20260709- Notulen van de raadsvergadering van 9 juli 2026
Tekst van het document
Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 945 Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 9 juli 2026 Notulen van de raadsvergadering van 9 juli 2026 ochtendzitting Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 13 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 45 leden, namelijk de heer I.P. Duin, de heer M. Verhoef, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw V.A. Bruin, de heer G.F.E. Koster, de heer T. Roskam, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer E.P.J. Verweij, mevrouw C.A. Engels, de heer J.C. Siemons, mevrouw Z.P. Coşkun, mevrouw M. Laamairi, de heer G.G. van Dijk, mevrouw C.M. Zeegers, de heer R. Buijt, de heer F. Achbar, mevrouw I. van der Meer, de heer T.B. Versnel, de heer T. de Haan, mevrouw S.L. Rojer, de heer D.M. Hamhuis, de heer N.L. Redelinghuys, de heer B. Doğan, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer D.H. Monge Vega, de heer S.M. Bonte, de heer E. Başoğlu, de heer D.J. van Dommelen, de heer Ö. Kaya, de heer L.P.A. Dekkers, de heer S. Leewis, mevrouw J.M. de Bruijn, mevrouw J.L. Baán, mevrouw A. Kockelkoren, mevrouw S. Reitema, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer M.H. Biljoen, de heer J. Jaspar, de heer K.J.P. van Eikeren, de heer J.P. Postma, de heer S. Soytekin, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, mevrouw M.E. van Dijk, de heer T.J.D. Isaack en mevrouw J.M. Nunnely Namens het college zijn tegenwoordig: Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.
Opening en mededelingen De VOORZITTER: Ik open deze bijzondere raadsvergadering en heet u allen hartelijk welkom. Ook welkom aan onze gasten. Ik zie wat bekende gezichten achterin zitten, degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers en in het bijzonder de mensen die hier nog zijn voor de mensen die aan deze kant van de tafel zitten en zo meteen afscheid gaan nemen. Het is toch een bijzonder moment en fijn dat die betrokkenheid er steeds is. We hebben 1 bericht van verhindering: mevrouw Nunnely heeft aangegeven wat later aanwezig te zijn vanwege het heuglijke feit dat haar zoon zijn diploma krijgt. 2. Vaststelling van de agenda voor de bijzondere raadsvergadering van 9 juli 2026 De VOORZITTER: Ik zal nu de agenda met u doornemen en aan het eind zal ik u gelegenheid geven nog aanvullende opmerkingen te maken. Vandaag staat eerst in het teken van het afscheid en daarna de benoeming van wethouders. Er staat 1 debat op de agenda over het coalitieakkoord. Na de benoeming van de wethouders worden er nog vacatures in de raad ingevuld die ontstaan vanwege de benoeming van diezelfde wethouders. Wij stemmen vandaag niet over de moties bij het debat over het coalitieakkoord, aangezien de tweede termijn van het debat over het coalitieakkoord op donderdag 16 juli, volgende week donderdag, plaatsvindt.
Dan kom ik nu bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel van het presidium is om vandaag 2 uur spreektijd op de klok te zetten en 2 uur voor de termijn volgende week. Deze tijden zijn uitwisselbaar. Dus als u tijd over heeft vandaag, mag u het meenemen. Als u denkt: ik ga al mijn tijd vandaag gebruiken, dan heeft u volgende week niets meer. Heeft dat uw instemming? Dat is het geval, dan is dat hierbij besloten. Zo meteen, na Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 946 afloop van het ochtenddeel, verwacht ik rond 12.00 uur een lunch. Die is beschikbaar, zoals gebruikelijk, op de omloop voor de raadszaal. 3. Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2026 week 26 en 27 De VOORZITTER: Dan komen we bij agendapunt 3, mededelingen van de ingekomen stukken aan de raad en de commissie, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2026, week 26 en 27. Ik stel u voor de behandelwijze, zoals vermeld bij het desbetreffende stuk, vast te stellen en als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het bijbehorende BP nummer te noemen dat bij het stuk staat. Wenst iemand hierover het woord? Dat is niet het geval. Dan constateer ik dat daarmee ook de lijst van ingekomen stukken is vastgesteld. 4.
Afscheid van de wethouders die niet terugkeren in het college van burgemeester en wethouders De VOORZITTER: Dan komen we bij het afscheid van de wethouders die niet terugkeren in het college van burgemeester en wethouders. Ik ga hen allen toespreken. Daarvoor ga ik me naar die kant bewegen. Dan gaan wij allemaal aandachtig luisteren, hopelijk, naar alle woorden die aan deze kant en daar nog ook toegesproken worden. Geachte aanwezigen, vandaag nemen we afscheid van een aantal wethouders. Dan zouden we inderdaad kunnen stilstaan bij alle dossiers, besluiten, resultaten, maar dan stonden we hier natuurlijk nog uren. Dat is dan nog veel te lang om allemaal door te voeren, zeker bij de heer Lansink-Bastemeijer, die heeft zoveel op zijn palmares staan, daar blijven we over aan het praten. Maar die verhalen bewaren we ook al voor de afscheidsrecepties, ofwel hier of bij de politieke partijen zelf. Daar kunnen dan ook alle saillante en sappige anekdotes worden gedeeld. Met 1 uitzondering, zeg ik er meteen bij, want aan de heer Kasmi ga ik vandaag wat meer ruimte besteden, omdat dit de enige gelegenheid is waarop ik hem kan toespreken en daar ga ik gretig gebruik van maken.
Vandaag wil ik voor u, de gemeenteraad, mijn dank uitspreken namens de stad aan de bestuurders die zich dag in dag uit hebben ingezet voor ons mooie Rotterdam, met een groen-wit hart en een koel hoofd, voor alle 674.000 inwoners bij wie zij ook blijvende impact hebben gemaakt. Want uiteindelijk herinneren we bestuurders over hoe ze hebben bestuurd, om de keuzes die ze maakten, om de mensen die ze raakten en op de manier waarop ze zich verbonden aan deze stad. Gisteravond heb ik al een aantal wethouders van Leefbaar Rotterdam toegesproken bij hun afscheidsreceptie, maar sta mij hiertoe nogmaals de heren Buijt en Simons, hij zit daar, nogmaals te bedanken voor hun tomeloze inzet voor de stad die zij in hun DNA dragen. Geachte wethouder Buijt, beste Ronald. Jij werd wethouder zorg in een periode waarin de druk op onze zorg en de ondersteuning groot was. Een periode waarin steeds duidelijker werd dat we moesten zorgen voor mensen die hulp nodig hebben, maar ook eerlijk moeten kijken naar de houdbaarheid van ons zorgstelsel. Wie jou kent, is bekend met je directe benadering. Je benoemt wat er speelt, maar zoekt ook naar de oplossingen. Met jouw Rotterdamse directheid en vasthoudendheid heb je ingezet voor een zorgzame en duidelijke stad. Dat kwam misschien wel het meest zichtbaar naar voren in de aanpak buitenslapers. Een stevige titel voor een stevig plan.
Een aanpak waarin ruimte was voor opvang en ondersteuning, zoals de bijzondere opvang voor dakloze EU-migranten, maar ook voor grenzen waar mensen hulp weigerden. Je liet ermee zien dat menselijkheid en duidelijkheid geen tegenstellingen zijn. Juist samen vormen ze de basis van goed bestuur. Dank voor jouw betrokkenheid, je eerlijkheid en inzet voor Rotterdammers die onze aandacht het hardst nodig hebben. Dan is er nu gelegenheid voor de heer Buijt, als hij dat wenst, om zelf nog een woordje te spreken. Alleen als hij dat wenst. Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 947 De heer BUIJT (wethouder): Dank, voorzitter. Ik wil u allereerst bedanken voor de ontzettend mooie woorden die u gisteren, niet dat dit helemaal niet ertoe deed, maar die was, heel terecht heel kort en zakelijk. Gisteren hebt u echt heel mooie woorden tot mij gesproken. Ik was daar heel blij om. Mijn familie was daarbij, vrienden waren daarbij en die waren heel erg onder de indruk van wat u ook gezegd heeft. Ik wil u daar nogmaals voor bedanken. Naar de raad wil ik zeggen: ik ben op een maandagavond in oktober benoemd. Ik ben er iets later bijgekomen. Heel veel mensen hadden toen dezelfde kleur aan als mijn overhemd, allemaal in het wit. Ze stemden tegen mij omdat ik geen vrouw was, waar ik helemaal niets aan kon doen, maar ik kreeg heel veel tegenstemmen.
Een dag later was het gelijk commissie begroting van de zorg voor de begroting 2023. Ik werd op maandag benoemd en op woensdag was die commissie, dus ik moest flink buffelen. Maar er was wel een overeenkomst met mijn slot als wethouder, want ik stopte gisteren, ik had mijn afscheidsreceptie, maar 's avonds had ik hier nog een loodzwaar debat in de raad. Bij de eerste begrotingsbehandeling kreeg ik direct een motie van treurnis aan mijn broek. Of die gisteravond ook gegeven is, dat blijft in deze kamer, want dat was in beslotenheid. Maar in ieder geval, daarna is het best goed gekomen, heb ik een goede samenwerking met de raad gehad en kijk ik met heel veel voldoening en trots terug op de afgelopen periode. Het was een eer om deze stad te mogen dienen. Ik hebmet heel veel plezier gedaan. Ik wens mijn opvolgers, mijn portefeuille is aardig versnipperd, René, Astrid, Jeroen en Diederik, ontzettend veel succes. Ik ga een paar weken met vakantie, maar daarna staat mijn telefoon voor jullie open als ik jullie moet bijpraten, als jullie inside information willen die niet alleen van de ambtelijke kant komt, weet me te benaderen. Ik sta daar uiteraard voor open. Ik wil ontzettend graag het wethoudersteam bedanken, in het bijzonder Robert. Hij was echt natuurlijk de politiek leider en de initiator van de coalitie Eén Stad.
Hij heeft dat echt geweldig gedaan, ook achter de schermen, want er komt een hoop kijken, kan ik jullie zeggen, bij 4 jaar coalitie. Ik wil mijn team bedanken dat daarboven zit en natuurlijk ook Manon, die is nu raadslid, maar die is jarenlang mijn steun en toeverlaat. Echt een topper, wordt algemeen geroemd. Voor de rest natuurlijk iedereen, natuurlijk de bodes, iedereen in de ondersteuning. Het is echt super hoe je als wethouder in de watten wordt gelegd. Ik ga de lunches missen, die worden stukken minder gezond, zal ik waarschijnlijk moeten constateren. Ik kijk ernaar uit, dadelijk aan de andere kant van de tafel, vanmiddag al, een heel andere rol. Misschien ook een soort bevrijding. Ik wens iedereenontzettend veel succes de komende periode. Het was een groot genoegen om jullie te mogen dienen. Ik ben echt dankbaar voor de samenwerking met iedereen in deze raadzaal. Dank u wel. De VOORZITTER: Dank. Dan komen we nu bij de heer Simons. Beste Robert, jij bracht een bijzondere achtergrond mee naar het college. Voordat je bestuurder werd, kende je de wereld van de zeevaart van binnenuit. Misschien verklaart dat ook iets van jouw manier van besturen. Je weet: een schip blijft niet alleen op koers door alleen naar de horizon te kijken, er moet gestuurd worden, er moeten keuzes worden gemaakt en je moet extra stevig staan wanneer de golven hoog gaan.
Met jouw havenhart keek je naar Rotterdam als een stad die altijd in beweging is. Een stad van aanpakken, ondernemen, vooruitkijken, maar ook een stad waarin economische kracht uiteindelijk betekenis krijgt door de mensen die hier wonen en werken. Je bracht ervaring, nuchterheid en daadkracht mee. Geen woorden om de woorden, maar vooral de vraag: wat moet er gebeuren in het echte leven van mensen? Met jouw kenmerkende directheid bokste je resultaten bij elkaar voor de Rotterdammers. Met een tevreden blik zagen we je menigmaal op je balkonnetje staan. Turend over de stad als een kapitein over de zee, de woelige baren en stromingen trotserend en duidelijke rooksignalen voor iedereen die er een neusje voor had. Beste Robert, dank voor je inzet, je betrokkenheid en je bijdrage aan Rotterdam. Houd koers in Maassluis. De heer SIMONS (wethouder): Het is bijzonder om hier voor de laatste keer te mogen staan na 20 jaar Rotterdamse politiek. Dit is de zesde gemeenteraad waar ik, weliswaar kort nu, mee heb mogen samenwerken. Burgemeester en anderen, dank voor de afscheidsreceptie, voor de mooie woorden. Het heeft me echt goed gedaan. Gisteravond ben ik wat laat gaan slapen en toch nog even, ook naar aanleiding van de receptie, teruggedacht over de periode Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 948 en mijn politieke carrière hier.
Ik zal het kort houden, maar ik wil toch een paar adviezen meegeven, wat ik heb geleerd de afgelopen 20 jaar van de Rotterdamse politiek. Ten eerste hebben alle 45 gemeenteraadsleden wat gemeen met elkaar. Ze willen de stadverbeteren, houden van politiek, dat is altijd al heel mooi om te beseffen. Daarna komen de wat ideologische verschilpunten, maar mijn ervaring is dat op 8 van de 10 onderwerpen we het altijd in grote meerderheid eens zijn. Wat mijn advies aan jullie is: sluit bondjes. Of je nu in de oppositie zit of in de coalitie, hoe klein dan ook. Het heeft allemaal betekenis voor de stad. Als je de inhoud vooropstelt en niet de ideologie, de ideologie is soms belangrijk, maar vaak zitten mensen in een stad toch te wachten op een schone straat of de lantaarnpaal moeten doen, of dat nou eindelijk eens een keer die brug wordt aangelegd zodat er weer een verbinding bijkomt. Maar ga met elkaar in gesprek over de inhoud en dan, is mijn ervaring, kun je een heel eind komen. Ik wens jullie allemaal heel veel succes en wijsheid. Ik zal het van een afstandje bezien en als het nodig is, schrijf ik wel een mooie column. De VOORZITTER: U kunt ook nog altijd komen inspreken natuurlijk, als betrokken inwoner. Dan komen we nu bij wethouder Norville. Beste Abigail, jij bent degene die als laatste bij dit college is gekomen, maar hoe jij je werk deed, leek het alsof je er al jaren zat.
Jouw daadkracht is vermaard. Je hebt een koel hoofd, een scherpe blik en ook opgestroopte mouwen, ze zijn vandaag kort, maar spreekwoordelijk opgestroopt. Zo hebben we je ook leren kennen. Maar ook je warme hart voor de mensen voor wie je het deed. Je bracht die overtuiging met een groot gevoel voor rechtvaardigheid mee naar zowel raad als college. In jouw werk staat de menselijke maat bovenaan, waarbij steeds de vraag is: wat betekent dit voor de mensen die ermee te maken krijgen? Voor hen die het moeilijk hebben, voor de mensen die ondersteuning nodig hebben, voor inwoners die verdwalen in systemen. Ik wil met name jouw inzet voor de toeslagenouders benoemen. Je hebt daar ongelooflijk veel inzet op gepleegd en je hebt daar ook echt zaken voor elkaar gekregen. Ik denk dat we in die korte tijd zo ongelooflijk betekenisvol werk, dat je dat hebt gedaan voor hen, daar wil ik je met name ook voor bedanken. Je zette je ook in voor een overheid die niet alleen de regels kent, maar ook de mensen erachter ziet, in alle kracht en ook soms in kwetsbaarheid. Een overheid die naast Rotterdammers staat en oog heeft voor de verhalen achter de cijfers. Maar niet alleen je doorzettingskracht zal ons bijblijven, ook je oprechte betrokkenheid, je medemenselijkheid en je onvermoeibare inzet voor Rotterdam en alle Rotterdammers.
Ik hoop dat je dat, in wat voor rol ook die je straks gaat bekleden, nog steeds zal blijven doen, want die inzet kunnen wij goed gebruiken. Dank je wel. Mevrouw NORVILLE (wethouder): Zo'n anderhalf jaar geleden, toen nog werkzaam in Den Haag, zag ik een gemiste oproep op mijn telefoon en een nog onbeantwoorde vraag: of ik wethouder wilde worden in de stad waarin ik woon en leef op armoede, schulden, taal en toeslagen, onderwerpen waar ik veel om geef. Maar altijd ambtenaar geweest en bewust geen lid van een politieke partij. Moeilijk, moeilijk, moet mijn autonome zelf dat nou wel willen? Maar soms moet je kleur bekennen, is wat Faouzi Achbar tegen mij zei.Ik heb veel gezien en gehoord, geluisterd en opgeschreven en als ik het voor het zeggen had gehad, was ik nog 4 jaar gebleven. Politiek kan mooie resultaten bereiken, maar is soms ook een lelijk spel. Na 6 weken onderhandelen en er dan uitgegooid worden, was dat zeker wel. Maar wat een steun, liefde en respect heb ik ontvangen van de mensen van DENK. Gelovig ben ik er niet van geworden, maar samenwerken met jullie was werkelijk een godsgeschenk.Onze wegen scheiden nu, maar wij zijn matties voor live, slechts een telefoontje of appje verwijderd van elkaar, dat staat buiten kijf. Wat neem je mee uit deze anderhalf jaar, is nu de meest gestelde vraag aan mij.
Dat zijn al die Rotterdammers die zich elke dag belangeloos inzetten voor een ander, dat maakt mijn hart blij. Vertrouwen komt te voet en vertrekt vaak weer te paard, dus dat toeslagen gedupeerden mij een beetje hebben vertrouwd, voelt ongeëvenaard. Ik hebhet altijd gezegd en meen het ook echt: je bent niet het toeslagenschandaal. Een goed leven zonder stress wens ik voor jullie allemaal. Een goed team, zit achterin de zaal, is broodnodig, niemand kan het alleen. Jullie steun is onmisbaar geweest, jullie weten dat ik dat meen. Ook Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 949 alle andere ambtenaren bedank ik vanaf hier, want ja, al die voorbijgangers aan politici, gelukkig hebben we macht vier. Ook dank aan het college, de voorzitter en natuurlijk u als raad, aan de chauffeurs, gastvrouwen en gastheren, de cappuccino kwam nooitte laat. Rotterdam, de stad waarin ik woon en leef, maar straks niet meer werk. De liefde voor mijn stad verdwijnt niet, dat gevoel blijft even sterk. Ik wens coalitie en oppositie veel succes met elkaar en de stad, laat die dynamiek tot iets moois leiden, want Rotterdam verdient precies dat. Dank je wel. De VOORZITTER: Dank je wel. Wat een talent hebben wij in het college zitten, nooit geweten. Te laat. We gaan naar wethouder Achbar. Beste Faouzi, jij bracht de volstrekt unieke invulling mee in je werk.
Jij liet zien dat Rotterdam pas echt een stad van iedereen is, wanneer alle verhalen onderdeel zijn van ons gezamenlijke verhaal. Wanneer mensen niet alleen mogen meedoen, maar zich ook gezien weten en erkend voelen. Ik moet in het bijzonder terugdenken aan jouw inzet voor het Moluks monument. Wat je daar voor hebt gedaan en hoe we daarin hebben opgetrokken met elkaar en hoe bijzonder het was dat we onlangs het monument hebben kunnen onthullen. Maar ook de jaarlijkse Keti Koti viering en het programma rond het slavernijverleden. Daar heb je belangrijke stappen gezet in het zichtbaar maken van alle, zeker ook de pijnlijke facetten, van de Rotterdamse en de Nederlandse geschiedenis. Jij wist steeds de verbinding te leggen tussen verleden en toekomst, want erkenning gaat niet over terugkijken. Het gaat er ook over hoe wij in deze tijd samen verder bouwen aan een stad waarin iedereen zich thuis voelt en gezien weet. Natuurlijk, wie Faouzi zegt, zegt ook stijl. Jij kwam altijd goed voor de dag met gevoel voor detail en een uitstraling waarvan iedereen wist: die wethouder, die is wel gearriveerd. Van strakke snit in driedelig, het is nog net geen driedelig, maar strakke snit, tot en met een suave sportief trainingspak. De zorg en de aandacht die je voor de stad hebt, pas je ook op jezelf toe. Maar achter dat verzorgde uiterlijk zat vooral inhoud.
Een bestuurder met een groot hart voor de zorg voor mensen en stad en daarom heel veel dank voor je energie, je overtuiging en je inzet. Dank je wel. De heer ACHBAR (wethouder): Voorzitter, dank voor deze mooie woorden. Beste vrienden, vier jaar lang heb ik de eer gehad om wethouder van Rotterdam te mogen zijn. Vier prachtige jaren waarin ik mij met hart en ziel heb ingezet voor onze stad en haar inwoners. Ik moet zeggen: het voelde niet als een baan, maar eerder als een voorrecht. Samen hebben we kleur gegeven aan de stad en bruggen geslagen tussen mensen, organisaties en gemeenschappen. We hebben laten zien dat verschillen geen obstakel hoeven te zijn, maar juist een kracht kunnen vormen voor onze stad. Daar kijk ik oprecht ook met trots op terug. Ik wil iedereen bedanken met wie ik de afgelopen jaren heb mogen samenwerken. Dat zijn collega's, de gemeenteraad, maatschappelijke organisaties, vrijwilligers, de bodes, chauffeurs, mijn team en alle ambtenaren en natuurlijk alle Rotterdammers. Zonder jullie was dit niet mogelijk geweest. Natuurlijk heeft de manier waarop deze periode eindigt voor mij een bittere nasmaak. Maar ook dat hoort soms bij de politiek en daar komen we best wel overeen. Wat blijft zijn de mooie herinneringen, de resultaten die we samen hebben bereikt en de mensen die ik heb mogen ontmoeten.
Rotterdam zit in mijn hart en zal altijd een bijzondere plek houden. Daarom neem ik vandaag geen afscheid van de stad, maar alleen van deze rol en zoals Arnold Schwarzenegger ooit zei: I’ll be back. De VOORZITTER: Dan mag ik het woord richten tot wethouder Lansink-Bastemeijer. Beste Pascal, jij bracht een frisse blik en een duidelijke ambitie mee voor de toekomst van Rotterdam. Je liet van meet af aan zien dat de stad van morgen vandaag begint. Dat vergroening, klimaat en de inrichting van onze leefomgeving geen onderwerpen zijn voor later, maar dat we de keuzes nu al moeten gaan maken. Jij durfde vooruit te kijken. Niet alleen naar de problemen van vandaag, maar ook naar de wereld van alle generaties Rotterdammers die nog moeten komen. Juist door die wijze van denken en doen, leverde dat de toekomstvisie Groene Waterstad 2050 op. We hebben op het watergebied ook veel samen Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 950 mogen werken en dat was altijd een groot plezier. We hebben altijd een beetje een afwijking dat we dat allebei leuk vinden en de rest vind het niet zo heel interessant, maar wij wel. Jouw eigen initiatief, geboren uit 2 woorden die inmiddels onlosmakelijk met jou verbonden zijn. Weet je ze? Radicaal groen, radicale vergroening. Dat is geen liberaal gebbetje, maar een oprechte overtuiging.
Een uitnodiging om opnieuw naar ons mooie Rotterdam te kijken, om groen en water weer rijkelijk in de haarvaten van de stad te brengen. Met deze diepe wens, maar ook de open houding en je aanstekelijke enthousiasme wist je mensen mee te nemen in de zoektocht naar de stad die Rotterdam wil en kan zijn. Ik dank je ongelooflijk voor die visie, maar ook voor je vrolijke volharding. Dank je wel. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (wethouder): Dank je wel. Ik kan gelijk de helft van mijn speech terzijde leggen. Maar ik heb, zoals u van mij gewend bent, natuurlijk een Castroiaanse speech voorbereid van ongeveer anderhalf uur en 22 seconden. Ga er maar even voor zitten, dan kunnen we in ieder geval een goed verhaal beluisteren. Maar, voorzitter, aan alles komt een eind, ook aan mijn tijd als wethouder en als politicus in de mooiste stad van Nederland. Toen ik begon, wist ik dat het intensief zou worden. De afgelopen periode heb ik mogen werken aan handhaving, mobiliteit en buitenruimte. Portefeuilles waarbij iedereen deskundige is. Dat bedoel ik positief, want Rotterdammers zijn betrokken. Ze zeggen waar het op staat, soms vriendelijk, maar vaak ook iets directer, maar altijd uit liefde voor hun stad hun wijk of straat. Eerlijk gezegd: dat is misschien ook precies zoals het hoort en wat ik ook zo ontzettend zal gaan missen.
De gesprekken met bewoners, ondernemers en debatten met uw raad, dat is waar ik echt ontzettend goed op ging, dat weet iedereen die mij kent. Deze raad is nooit verlegen geweest om een mening en gelukkig maar. We hebben elkaar stevig bevraagd, soms flink uitgedaagd en af en toe gedacht: hoe laat wordt het vandaag weer? Maar uiteindelijk deden we dat allemaal vanuit dezelfde overtuiging: Rotterdam verdient het beste. Ik wil de burgemeester bedanken, mijn collega wethouders, de griffie en natuurlijk alle leden van de raad voor de samenwerking. Politiek, werd al vaker gezegd, gaat over verschillen van inzicht, maar ook over respect voor elkaar. Dat heb ik hier uiteindelijk altijd gevoeld. Een heel bijzonder woord van dank gaat vandaag uit naar mijn eigen team: Albert, Stein, Antje, Tristan, Arjanne en Theo. Het team werd, naarmate ik meer ging doen voor deze stad, alleen maar groter en groter. De alfa en omega van het stadsbestuur inmiddels. Jullie waren voor mij veel meer dan collega's. Jullie waren een team in de meest pure betekenis van het woord. Deskundig, loyaal, eerlijk en nooit bang om tegen mij in te gaan als dat nodig was. Dat laatste is misschien wel het grootste compliment dat je een team kunt geven.
We hebben samen ontzettend hard gewerkt, maar we hebben ook ontzettend veel gelachen, vooral om mijn schunnige grappen, werd mij gisterenavond maar weer verteld, en op moeilijke momenten wist ik: als wij met elkaar aan tafel zitten, komt het goed. Ik zeg het zonder enige reserve: dit was het beste wethoudersteam dat ik mij had kunnen wensen. Dank jullie wel daarvoor. Ik wil vandaag ook nadrukkelijk de mensen bedanken die meestal niet in de schijnwerpers staan. De bodes voor de thee en soms af en toe een kopje koffie om te smokkelen, want dat mag ik van de dokter niet te veel hebben, die soms harder nodig was dan een beleidsnota of een volgend visiedocument. Voor de lunches tijdens lange dagen en misschien nog wel belangrijker: voor het luisterend oor als dat nodig was. Jullie zorgen ervoor dat het huis niet alleen functioneert, maar dat het ook gastvrij voelt. De chauffeurs met al onze gesprekken, doorgaans niet altijd even bestuurlijk, kan ik u zeggen, waren waardevol. Vaak waardevoller was de rit ernaartoe dan de afspraak die ik had, kan ik u zeggen.De ritten waren momenten van relativering, reflectie en soms gewoon ook keihard met elkaar lachen. Ik ga dat enorm missen. De beveiligers die altijd voor je klaar staan, vaak zonder dat iemand erbij stilstaat. Dankzij jullie kunnen we ons werk veilig doen en dat verdient oprechte waardering.
De collega's van BDO worden nooit genoemd tijdens afscheidsspeeches en ik zal de eerste zijn die dat zal zijn. Ik hoop dat mensen dat onthouden. Als mensen vragen hoeveel papier de politiek produceert, denk ik altijd aan hen. Jullie zorgen ervoor dat al die duizenden pagina's op het juiste moment op de juiste plek liggen. Zonder jullie zouden we allemaal regelmatig zeggen: voorzitter, ik heb het stuk helaas nog niet ontvangen. Eerlijk gezegd Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 951 vermoed ik dat sommigen dat nog steeds wel eens zullen zeggen, want het gaat niet altijd goed, maar dat ligt doorgaans aan ons als college. Ik wil ook stilstaan bij mijn partij, de VVD, en mijn fractie. Precies 25 jaar geleden werd ik lid van de VVD, 23 jaar van die jaren heb ik politieke functies mogen vervullen. Dat is alles behalve vanzelfsprekend. Ik heb in al die jaren enorm veel vertrouwen gekregen van mijn partij, als raadslid, als fractievoorzitter en uiteindelijk als wethouder. Dat vertrouwen heeft mij gevormd en daarvoor ben ik oprecht dankbaar. Ook in de laatste weken zijn vooral Tim Versnel en Marieke Abrahamse echt super geweest. De vele telefoontjes van hun kant, laatste gesprekken over de afgelopen jaren, om nog even van mijn kennis gebruik te maken en de oprechte interesse in mijn toekomst vormde een warm bad.
Een familiegevoel dat echt bij mijn partij als warme vereniging hoort. Blijf dat doen en dan komt het met onze nieuwe fractie weer helemaal goed. Maar de komende tijd hoeven jullie mij niet meer te bellen, hoor, want ik heb zin in de toekomst die voor me ligt en de horizon die ik kan verleggen. Ik ben er trots op dat de nieuwe coalitie opnieuw 2 krachtige bestuurders uit mijn partij heeft voortgebracht. Tim en Diederik, ik wens jullie niet alleen heel veel succes, maar vooral ook veel plezier. Want ondanks alle uitdagingen blijft het een voorrecht om iedere dag aan Rotterdam te mogen werken.Geniet daarvan. Tot slot, politiek draait vaak om besluiten, moties, amendementen en stemmingen, maar uiteindelijk draait het om mensen. Om de mensen voor wie je het doet en voor de mensen met wie je het doet. Ik kijk met ongelooflijk veel trots terug op deze periode. Niet omdat alles gelukt is, dat is in de politiek simpelweg onmogelijk, maar omdat ikiedere dag met volle overtuiging heb geprobeerd iets goed te doen voor Rotterdam. Met de groene waterstad laat ik een prachtig, ambitieus en inspirerend toekomstbeeld achter en, zo leest ook het coalitieakkoord, gaat de nieuwe coalitie daar ook mee aan degang. De prioriteringsagenda handhaving heeft de discussie in de raad over de inzet van boa's volwassen gemaakt. Dat geldt ook voor de goede en stevige debatten over de schone stad.
We hebben daar echt de grens bereikt in wat we met de huidige middelen kunnen bereiken. Met de verkeersaso-aanpak 2.0 heb ik de basis gelegd voor een aanpak die de komende jaren kan worden uitgerold. Rotterdam snakt daarnaar. Ik vertrek daarom met prachtige herinneringen, waardevolle vriendschappen en een nog grotere liefde voordeze stad en misschien wel het grootste voordeel: vanaf morgen kan ik eindelijk weer eens een raadsvergadering volgen zonder voortdurend te denken: wat zou daarop mijn antwoord zijn? Als ik straks thuis ben en iemand vraagt: mis je het al, dan is het eerlijke antwoord waarschijnlijk: de stad wel, de mensen zeker, maar die stapel stukken van vrijdagmiddag misschien wel heel even niet. Ik heb gezegd. De VOORZITTER: Hij neemt afscheid in stijl, want hij was in de debatten ook niet altijd de kortste. Geachte wethouder Kasmi, beste Said, ik weet niet of er wel eens mensen zijn die met Said hebben geprobeerd om een afspraak te maken, bijvoorbeeld bij het Vlaamsch Broodhuys.
Het punt is een beetje: als je dat doet, moet je de tijd die je nodig hebt om terug te lopen van het Vlaamsch Broodhuys naar het stadhuis ongeveer keer 2 of keer 3 doen.Dat gaat niet zozeer om die wandeling, maar meer om het feit als je met jou overstraat loopt dat het toch ook wel 2 tot 3 keer zo lang duurt, omdat jij zo veel mensen tegenkomt die je herkennen, die zich graag even in je gezelschap begeven en met het welbekende ritueel, een hand, een schouderklopje, een glimlach, een praatje. Echt even contact en dan weer verder. Maar om de zoveel meter gebeurt dat weer, daarom duurt het allemaal zo lang. Dan bijvoorbeeld ook als de ongekroonde koning van de Meent. Met wie je ook sprak, iedereen kreeg dezelfde aandacht, hetzelfde respect, dezelfde oprechte belangstelling en dat voelen mensen. Dat kun je niet organiseren, dat kun je niet aanleren, dat ben je. Onderwijs was voor jou ook nooit zomaar een portefeuille, het was een overtuiging. Je haalde vaak de woorden van Nelson Mandela aan: onderwijs is het krachtigste wapen waarmee de wereld veranderd kan worden. Jij maakt die woorden persoonlijk, jij wist hoe onderwijs levens kan veranderen, ook voor jezelf. Ook hoe een klaslokaal de plek kan zijn waar een goede toekomst begint.Wie Kasmi zegt, zegt daarmee kansengelijkheid. Een postcode mag nooit bepalen hoever een kind kan komen. Talent woont overal, kansen helaas niet altijd.
Daarom zette jij je in voor Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 952 gratis voorschoolse educatie, voor betere ondersteuning van kinderen die een extra zetje nodig hebben en voor scholen die iedere leerling de kans geven talent te ontdekken. Jij staat daarmee in een prachtige Rotterdamse traditie van volksverheffing. Van het geloof dat mensen verder komen als je elkaar helpt deuren te openen. Vanuit de overtuiging dat kennis niet alleen macht, maar vooral kracht betekent en dat een stad krachtiger wordt als haar inwoners zich blijvend ontwikkelen. Dat zie je ook prachtig terug in het gratis lidmaatschap van de bibliotheek voor alle Rotterdammers. De bibliotheek is veel meer dan een gebouw, het is een plek waar werelden opengaan, waar verhalen samenkomen, waar mensen zichzelf en de wereld beter leren begrijpen en daarmee leren denken in kansen en niet in kwellingen. Ook tijdens moeilijke tijden bleef jij zoeken naar wat wel kon. Tijdens corona, toen het onderwijs op zijn kop stond, bleef jij de vraag stellen: wat kunnen we doen, samen met scholen, ouders en partners in de stad. Jij verwees daarbij ook vaak naar het Afrikaans gezegde: it takes a village to raise a child. Dan zei je: dat is precies wat wij in Rotterdam doen, samen bouwen aan een omgeving waarin kinderen kansen krijgen.
Wanneer jij terugkijkt op 8 jaar wethouderschap, zie je waarschijnlijk niet als eerste al die nota's en die beleidsstukken, jij ziet die mensen. Leraren, schoolleiders, jeugdhulpverleners, onderwijsassistenten, cultuurmakers, vrijwilligers. De mensen die iedere dag opnieuw bouwen aan de toekomst van Rotterdam. Ook in cultuur liet je dat zien. Jij zag niet alleen die voorstelling of het festival, maar ook vooral de mensen erachter die het maakten, die het produceerden, maar ook het kind dat voor het eerst een instrument oppakt. De vrijwilliger die ervoor zorgt dat een evenement mogelijk wordt. Je liet ook zien dat cultuur geen luxe is, cultuur is wat een stad laat ademen Beste Said, misschien is dat wel jouw grootste nalatenschap.Niet alleen betere scholen, niet alleen een sterker cultureel klimaat, niet alleen voor iedereen een toegankelijke bibliotheek, maar vooral een manier van kijken. Dat in ieder kind een grootse toekomst huist, achter iedere ontmoeting een kans en achter iedere open deur een wereld die groter wordt. Daarom ben ik er dankbaar voor dat wij jou vandaag de Wolfert van Borselenpenning mogen uitreiken, een onderscheiding voor mensen die zich op bijzondere wijze hebben ingezet voor Rotterdam. Said, jij hebt dat 8 jaar lang gedaan met overtuiging, met optimisme en vooral met die aandacht voor mensen.
Dank je wel voor je vriendelijkheid, voor je toegankelijkheid, voor je vertrouwen in mensen, je geloof in onderwijs en je liefde voor cultuur en vooral voor de duizenden Rotterdammers die dankzij jou het gevoel kregen: ik ben gezien. Dank je wel. De heer KASMI (wethouder): Wat moet je nog zeggen na zoveel mooie woorden, voorzitter. Daar wil ik mee beginnen: jou te bedanken voor de heel mooie woorden die je hebt uitgesproken. Die komen binnen, kan ik je zeggen. Geachte collega's, leden van de raad en alle aanwezigen. Vandaag, het is al gezegd, neem ik na 8 jaar afscheid als wethouder in Rotterdam. Afscheid van een periode waarop ik echt met heel veel plezier terugkijk, waarin ik persoonlijk heb mogen ervaren hoeveel warme, betrokken en gepassioneerdemensen hier wonen en werken. Mensen die het beste voorhebben met hun specifieke vakgebied en met Rotterdam als geheel. Die de stad en haar inwoners in hun hart dragen. Inspirerende mensen waarmee ik waardevolle gesprekken voerde, goede ideeën uitwerkte en fijne samenwerking aanging. Onmisbare mensen ook, want als wethouder bereik je niets in je eentje, ook dat is de les die ik heb geleerd. Hoe mooi je visie, ideeën en dromen ook zijn, je kan ze alleen samen met anderen realiseren, hand in hand. Samen met betrokken mensen uit het veld, met toegewijde ambtenaren en met gedreven leden van college en de raad.
Ik ben trots op wat wij in die 8 jaar samen hebben neergezet en ik wil iedereen uit de grond van mijn hart graag van harte bedanken voor de steun, opbouwende kritiek en alle memorabele momenten. Het zijn er te veel om op te noemen, maar er zijn 2, jij noemde er al eentje, burgemeester, de bieb, daar ben ik echt heel trots op. In een stad als Rotterdam waar we nog steeds heel veel mensen hebben die het lidmaatschap van een bieb niet kunnen betalen, ben ik er blij om dat wij als enige stad nog steeds in Rotterdam, als eerste stad in Nederland moet ik zeggen, de bieb gratis en boetevrij, overigens, hebben gemaakt. We weten nu al gelukkig, na iets meer dan driekwart jaar, dat we ook precies die mensen weten te bereiken die we heel graag wilden bereiken, mensen met de allerkleinste portemonnee. Maar ik ben ook trots op de Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 953 dagprogrammering, ook dat is iets in het teken van kansengelijkheid, waar je al naar refereerde, Carola, die hebben we uitgebreid van 6 naar 10 uur. Ik ben blij dat we dat met elkaar hebben kunnen doen. Ik weet uit persoonlijke ervaring, hoe waardevol hetis en het niet vanzelfsprekend is voor heel veel kinderen die opgroeien in Rotterdam om ook in aanraking te komen met cultuur, met sport en met allerlei andere zaken die voor andere kinderen in Rotterdam heel normaal zijn.
Te veel op te noemen, dus ik hou het bij deze 2 voorbeelden en ik wil ook dit moment aangrijpen om de bodes te bedanken, de chauffeurs te bedanken en alle anderen die het leven hier op het stadhuis voor mij heel plezierig hebben gemaakt. De afgelopen jaren waren namelijk ook zeer intensief. Je agenda is bomvol, vrije momenten zijn schaars en de verzoeken stapelen zich op. Ook moet je als bestuurder soms besluiten nemen die hard aankomen, die impopulair zijn, maar wel noodzakelijk zijn. Dan ben je de spreekwoordelijke kop van Jut. Toch kijk ik zelfs op die moeilijke momenten met warmte terug, ik voelde me wel gedragen en gesteund, want mijn team stond altijd klaar met daad en goede raad, met een opbeurend woordje of een liefdevol gebaar. Mijn woordvoerder Ekin wil ik hier ook wel noemen, mijn bestuursadviseurs, Ineke, Betty in mijn vorige periode en Eva, die er vandaag helaas niet bij kan zijn, maar ook mijn politieke assistenten Rick en Tjerk. Heel veel dank voor alles wat jullie hebben gedaan en uit de grond van mijn hart nogmaals bedankt. Dan mijn rots, de onvolprezen Jacqueline, ik ben je niet vergeten. Jij was mijn steun en toeverlaat, degene die orde in de chaos bracht en voor rustmomenten in de dagelijkse hectiek zorgt. Dank voor al je harde werk en het uitstellen van je pensioendatum. Ik waardeer het enorm dat wij de klus samen konden afmaken.
Beste aanwezigen, ik kijk tevreden terug op 2 prachtige termijnen en ga nu samen met mijn gezin op zoek naar een nieuwe balans. Ik dank u voor 8 mooie jaren en wens het nieuwe college en de raad ontzettend veel succes. Dank u wel. De VOORZITTER: Dan komt er ook een moment waarop jullie allemaal nog de wethouders kunnen bedanken, afscheid kunnen nemen en ook nog een persoonlijk woord kunnen geven. Daarom schors ik voor de lunch. De heer BAŞOĞLU (sp): Voorzitter, ik heb een punt van orde. We krijgen van Rotterdammers te horen dat ze straks in de middag niet bij de bespreking van het coalitieakkoord op de publieke tribune mogen zitten. Dat vinden wij raar. Waarom mogen zij niet daarbij zitten? We vroegen ons af of daarnaar gekeken kan worden. De VOORZITTER: Het is niet zo dat ze niet mogen komen, het is alleen wel zo dat wij beperkte plek hebben. Dat is het punt. Wanneer het hier vol zit, kijken we naar een andere plek waar men het kan volgen in een zaal. De heer BAŞOĞLU (sp): Als dat zo zou zijn, zou het goed zijn. Natuurlijk, vol is vol. Maar ik hoor dat überhaupt niemand welkom is. Context, jongens. Moeilijk, context begrijpen. Ik snap dat er bij afscheid en beëdiging van wethouders gasten zijn en dat dan mensen er niet bij kunnen zitten, maar ik zou graag willen dat er ook Rotterdammers bij kunnen zijn, bij de bespreking van het coalitieakkoord.
De VOORZITTER: Ik snap uw punt. Ik stel voor dat wij er in de pauze naar kijken. Ik heb begrepen dat er wel mensen op de publieke tribune kunnen zitten, maar dat er ook een maximaal aantal is dat er kan komen te zitten. Ik ga er naar kijken tijdens de lunchpauze. Ik denk dat we dit moment vooral moeten benutten om onze oude wethouders te bedanken en ook te feliciteren met misschien al het moois wat straks weer gaat komen. Ik schors de vergadering tot 13.00 uur. (De vergadering is geschorst.) Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 954 Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 955 Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 9 juli 2026 Notulen van de raadsvergadering van 9 juli 2026 (avondzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 13 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten Voor de presentielijst van deze vergadering wordt verwezen naar de ochtendzitting van deze vergadering. Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders Heropening 5. Debat over het coalitieakkoord 2026-2030 ‘Vaart maken’ (eerste termijn) De VOORZITTER: Dan heropen ik de vergadering. Aan de orde is het debat over het coalitieakkoord 2026-2030 ‘Vaart maken’. Ik heb al vermeld dat dit de eerste termijn is van uw zijde van de raad. Dat is het debat tussen de fracties onderling, want u ziet dat deze kant van de tafel nog redelijk leeg is. Er kunnen moties worden ingediend.
Daar kan dan ook door de fracties op worden gereageerd. De eerste termijn van dit debat wordt straks geschorst. Dan vindt volgende week het vervolg plaats en dan beginnen we met de eerste termijn van het nieuwe college. Dan beginnen we ook direct met de appreciatie door de wethouders op de ingediende moties in de eerste termijn en daarna zal de tweede termijn plaatsvinden. Ik zal het volgende week ook nog allemaal herhalen, want dit gaat u vergeten, maar dan gaan we het nog een keer netjes vormgeven. Maar nu het debat onderling. Moties mogen worden ingediend, maar de appreciatie, die kan niet gegeven worden zolang er geen wethouders zijn. We zitten gelukkig niet heel de tijd hier alleen met zijn tweeën aan deze tafel, want ik mag ook de twee informateurs vragen of dat zij hier plaats willen nemen. Dat zijn de heren Samsom en Van Meenen. Die zullen zo meteen ook het woord krijgen om hun versie te geven en er kunnen ook vragen aan de informateurs zo meteen worden gesteld, mocht u die nog hebben. Een hartelijk welkom aan de twee informateurs. Heel fijn dat jullie er zijn. De heer Samsom heeft aangegeven dat hij als eerste het woord wenst. Hij heeft het woord. De heer SAMSOM: Dank u wel, voorzitter. Dankbaar en ook vereerd dat ik hier mag staan in uw raad.
Na mij zal de heer Van Meenen, mijn fantastische co-informateur, het woord nemen, de man dankzij wie het uiteindelijk natuurlijk wel gelukt is. Hij krijgt die eer ten vollestraks. Voorzitter, uit de verkenningsfase, die deze raad na de verkiezingen startte, kwam toch raadsbreed het gevoel dat er een wens bestond om antwoord te geven op 2 zorgelijke politieke trends die ook Rotterdam niet onberoerd hebben gelaten, polarisatie en kortademigheid. De onderhandelende partijen, maar ook meer dan alleen de onderhandelende partijen, hebben ook echt in hun proces richting een coalitieakkoord geprobeerd om een antwoord te geven op die 2 trends door het akkoord te verbreden naar niet alleen de rest van de raad, maar zelfs naar de stad toe en ook te verlengen tegen de kortademigheid, maar dan richting 2050. Die verbreding heeft plaatsgevonden door talloze gesprekken te voeren met stakeholders, zo heet dat dan in mooie taal,maar gewone bewoners van Rotterdam die een functie hebben of soms helemaal geen functie hebben, maar een mening hebben en die graag aan de onderhandelaars wilden meegeven. Daar Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 956 hebben we veel tijd aan besteed in de eerste en ook zelfs in de tweede fase nog van de formatieonderhandelingen.
Misschien nog wel iets bijzonderder ook voor uw raad natuurlijk, het heeft vorm gekregen in 2 bijna raadsbrede akkoorden over onderwerpen die una aan het hart liggen. Dakloosheid als zeer belangrijk onderwerp en dat heeft zelfs een stadsakkoord opgeleverd en ook de vernieuwing van de democratie in de raad en daarbuiten. Belangrijke onderwerpen. De verlenging heeft vorm gekregen door 3 doorbraken te formuleren die expliciet gericht zijn op het jaar 2050. Kom er nu nog maar eens om in de politiek en zeker in Den Haag. Daar mag Rotterdam best trots op zijn. Dat vergt natuurlijk wel keuzes om zover te gaan, keuzes met financiële consequenties, keuzes bijvoorbeeld om dingen die structureel zijn ook structureel te financieren en daarvoor offers te brengen elders in de begroting, keuzes om in het ambtenarenapparaat een andere focus aan te brengen, gericht op die doorbraken, gericht op die prioriteiten en keuzes om echt fors te investeren. Ik ben natuurlijk allang niet meer objectief, dus u moet van mij niets aannemen, maar ik denk dat de onderhandelende partijen en uw hele raad daar best goed in is geslaagd. Mag ik u ten slotte nog 2 ontboezemingen meegeven. Eén, koester uw ambtenarenapparaat. Ik heb een lange carrière in de publieke wereld achter de rug en ik heb zelden zo een groep mensen met zoveel toewijding, inzet, intelligentie meegemaakt als hier.
De voorhoede daarvan werd voor ons gevormd, de zichtbare voorhoede, door Martin en Thomas. Ik zie nu ook Danny die daarnaast zit. (Applaus.) Maar het hele team daarachter, veel breder dan dat, want wat kunnen die onderhandelaars een hoop vragen stellen, hebben echt heel hard en heel goed werk geleverd. Ik was elke keer opnieuw oprecht verbaasd en verrast hoe goed uw ambtenarenapparaat is. Koester dat. De tweede ontboezeming, wat is lokale politiek toch ongelooflijk leuk. Ik heb een carrière als nationaal politicus en Europees ambtenaar, dus dan ben je gewendaan de beleidslijnen en de kaders en al die andere prachtige terminologieën, bezig met hele grote geweldige dingen. Ik ging me hier pas realiseren dat het hier echt ergens over gaat. Tijdens de onderhandelingen gingen huisnummers en straatnamen over tafel. Moet de Meent dan autovrij? Moet dat dan tot aan die hoek of nemen we dat café daarnaast? Et cetera. Heerlijk om te zien. Ook als er werd gesproken over de staat van een plafond in een van de huizen van de wijk waar toch echt iets aan moest gebeuren, praktischer dan dat krijg je het niet. Het was voor deze jongen, die toch vooral op afstand heeft mogen besturen, een verademing. Geweldig om te doen en volgens mij ook heel leuk, dus ook daarvan zou ik willen zeggen, koester dat en houd elkaar daarbij een beetje heel. Dank u wel.
De VOORZITTER: De heer Van Meenen heeft het woord. De heer VAN MEENEN: Voorzitter, er gebeurt hier precies wat ik verwacht had. We hadden samen van u 5 minuten spreektijd gekregen. De heer Samson en ik, die kennen elkaar al lang uit de Haagse politiek. Ik wist al, die 5 minuten zijn ruim voorbij als ik het woord krijg. Dusik vraag om te beginnen permissie om toch nog het woord te voeren. Het is voor mij heel bijzonder om hier te staan. Ik ben geboren in Den Haag en nadat ik dat verlaten had, heb ik de rest van mijn leven tot nu toe in Leiden doorgebracht, maar ik heb wel degelijk een band met Rotterdam en die is natuurlijk de afgelopen weken versterkt. Mijn moeder werd 104 jaar geleden in Tuindorp, Vreewijk geboren, een prachtig stukje Rotterdam. Ze is 103 geworden, dus tot heel kortgeleden kon ik met haar praten over Rotterdam en had ze het nog steeds over haar stad. Ze was 18 toen de Tweede Wereldoorlog uitbrak, het bombardement meegemaakt, maar vooral sprak ze toch met veel warmte over haar mooie stad. Hoe mooi is het dan als je de kans krijgt, je wordt gebeld om iets voor die stad te kunnen doen? Dus daar hoefde ik niet lang over na te denken. De vraag was wel, wat kom ik hier doen? Er werd mij gezegd misschien kun je iets meer op het proces en op de mensen letten. Dat was goed.
Verder heb ik natuurlijk als politicus ook overal met alle andere dingen bemoeid, maar dat was toch ook nodig, omdat er was natuurlijk net iets gebeurd toen ik kwam en dat voelde je ook in het begin. Er was nog wat herstelwerk. Er was nog wat egeltjesgedrag onderling. De nieuwe partijen, CDA en Volt, moesten natuurlijk op gelijke vlieghoogte gebracht worden en dat gold voor mij ook. Dus dat hebben we in een paar dagen, zeer intensieve dagen, gedaan. Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 957 Vanaf dat moment ging het heel goed. Ik ben zelf al met pensioen. Ik breng mijn dagen dat ik nog werk in de Eerste Kamer door, maar verder heb ik een vrij rustig leven met mijn kleinkinderen, maar nu moest ik ineens keihard werken dag in dag uit. Echt dieRotterdamse mentaliteit, zoals ik dat ook wel eens uit de boeken had gelezen. Heel hard werken, maar het was echt de moeite waard. Je zag heel snel dat het vertrouwen groeide, dat de sfeer goed werd, dat er niet alleen heel serieus over al die onderwerpen gesproken werd. Ik sluit me aan bij wat Diederik daar net over zei, ik ben zelf ook lokaal politicus geweest, 11 jaar, in mijn stad Leiden en ik werd daar heel erg blij van om te zien hoe goed de mensen waarmee wij mochten spreken die stad kenden. Inderdaad elke straathoek, alle mensen, alle organisaties, het was bekend. Daar word je als politicus heel blij van.
Waar ik ook heel blij van werd, is het respect waarmee aan die tafel gesproken werd over u allemaal, over het nu nog steeds zittende college over mensen die daar belangrijke rollen in vervuld hebben, over u als raad en hoezeer er ook een uitgestoken hand moest zijn en hoezeer het akkoord ook een akkoord voor alle Rotterdammers moest zijn. Ik ga over de inhoud natuurlijk niets zeggen, maar ik vind het fijn dat in zo een sfeer aan dit akkoord gewerkt is en het is uiteraard aan u verder om dat te beoordelen. Ik heb veel geleerd over Rotterdam. Het was voor mij een grote spoedcursus Rotterdam, maar het was ook echt heel fijn en eervol om dat te doen. Ik zou me willen aansluiten bij wat Diederik ook al zei, het is een stad met een enorme potentie, maar ook met enorme uitdagingen. Dat hoef ik u niet te vertellen, maar ik heb het nog eens een keer gezien. Het is een prachtige stad. Mijn oproep aan u is, zorg heel goed voor de stad van mijn moeder en zorg heel goed voor elkaar. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Dank voor deze inleiding en ook voor de prachtige woorden van allebei. U heeft de mogelijkheid om vragen te stellen aan de informateurs. Dat gaat in de technische tijd, dus u hoeft niet bang te zijn dat de vragen die u stelt gelijk van uw spreektijd af gaan.
Dit zijn ook technische vragen, want zoals u weet doen informateurs niet aan politiek toch? Zijn er leden die het woord wensen? De heer Buijt. De heer BUIJT (lr): Dank u wel. Ik ben bang dat ik toch dadelijk een iets andere analyse van het akkoord heb dan u gegeven heeft, maar ook dat is politiek. Ik wil allereerst jullie allebei ontzettend bedanken en mijn waardering uitspreken dat jullie dit in het belang van Rotterdam gedaan hebben. Ik heb daar zelf in een andere gemeente ook een rol in mogen spelen, dus ik weet ook wat het van je vergt en dat het echt een enorme karwei is. Wat dat betreft echt alle waardering en respect voor jullie. Ik had aan de heer Samsom een vraag. U had een aantal brieven tussendoor gestuurd. Daar heeft u de raad mee op de hoogte gehouden. Op zich een prima nieuwe werkwijze. Dat was niet eerder gebeurd. Meestal kwam er 1 brief halverwege het gaat goed. Maar u sprak de woorden dat het constructief en in een goede sfeer was. Dat deed u in april. Dat deed u op Rotterdam bijzondere datum 6 mei. Toen zei u weer echt op de goede weg, constructief, goede sfeer. Nog geen 2 weken later lag de boel aan gruzelementen en heeft de VVD de stekker eruit getrokken.
Kunt u ons daar misschien iets meer over vertellen? Misschien kunt u ook iets meer zeggen van wat is het belangrijkste verschil volgens u tussen dat akkoord wat er toen lag, je vraagt je tegenwoordig bijna af wat lekt er niet uit, maar waarvan een deel is uitgelekt. Als je dat nu vergelijkt, ben ik benieuwd, wat zijn dan de grootste verschillen volgens u? Dat zijn op dit moment mijn twee vragen, voorzitter. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank voorzitter. Dank ook vanuit mijn fractie. Dank aan het geleverde werk door de informateurs. Wel een aantal vragen. Het viel mij op dat de heer Samsom in zijn inleiding het niet heeft gehad over het stuklopen van de onderhandelingen. Hij was er destijds ook niet bij om de raad een toelichting te kunnen geven. Het kon wel per schrift, alleen het is wel fijner om iemand in de ogen te kunnen kijken, dan wel te horen hoe hij dat brengt. Graag daar inderdaad een reflectie op. Vervolgens, wat is er veranderd na het Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 958 vertrek van DENK qua sfeer, qua discussies, qua maatregelen? Tweede vraag, er moest allang worden gesproken om het vertrouwen tussen VVD en PRO te herstellen.
Hoe ging dat? Hoe lang is dat geweest, dat gesprek? Was het voor u ook een verrassing of zag u het van tevoren aankomen? Waarom denkt u dat de VVD is weggelopen? Was de combinatie volgens de heer Samson ook te veel inkomens- en identiteitspolitiek en is dat anders geworden na het vertrek van DENK? Tot slot, werd er gesproken tijdens de onderhandelingen over raadsleden die een probleem konden vormen binnen de coalitie? Zo ja, wie? De VOORZITTER: De heer Samson, die gaat over zijn eigen antwoorden. Ik wil u er wel op wijzen het feit dat de heer Samson in de eerdere fase niet aanwezig was bij het debat. Dat is ook toen toegelicht. Hij kan daar zelf nog een reflectie op geven, maar dit was ook omdat wij zelf als raad besloten om op die datum een debat te organiseren. Dus dat is ook een gemeenschappelijke verantwoordelijkheid aan deze kant geweest. Dat wil ik nog teruggeven als voorzitter van de raad, dat het niet alleen maar een keus van de heer Samson is geweest. Anderen? De heer Isaack. De heer ISAACK (bij1): Allereerst, dank jullie wel voor alles wat jullie hebt gedaan. Volgens mij heeft het heel veel tijd en moeite gekost. Ik had nog een vraag ter reflectie om te kunnen reflecteren op de keuze om zonder DENK verder te gaan.
Hebben jullie daarbij stilgestaan, bij het feit dat dit heeft geleid tot een vrijwel volledig wit college in een super diverse stad als Rotterdam? De VOORZITTER: Hartelijk dank. Anderen nog? De heer HAMHUIS (fvd): Dank u wel, voorzitter. Dank aan beide formateurs. Ik heb wel een vraag, want beide formateurs spreken echt lovend over lokale politiek en hoe dichtbij ze tijdens de onderhandelingen bij de inwoners van Rotterdam hebben gestaan, maar ik vraag me dan wel af, is er ook echt geluisterd naar de inwoners of is er alleen mee gesproken en vervolgens weer overgegaan tot de orde van de dag? Ik vraag dit omdat vandaag, vanochtend, op dit moment het hele stadhuis vol zit met ouderen, wiens gratis openbaar vervoer is afgenomen, en Rotterdammers in de hele stad boos zijn over betaald parkeren, wat is ingevoerd. Dan hoeft u niet inhoudelijk op de punten in te gaan, maar kunt u wellicht aangeven in welke mate en wellicht met voorbeelden er dan daadwerkelijk wel isgeluisterd naar de Rotterdammer? Dank u wel. De VOORZITTER: Die stelt u aan beide informateurs? Helder. Andere leden? Dat is niet zo. Dan vraag ik als eerste de heer Samsom om te antwoorden. De heer SAMSOM: De heer Buijt vroeg naar de vraag die bij ieder op de lippen lag in het vorige debat, maar daar kon ik inderdaad niet aanwezig zijn. Als ondernemer teken ik soms contracten waar ik dan niet meer onderuit kan.
Die dag stond vrij gepland totdat het natuurlijk anders liep dankzij de politieke ontwikkelingen. Dat heeft de burgemeester al toegelicht. Maar ik ga daar graag op in, voor zover ik dat kan doen, want daar heeft de informateur natuurlijk wel grote beperkingen. Wat ging er mis, was de vraag van de heer Buijt. Wat er misging of wat er gebeurde, is dat een van de partijen tot de conclusie was gekomen dat de samenstelling en de koers van de onderhandelingen niet de richting nam die zij nog verder kon dragen en daarmee de onderhandelingen stopten. Zo gaat dat in de politiek af en toe. Het was overigens niet zonder voorwaarschuwing, in de zin dat de VVD ook in het debat na de verkenning had aangegeven dit geen makkelijke constellatie te vinden. Wij hebben er alles aan gedaan om dat alsnog mogelijk te maken, maar dat is niet gelukt. Vervolgens vroeg de heer Buijt naar wat zijn dan de inhoudelijke verschillen. Ik kan over die inhoud niets zeggen. Niet omdat ik dat niet kan, maar omdat mijn functie dat niet toestaat. Ik denk ook dat dat verstandig is, om dat zo te laten. Ik verwees al naar het veelvuldige lekken, er zitten hier goede journalisten in de zaal, die tot grote ergernis van sommigen hun werk Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 959 doen, dus kunt u het zelf vergelijken en uw conclusies trekken. Ik ben straks graag een toehoorder bij dat debat.
Soortgelijke vragen werden natuurlijk gesteld door de fractievoorzitter van DENK. Het stuklopen van de onderhandelingen. Ook daar heb ik al het antwoord op gegeven. Ik wil er speciaal voor DENK nog wel aan toevoegen dat ik met grote waardering, respect en bewondering heb gekeken naar het optreden van de fractie van DENK in de eerste fase van de onderhandelingen. Daar was niets op aan te merken,behalve dan dat het leidde tot een politieke uitkomst die is gegaan zoals die uiteindelijk is gelopen, maar zo gaat politiek. Dat is geen diskwalificatie van de deelnemers aan dat debat. In dit geval zou ik zelfs het omgekeerde willen betogen. Ik was er echt van onder de indruk, van wat DENK aan tafel bracht, maar het is anders gelopen. Tot slot, want de heer Van Meenen zal een aantal vragen over de sfeer beantwoorden, want daar was hij van en dat is ook goed gelukt, buitengewoon, ik ken mijn zwakheden, maar de heer Hamhuis vroeg volgens mij naar of er wel geluisterd is. Zonder op de inhoud te willen ingaan, kan ik u verzekeren dat er bij beslissingen zoals over openbaar vervoer of parkeren eindeloos is gedelibereerd tussen de partijen met gebruikmaking en medeneming van wat andere partijen aan tafel, tijdens de gesprekken met de stad die zijn georganiseerd, hebben ingebracht. Daar zijn dan conclusies aangetrokken. Die kunt u terugvinden in het coalitieakkoord.
Maar daar is zeker in geen enkel geval, hoe klein het besluit soms ook leek, is er lichtzinnig met zo een besluit omgegaan. Vandaar dat wij hier ook pas staan op 9 juli, want dat heeft nogal wat voeten in de aarde, als je een stad als Rotterdam op die manier wil besturen. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan de heer Van Meenen. De heer VAN MEENEN: Voorzitter, de vraag was, kort samengevat, of het veel tijd kostte om PRO en VVD weer bij elkaar te brengen. Nee, maar er was wel wat te doen. Wat vooral gebeurd is, is, daar heb ik in ieder geval zelf hopelijk enigszins een rol in gespeeld, goed kijken naar wat er gebeurt met de mensen die aan tafel zitten. Ik heb zelf meerdere van dit soort onderhandelingen gedaan. Zolang je op de inhoud blijft, kan het ogenschijnlijk lijken dat het allemaal goed gaat, maar als je goed kijkt naar de gezichten van mensen, naar hun lichaamshouding, dan kan je soms wel zien dat iemand langzaam aan het vertrekken is. Dat kan je ook voorkomen door daar heel snel op in te haken en te benoemen wat je ziet gebeuren en te vragen of iedereen het nog meemaakt. We zijn niet begonnen met eerst een soort therapeutische sessie over hoe maken we het allemaal weer goed, fijn en blij. We zijn begonnen met werken, zoals dat hier in deze stad ook zeker hoort, maar wel met oog voor wat er gebeurde.
Ik kan u zeggen en u kent een aantal van de hoofdrolspelers ongetwijfeld goed, het zijn mensen waar je aan hun gezicht al heel snel kan zien of ze er echt nog bij zijn en of ze het fijn vinden hoe het is. Daar heb ik geprobeerd wat op te letten, buiten de inhoud. Daar heb ik me af en toe ook nog mee bemoeid. Het kostte niet heel veel tijd. Het was een kwestie van deze partijen hadden besloten met elkaar door te gaan en dat hebben ze echt waargemaakt. Ze hadden ook die intentie. Natuurlijk, er moest nog wel iets gebeuren, maar dat is werkendeweg goed gegaan. Dan werd er een vraag gesteld over de samenstelling van het college. Daar hebben wij ons helemaal niet mee beziggehouden. Wij waren van het akkoord. We waren niet van de wethouderskandidaat of wat dan ook. Dus ik kan daar verder geen antwoord op geven. Als u daar opmerkingen naar elkaar over wil maken, moet u dat vooral doen, maar wij zijn daar part noch deel in geweest. Ten slotte, is er echt geluisterd? Ik ben nu bijna 25 jaar actief politicus. Dit is een vraag die altijd speelt. Als je niet alle burgers in de stad gesproken hebt, heb je ze dan wel gesproken? Er is echt ontzettend veel werk gedaan, ook in de periode dat ik erbij was, om allerlei partijen nog te spreken. U bent daar ook over geïnformeerd. Het is zo dat niet iedereen het eens is met de uitkomst. Dat zal hier ook wel blijken in de loop van de dag.
Ook mensen in de stad vinden natuurlijk bepaalde onderwerpen minder fijn, maar dat is eenmaal de politiek. De politiek is de ontmoeting. U bent hier bij elkaar en dat is toch wel heel bijzonder. Dat gebeurt nergens anders. In al die andere gemeenteraden en in Den Haag. De politiek is de samenkomst van mensen die het per definitie niet met elkaar eens zijn. Dat is het mooie ook, want dat lossen we hier met elkaar op Notulen raadsvergadering van 9 juli 2026 pagina 960 door met elkaar daarover te spreken en daarin worden keuzes gemaakt. Dat is een feit. Deze coalitie heeft, dat blijkt ook wel uit het akkoord, hele grote ambities met de stad en dan moeten er ook keuzes gemaakt worden. Je kunt nu eenmaal niet alles doen, want hoewel het budget van Rotterdam ongelooflijk groot is, heeft het toch zijn beperkingen ten opzichte van de ambities die er zijn. Dus er zijn keuzes gemaakt. We zijn hier bij elkaar om te kijken of die keuzes standhouden of dat u het anders wilt. Dat is hoe de politiek werkt en daar wens ik u veel wijsheid, succes en plezier bij. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Er is nog een vraag van de heer Soytekin. Excuus. De heer SOYTEKIN (denk): Dank voorzitter. Ik had met al de Haagse ervaring van de heer Samson niet verwacht dat ik overal naar tevredenheid een antwoord zou krijgen, maar dat is ook een kwaliteit. Eén vraag wil ik toch nog echt een keer stellen.