekening van Rotterdam kan komen; - de raad tijdig inzicht
moet hebben in de financiële risico's die voor Rotterdam kunnen ontstaan; verzoekt het college: - inzichtelijk te maken welke financiële risico's bij kostenstijgingen en eventuele overschrijdingen voor rekening van Rotterdam kunnen komen; - daarbij ook aan te geven welke financiële gevolgen dit voor Rotterdam kan hebben bij verschillende scenario's van kostenstijging; - de raad hierover uiterlijk bij de eerstvolgende voortgangsrapportage te informeren; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. F. Achbar Motie 6. Woningbouw en vertraging stadsbrug Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1401 “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 1 oktober 2026 ter bespreking van agendapunt 9.1 Voortgang MIRT-project Stadsbrug en OV; constaterende dat: - het de stadsbrug en de HOV-verbinding een belangrijke rol spelen in de bereikbaarheid van deze woningbouwontwikkeling; - de wethouder heeft aangegeven dat de planning van de woningbouw en de stadsbrug integraal wordt bekeken; - de wethouder heeft aangegeven dat er op dit moment geen sprake is van vertraging, maar dat bij eventuele vertraging moet worden bekeken hoe hiermee wordt omgegaan; overwegende dat: - vertraging van de stadsbrug gevolgen kan hebben voor de planning en bereikbaarheid van delen van de woningbouwontwikkeling; - de raad vooraf inzicht moet hebben in de mogelijke gevolgen van vertraging; - het
wenselijk is om tijdig te kunnen bijsturen wanneer de planningvan de stadsbrug en woningbouw niet meer op elkaar aansluiten; verzoekt het college: - de gevolgen van een eventuele vertraging van de stadsbrug voor de planning, fasering en bereikbaarheid van de woningbouw inzichtelijk te maken; - daarbij aan te geven welke woningbouwlocaties en aantallen woningen hierdoor geraakt kunnen worden en welke maatregelen mogelijk zijn om vertraging in de woningbouw zoveel mogelijk te voorkomen; - de raad hierover uiterlijk bij de eerstvolgende voortgangsrapportage te informeren; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. F. Achbar Motie 7.
Geen verrassingen bij tegenvallende kosten “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 1 oktober 2026 ter bespreking van agendapunt 9.1 Voortgang MIRT-project Stadsbrug en OV; constaterende dat: - het MIRT-project Stadsbrug en OV zich momenteel in de Planning- en Studiefase bevindt; - de kostenraming zich in deze fase volgens de wethouder nog binnen een brede bandbreedte van 40% bevindt; - de wethouder heeft aangegeven dat er op dit moment nog geen nieuwe raming op tafel ligt; - de verdere uitwerking van het project kan leiden tot nieuwe technische en financiële inzichten; overwegende dat: - het project financieel onder druk kan komen te staan door technische complicaties, prijsstijgingen en nieuwe inzichten; - de raad tijdig moet kunnen beoordelen wat financiële tegenvallers betekenen voor de uitvoering en kwaliteit van het project; - het ongewenst is dat pas bij een toekomstig beslismoment duidelijk wordt welke onderdelen van het project bij financiële tegenvallers onder druk komen te staan; verzoekt het college: Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1402 - bij de verdere uitwerking van het project inzichtelijk te maken welke onderdelen en ambities onder druk komen te staan bij financiële tegenvallers; - daarbij per onderdeel aan te geven wat de gevolgen zijn van eventuele versobering voor de kwaliteit en functionaliteit van de stadsbrug, het HOV,
fiets en voetgangersvoorzieningen, natuurcompensatie en de ruimtelijke kwaliteit; - de raad hierover uiterlijk bij de eerstvolgende voortgangsrapportage te informeren; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. F. Achbar De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is het woord aan de heer Biljoen. De heer BILJOEN (pro): Dank, voorzitter. Laat me gelijk maar beginnen, we hebben een heel goede discussie gehad in de commissie. Laat me wel beginnen met de feedback die we de afgelopen dagen hebben gekregen van verschillende bewonersorganisaties. De participaties worden door veel betrokkenen als onvoldoende ervaren. Bewoners voelen zich niet altijd gehoord of te laat meegenomen. Er is ook wat onduidelijkheid over het proces. De communicatie over wanneer de raad wat beslist, is voor de stad vaak ook een raadsel. Voorzitter, daarom vraag ik ook aan de wethouder: kunnen we ervoor zorgen dat de communicatie, bijvoorbeeld over de beslismomenten die we hebben, want we hebben natuurlijk een schema, maar daar ontbraken nog een aantal dingen. Kunnen we ervoor zorgen dat we deze communicatie helder voor de raad hebben, maar ook helder hebben voor de bewoners, zodat zij weten waar ze aan toe zijn en dat ze dan misschien ook het gevoel krijgen dat ze weer echt invloed hebben op dit hele proces.
Dan, voorzitter, mijn collega Maassen die gaf het ook al aan, met betrekking tot de natuurcompensatie. Dat is ook wel iets waar de fractie van PRO zich blijvend zorgen maakt. Want we kiezen natuurlijk nu voor de kromme ligging. Maar hoe je het ook wendt of keert, dat betekent wel dat er hele grote betonnen kolossen komen in het natuurgebied de Esch. We hebben natuurlijk de maatschappelijke effecten van de oeververbinding motie ingediend. Ik ben heel benieuwd hoe dat zo meteen eruit gaat zien. Wellicht kan daar in de voortgangsrapportage rekeningmee worden gehouden, zodat we een beeld kunnen krijgen van wat het betekent als we zo meteen verder gaan in dat proces. Dan, voorzitter, de inhoudelijke uitwerking van de HOV-tramlijn op Zuid, waar vandaag het enige besluit over wordt gevraagd. De VOORZITTER: De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk): Voorzitter, voor mij een nieuwsgierige vraag aan de heer Biljoen. Hij spreekt steeds over een oeververbinding. Is dat dan expliciet een stadsbrug of is voor PRO een tunnel nog eventueel een optie? De VOORZITTER: De heer Biljoen. De heer BILJOEN (pro): Voorzitter, in de afgelopen periode is er een besluit genomen om verder te gaan met de stadsbrug. Daar gaan wij verder dit proces uitwerken. De VOORZITTER: De heer Achbar.
De heer ACHBAR (denk): Betekent dat concreet dat het standpunt van PRO is gewijzigd en daarmee ook het verhaal wat ze in de Esch hebben gehad, richting de bewoners, dat dat niet meer toedoet? Notulen raadsvergadering van 1 oktober 2026 pagina 1403 De VOORZITTER: De heer Biljoen. De heer BILJOEN (pro): Voorzitter, het standpunt van PRO is altijd geweest dat wij een oeververbinding willen hebben. Dat is het standpunt van PRO geweest, ook richting de bewoners in de Esch. De heer ACHBAR (denk): Weet dat uw verhaal, denk ik, iets anders is overgekomen bij de bewoners van de Esch. Is dat u duidelijk, dat de boodschap toch echt anders is overgekomen bij de bewoners van de Esch. Misschien dat u daar uw collega Van Eikeren een vraag over kunt stellen, want die heeft daar een pleidooi gehouden dat daar geen brug gaat komen. De VOORZITTER: De heer Biljoen. De heer BILJOEN (pro): Voorzitter, ik waardeer enorm dat de heer Achbar zich zorgen maakt over de bewoners van de Esch. Ik kan u verzekeren dat wij hebben heel goed contact met de bewoners van de Esch hebben. Wij zijn ook weer langs geweest. Afgelopen week dinsdag zijn we nog bij mensen langs geweest. Wij hebben goed contact en wij leggen ook gewoon het eerlijke verhaal uit. Dat is wat PRO doet: het eerlijke verhaal uitleggen. De VOORZITTER: Afrondend, de heer Achbar. De heer ACHBAR (denk): Zeker afrondend, voorzitter.
Dat is tijdens campagne liegen en dan achteraf gewoon zeggen: dit gaan we op deze manier doen. Dat is geen eerlijk verhaal. Dat is dan de conclusie die ik hieruit trek. De VOORZITTER: De heer Biljoen. De heer BILJOEN (pro): Voorzitter, ik maak hier toch wel echt bezwaar tegen, want niemand binnen het team van PRO heeft ergens over gelogen. Wij hebben altijd beweerd dat wij een oeververbinding willen hebben. De VOORZITTER: U vervolgt uw betoog. De heer BILJOEN (pro): Dan, voorzitter, de inhoudelijke uitwerking van de HOV-tramlijn op Zuid, van het HOV-traject. Dat is waar we vandaag een besluit over moeten nemen. Voor ons is het essentieel dat de nieuwe tram niet alleen gediend is bij snelheid, maar juist een meerwaarde is voor de omliggende wijken, voor bewoners, maatschappelijke organisaties en ook ondernemers. Het college heeft haar voorkeur uitgesproken voor de variant met 7 haltes en stelt voor om de tram niet te laten stoppen op het Sandelingplein. De mensen die de commissie hadden gekeken, weten dat ik daar ook als PRO zie dat het een grote gemiste kans is. Want de halte op of rondom het Sandelingplein fungeert ook als een economische impuls voor de Boulevard Zuid, de Groene Hilledijk en de Beijerlandselaan.