20260910 - Notulen van de raadsvergadering van 10 september 2026
Tekst van het document
Dan vraag ik de wethouder ook te antwoorden op de nog openstaande vragen. Mevrouw NUNNELY (wethouder): Dank u wel, voorzitter. Ik zal de openstaande vragen van Forum voor Democratie nogmaals beantwoorden. Over de overlast heb ik een antwoord gegeven dat daar ook schriftelijke vragen over zijn gesteld. Die zijn onderweg. Die gaan we beantwoorden. U hebt de vraag gesteld over de veiligheid van wijken, hoe kunnen we dat garanderen en hoe en wanneer er zowel getraumatiseerde gezinnen daar landen. Rotterdam heeft meer dan 30 opvanglocaties in de stad. We zien in de praktijk dat er niet meer of minder onveiligheid is dan op andere plekken. Er zijn standaardmaatregelen vanuit de politie, directie veiligheid, zoals voor iedereen in elke wijk. Welke concrete stappen gaat het college nemen om de wijken te betrekken in deze transitie? Ook daar zullen we inhet plan van aanpak verder op ingaan, maar wij kunnen niet anders dan onze wijkraden en de mensen uit de wijken hierbij te betrekken. Als we dat niet doen, blijven we met elkaar dit debat voeren over het hoe. Dus ja, mijnheer Hamhuis, wij zullen zeker de wijkraden en de Rotterdammers Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1346 betrekken als we de transitie van water naar land gaan maken en als we ook goed in kaart hebben waar de locaties zullen komen voor de statushouders. De VOORZITTER: Mijnheer Hamhuis.
De heer HAMHUIS (fvd): Dank u wel voor de antwoorden. Twee dingen. Het is enerzijds raar dat u een heel verhaal had over die veiligheid. Dat was me al duidelijk. Het ging me specifiek om die andere 2 punten. Maar er zijn dus nu nog geen nieuwe opvanglocaties op het oog,dat begrijp ik dus goed en het is ook nog niet duidelijk of bewoners een doorslaggevende stemming krijgen in de plaatsing van statushouders in hun wijk. Dat begrijp ik goed, dan. De VOORZITTER: De wethouder. Mevrouw NUNNELY (wethouder): Dank u wel, voorzitter. Dat klopt. Het is belangrijk dat we met elkaar in gesprek blijven. De regie ligt bij het bestuur. De VOORZITTER: Er waren nog een aantal andere vragen die openstonden van de heer Soytekin. Mevrouw NUNNELY (wethouder): De vragen van de heer Soytekin. Hoelang duurt het om een locatie aan te passen of te ontwikkelen? Ook dat is afhankelijk van de locatie, het kan maanden tot jaren duren. Dit is bijvoorbeeld afhankelijk van de bestemming van de locatie, maar ook alle bezwaarprocedures, ook hoeveel verbouwing er nodig is. Belangrijk is natuurlijk dat we wel met de toekomstige locaties een goed beeld krijgen over wat er nodig is en hoe we dat eventueel kunnen versnellen. Maar ook daar, als we de inventarisatie hebben over locaties, dat we u daar goed over meenemen.
Dan, voldoen we aan de taakstelling van de AMV-ers? In het coalitieakkoord staat dat we ons houden aan de spreidingswet en dat betekent ook aan de opgave voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. De VOORZITTER: Helder. Dan zijn we nu aangekomen bij de tweede termijn van de zijde van de raad. Ik kijk eerst naar de heer Isaack. De heer ISAACK (bij1): Ik heb geen vragen, maar ik wil toch wel gezegd hebben dat ik er echt helemaal niets meer van snap. Ik vind het oprecht wel een beetje schandalig. Jarenlang weten we al dat van alles misgaat daar op Silja en we gaan toch niets doen. Misschien gaat het zelfs na 2028 nog door. Wie weet. Mensen hebben nu oplossingen nodig, ze hadden gisteren al oplossingen nodig. Natuurlijk vraagt het wat van de gemeente, maar het is toch prima dat de extra lasten bij de gemeente liggen en niet bij de mensen op dat schip? Ik denk oprecht dat mensen aan de rechterkant van deze zaal staan te springen na de beantwoording van het college. Ik zou toch een dringende oproep willen doen aan mijn collega's: als je echt vindt dat wat als er wat op de Silja gebeurt, mensonterend is, niet door de beugel kan, stem je voor de moties die nu op tafel liggen. Tot zover. De VOORZITTER: Dank u. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Weer in technische tijd, voorzitter. Ik heb vragen gesteld, maar ik krijg daar geen antwoord op. Dan wordt het wel lastig.
De VOORZITTER: De wethouder heeft antwoorden gegeven. Misschien zijn het niet de antwoorden die u wilt hebben, maar dan 1 ronde nog kort, maar echt alleen de vragen. Ik wil voor de rest geen enkele toelichting of wat dan ook hebben. U mag ze nog een keer stellen en daarna is het aan de wethouder of ze daar verder wel of niet op ingaat. Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1347 De heer SOYTEKIN (denk): Ik heb mij keurig gedragen, voorzitter, ook de vorige keer bij de technische tijd. Dat zal ik nu ook weer doen. De tweede vraag is namelijk niet beantwoord: hoeveel locaties heeft de wethouder op dit moment in ontwikkeling om de gekoppelde statushouders van Silja te verhuizen naar landlocaties? De VOORZITTER: Anderen voor de tweede termijn? De heer Engelen. De heer ENGELEN (vvd): Voorzitter, kort. Er is een paar keer verwezen naar het plan dat we in het najaar mogen ontvangen. Ik heb alleen nog geen beeld wat er in het plan komt te staan. Kunt u kort schetsen wat voor aspecten we daarin kunnen verwachten? Dank u. De VOORZITTER: De heer Buijt. De heer BUIJT (lr): Voorzitter, ik vind dit een heel pijnlijk debat. Zo pijnlijk dat ik me echt in ga houden, want ik wil echt niet bepaalde dingen gaan zeggen. Dit debat is echt heel pijnlijk.
Ik constateer in ieder geval dat er gezegd wordt dat er geen nieuwe locaties in beeld zijn, dat er geen nieuwe locaties bekend zijn, dat het nog niet duidelijk is of de stem van de bewoners dadelijk doorslaggevend wordt en het meest verrassend: Merwe-Vierhavens is in ontwikkeling, daarvoor is de einddatum bij de deal met het COA 31 januari 2028 en ik hoor nu dat het nog onduidelijk is, dat is op zich positief nieuws, dat het nog onduidelijk is of de Silja daarna alsnog verlengd wordt. Maar het kon juist niet door de ontwikkeling van Merwe- Vierhavens. Het is heel verrassend dat dat nu opnieuw weer een optie wordt. Daar zijn wij erg door verrast. Maar nogmaals: ik hou het hierbij, want het is echt een pijnlijk debat. De VOORZITTER: Anderen? De heer Van Dijk. De heer VAN DIJK (cu): Voorzitter, in aansluiting op de vraag van de heer Buijt roept het bij ons ook wel de vraag op: gaat het nu om de kade die vrij moet komen of wil het college echt stoppen met de Silja? Want er wordt nu het beeld geschapen alsof de gebiedsontwikkeling leidend is voor het wel of niet doorgaan van de Silja. De VOORZITTER: Heeft mevrouw Baán daar een vraag over? De heer Van Dijk De heer VAN DIJK (cu): Voorzitter, ik wil terug naar waarvoor we hier gekomen zijn, dat gaat namelijk om de brief van de ombudsman en de kinderrechten. Ik ben blij met de appreciatie op een aantal van de moties.
Tegelijkertijd ben ik ook wat in verwarring, want u zegt: heb met de ombudsman gesproken, met de Kinderombudsman en ik ga ook met de kinderen praten en dan pas komt er een plan. Maar ik heb het toch goed dat de Kinderombudsman al geconstateerd heeft dat een aantal kinderrechten geschonden worden? Ik ben wel benieuwd, wat heeft u dan in dat gesprek met elkaar verkend? U kunt inmiddels toch ook wel enigszins een beeld hebben van wat er nodig is om iets aan die kinderrechten te doen gegeven de beperkte omstandigheden van de Silja. De VOORZITTER: Anderen? Niet. Dan vraag ik nu de wethouder te antwoorden. Mevrouw NUNNELY (wethouder): Dank u wel, voorzitter. Laat het duidelijk zijn dat wij de Silja, de transitie naar structurele huisvestingsplekken op het land is voor ons een heel belangrijke opgave in deze stad. De deadline is 31 januari 2028 en het uitgangspunt is ook dat we deze verlenging of overeenkomst niet gaan verlengen. Laat dat duidelijk zijn. Dat is het uitgangspunt. Het uitgangspunt is dus: de Silja wordt niet meer verlengd na 31 januari 2028. We zijn bezig met de transitie naar het land. Het aantal locaties, devraag van DENK. We hebben op dit moment geen aantallen in beeld over locaties in ontwikkeling. We gaan een zorgvuldig proces aan waarin we in gesprek gaan met de stad en deze opgave, ook met de wijkraden en ook met de Rotterdammers.
Het gesprek met de ombudsman, die heeft zeker Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1348 zijn zorgen gedeeld over de dagactiviteiten, over de beperkingen die de kinderen ervaren op het schip, ook over de speelplekken. Daar hebben we het ook nog over gehad, wat er in de afgelopen periode wel is ontwikkeld waar kinderen kunnen spelen en waar ouders kunnen kijken. Daarover hebben wij het gesprek in elk geval telefonisch gevoerd. Een persoonlijke kennismaking, een fysieke kennismaking, die volgt. Daarom gaan we ook op de Silja met de ombudsman en de kinderen in gesprek om vooral op te halen wat belangrijk is als we bezig zijn met deze transitie. De VOORZITTER: Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66): Voorzitter, ik neem aan dat dat wel een parallel proces is, want als we eerst nog allerlei inventarisaties gaan doen, voor mijn gevoel duurt het nu al meer dan een jaar, anderhalf jaar voordat we die leefomstandigheden voor kinderen hebben verbeterd. Het had allang gebeurd moeten zijn. Je hoeft ook geen rocketscience te hebben gestudeerd om te weten waar kinderen behoefte aan hebben. De ombudsman heeft volgens mij zelf al gesprekken gevoerd.
Wat mij betreft, gaan we meteen aan de slag met het verbeteren van die leefomstandigheden, in plaats van dat er weer een heel bureaucratisch proces op gang komt, waarbij het nog langer duurt voordat we dat daadwerkelijk hebben verbeterd. Mevrouw NUNNELY (wethouder): Klopt. Dank u wel, voorzitter. Het zijn parallelle processen die hier lopen om te zorgen dat we, daar waar we kunnen versnellen, dat in kunnen zetten omdat het een heel belangrijk onderwerp is voor ons allemaal. Ja, het college wil stoppen met de Silja, de heer Van Dijk, vanuit de ChristenUnie heeft u de vraag gesteld: gaat het nou over de kade of over het stoppen met Silja? We willen stoppen met de Silja, alleen we zullen een zorgvuldig proces met elkaar moeten inrichten om deze transitie zorgvuldig te laten inplannen en uitvoeren. De VOORZITTER: Hebben we dan alle vragen beantwoord? Dan heb ik een aantal toezeggingen genoteerd. Wethouder Nunnely zegt toe om met de ombudsman en de kinderen in gesprek te gaan over wat er verder nog moet gebeuren om het welzijn van de kinderen te bevorderen en dit ook mee te nemen in het plan van aanpak. Klopt dat? De wethouder komt schriftelijk terug op de termijn die wordt gehanteerd om mensen over te plaatsen en daarin werd 4 weken benoemd. Dat zijn de toezeggingen die ik heb genoteerd. Er zal vanavond gestemd worden over de moties die zijn ingediend.
Dan zijn we daarmee aan het einde gekomen van agendapunt 7.3. 8 TWEEMINUTENDEBATTEN 8.1 Uitvoeringsstrategie Omgevingsvisie De VOORZITTER: Agendapunt 8.1, de uitvoeringsstrategie omgevingsvisie. Daarin heb ik als eerste spreker staan de heer Başoğlu. U mag uw mond ook eerst leegeten, dan geef ik eerst iemand anders het woord. Dat is ter overweging. De heer BAŞOĞLU (sp): Dank u wel, voorzitter. We moeten hier zo lang zitten, even een snackje mag wel, denk ik. De uitvoeringsstrategie en omgevingsvisie. De uitvoeringsstrategie omgevingsvisie regelt de investering van honderden miljoenen euro's in Rotterdam. Dat moet vooral waarde opleveren voor Rotterdammers en niet voor bouwers en projectontwikkelaars. Rotterdam heeft er recht op te kunnen zien of dat ook daadwerkelijk gebeurt. Met deze motie roepen wij de wethouder op om te doen wat zij zelf in de strategie belooft,namelijk het opstellen van een deugdelijke monitor. We zijn benieuwd naar de reactie van de wethouder op deze motie. De VOORZITTER: De heer Dogan. Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1349 De heer DOĞAN (denk): Voorzitter, gezien mijn beperkte spreektijd dien ik deze motie ‘breid Wijkontwikkeling+ uit’ in voor Tarwewijk en Carnisse. De VOORZITTER: Dank. De motie ‘monitor uitvoeringsstrategie en agenda Omgevingsvisie staat een naam onder’, maar staat geen handtekening onder.
Dan heb ik hem nog niet ondertekend, maar dan komt u zo weer terug. De VOORZITTER: De heer Dogan heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Breid Wijkontwikkeling+ uit “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 10 september 2026, ter bespreking van agendapunt 8.01 'Uitvoeringsstrategie Omgevingsvisie'; constaterende dat: - de Tarwewijk en Carnisse volgens de officiële cijfers van de gemeente horen bij de top-3 wijken met de grootste stapeling van opgaven van Rotterdam; - het college voor de komende jaren nu slechts vier wijken heeft uitgekozen voor de speciale en intensieve aanpak Wijkontwikkeling+ (Bloemhof, Bospolder Tussendijken, Crooswijk en Lombardijen); - de Tarwewijk en Carnisse hierdoor nu buiten deze gerichte hulp vallen; overwegende dat: - het programma Wijkontwikkeling+ juist is bedoeld om wijken waar veel problemen samenkomen langdurig extra steun en investeringen te geven om de leefomgeving te verbeteren; - het college heeft aangekondigd de plannen voor de stad te gaan herijken en in 2028 met een officieel aangepaste uitvoeringsagenda te komen; verzoekt het college: - om bij de herijking van de plannen, en uiterlijk bij de geactualiseerde uitvoeringsagenda in 2028, Tarwewijk en Carnisse alsnog officieel op te nemen in het programma Wijkontwikkeling+; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. B.
Dogan De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Verweij. De heer VERWEIJ (vvd): Dank u wel, voorzitter. De USOV gaat de ambities op het gebied van nieuwbouw ook voor een belangrijk deel in regelen, dus hoeveel woningen gaan we nu bouwen? In de woonvisie, bespreken we volgende week, hebben we het heel erg duidelijk over percentages betaalbaar. Het moet nu 50 of 65 procent midden of sociaal zijn. In het coalitieakkoord gaan we het veel meer over absolute aantallen hebben: zoveel mogelijk huizen, waarvan tenminste 10.000 bijvoorbeeld betaalbaar. Wat gaat bij de uitvoering van de USOV voorrang krijgen? Gaan we het dan hebben over percentages of gaan we het dan vooral hebben over absolute aantallen? De VOORZITTER: Dank u wel. Mevrouw Coşkun. Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1350 Mevrouw COŞKUN (pvdd): Dank u wel, voorzitter. In de commissie bouwen en wonen hebben we kennisgenomen van de wijkaanpak wijkontwikkeling+ extra aandacht, geld en energie in focuswijken. Geweldig. Echter, Partij voor de Dieren gelooft dat als wij wijken echt willen helpen, de gemeente ook de informele partijen uit de wijken moet omarmen en ondersteunen. Daarvoor hebben we ook voor de verkiezingen een stembusakkoord getekend. Wij willen daar graag een aanvulling geven, versterk die sociale basis.
Daarvoor dienen we een motie in. De VOORZITTER: Mevrouw Coşkun heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Versterk de Sociale Basis “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 10 sept 2026, ter bespreking van het Uitvoeringsstrategie Omgevingsvisie; constaterende dat: - de gemeenteraad de Uitvoeringsstrategie en Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie (USOV) 2026-2033 heeft besproken, waarin Wijkontwikkeling+ wordt geïntroduceerd voor wijken met een stapeling van sociale, fysieke en veiligheidsopgaven, waaronder Delfshaven; - de Welzijnscoalitie Delfshaven al jarenlang actief is in de wijk op thema's als armoede, eenzaamheid, informele zorg en het naar elkaar omkijken, en daarmee laat zien wat lokale, informele kracht kan betekenen voor een wijk; - voor de verkiezingen GR26 het stembusakkoord 'Versterk de Sociale Basis' aangeboden door de Welzijnscoalitie Delfshaven, ondertekend is door Partij voor de Dieren, PRO, Bij1, CDA, CU, Leefbaar Rotterdam, SP en Volt; overwegende dat: - informele welzijnspartijen zoals de Welzijnscoalitie Delfshaven cruciale ondersteuning bieden bij de opgaven van Wijkontwikkeling+, zoals armoedebestrijding, het tegengaan van eenzaamheid en het organiseren van informele zorg, herstellen van vertrouwen, en daarmee taken vervullen die de gemeente niet zelfstandig kan uitvoeren; - deze partijen dit werk nu grotendeels doen met versnipperde en
niet-geïndexeerde projectsubsidies, wat hun continuïteit en onafhankelijkheid ondermijnt; - structurele, meerjarige financiering- in plaats van losse projectfinanciering- nodig is om deze partijen in staat te stellen hun werk vol te houden en waar nodig te laten groeien; - het Stembusakkoord hiertoe al een concreet uitgangspunt biedt, namelijk het meerjarig dekken van onder andere de vaste lasten van lokale bewonersorganisaties en buurtinitiatieven; - de ambities van Wijkontwikkeling+ risico lopen te stranden als de informele partijen waarop de aanpak leunt, financieel niet structureel worden ondersteund; verzoekt het college: - de Welzijnscoalitie Delfshaven te omarmen als partner voor expertise, ervaring en planvorming bij Wijkontwikkeling+ Delfshaven; - de Welzijnscoalitie Delfshaven langdurig en structureel financieel te ondersteunen, in lijn met de uitgangspunten van het Stembusakkoord, zodat de vaste lasten en continuïteit van de beweging meerjarig geborgd zijn; - deze structurele financieringsaanpak ook te bieden aan vergelijkbare informele welzijnspartijen in andere wijken die zijn aangewezen voor Wijkontwikkeling+; Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1351 en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. Z.P. Coşkun, T.J.D. Isaack en G.G. van Dijk De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.
De VOORZITTER: De heer Başoğlu heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Monitor Uitvoeringsstrategie en-agenda Omgevingsvisie “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 9 september 2026 ter bespreking van de 'Uitvoeringsstrategie en Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie'; constaterende dat: - op 2 september 2026 in de commissie Bouwen en Wonen gesproken is over de Uitvoeringsstrategie en de Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie (iBabs 26bb001466); - in dat overleg vragen zijn gesteld aan de wethouder over de wijze waarop de monitoring op de Uitvoeringsstrategie en de Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie vorm krijgt; - wij een verzoek hebben gedaan om de Raad een format voor de monitor op de Uitvoeringsstrategie en de Uitvoeringsagenda Omgevingsvisie aan de Raad ter bespreking aan te bieden; - de wethouder in dat overleg gewezen is op de tekst op bladzijde 28 en op bladzijde 29 in de Uitvoeringsstrategie, die ziet op monitoring; overwegende dat: - de Uitvoeringsstrategie en-agenda richting geven aan de samenhang en prioritering van gebiedsontwikkelingen, stedelijke programma's en wijkgerichte investeringen in de periode 2026-2033; - de uitvoering van de Uitvoeringsstrategie afhankelijk is van veel interne en externe factoren en dus risico's met zich meebrengt; - de interne en externe factoren en opgetreden risico's aanleiding kunnen geven tot noodzakelijke bijstelling van
(de doelen in) de Uitvoeringstrategie of-agenda; - bestaande rapportages en monitors voornamelijk inzicht geven in afzonderlijke projecten en programma's en daarmee onvoldoende zichtbaar maken wat de gezamenlijke effecten en onderlinge afwegingen zijn van de Uitvoeringstrategie en- agenda; - een monitor, met een overzichtelijke set indicatoren, van de Uitvoeringsstrategie en- agenda daarom noodzakelijk is; - de set indicatoren voldoende inzicht moeten geven per wijk of doelgroep of woonsegment om voldoende specifieke conclusies te kunnen trekken; verzoekt het college om: - uiterlijk 31 december 2026 een voorstel naar de raad te sturen waarin beschreven is: op welke indicatoren de Uitvoeringsstrategie en-agenda gemonitord zal gaan worden; op welke delen van de stad (wijken), doelgroepen en woonsegmenten meting van de indicatoren zal plaatsvinden; hoe en wanneer op deze indicatoren een nulmeting plaatsvindt; met welke frequentie en methode de indicatoren bepaald zullen worden; in welke vorm en op welk moment (of welke momenten) de raad met een integrale rapportage geïnformeerd wordt over deze indicatoren; hierbij aan te geven hoe de samenhang is met andere rapportages waarin het college over beleid en doelstellingen aan de raad rapporteert; Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1352 en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. E.
Başoğlu De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66): Dank u wel, voorzitter. Ik wil graag mijn waardering uitspreken voor deze uitvoeringsstrategie het overzicht, de duidelijkheid en het perspectief dat we hiermee nu ook hebben. Want dat is de uitwerking van het college op de Omgevingsvisie die doorons als raad is vastgesteld in de vorige periode. Daarmee is het, wat D66 betreft, ook een prima kapstok en een fasering voor ruimtelijke projecten en plannen die we hebben en waar ook deels middelen tegenaan zijn gezet. Goed om dat overzicht te hebben. Formeel gaat de raad over die eerder, wat ik al zei, vastgestelde Omgevingsvisie en gaat het college over de uitvoeringsstrategie en de uitvoeringsagenda. Laten we die 2 onderdelen ook niette veel door elkaar halen, vermengen en husselen. Want ik kan mij goed voorstellen dat er wellicht delen zijn waar je het als partij niet mee eens bent. Tegelijkertijd: al die plannen gebundeld in deze uitvoeringsstrategie komen apart naar de raad. Het is niet dat met deze strategie ons werk is gedaan en daarbovenop: de Omgevingsvisie wordt ook nog eens herijkt. Alle ruimte om daar als raad, waar we over gaan, ook weer wat van te vinden. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank u. Zijn er nog anderen die het woord wensen? Ja, de heer Jaspar.
De heer JASPAR (pro): Dank u wel, mevrouw de voorzitter. Ik wilde ook mijn waardering uitspreken. We hebben een goed gesprek gehad in de commissie en wij zien ook erg uit naar de uitwerking van de accentverschillen die in de wethoudersbrief van 19 augustus genoemd zijn in de verdere uitvoeringsagenda. De VOORZITTER: Anderen? Niet. Heeft de wethouder de moties al? Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Ik heb de moties nog niet gekregen, maar gelukkig zijn alle raadsleden zo vriendelijk geweest om vooraf zaken met deze wethouder te delen. Daar kunnen wij wel mee werken. Ik ben allereerst blij met de steun voor de uitvoeringsstrategie Omgevingsvisie. Ik denk dat het een belangrijk document is om de groei van de stad, de ambitie die we hebben voor betaalbare woningen, voor meer bedrijvigheid, voor groenere wijken, dat we die een plek kunnen geven in die strategie, dus een werkwijze, zodat we ervoor kunnen zorgen dat we de komende jaren met gezwinde spoed aan de slag blijven gaan. Ik denk ook dat het heel mooi is dat er 2 sporen zijn, zowel de grote gebiedsontwikkelingen die in gebiedspakketten landen en het spoor van wijkontwikkeling die in gebiedsagenda s tot uitvoering komt, waarin je ook echt kijkt naar de wijken in de bestaande wijken in de gebieden. Het is misschien ook goed om dan meteen even door te gaan naar de moties.
De SP heeft een motie ingediend ‘monitor de uitvoeringsstrategie en- agenda van de Omgevingsvisie’. Ik snap die gedachte, want natuurlijk is het belangrijk om ook te monitoren wat je daar aan het doen bent. Maar toch moet ik deze motie ontraden. Wij hebben in de commissie ook al gezegd, de toezegging gedaan, dat er ook eenmonitor aankomt. Er komt een startnotitie voor begin 2027 voor de actualisatie van de Omgevingsvisie. Daar zit ook een voorstel voor de monitoring in. Dat is ook een goed moment om de indicatoren van die monitor, om daarover het gesprek te voeren. In uw motie doet u al een aantal suggesties voor die indicatoren, maar ik denk dat we dat gesprek beter op dat moment kunnen voeren. Want dan hebben we ook een voorstel hoe het college denkt dat het goed is om die uitvoeringsstrategie goed te kunnen volgen. DENK heeft een motie wijkontwikkeling+, gelijke steun voor onze zwaarste opgave wijken. Ik snap die gedachte Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1353 heel erg, want we hebben nu gezegd dat er 4 wijken zijn waar we een wijkontwikkeling plus opgave zien. Dat zijn echt wijken waar een stapeling van fysieke sociale en veiligheidsproblemen zich voordoet. We hebben natuurlijk meer wijken of buurten, soms is het kleiner dan een heel wijkniveau, waar dat een rol speelt. Maar wij hebben nu op basis van indicatoren die 4 uitgekozen.
Dat is onder andere Bloemhof waar dat een rol speelt, Carnisse en de wijken die u noemt, dat zijn de Tarwewijk en Carnisse, daar wiltu ook een wijkontwikkeling+. Daarvan is nu de afweging gemaakt dat niet te doen en met de volgende reden. A, die actuele inzichten hebben tot deze 4 wijken geleid. Voor de wijken, specifiek, die u noemt. Voor de Tarwewijk lopen nog herstructureringsprojecten. Die zijn in gang gezet en die worden nog afgerond. Dus het komt te vroeg om die nu ook al aan te wijzen als wijkontwikkeling+ gebied. Het kan bij de herijking in 2028 wel het geval zijn dat hij aan die indicatoren voldoet, dus u loopt iets vooruit. Maar we zien zeker dat daar ook de opgave groot is. Hetzelfde geldt een beetje voor Carnisse. Daar wordt de huidige aanpak voortgezet binnen het NPRZ-gebied. Als daar ook extra middelen voor beschikbaar komen, daar zijn we de lobby voor aan het voeren, dan kunnen we ook daar een grootschalige aanpak overwegen. Het is nu nog net te vroeg. Geef ons de kans om in de 4 wijken die we nu hebben die wijkontwikkeling+ echt handen en voeten te geven, dan komen we bij de actualisatie bij u terug. Ook op basis van indicatoren en cijfers kunnen we die manier van werken uitbreiden. Om die redenen moeten we de motie op dit moment ontraden.
Dan de heer Verweij, die vraagt: gaan we nou met percentages werken of met absolute aantallen? Die uitvoeringsstrategie is natuurlijk vastgesteld door het college enige tijd geleden, toen was het coalitieakkoord er nog niet. De manier van werken, of dat nou met absolute aantallen of met percentages is, daar komen we bij u op terug in het 100-dagenplan. Dat is eind dit jaar. Dan hebben we ook doorgeakkerd waar die betaalbare woningen landen en hoe we dat gaan tellen. Ik hoop dat dat voor nu voldoende is. Dan de Partij voor de Dieren, die zegt: we hebben een stembusakkoord, versterk de sociale basis. Ik snap dat u denkt: dat kunnen we hier misschien in deze uitvoeringsstrategie wel laten landen. Dat vinden wij ook heel sympathiek, alleen deze motie is net niet het juiste moment en het juiste debat om daar ook structurele middelen voor te verzinnen. Dus die moet ik ontraden. Wel kan ik u de toezegging doen, dat is tweeledig op het tweede en derde dictum, dat er bij de uitwerking van de wijkontwikkeling + Delfshaven de welzijnscoalitie Delfshaven zullen betrekken. Dat is de eerste toezegging en het tweede dat er daarnaast ook gewerkt wordt aan een plan voor de sociale basis. Dat is de portefeuille van de heer Segers-Hoogendoorn, maar heb ik met hem afgestemd. Ook hierin wordt de welzijnscoalitie meegenomen. Dat zijn de 2 toezeggingen en ik hoop dat u daarmee ook uit de voeten kan.
De VOORZITTER: Eerst de heer Başoğlu. De heer BAŞOĞLU (sp): Dank u wel, voorzitter. Ik ben blij met de toezegging dat er een monitor komt, dat er toch wel echt een volwaardig monitor gaat komen en dat daar ook een voorstel voor komt. Kan de wethouder garanderen dat we dan in januari zo'n format gaan krijgen? Ik hoor graag daar antwoord op. Als dat zo is, dan wil ik de motie ook terugtrekken. De VOORZITTER: De wethouder. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Voorzitter, ik had op mijn blaadje staan begin 2027. Ik denk dat dat januari is, maar of dat helemaal januari is. Ik wacht heel even af of daar nog iets, een haak of een oog aan zit die ik niet zie, maar daar kom ik dan zo op terug. De VOORZITTER: Mevrouw Coşkun. Mevrouw COŞKUN (pvdd): Dank u wel, voorzitter. Dank voor de toezegging. Ook wij willen dan terugtrekken. Wij willen dan tijdens de begroting weer opnieuw indienen. Dank u wel. Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1354 De VOORZITTER: Motie nummer 3 wordt teruggetrokken. De heer Başoğlu ook nog voor de zekerheid de check. Wat is de definitie van begin? Februari ook? Tot waar is het begin. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Er wordt bij gezegd: eerste kwartaal. Ik hoop dat u daarmee uit de voeten kan. De VOORZITTER: Ik zie de heer Başoğlu knikken, dan mag ik daarmee concluderen dat zijn motie kan worden ingetrokken.
Dat is de motie op het stuk, nummer 1 wordt ook ingetrokken. Dan hebben we daarmee alle moties gehad. Mevrouw ZEEGERS (wethouder): Verder, D66 en PRO omarmen de werkwijze, daar zijn wij heel blij mee en daar komen we verder met u over in gesprek. De VOORZITTER: Heel goed. Dan heb ik ook nog 1 toezegging genoteerd dat de wethouder heeft toegezegd bij de uitwerking van de wijkontwikkeling+ de welzijnscoalitie Delfshaven mee te nemen. Dan zijn wij hiermee aan het einde gekomen van agendapunt 8.1. Voordat we naar agendapunt 8.2 gaan de avond nog een beetje doornemen. De heer Soytekin heeft daar misschien al een opmerking over zeker. De heer SOYTEKIN (denk): Zeker, daar ga ik u bij helpen, voorzitter Agendapunt 8.2 over armoede en armoedebeleid et cetera. Ik heb zelf heel weinig spreektijd meer, ik had net ook al in de presidiumgroepsapp aangegeven dat ik hem graag intrek en doorschuif naar een actua. De VOORZITTER: Dat is agendapunt 9.2 overigens, maar dit agendapunt wordt nu hiervan af gehaald en de heer Soytekin heeft aangegeven dat hij dat volgende week bij de actua ook wil behandelen. Dan houden wij nog 8.2, 8.3 en 9.1 over. Ik zou het volgende willen voorstellen dat wij de debatten afmaken, dat daarna geschorst wordt voor een dinerpauze.
Let wel op: wij hebben geen diner nu zelf besteld, dus u zult zelf aan de pizza’s moeten, dan kunt u die misschien alvast bestellen bij de bij de pizzaboer en dat we de dinerpauze dan meteen nog gebruiken voor stemmingsoverleg, als u daar behoefte aan heeft. Houden we dat vol op deze manier? Mevrouw Coşkun. Mevrouw COŞKUN (pvdd): Dan heb ik nog een opmerking over een ander agendapunt, dat ik ook de 3 moties wil intrekken. Mag ik dat nu zeggen? De VOORZITTER: Dat mag ook gelijk, want we doen gelijk de administratie. Welke moties bij welk debat wil u intrekken? Mevrouw COŞKUN (pvdd): Bij agendapunt 7.1 over het voedsel initiatiefvoorstel. Motie 1, 2 en 3 willen we graag terugtrekken. De VOORZITTER: Bij 7.1 worden moties 1, 2 en 3 ingetrokken, dan weet u dat gelijk ook voor het stemmingsoverleg zo meteen. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pro): Mijn fractie heeft wel de voorkeur om in 1 keer door te gaan, dus dan ook die schorsing niet te lang te doen voor de stemmingen. De VOORZITTER: Wat is te lang? We kunnen ook meteen doorgaan, dat we een korte schorsing hebben, maar het is de vraag hoe lang u uw schorsing nodig heeft. Een kwartier? Heeft iedereen genoeg aan een kwartier, want dan kunnen we doorgaan. Dat vind ik ook prima. Dan eet u wel allemaal wat later. Dan gaan we in 1 keer door met een kwartier schorsing tussendoor voor stemmingsoverleg. Dan kunt u daarna dineren.
Dan gaan we nu ook heel snel door met het volgende agendapunt. Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1355 8.2 Het herziene initiatiefvoorstel Reitema e.a. over ‘Rotterdam strijdt samen tegen femicide’ De VOORZITTER: Agendapunt 8.2. Mevrouw Reitema en de heer Verweij mogen meteen aan deze kant van de tafel komen zitten. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dan gaan we verder met agendapunt 8.2, dat is het herziene initiatiefvoorstel over Rotterdam strijdt samen tegen femicide. Dan nodig ik graag mevrouw Reitema en de heer Verweij uit achter de collegetafel. Ze hebben inmiddels plaatsgenomen. Dan wil ik u vragen: wilt u nog een korte toelichting geven op het initiatiefvoorstel? Dan geef ik als eerst het woord aan mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pro): Dank, voorzitter. Achter de voordeur is de meest onveilige plek voor vrouwen. Het zijn mannen die hun vrouwen vermoorden, hun partner, hun ex-partner. Vreselijke verhalen lezen we elke keer weer en het wordt ook steeds meer zichtbaar via de media. Want noem het beestje bij de naam, ook in de media, dat zie je steeds vaker. Het is femicide. Voorzitter, femicide is geen zorgprobleem, dat is een veiligheidsprobleem. Het gaat om onze veiligheid, om jouw veiligheid, om mijn veiligheid. Daar is ook het idee van de werkgroep mee geboren in 2023, alweer 3 jaar geleden.
Sindsdien zijn we keihard aan de slag gegaan met de vraag: wat kunnen we nou in Rotterdam nog meer doen om deze meest voorspelbare moord te voorkomen? We hebben onder meer een technische sessie gehad, werkbezoeken gehad en ook vooral heel hard gewerkt aan dit initiatiefvoorstel, waar ik ook ontzettend trots op ben, met een ontzettend breed draagvlak, veel partijen, waarvan de samenstelling ook is veranderd, want het is in de vorige collegeperiode ingediend en nu, in de nieuwe collegeperiode, bespreken we het. Dat is natuurlijk ook opmerkelijk, want oppositie- coalitie is inmiddels ook weer veranderd. Desalniettemin, wij steken samen de schouders eronder om dit probleem een hoofd te bieden. Het mooie is dat ook nog eens dit voorstel is opgenomen in het nieuwe coalitieakkoord. We gaan het gewoon doen. We hebben ook een goede commissiebespreking gehad. Dank voor alle input. Daar is ook de uitnodiging nogmaals gedaan dat de werkgroep ook openstaat voor meer leden, dus weet dat dat mogelijk is. In de commissie hebben we ook wel wat aanvullingen gedaan op het initiatiefvoorstel. We hebben het ook gehad over toxische mannelijkheid, dat heeft BIJ1 ingebracht. Dat is ook wel waar de werkgroep zich goed in kon vinden, dat moet altijd meegenomen worden. Ook over Partij voor de Dieren, die hebben het gehad over het betrekken van bijvoorbeeld stichting Mendoo.
Dat hebben we ook opgenomen en gewijzigd in het initiatiefvoorstel en er zijn ook best wel wat taalfoutjes nog uitgehaald. Dus er zijn wat wijzigingen gekomen. Die hebben ook een nieuwe versie gehad en dat zit allemaal gearceerd in het onlinedocument. Voorzitter, dit voorstel is een eerste stap. Een grote mijlpaal, maar echt een eerste stap, want er is nog veel te doen en we zijn nog lang niet klaar. Toevallig, vandaag nog, las ik dat zelfs advocaten doelwit worden van partnergeweld. Dat blijkt uit onderzoek van Investico. Bijna 40 procent van de Nederlandse familierechtadvocaten is bedreigd in zaken waar sprake is van fysiek of psychisch geweld in een relatie. Vooral advocaten die het slachtoffer bijstaan, worden bedreigd. De ene advocaat werd buiten de rechtbank opgewacht, een ander werd klemgereden en soms zijn ze zelfs zelf slachtoffer van stalking. Voorzitter, dat is natuurlijk onacceptabel en we moeten met zijn allen optreden tegen deze terreur. Er is nog genoeg werk aan de winkel totdat we allemaal veilig zijn voor en dus ook achter de voordeur. Nog een kleine oproep, zet het in de agenda, 19 septemberkan je ook aansluiten bij de demonstratie ‘stop femicide’ van de dolle Mina's. Dan geef ik graag het woord door aan mijn mede kartrekker Erik Verweij. Ik hoop dat we nog een lange samenwerking en nog veel mijlpalen gaan verzetten.
De VOORZITTER (de heer Biljoen): De heer Verweij, aan u het woord. Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1356 De heer VERWEIJ (vvd): Dank u wel, voorzitter en ook dank je wel, collega. Je kunt je natuurlijk afvragen bij zo'n initiatiefvoorstel over femicide: wie is daarop tegen? Wie wil er nou niet dat er minder femicide plaatsvinden? Wie is er nou niet tegen de moord van vrouwen? Wat voegt dit plan toe, zou je je kritisch kunnen afvragen. Maar het punt is het volgende: vorige week nog heeft het CBS een onderzoek gepubliceerd over de getallen van moord en doodslag van de afgelopen 5 jaar. Daarin blijkt dat allerlei vormen van dood en van levensdelicten goed onder controle te krijgen zijn, het laagste aantal moorden in veel opzichten in 5 jaar tijd. Alleen als het gaat om de moord op vrouwen, vaak gepleegd door een partner, vinden we het buiten ingewikkeld om dat getal naar benedente krijgen. Dat blijft al heel erg lang hetzelfde, terwijl dit juist een heel specifieke moord is met een heel specifieke duidelijke aanloop. We weten dat er een aantal rode vlaggen zijn die kenmerkend zijn voor de aanloop ernaartoe. We kunnen het vaak voorspellen en als je in de krant leest: het is er weer eentje, dan zie je heel vaak: ze waren bekend bij Veilig Thuis, familie zag het aankomen.
In sommige gevallen heeft het slachtoffer de uitvaartpolis op haar bed neergelegd, omdat ze zo zeker wist dat het eraan zat te komen en toch zijn we er zo weinig in geslaagd om deze vrouwen te beschermen. Dat betekent dat er gebrek aan prioriteit ergens in zat. Ik ben nog steeds dolblij met het interview van de burgemeester van een van haar eerste 100 dagen waarin ze aangaf: dit probleem gaat bij mij wel degelijk topprioriteit krijgen. Ik mag graag geloven dat dit initiatiefvoorstel daar een hele kleine bijdrage aan gaat leveren. Maar vooral op dat proces ernaartoe, het idee dat je met partijen van heel erg links naar heelerg rechts bij elkaar kan komen, dit op de agenda kan zetten en ook echt een solide basis hebt gelegd voor een heel langdurige samenwerking waarin je samen met elkaar op werkbezoek gaat, samen vragen stelt, elkaars ideeën aanscherpt en toetst, dat dat ook echt een noodzakelijk onderdeel zal zijn van de oplossing. Dus is ook van mijn kant zeer veel waardering voor het harde werk van mijn collega, maar ook de collega's in de zaal. Ook de goede constructieve vragen en aanvullingen van Partij voor de Dieren en van BIJ1 bij de commissiebehandeling. Dat geeft me hoop dat we met dit werk wat we aan het doen zijn hier en daar echt een keer een leven kunnen redden. Ik kan alleen maar zeggen dat we tot op het bot gemotiveerd zijn om daarmee door te gaan.
De VOORZITTER (de heer Biljoen): Hartelijk dank voor deze toelichting. Dan gaan we over naar de eerste termijn van de raad. Ik geef als eerste het woord aan de heer Başoğlu. De heer BAŞOĞLU (sp): Dank u wel, voorzitter. Femicide is de uitkomst van macht, controle en ongelijkheid. Een vrouw zonder eigen inkomen, een betaalbare woning of veilige opvangplek en zorg is materieel minder vrij om aan geweld te ontsnappen. De SP steunt het voorstel met de kanttekening dat rode vlag herkennen alleen zin heeft als er iemand opneemt, ingrijpt en opvang biedt. Meer meldingen vereisen bijvoorbeeld meer capaciteit. Dat moeten we met elkaar goed organiseren. Reserveer bijvoorbeeld structureel meer geld voor Veilig Thuis, Philomena, hulpverleners en opvang waar huisdieren mee kunnen, zorg voor 1 vast aanspreekpunt, voldoende inkomen, betaalbare huisvesting en vooral ook menselijke opvolging. We zijn ook benieuwd hoe de indieners hiernaar kijken. Dat moeten we wel goed met elkaar regelen, anders gaat toch mis. Dat was het, tot zover. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dank u wel. De volgende op mijn lijstje is mevrouw Coşkun. Mevrouw COŞKUN (pvdd): Dank u wel, voorzitter. In de commissievergadering heeft Partij voor de Dieren inderdaad aandacht gevraagd om de relatie tussen de mensenmishandeling en dierenmishandeling bij elkaar te brengen. Want helaas, die is er.
55 procent van de mishandelende vrouwen met een huisdier geeft aan dat de dader ook het huisdier heeft mishandeld of zelfs gedood. 41 procent zegt dat niet te willen vluchten als er geen opvanglocatie is voor hun huisdier is geregeld. Partij voor de Dieren wil meer diervriendelijke opvanglocaties. Daarom dienen we de motie ‘zekerheid voor diervriendelijke opvang’ in. Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1357 Daarnaast willen wij ook dat huisdieren sneller opgevangen kunnen worden. Nu kunnen hulpverleners kunnen advies vragen tussen 9.00 uur en 17.00 uur. Dat kan beter. Met onze motie ‘lokale crisislijn voor de huisdieren van slachtoffers van geweld’ roepen wehet college op om te onderzoeken hoe deze crisislijn 24 uur open kan zijn. Voorzitter, wij hopen met deze moties dat de slachtoffers van femicide niet hoeven te kiezen tussen haar eigen veiligheid en de veiligheid van hun huisdier. Graag uw aandacht hiervoor en steun. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Mevrouw Coşkun heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Lokale crisislijn voor huisdieren van slachtoffers van geweld “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 10 september 2026, ter bespreking van het Initiatiefvoorstel Reitema e.a.
over 'Rotterdam strijdt samen tegen femicide'; constaterende dat: - 41% van de mishandelde vrouwen met huisdieren aangeeft niet te durven vluchten zonder hun huisdier; - Stichting Mendoo een unieke hulp- en advieslijn biedt voor hulpverleners die ondersteuning nodig hebben bij het vinden van een passende opvangplek voor een huisdier; - deze hulp- en advieslijn slechts van 9:00 tot 17:00 bereikbaar is; - hulpverleners in de praktijk soms veel tijd kwijt zijn aan het vinden van een passende opvangplek voor het huisdier van een slachtoffer; overwegende dat: - dierenwelzijnsorganisaties, zoals Stichting Mendoo en de Rotterdamse dierenbescherming, beschikken over expertise en netwerken die kunnen helpen om de opvang van huisdieren sneller te organiseren; - een snelle en passende oplossing voor de opvang van huisdieren kan voorkomen dat slachtoffers moeten kiezen tussen hun eigen veiligheid en de veiligheid van hun huisdier; verzoekt het college: - samen met Stichting Mendoo, de Rotterdamse Dierenbescherming en Veilig Thuis te onderzoeken wat de mogelijkheden zijn om hulpverleners, ook buiten kantooruren, advies te geven, bijvoorbeeld in de vorm van een crisislijn, over het vinden van een passende opvangplek voor huisdieren van sláchtoffers van huiselijk geweld; - de raad over de uitkomsten van dit onderzoek te informeren; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. Z.P.
Coşkun Motie 2. Zekerheid over diervriendelijke opvang “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 10 september 2026, ter bespreking van het Initiatiefvoorstel Reitema e.a. over 'Rotterdam strijdt samen tegen femicide'; constaterende dat: - 55% van de mishandelde vrouwen met huisdieren aangeeft dat de dader het huisdier heeft mishandeld of zelfs heeft gedood; Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1358 - 41% van de mishandelde vrouwen met huisdieren aangeeft niet te durven vluchten zonder hun huisdier; - er te weinig diervriendelijke opvanglocaties zijn voor slachtoffers van geweld; overwegende dat: - het College heeft aangegeven ernaar te streven toekomstige opvanglocaties, voor vrouwen zoveel mogelijk diervriendelijk te maken; - de daadwerkelijke uitvoering van dit streven afhankelijk is van de beschikbare financiële middelen; - de veiligheid van slachtoffers van huiselijk geweld nooit afhankelijk zou moeten zijn van de vraag of er op dat moment voldoende financiële middelen beschikbaar zijn voor de opvang van hun huisdier; - er voorkomen moet worden dat slachtoffers moeten kiezen tussen hun eigen veiligheid en de veiligheid van hun huisdier; verzoekt het college: - ervoor te zorgen dat slachtoffers van huiselijk geweld die met hun huisdier vluchten toegang hebben tot passende, diervriendelijke opvang; - de gemeenteraad zo snel mogelijk te
informeren wanneer dit streven niet gehaald lijkt te worden, en daarbij inzichtelijk te maken welke extra financiële middelen er nodig zijn om dit wel te realiseren; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. Z.P. Coşkun De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dan gaan we door naar de volgende spreker op mijn lijst, dat is mevrouw Van Dijk. Voor haar is het haar maidenspeech. Mevrouw VAN DIJK (lr): Voorzitter, bijna 8 jaar geleden stapte ik voor het eerst het Rotterdamse stadhuis binnen. Als student van 19 begon ik als stagiair op de fractie van Leefbaar Rotterdam. Want Leefbaar Rotterdam, dat was er met de paplepel wel ingegoten. Jaarlijks hoorde ik op 6 mei van mijn ouders dat ik als baby in de buggy meeliep met de indrukwekkende rouwstoet tijdens de uitvaart van Pim Fortuyn. Ik kom dus uit een echt Leefbaar gezin, een warm gezin waarin ik een zorgeloze jeugd heb mogen meemaken. De enige zorg die mijn ouders hadden, was of ik 's avonds laat wel eens veilig thuis zou komen, want die veiligheid is een groot probleem in onze stad. Het maakt niet uit waar je precies bent, als jonge vrouw voel je je vaak onveilig.
Tijdens het uitgaan, in het OV ofonderweg naar huis met je sleutels in je hand en een trackingapp op je telefoon, zodat je vriendinnen en je moeder in de gaten kunnen houden of je al bijna thuis bent. Dit alles zou niet nodig moeten zijn en we moeten dit als samenleving ook nooit normaal gaan vinden. Hoe kunnen we dat veiligheidsgevoel van vrouwen verbeteren en ook daadwerkelijk de veiligheid achter de voordeur aanpakken? Want wat nou als je dat warme gezin niet hebt en je je zorgen maakt over de veiligheid van je kinderen of die van jezelf, omdat je partner is veranderd in een dictator die alles wat je doet in de gaten houdt of je zelfs verbiedt om naar buiten te gaan, in plaats van die oude versie van die lieve man die je bombardeerde met cadeautjes. Dit zijn signalen van gebeurtenissen die uiteindelijk kunnen leiden tot femicide. Deze signalen zorgen er ook voor dat femicide te voorspellen is en dus te voorkomen. Daarom is het zo belangrijk dat er meer bekendheid komt over de rode vlaggen van intiem terreur die uiteindelijk kunnen leiden tot femicide. Helaas zijn we hier als samenleving toch nog onvoldoende bewust van. Daarom is het nodig om hier stevig op in te blijven zetten met bijvoorbeeld gerichte campagnes over die rode vlaggen en ook het bespreekbaar maken Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1359 daarvan.
Want het is vaak lastig om die zorgen bespreekbaar te maken met de mensen waar je die zorgen over hebt. Mensen weten vaak niet hoe ze dat moeten doen, maar het is zo belangrijk dat als je je zorgen maakt, je het ook echt bespreekbaar maakt. Als jetwijfelt, vraag om hulp. Die is er. Daarom mijn oproep vandaag: blijf de rode vlaggen bekend en bespreekbaar maken. Daarom ben ik er trots op dat wij hier vandaag stappen in zetten met dit initiatiefvoorstel dat strijd tegen femicide, omdat elke vrouw zich veilig moet voelen en ook daadwerkelijk veilig moet zijn, altijd en overal. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dank u wel voor deze mooie bijdrage. Dan is het volgende op mijn lijstje de heer Siemons. De heer SIEMONS (50plus): Dank u wel, voorzitter. Femicide dat is nogal iets, dat de vrouwen niet normaal over straat kunnen, vooral in de avonduren en wij hebben daar natuurlijk dan iets op gevonden, tenminste, een klein apparaatje dat we bij vrouwen misschien om de nek kunnen hangen of aan de sleutelbos en wanneer er onraad is, dat ze daar op kunnen fluiten. Dat is enorm en daar hopen we dan mee, een collega van mij is heel enthousiast daarover en is aan de slag gegaan. We hebben er inmiddels 500 van besteld en we gaan die ook onder andere aan de dames uitdelen.
We hopen hier in ieder geval een statement mee te maken dat de dames zich misschien een klein beetje veiliger voelen. In ieder geval, dat ze aandacht kunnen vragen als er iets gebeurt. Ik ga daar aan de initiatiefnemers allereerst eentje uitdelen. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Terwijl de heer Siemons door de raadzaal loopt om meer fluitjes uit te delen, kijk ik de raadzaal rond of er nog meer sprekers zijn op dit onderwerp. De heer Soytekin. Wel een klein verzoek, beste raadsleden, hoe verleidelijk het ook is, de fluit niet in deze raadzaal te gebruiken. De heer Soytekin, aan u het woord. De heer SOYTEKIN (denk): Voorzitter. Ik zal het kort houden. Ik heb 2 moties die ik wil indienen, die heb ik ook aangekondigd in de commissie, waar ik ook lovende woorden heb uitgesproken over het initiatief en hoe dat tot stand is gekomen. Wat ik wel jammer vind, is dat de wethouder toch in het debat in ieder geval bleef vasthouden aan dat publieke communicatie niet in meer talen kon. Wat ons betreft mag taal nooit het verschil zijn en het verschil maken tussen op tijd hulp vinden of te laat zijn. Daarom 2 moties. 1 om inieder geval in samenwerking met etnomediaorganisaties dan op die manier andere groepen te bereiken en een tweede motie om een uitzondering te maken op het zinnetje in het coalitieakkoord waarbij staat: publieke communicatie doen we alleen in het Nederlands en Engels.
Nu is het volgens mij gebruikelijk dat motietitels worden voorgelezen. Ik had gehoopt dat de burgemeester als voorzitter, maar ik heb alle vertrouwen in de heer Biljoen dat hij de motie titel in zijn geheel gaat kunnen voorlezen. U kunt dat. De VOORZITTER (de heer Biljoen): De heer Soytekin heeft de volgende moties ingediend. Motie 3. Stop geweld tegen vrouwen “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 10 september 2026, ter bespreking van het agendapunt 8.2 "Rotterdam strijdt tegen femicide"; constaterende dat: - huiselijk geweld, intimidatie, stalken, seksueel geweld en femicide in alle lagen van de Rotterdamse samenleving voorkomen, ongeacht achtergrond of afkomst; - Rotterdammers met verschillende achtergronden verschillende talen spreken en niet alle Rotterdammers de Nederlandse taal voldoende beheersen om belangrijke informatie goed te begrijpen; Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1360 - het college ervoor kiest om dienstverlening waar mogelijk in het Engels beschikbaar te stellen en gerichte, niet-publieke communicatie indien nodig in andere talen aan te bieden; - er raadsbreed een gevoel van urgentie bestaat om femicide en de escalatie van geweld tegen vrouwen effectief aan te pakken; overwegende dat: - bij het voorkomen van femicide niet alleen hulpverlening en handhaving van belang zijn, maar ook het tijdig bereiken van mensen die
gevaar lopen; - begrijpelijke en toegankelijke informatie daarbij van levensbelang kan zijn; een waarschuwing, handelingsperspectief of verwijzing naar hulp alleen effectief is als de boodschap daadwerkelijk wordt begrepen; - taal nooit een drempel mag zijn tussen een Rotterdammer en informatie die mogelijk een leven kan redden; - de gemeente daarom bij communicatie over femicide alles in het werk moet stellen om inwoners, ongeacht hun taalachtergrond, daadwerkelijk te bereiken; verzoekt het college: - voor dit specifieke onderwerp een uitzondering te maken op het uitgangspunt in het coalitieakkoord, zodat ook publieke communicatie over geweld tegen vrouwen/ femicide in meerdere talen, zowel fysiek als digitaal, wordt aangeboden, in ieder geval in de meest gesproken talen van Rotterdam; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. S. Soytekin Motie 4.
Een taalbarrière mag nooit levens kosten “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 10 september 2026, ter bespreking van het agendapunt 8.2 "Rotterdam strijdt tegen femicide"; constaterende dat: - huiselijk geweld, intimidatie, stalken, seksueel geweld en femicide in alle lagen van de Rotterdamse samenleving voorkomen, ongeacht achtergrond of afkomst; - Rotterdammers met verschillende achtergronden verschillende talen spreken en niet alle Rotterdammers de Nederlandse taal voldoende beheersen om belangrijke informatie goed te begrijpen; - het college ervoor kiest om dienstverlening waar mogelijk in het Engels beschikbaar te stellen en gerichte, niet-publieke communicatie indien nodig in andere talen aan te bieden; - er raadsbreed een gevoel van urgentie bestaat om femicide en de escalatie van geweld tegen vrouwen effectief aan te pakken; overwegende dat: - bij het voorkomen van femicide niet alleen hulpverlening en handhaving van belang zijn, maar ook het tijdig bereiken van mensen die gevaar lopen; - begrijpelijke en toegankelijke informatie daarbij van levensbelang kan zijn; een waarschuwing, handelingsperspectief of verwijzing naar hulp alleen effectief is als de boodschap daadwerkelijk wordt begrepen; - taal nooit een drempel mag zijn tussen een Rotterdammer en informatie die mogelijk een leven kan redden; de gemeente daarom bij communicatie over femicide
álles in Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1361 het werk moet stellen om inwoners, ongeacht hun taalachtergrond, daadwerkelijk te bereiken; - naast de inzet van de 'standaard (media) kanalen', ook de inzet van etnomedia kan zorgen voor een begrijpelijke en toegankelijke informatievoorziening voor alle Rotterdammers; verzoekt het college: - bij communicatie over femicide en geweld tegen vrouwen ook etnomedia in te zetten; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. S. Soytekin De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Ik wil wel benadrukken dat uw spreektijd voor vandaag op is. Dan gaan we naar mevrouw Rojer van D66. Mevrouw ROJER (d66): Dank, voorzitter. Femicide is misschien wel 1 van de meest schrijnende vormen van gendergelijkheid en als deelnemer van de werkgroep steunt D66 natuurlijk dit voorstel daarom van harte. Zoals collega Verweij zei: je kan kritisch zijn op dit voorstel, want wie is er nou tegen? Maar wij zijn juist van mening dat dit voorstel het probleem agendeert op de juiste agenda, de veiligheidsagenda en dat het daarom juist heel belangrijk is.
Het voorstel is ook echt geschreven als een weg en niet een eindpunt.Waar dat bijvoorbeeld uit blijkt, is het feit dat erin staat dat we gaan kijken of we met een femicide monitor lokaler inzicht kunnen krijgen in de cijfers, zodat we daar lokaal op kunnen bijsturen. Dat is iets waarvan de burgemeester bij de commissiebespreking al heeft toegezegd daar in ieder geval voor te gaan lobbyen. Daar wil ik meegeven: dat is voor D66 heel belangrijk, dat we ook echt op die onderzoeks- en die cijfers blijven zitten zodat we gericht interventies kunnen nemen. Maar daarmee zijn wij heel blij met dit plan, waarbij we echt kijken naar de oorzaken en echt vooruitkijken. Veel dank aan de trekkers. Dank. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dank. Dan gaan we nu naar de heer Wempe. De heer WEMPE (volt): Dank, voorzitter. In alles wat al is gezegd, wil ik toch ook nog benadrukken dat wij trots zijn op het partijoverstijgende karakter van dit initiatiefvoorstel. Dit past bij de manier waarop Volt politiek wil bedrijven, met en naast elkaar voor destad, in plaats van tegenover elkaar, samen. Ook tijdens de commissiebehandeling hebben we gezien dat het ons allemaal aangaat. Alle partijen waren bereid om mee te denken over hoe het voorstel nog beter kon. Dat is belangrijk, want hier geven we echt een signaal mee af: deze stad strijdt samen tegen femicide. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dank u wel.
Dan gaan we nu naar de heer Isaack van BIJ1. De heer ISAACK (bij1): Dank u wel, voorzitter. Wij willen nogmaals onze en mijn dank uitspreken aan de werkgroep voor dit initiatiefvoorstel. We zijn heel blij dat dit zo breed wordt gedragen in deze raad. Echter bestaat veel van het gemeentelijk beleid rondom gendergerelateerd geweld uit reactieve maatregelen die vaak pas in werking treden wanneer er al sprake is van geweld en intimidatie. Bovendien is het vaak gericht op vrouwen, zoals het herkennen van signalen en rode vlaggen. Hierin ontbreekt, wat BIJ1 betreft, de erkenning dat femicide een maatschappelijk mannelijkheidsprobleem is. Femicide en gendergerelateerd geweld worden vaak gepleegd door mannen en hangen volgens onderzoeker sterk samen Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1362 met schadelijke ideeën over mannelijkheid die in alle lagen van de samenleving zitten en constant worden genormaliseerd. Dit vraagt dan ook een nadrukkelijke rol van mannenemancipatie, in beleid, tegen gerelateerd geweld. BIJ1 gelooft dat we echte systeemverandering pas waar kunnen maken wanneer we beginnen met het transformeren van toxische mannelijkheidsnormen zoals agressie en dominantie. Het voorlichten van mannen over alle alledaagse seksisme en veilige plekken bieden aan mannen om over gevoelens te praten.
Dit draagt niet alleen bij aan de bevrijding van vrouwen en LHBTIQA+- personen, maar bevrijdt ook mannen van de beperkende invullingen van mannelijkheid en geeft hun de ruimte om mens te zijn. Als we femicide voor goed willen uitbannen, moeten we verder gaan dan alleen symptoombestrijding. We moeten het probleem aanpakken bij de wortel. We moeten afrekenen met de cultuur die femicide mogelijk maakt en dat betekent dat wij mannen ook moeten veranderen. Daarom dienen we vandaag een motie in om mannenemancipatie en het doorbreken van toxische mannelijkheidsnormen een onderdeel te maken van de aanpak van gendergerelateerd geweld en hier in gesprek te gaan met partners met expertise rondom mannen-emancipatie, zoals Emancipator. Tot zover. De VOORZITTER (de heer Biljoen): De heer Isaack heeft de volgende motie ingediend. Motie 5. Pak femicide en vrouwenhaat aan bij de wortel “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 10 september 2026 ter bespreking van agendapunt 8.2 Het herziene initiatiefvoorstel Reitema e.a.
over 'Rotterdam strijdt samen tegen femicide'; constaterende dat: - er in Nederland elke 8 dagen een vrouw wordt vermoord; - het college verschillende plannen heeft om femicide aan te pakken, waaronder door de uitvoering van het raadsinitiatief Rotterdam strijdt samen tegen Femicide; - de plannen uit het initiatiefvoorstel voornamelijk bestaan uit reactieve maatregelen, die vaak pas in werking treden wanneer er al sprake is van geweld en intimidatie, zoals het herkennen van signalen en rode vlaggen; - femicide en gendergerelateerd geweld vaak worden gepleegd door mannen en volgens onderzoek sterk samenhangen met schadelijke ideeën over mannelijkheid die in alle lagen van de samenleving zitten1; overwegende dat: - femicide een urgent maatschappelijk probleem is dat bij de wortel moet worden aangepakt; - de Rotterdamse aanpak tegen femicide naast reactieve maatregelen ook maatregelen nodig heeft die zich richten op preventie en mannen deel van de oplossing maken; - preventie in deze context kan bestaan uit het transformeren van toxische mannelijkheidsnormen zoals agressie en dominantie, het bestrijden van genderstereotypen, voorlichtingen aan mannen over alledaags seksisme en veilige plekken bieden aan mannen om over gevoelens te praten; - dit niet alleen bijdraagt aan de bevrijding van vrouwen en lhbtqia+ personen, maar ook mannen bevrijd van beperkende invullingen van
mannelijkheid en hen de ruimte geeft om mens te zijn; - mannenemancipatie daarom een integraal onderdeel moet zijn van de aanpak van femicide; verzoekt het college om: - mannenemancipatie, het doorbreken van toxische mannelijkheidsnormen en gendergerelateerd geweld een belangrijke plek te geven in het beleidskader aanpak huiselijk geweld; Notulen raadsvergadering van 10 september 2026 pagina 1363 - hierover in gesprek te gaan met partners met expertise rondom mannenemancipatie, zoals Emancipator; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T.J.D. Isaack 1https://emancipator nl/longread-geweld-voorkomen/# De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dan gaan we door naar de volgende, dat is mevrouw Verouden van het CDA. Mevrouw VEROUDEN (cda): Dank, voorzitter. Er is al hulde uitgesproken voor deze samenwerking. Ook namens het CDA complimenten daarvoor. Het is in de commissie ook al goed en doorwrocht besproken. Er is nog 1 punt waar ik ook hier aandacht voor zou willen vragen, dat zijn de gekoppelde meldsystemen. Juist dat concrete voornemen ontbreekt in de samenwerkingsagenda. De landelijke femicide monitor is een waardevol instrument, maar blijft wel een instrument dat achteraf monitort en onderzoekt. Wat het CDA betreft, is dat nog niet genoeg.
We spreken ons dan ook actief uit voor het koppelen van de bestaande meldsystemen, zodat ook dat patroon van huiselijk geweld niet pas achteraf zichtbaar wordt. Dat is dan ook het verschil tussen registreren wat er is misgegaan en op tijd kunneningrijpen. De burgemeester heeft dat ook in de commissie beaamd en wij zijn blij dat zij zich daar ook voor blijft inzetten en dat het streven is. Wij volgen dit punt met extra zorg en zijn ook benieuwd of de burgemeester kan toezeggen de raad daar actief over te blijven informeren. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dank. Dan ga ik naar de volgende, dat is de heer Van Dijk. De heer VAN DIJK (cu): Dank u wel, voorzitter. Ook onze dank en waardering voor de inzet van de initiatiefnemers en ook onze steun voor alle aandacht die er voor dit onderwerp is. Voorzitter, bij het lezen van het voorstel viel het ons op hoeveel nadruk er gelegd wordt op het belang van preventie. Als ChristenUnie vinden we het belangrijk om dat nog eens te onderstrepen, dat we niet alleen maar reageren als geweld escaleert, maar juist eerder proberen in te grijpen. We zien dan ook mogelijkheden om de preventieve kant verder te versterken, met name rondom kinderen, plegers en gezonde relaties. We hopen dat de preventie in onze stad dankzij dit voorstel verder versterkt wordt. De VOORZITTER (de heer Biljoen): Dank u wel.