CConstaterende datRotterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

20260625- Notulen van de raadsvergadering van 25 juni 2026

Gemeenteraad 16 juli 2026, gemeente RotterdamBij agendapunt: Vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergaderingen van:34.613 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 4

Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 867 Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 25 juni 2026 Notulen van de raadsvergadering van 25 juni 2026 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 11 Voorzitter: drs. C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 42 leden, namelijk de heer J.C. Siemons, de heer F. Achbar, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, mevrouw C.A. Engels, mevrouw S. Reitema, de heer S. Soytekin, de heer B. Doğan, mevrouw M. Laamairi, mevrouw Z.P. Coşkun, de heer T.B. Versnel, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw M.E. van Dijk, de heer D.M. Hamhuis, de heer N.L. Redelinghuys, mevrouw S.L. Rojer, de heer T. de Haan, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw I. van der Meer, de heer J. Jaspar, mevrouw A. Kockelkoren, de heer M. Verhoef, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw V.A. Bruin, de heer J.P. Postma, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw J.M. de Bruijn, de heer L.P.A. Dekkers, de heer D.H. Monge Vega, de heer G.F.E. Koster, de heer M.H. Biljoen, de heer G.G. van Dijk, de heer T. Roskam, de heer I.P. Duin, de heer E. Başoğlu, mevrouw C.M. Zeegers, de heer R. Buijt, de heer S.M. Bonte, de heer K.J.P van Eikeren, de heer T.J.D. Isaack en de heer S. Leewis Namens het college zijn tegenwoordig: de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer T.B. Versnel, mevrouw C.M. Zeegers, de heer F. Achbar, de heer R.

Buijt, mevrouw A.I. Norville en mevrouw drs. C.J. Schouten Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1. Opening en mededelingen. De VOORZITTER: Ik open deze raadsvergadering. Uiteraard ook welkom aan onze gasten, degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers We hebben een aantal berichten van verhindering. Wethouder Kasmi is de hele vergadering afwezig en wordt vervangen door wethouderZeegers. Dat vanwege een planningsissue in zijn agenda. Ik ben zelf afwezig tijdens de tweeminutendebatten vanwege een aantal gesprekken die ik moet voeren. De griffier is in het begin van de middag afwezig vanwege een andere functionele verplichting. Dan heeft u alle agendazaken weer doorgenomen. 2. Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 25 juni 2026. De VOORZITTER: Dan ga ik nu over tot de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 25 juni 2026. Ik ga de agenda met u doornemen en aan het eind zal ik u de gelegenheid geven nog aanvullende opmerkingen te maken. We beginnen de vergadering met het verantwoordingsdebat over de jaarstukken van 2025. Zoals gebruikelijk bij de bespreking van de jaarstukken, hebben we een vaste sprekersvolgorde en die is als volgt.

Ten eerste de fractie van PRO, daarna Leefbaar Rotterdam, Forum voor Democratie, D66, CDA, VVD, Partij voor de Dieren, DENK, Volt, 50PLUS, ChristenUnie, SP, BIJ1 en daarna uiteraard het college. Daar beginnen we met wethouder Lansink-Bastemeijer, omdat hij ook de portefeuille Financiën in zijn beheer heeft. Maar alle andere vragen voor andere portefeuilles mogen dan ook meteen aan hem gesteld worden. Hoeft niet, mag wel. Dan agendapunten 7 tot en met 11. Er zijn vanuit de raad geen verzoeken ontvangen voor een regulier debat, een Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 868 tweeminutendebat, een kort bespreekpunt of een motie vreemd aan de orde van de dag. Dan vraag ik of er leden zijn die nog wat willen opmerken met betrekking tot de agenda? Ik kijk rond. Dat is niet het geval. Dan is de agenda hierbij vastgesteld. Kom ik nu bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is om 2,5 uur spreektijd op de klok te zetten. Heeft dat uw instemming? Dat blijkt het geval. Dan hebben we dat besloten. Zoals u weet, het stemvenster is aan het eind van de vergadering en indien nodig zullen we ook voor het stemvenster kort schorsen voor fractieoverleg. Rond 12.45 uur is er een lunch beschikbaar op de omloop. Bij aanvang van de lunchpauze neem ik in de hal van het stadhuis een petitie in ontvangstvan de Lokaal FNV Rotterdam. U bent uitgenodigd daarbij aanwezig te zijn.

Afhankelijk van hoe het debat gaat, zal dat zo ergens rond 12.45 uur plaatsvinden. Afhankelijk van hoe laat we klaar zijn met de vergadering, is er ook nog een drankje op de omloop waar u voor uitgenodigd bent. We gaan kijken hoe het vandaag allemaal loopt. 3. Vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 28 mei 2026. De VOORZITTER: Dan gaan we naar de vaststelling van de notulen van de openbare raadsvergadering van 28 mei 2026. Wenst iemand nog het woord naar aanleiding van deze notulen? Niemand? Dan stel ik de notulen hierbij vast. 4. Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2026 week 24 en 25. De VOORZITTER: Dan mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2026 week 24 en 25. Ik stel u voor de behandelwijze, zoals vermeld bij het desbetreffende stuk, vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u hetbijbehorende BB- nummer te noemen dat bij het stuk staat. Wenst iemand hierover het woord? Dat is niet het geval, dan is hiermee de lijst van ingekomen stukken vastgesteld. 5. HAMERSTUKKEN 5.1 Het voorstel tot vaststelling van een zienswijze met betrekking tot de ontwerpbegroting 2027 van het Recreatieschap Rottemeren. De VOORZITTER: Dan komen we bij de hamerstukken.

Het voorstel tot vaststelling van een zienswijze met betrekking tot de ontwerpbegroting 2027 van het Recreatieschap Rottemeren. Iedereen akkoord? Dan is dat hierbij vastgesteld. 5.2 Het voorstel om geen zienswijze in te dienen met betrekking tot de eerste begrotingswijziging 2026 en de conceptbegroting 2027 met meerjarenbegroting 2028-2030 van de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard (GRNR). De VOORZITTER: 5.2, het voorstel om geen zienswijze in te dienen met betrekking tot de eerste begrotingswijziging 2026 en de conceptbegroting 2027 met meerjarenbegroting 2028 tot 2030 van de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard. Akkoord. 5.3 Opleggen geheimhouding ‘Actualisatie grondexploitatie 2026’ van de gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard. De VOORZITTER: 5.3, het opleggen van geheimhouding ‘Actualisatie grondexploitatie 2026’ van de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard. Akkoord. 6. VERANTWOORDINGSDEBAT Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 869 6.1 Debat met het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de jaarstukken 2025, de bevindingen van de accountant, onderzoeksrapport van de Rekenkamer Rotterdam en het adviesrapport van de Commissie tot onderzoek van de rekening.

6.2 Het voorstel tot vaststelling van de jaarstukken 2025, inclusief de baten en lasten per programma, de baten en lasten per taakveld en de bestemming van het rekeningresultaat. 6.3 Het voorstel tot vaststelling van de aanbevelingen van de commissie tot onderzoek van de rekening naar aanleiding van de jaarrekening 2025, alsmede het verlenen van decharge aan het college voor het in 2025 gevoerde financieel beheer. De VOORZITTER: Dan zijn we al bij het verantwoordingsdebat aangekomen. Bij dit debat dient u ook de voorstellen onder de agendapunten 6.2 en 6.3 te betrekken. Dat zijn 6.2, het voorstel tot vaststelling van de jaarstukken 2025 inclusief de baten en lasten per programma, de baten en lasten per taakveld en de bestemming van het rekeningresultaat en6.3, het voorstel tot vaststelling van de aanbevelingen van de commissie tot onderzoek van de rekening naar aanleiding van de jaarrekening 2025, alsmede het verlenen van decharge aan het college voor het in 2025 gevoerde financieel beheer. We pakken in het debat 6.1 tot en met 6.3 in 1 keer mee, dat is wel zo efficiënt. Dan is nu als eerste het woord aan de heer Biljoen. De heer BILJOEN (pro): Dank u wel, voorzitter. Allereerst mijn grote dank, voorzitter, aan alle medewerkers die ervoor hebben gezorgd dat we de jaarstukken in orde hebben gevangen.

De kritiek die ook vanuit ons vandaag weer gaat komen is, is niet per se op de mensen die hier keihard achter de schermen hebben gewerkt, maar met name over het leiderschap. Weet dat ook als jullie nu meekijken. Want voorzitter, als we vandaag terugkijken op het jaar 2025, dan is het rapport van onze Rekenkamer en de accountant voor mij echt de belangrijkste graadmeter. De conclusies in het rapport zijn niet mals, want we tasten als raad in het duister. De Rekenkamer stelt letterlijk vast dat toelichtingen in de jaarstukken vaak niet helder zijn of ontbreken. Als raadslid en nog veel belangrijker, als Rotterdammer wil je gewoon weten wat er precies is gedaan met ons belastinggeld. Maar de Rekenkamer stelt, we kunnen in de stukken simpelweg niet altijd terugvinden welke concrete acties er nu zijn uitgevoerd.De accountant stelt klip en klaar vast dat de financiële basishygiëne van deze gemeente niet op orde is. Basisprocedures en beheersmaatregelen worden simpelweg niet consequent nageleefd en dat betekent dat we in de dagelijkse praktijk de grip op onze uitgaven en onze inkomsten gewoon aan het verliezen zijn. Daarom beste collega’s in de raad, als wij niet kunnen lezen wat er is gedaan, hoe kunnen we het college dan controleren? Want dit gaat over belastinggeld van Rotterdammers en ik verbaas me werkelijk dat het zover is gekomen dat we de basis niet meer op orde hebben.

Waarom lees ik in de stukken van het college geen enkele reflectie of plan van aanpak om direct te herstellen? Want de slechte basishygiëne staat niet op zichzelf. Het is onder andere verbonden aan het grootste hoofdpijndossier van dit moment, het nieuwe IT-systeem Oracle. Het college geeft aan dat de implementatie is afgerond, maar de accountant zegt, data-conversies lopen achter en essentiële onderdelen, zoals de module voor grondexploitaties, zijn nog steeds niet af. In de praktijk betekent dit gewoon dat de organisatie in sommige gevallen data in Excel moet bijhouden.Erger nog voorzitter, mij bereiken steeds meer ertegen signalen dat we vastlopen met dit systeem.Ik hoor dat de huidige opzet van Oracle qua kosten, sturing en stabiliteit onhoudbaar is geworden en dat externe adviseurs zelfs aanraden om de stekker uit het hele maatwerk te trekken en het systeem drastisch uit te kleden tot een basissysteem. Wethouder, Klopt dit signaal? Is er op dit moment feitelijk een investeringsstop ingesteld voor dit systeem? Daar wil ik doorgaan naar het onverwachte, een enorm overschot van ruim 100 miljoen euro. Want het hele jaar door kregen we als raad en vooral als oppositie 1 boodschap te horen, er is geen Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 870 geld. We moeten zuinig zijn, er is geen financiële ruimte om andere keuzes te maken.

Wij hebben daar als raad naar gehandeld, omdat dat echt de boodschap was van dit college. Maar nu blijkt onder andere door de Circulair van het Rijk dat er opeens een gigantisch bedrag over is, maar vooral dat het overschot is ontstaan door projecten die niet zijn uitgevoerd en facturen die openbleven. Voorzitter, dit maakt het werk van een raadslid praktisch onmogelijk. Want als wij het hele jaar te horen krijgen dat wij op de rem moeten trappen terwijl de kluis vol zit met geld dat niet wordt uitgegeven aan de stad, dan klopt er iets fundamenteels niet in de sturing. Ik moet concluderen dat er wordt gestuurd met een blinddoek om. Als we proberen te doorgronden waar de verschillen vandaan komen, lopen we vast in een moeras van technische smoesjes. Kijk maar naar de toezeggingenbrief met de antwoorden op de vragen van mijn collega Leewis over de jeugdzorg.De begroting op dit gebied van de jeugd is simpelweg niet meer navolgbaar. Het college geeft dan in haar toelichting, het wordt anders geboekt. Of van collega Baán die vroeg hoe het kan dat we de onderbestedingen en schommelingen niet zagen aankomen. Ook daar was het antwoord, dit heeft te maken met begrotingstechniek. Voorzitter, wat mij betreft is dit echt onacceptabel, want het is anders geboekt is geen inhoudelijk argument.

Want als we miljoenen aan jeugdzorg niet meer kunnen volgen door technische boekhoudtrucjes, dan zijn we gewoon als raad de controle kwijt. Mijn vraag is, als de wethouders de verschillen zelf afschuiven op begrotingstechniek, in hoeverre bent u dan zelf nog in controle? Als we dan inzoomen op wat er per portefeuille is gepresenteerd in 2025, zie ik een patroon van stilstand en doelen die niet gehaald worden. Om een voorbeeld te noemen op Samenleving, we storten miljoenen in programma's voor diversiteit en veiligheid. Maar als we na 4 jaar beleid in de jaarstukken lezen dat het college nog steeds gaat verkennen hoe de effecten bij bijvoorbeeldqueer community moeten meten, dan ben je jarenlang blind aan het sturen. Betekent dit, vraag ik dan aan de wethouder Samenleven, dat we de afgelopen jaren miljoenen hebben uitgegeven op basis van een onderbuikgevoel? Voorzitter, waar het ontbreken van regie echt best wel pijn doet, is de zorg. Want bij de portefeuille van wethouder Buijt is er 6 miljoen overgehouden op de maatschappelijke opvang en de aanpak van dakloosheid en er bleef meer dan 5 miljoen liggen bij de wijkteams. Dat in een tijd waarin de wachtlijsten voor de Wmo lang zijn en de tekorten in de jeugdzorg nijpend. Er is geld, maar we krijgen het niet bij de kwetsbare Rotterdammers die dat keihard nodig hebben.

De reactie van de wethouder, hij vindt het niet per se slecht dat die tientallen miljoenen nu terugvloeien nar de algemene middelen van de gemeente. Voorzitter, voor een Rotterdammer die wacht op de hulp van een wijkteam of die wacht op een veilige slaapplek, is dat echt een keiharde klap in het gezicht. Geld overhouden op dakloosheid is geen financiële meevaller voorzitter, het is een mislukking van de uitvoering. Daarom mijn vraag aan de wethouder, kunt u die uitspraak vandaag recht in de ogen van deze raad en de kwetsbare Rotterdammers verdedigen, in de wetenschap dat we tegelijkertijd dakloosheid en wachttijden bij wijkteams onvoldoende hebben aangepakt? Voorzitter, we kunnen dit jaar ook niet afvinken als een jaar met een mooi financieel resultaat, want het was een jaar waarin de raad werd verteld dat er geen geld was. Om er vervolgens achter te komen dat er miljoenen niet zijn besteed aan Rotterdammers die het heel hard nodig hebben. Een jaar ook van de falendebasishygiëne. Antwoorden die we zoeken, zijn verstopt achter onheldere toelichting en boekhoudkundige mist. Afsluitend voorzitter, wil ik aan het volledige college vragen, aangezien we op dit moment portefeuillewethouders hebben.

Hoe kijkt het college aan tegen de keiharde conclusie van de Rekenkamer dat de toelichtingen niet helder zijn en concrete acties onvindbaar? Als we als raadsleden vragen stellen over onverklaarbare verschillen, krijgen we als antwoord dat het aan begrotingstechniek of een andere manier van boeken ligt. Erkent het college dat het controleren van de begroting als raadslid onmogelijk maakt? Hoe bent u zelf in controle als dit systeem zo onnavolgbaar is? Tot zover de eerst termijn, voorzitter. De VOORZITTER: Hartelijk dank. De heer Roskam heeft nog een vraag denk ik aan de heer Biljoen. De heer Roskam. Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 871 De heer ROSKAM (lr): U had het ook over de meevallers bijvoorbeeld. We krijgen te horen, er is geen geld. Maar we kregen natuurlijk met de decembercirculaire te horen vanuit het Rijk van, er is extra geld vanuit het gemeentefonds. Eind december sluiten we het jaar af, dan is het wel heel kort dag om dat geld nog doelmatig uit te geven. Hoe kijkt u daar dan tegenaan? De VOORZITTER: De heer Biljoen. De heer BILJOEN (pro): Voorzitter, zoals ik al in mijn bijdrage heb aangegeven van de decembercirculaire. We hebben de eindejaarsbrief, daar is dat nog niet in gemeld. Maar tegelijkertijd zien we wel een patroon van dat er geld niet wordt uitgegeven. Ik heb het ook in mijn bijdrage aangegeven, er is personeelstekort.

Er worden projecten ingeboekt die niet worden uitgevoerd. Er is gewoon sprake van een onnavolgbare situatie hoe het college op dit moment stuurt. De VOORZITTER: De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Daar ben ik het niet geheel mee oneens. De VOORZITTER: Het is toch mooi dat de COR elkaar ook in de armen valt, stel ik maar vast. Dan mag de heer Roskam meteen ook het woord. De heer ROSKAM (lr): Voorzitter, vandaag bespreken we de jaarstukken. Het sluitstuk van het afgelopen jaar, maar ook een beetje het sluitstuk van deze collegeperiode. Een collegeperiode die gerust een politiek experiment genoemd mag worden, de periode van1 stad. Een periode waarin veel is gebeurd. De periode van Oostflank, de periode van tientallen zorgrestaurants, de periode waarin onze senioren gratis met het openbaar vervoer konden reizen. Het was ook de periode waarin de lokale lasten niet stegen en waarin we de grootste investering in veiligheid uit de geschiedenis van onze stad deden. Het was overigens ook de periode waarin we ontdekten dat je een wethouder wel geld kunt geven voor boa's, maar dat er soms ook een beetje creativiteit voor nodig is om het geld daadwerkelijk uit te geven om je doel te halen. Het was ook een college dat bruggen sloeg, letterlijk, met het startschot voor de nieuwe oeververbinding en figuurlijk wanneer je kijkt naar de samenstelling van de coalitie.

Een politiek experiment waarin partijen over hun eigen schaduw heen moesten stappen om hun achterbannen beter te vertegenwoordigen. Bij deze coalitie wist je 1 ding zeker, vrijwel iedere Rotterdammer had iemand aan tafel zitten. Van Hillegersberg tot Bloemhof en van Hoek van Holland tot Nesselande. Waarin de kleine kernen niet langer een accessoire waren van de gemeente, maar een volwaardig onderdeel van Rotterdam. Huidig wethouder Simons van Maassluis zei ooit treffend dat de achterbannen van DENK en Leefbaar vaak in dezelfde wijken wonen, in dezelfde straten en voor een groot deel tegen dezelfde problemen aanliepen. De bewoners van deze Rotterdamse wijken hadden daarmee 2 partijen in het college zitten die er voor hen zaten. Des te ironischer misschien dat we na 4 jaar samen uit nu ook samen thuis gaan. Nu is het aan de Katendrecht coalitie om te besturen en we zien morgen wel wat er komt. Maar voorzitter, terug naar de jaarstukken. Kort samengevat staat Rotterdam er financieel goed voor, althans voor wie naar de parameters kijkt. Het positieve resultaat is deels het gevolg van incidentele meevallers en deels van investeringen die minder snel van de grond kwamen dan gepland. Iets wat goed zichtbaar is in het EMU-saldo, voor degene die weten waar het staat.

De wethouder heeft aangegeven dat het bekende planningsoptimisme inmiddels nadrukkelijk wordt aangepakt en dat het vanaf 2026 tot betere resultaten zou moeten leiden. Dat is een ontwikkeling die Leefbaar Rotterdam met belangstelling zal volgen. Daarnaast zien we een forse afwijking tussen de herziening en de uiteindelijke jaarrekening. De afwijking is verklaarbaar, maar blijft aanzienlijk. Daarom ben ik blij dat de wethouder heeft toegezegd om samen met de commissie tot onderzoek van de rekening hier nader naar te kijken. Want uiteindelijk gaat het niet alleen over cijfers. Een beter inzicht in deze afwijkingen geeft de raad ook meer mogelijkheden om gedurende het Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 872 jaar politieke keuzes te maken en eventueel extra ambities na te streven wanneer de financiële ruimte daarvoor ontstaat. Ook ben ik blij met de toezegging dat de ontwikkelrechten en bouwclaims inzichtelijk gemaakt gaan worden en dat aangegeven gaat worden waar in de besluitvorming ze zitten. Maar uiteraard is er ook ruimte voor verbetering. In de commissie kon de wethouder de gevolgen van cofinanciering niet duiden. Kwalijk nemen kan ik het hem niet, want ik vermoed dat weinigen in deze raad dat kunnen.

Wie van u weet wat de financiële impact is van de donatie bij Boijmans op ons jaarlijkse resultaat? Wie van u kan uitleggen wat de kosten zijn van verkregen cofinanciering in de buitenruimte en hoe deze landen in de meerjarenbegroting? Ik zal het proberen uit te leggen met een analogie. Stel je hebt gespaard voor een auto, leuk Fiatje. Je hebt gespaard, je kan hem betalen, maandelijks kom je uit met verzekering en benzine en je houdt nog wat geld over om te sparen voor je vakantie. Dan komt er een weldoener langs, geeft je een zak geld en zegt, hier koop lekker een BMW. Zie het als een plusje op je Fiat. Dolblij neem je het aan en je koopt de BMW. Maar wat blijkt na een paar maanden, de verzekering is hoger, hij verbruikt meer benzine, je spaarboekje ziet er opeens anders uit en die vakantie toch maar niet. Wellicht denkt u, onhandig, had je van tevoren kunnen weten. Maar toch is dat exact wat deze raad doet in zijn besluitvorming. Daarom heb ik daar de volgende motie over die ik straks ga indienen, die komt zo meteen. Dan is er nog het puntje ziekteverzuim. Dit is de afgelopen jaren gestaag aan het oplopen. Komt het door bezuiniging op bezuiniging? Is het de werksfeer? Ik weet het niet. Wat ik wel weet is dat het verzuim de gemeente jaarlijks circa 90 miljoen euro kost en dat ons verzuimpercentage boven dat van het gemiddelde van de grote gemeentes zit.

Maar ook bijvoorbeeld hoger dan in het onderwijs, dat is wel bijzonder. Een reductie in het verzuim van een procentje of het stoppen van de trend kan de gemeente zo een slordige 10 miljoen per jaar opleveren. Er wordt gesproken over tekorten, terwijl er niet gekeken wordt naar de lekken. We lazen in het jaarverslag dat er een clusteraanpak komt. Voor Leefbaar Rotterdam is het onvoldoende. Dit verzuim heeft een dermate grote impact op de financiën van de stad dat de aanpak niet bij de clusters moet liggen, maar dat de raad zich hier actief mee bezig gaat houden. Daarom komt Leefbaar Rotterdam met een motie voor een raadsmonitor om hierop toe te zien. Net zodat we kiezers voor Rotterdam hadden, die ik dan noem ‘Beter door Rotterdam’. Van clusteraanpak naar clusterfuck, het project GREAT. Ik heb daar nog een brief over, ik had al stukje spreektekst, ik had de motie, maar de brief laat nog op zich wachten. Die hebben jullie misschien de volgende keer, krijgen jullie die nog te goed van me. Tot zover, dank u. Hartelijk dank. De VOORZITTER: De heer Roskam heeft de volgende moties ingediend. Motie 1.

Beter door Rotterdam “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 juni 2026, ter bespreking van 6.1 de jaarstukken; constaterende dat: - het verzuim in de gemeente Rotterdam met met 8,3% boven het landelijk gemiddelde van 7, 1 % ligt; - het langdurig verzuim al jaren aan het stijgen is en momenteel 6. 7% is; - 6,7% langdurig verzuim neerkomt op ruim 950 fte dat in langdurig verzuim zit; - de gemiddelde loonsom per fte in 2024 90.606 euro bedroeg en het niet aannemelijk is dat dit gezakt is; overwegende dat: - dat de loonkosten van verzuim neerkomt op circa 90 miljoen per jaar; - er na jaren van een stijging er in 2026 een clusteraanpak komt; Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 873 - dit als doel heeft het (langdurig) verzuim binnen de gemeente Rotterdam terug te dringen; verzoekt het college: - in navolging van Kiezen voor Rotterdam een programma Beter door Rotterdam te starten; - in dit programma niet alleen te kijken naar hoe medewerkers weer zo snel mogelijk aan het werk kunnen gaan, maar hierbinnen ook aandacht besteden aan het voorkomen van uitval door naast casemanagement ook aandacht te hebben voor vitaliteit van medewerkers; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T. Roskam Motie 2.

Hoeveel kost dat gratis miljoen? “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 juni 2026, ter bespreking van de jaarstukken; constaterende dat: - de gemeente Rotterdam graag gebruik maakt van cofinanciering om zaken mogelijk te maken zoals bij grote projecten; - de kosten van cofinanciering bij een raadsbesluit niet inzichtelijk zijn; - de opmerking "financiële consequentie geen" raadsleden op het verkeerde been kan zetten; - hierdoor er geen zicht is op de total cost of ownership en de effecten op de begroting; overwegende dat: - het budgetrecht bij de raad ligt; - cofinanciering kan leiden tot hogere onderhoudsskosten in de buitenruimte, anticiperen op hogere kapitaalslasten in de toekomst of bijvoorbeeld een stijging van de kostprijsdekkende huur; - de raad bij besluiten met betrekking tot cofinanciering geen zicht heeft in de kosten van het besluit; verzoekt het college: - bij toekomstige besluitvorming met (externe)cofinanciering aan te geven wat het effect hiervan op de total cost of ownership zijn en tot welk soort lasten de cofinanciering leid; - deze inzichten ook duidelijk te maken in lopende projecten met cofinanciering; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. T. Roskam en M.H. Biljoen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is het woord de heer Hamhuis.

De heer HAMHUIS (fvd): Voorzitter, Forum voor Democratie wil het college en de ambtenaren danken voor de jaarstukken waarover we vandaag debatteren. De jaarstukken laten een genuanceerd beeld zien. Op papier sluit Rotterdam 2025 af met een positief financieel resultaat en dat is goed nieuws. Maar wie verder kijkt dan de eindbalans ziet ook een aantal zorgelijke ontwikkelingen. De financiële buffer van de gemeente is gedaaldnaar Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 874 een weerstandsvermogen van 1,07, terwijl eerder een ratio van 1,23 werd verwacht. Daarnaast constateren zowel de COR als de accountant dat de financiële beheersing nog onvoldoende op orde is. Het aantal fouten en onzekerheden in de financiële verantwoording is opnieuw toegenomen en dat is geen solide uitgangspositie voor een gemeente die jaarlijks ruim 3,3 miljard euro uitgeeft. Veel positieve resultaten zijn bovendien gebaseerd op incidentele meevallers, waaronder hoge bijdrage van het gemeentefonds. De structurele uitdaging blijft daarom hetzelfde, hoe houden we Rotterdam financieel gezond en economisch sterk? Voor onze fractie draait de discussie uiteindelijk om 1 vraag, leiden de miljarden die Rotterdam dat uitgeeft daadwerkelijk tot betere resultaten voor Rotterdammers? Ik wil daarom graag 3 onderwerpen uitlichten, te beginnen met de woningbouw.

Het college heeft de doelen voor wat betreft woningbouw gehaald, ondanks moeilijke marktomstandigheden en wij zijn daarvoor positief gestemd. Maar tegelijkertijd zien we een tegenvaller van 17,7 miljoen op grondexploitaties en blijft het bouwen van woningen voor middeninkomens achter. Dat is niet alleen een probleem voor starters en jonge gezinnen, maar ook voor de gemeentelijke financiën. Want woningen in het midden en hogere segment zijn onder de huidige marktomstandigheden financieel beter realiseerbaar en leveren doorgaans hogere grondopbrengsten op. Daarmee dragen ze bij aan de financiële haalbaarheid van de gebiedsontwikkelingen. Daarnaast bevordert de juiste bouw voor woningen in het midden en hogere segment de doorstroming op de woningmarkt. Huishoudens die nu een sociale huurwoning bezitten maar economisch kunnen doorgroeien, krijgen dan meer mogelijkheden om door te stromen naar een koop of midden huurwoning. De VOORZITTER: De heer Roskam heeft een vraag. De heer ROSKAM (lr): U gaf aan, de begroting 3,3 miljard, maar het is 5 miljard. Mijn vraag is, heeft u wel de hele begroting gelezen? De heer HAMHUIS (fvd): Ik zei ruim 3,3 miljard, dat klopt. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) De VOORZITTER: Dat is feitelijk juist. De heer HAMHUIS (fvd): Ik ga door naar het tweede onderwerp, namelijk de asielzoekers en statushouders.

Een tweede onderwerp waarvoor ik aandacht wil vragen is de opvang van asielzoekers en statushouders. Rotterdam heeft in 2025 500 asielzoekers opgevangen en bijna 1.200 statushouders gehuisvest en daarmee voldoet de gemeente aan haar wettelijke taak. Maar de jaarstukken geven geen integraal inzicht in de gemeentelijke kosten en baten op dit punt. Uit een eigen analyse van ons blijkt dat de lokale meerkosten kunnen oplopen tot bedragen tussen de 12 en 30 miljoen, terwijl de maatschappelijke opbrengsten niet inzichtelijk worden gemaakt. Onze vraag aan college luidt daarom, is het college bereid jaarlijks een integrale kosten-batenanalyse aan de raad voor te leggen, zodat inzicht ontstaat in de werkelijke gemeentelijke lasten, de Rijksvergoedingen en de resultaten op het gebied van participatie en economische zelfstandigheid? Ten slotte, het derde onderwerp, namelijk de economie van de stad. Rotterdam kan alleen een sociale stad blijven wanneer het ook een sterke economische stad is. De haven, de industrie en 1.000 ondernemers vormen het fundament voor onze welvaart en toch zien we dat economische ontwikkeling steeds vaker botst met andere ambities.

Mijn vraag aan het college is daarom, hoe borgt het college dat keuzes op het gebied van woningbouw, klimaat en ruimte ontwikkeling de internationale concurrentiekracht van de haven, industrie en ondernemers niet verzwakken? Voorzitter, goed bestuur begint bij transparantie. Transparantie over financiën, transparantie over maatschappelijke effecten van beleid en transparantie over economische keuzes die uiteindelijk bepalen of Rotterdam ook in de toekomst een sterke en financieel gezonde stad blijft. Met het oog daarop zien wij de beantwoording van onze 2 vragen van het college graag tegemoet. Dank u wel. Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 875 De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan mevrouw Rojer. Mevrouw ROJER (d66): Dank, voorzitter. Met een debat over de jaarstukken kijken we natuurlijk vooral achterom, maar het is voor D66 belangrijk dat we dat ook vooral doen door de lens van wat morgen beter kan. Voor die toekomst is de afgelopen 4 jaar een stevig fundament gelegd. We hebben met de schillen om school gewerkt aan een sterk onderwijs en meer gelijke kansen. We hebben met de gratis bibliotheekpas de deuren van de bibliotheek verder geopend voor Rotterdamse kinderen. Rotterdam heeft stevig doorgebouwd en de collegetargets voor woningbouw, meer hectare groen en CO2-reductie zijn gehaald.

Daarnaast hebben geïnvesteerd in cultuur, inclusief natuurlijk de nachtcultuur. Denk aan het verbeterde nacht ov en nieuwe nachtcultuurlocaties. Last but not least hebben we gewerkt aan meer ruimte voor de voetganger en de fietser. Samen met DENK, Leefbaar Rotterdam en de VVD zijn keuzes gemaakt die ervoor zorgen dat de nieuwe coalitie straks met een vliegende start kan beginnen. Denk aan de mensen die op straat leven en weer perspectief krijgen, waardoor ook de overlast rondom Museumpark weer isverminderd. Perspectief voor Rotterdammers die in armoede leven en steeds beter worden ondersteund. Aan mensen die in de bijstand zitten en de kans krijgen om de stap naar werk te zetten. Ook is met jeugdpreventie gewerkt aan een weerbare jonge generatie. Wij danken onze coalitiepartners voor deze samenwerking. Als we kijken naar de afrekening van de financiële stukken, dan zien we dat deze basis ook wordt onderbouwd door een kloppende financiële administratie. De accountant geeft aan dat de jaarstukken een getrouw en rechtmatig beeld geven van de financiële positie van Rotterdam. Ook is de financiële positie op dit moment op zichprima, gebaseerd op de audit. Maar voorzitter, we staan hier natuurlijk ook om te kijken naar wat we beter hadden willen doen en wat we anders hadden willen doen. Daar hebben we een aantal punten voor.

Ten eerste hadden wij eerlijk gezegd meer willen doen op mobiliteit. Een autoluwer centrum en wellicht ook wat autovrije straten waren wat ons betreft in sommige gevallen beter geweest. Zeker omdat er veel ervaren overlast is van onveilig verkeer en wede target op het verbeteren van onveilige verkeerssituaties niet hebben gehaald. Ook op wonen hebben wij ondanks succes een verbeterpunt. Het doel was om 1.000 woningen te verbeteren in kwaliteit op achterstallig onderhoud, maar dat is maar voor 802 gelukt. Wij horen daarom graag of de wethouder ideeën heeft over hoe VvE's die meer steun nodig hebben of niet functioneren, beter ondersteund kunnen worden bij het afwerken van dit achterstallig onderhoud met bijvoorbeeld extra subsidies. Dan veiligheid. Ondanks 565 camera's en gerichte acties tegen straatintimidatie hebben wij niet alle collegetargets op veiligheid gehaald. Vooruitkijkend is voor ons daarom belangrijk om op dit gebied te kijken of wij de juiste dingen doen, vooral ook of we de juiste dingen meten en of we het juiste gesprek voeren. Dan ten vierde, het wijkradenstelsel. Het target op het uitvoeren van de wijkraadacties is gehaald en dat is goed. Er is een eerste stap gezet richting samenwerking met de stad en dat vinden wij hartstikke mooi.

Wij denken echter dat die samenwerking nog veel beter moet en wat ons betreft hadden wij de stadhuispolitiek niet naar de wijkraden moeten doortrekken. Ten vijfde en dat is al genoemd, wij denken dat we als gemeentelijke organisatie stappen moeten zetten op de IT-huishouding en de kosten die daarbij komen kijken. Zo blijkt dat de tijdigheid van onze dienstverlening in het gedrang is gekomen en de targets daarom niet zijn gehaald door IT-storingen. De GREAT-migratie van Oracle heeft voor veel vertraging en verwarring gezorgd. Sterker nog, wij vinden het heel gek dat de doorontwikkeling van deze migratie nog steeds bezig is, omdat de begrote middelen tekortschieten. Collega Roskam heeft daar al vragen over gesteld, er komt nog een collegebrief over en wij wachten het antwoord daarop ook af. Maar als de wethouder daar nu al op wil reageren, dan mag dat natuurlijk ook. We moeten echt beter sturen op onze IT- kosten en deze onder controle houden. Dat tweede doen we niet alleen door gewoon technologie te implementeren, maar ook om te sturen op een menselijke implementatie daarvan. Dit geeft de COR ook aan. Wij denken dat vooruitkijkend een goede digitaliseringsstrategie daarbij zou kunnen helpen die ook het menselijk aspect meeneemt.

Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 876 Dat brengt mij bij mijn laatste punt over het algemene financiële plaatjeen dat gaat zoals al eerder gezegd over cultuur en controle. Er is een positief resultaat op de gemeentebegroting, er werd in 2025 bijna 200 miljoen minder uitgegeven dan verwacht en dat werd pas laat in het jaar bekend. Er zijn nog veel punten genoemd waarom dit jammer is en dat vinden wij natuurlijk ook. Wat ons betreft is dat zeker op de uitputting van het autoluw fonds jammer. Maar in het algemeen, welke post je ook jammer vindt, gaat dit over cultuur van controle. Er wordt in de jaarstukken niet uitgelegd waarom dit grote verschil pas achteraf of bekend wordt, wat voor redenen er waren voor de vertraagde projecten en voor de niet vervulde vacatures. Er wordt ook niet uitgelegd wat dan nu de gevolgen zijn voor de stad en dat moet wat ons betreft echt proactiever. Want dit alles maakt dat hoewel de financiële positie van de gemeente op dit moment goed is, dat die misschien niet structureel goed blijft. Wij steunen daarom uiteraard de COR in haar aanbeveling om vooruitkijkend de financiële en uitvoeringsrisico's van programma's veel beter inzichtelijk te maken. Wat ons betreft wordt die dan ook proactief door wethouders opgestuurd.

Wij vragen het college om een reflectie hierop en ook hoe de begroting in de komende jaren moet worden aangepastom te corrigeren voor de lagere uitgaven van nu. Want zoals ik al zei, wat ons betreft kijken we achteruit, maar vooral ook vooruit. We staan bijna letterlijk aan de vooravond van de komende 4 jaar en daar hebben wij enorm veel zin in. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank, mevrouw Rojer. Dan is nu het woord aan de heer Segers- Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda): Voorzitter, dank. Allereerst denk ik belangrijk om expliciet dank te zeggen aan de COR. Deze partijpolitiek overstijgende en een hele kundige commissie stelt ons als raad ieder jaar weer opnieuw enorm goed in staat om de jaarstukken op een goede manier ook politiek te behandelen. Zo goed dat er bijna geen politiek meer overblijft, zou je bijna denken. Zeker als er een debatje is tussen 2 leden van de COR, die het dan uiteindelijk met elkaar eens zijn, wat natuurlijk bijzonder prettig is. Dat maakt ook dat mijn bijdrage in dat opzichte ook niet zo lang hoeft te zijn. Het is uiteindelijk aan het presidium, maar ik wil toch ook hier zeggen, we hebben geprobeerd om de jaarstukken een betere plek in de politieke kalender te geven door hem apart te zetten. Ik merk zelf dat het voor politici altijd best wel heel moeilijk is.

Dan sluit ik aan op de laatste woorden van mevrouw Rojer ook, wij willen altijd vooruitkijken en daarmee moeten we de lessen van het terugkijken absoluut meenemen. Maar ik merk ieder jaar opnieuw ongemak in het knippen tussen de jaarstukken aan de ene kant en de Voorjaarsnota of kaderbrief aan de andere kant. Ik zou daarvoor willen pleiten om dat weer samen te doen. Ik weet dat ik dat in het presidium moet doen, maar dan is het maar weer hier gezegd. Dan heel kort inhoudelijk, voorzitter. Wij hebben in de commissies aandacht gevraagd voor de basishygiëne in de organisatie die onvoldoende op orde is. Dat is natuurlijk wel echt heel duidelijk een rode vlag. We hebben aandacht gevraagd voor het voldoende kunnen bijsturen op beleid en financiën, over de uitgaven die we niet direct aan contracten kunnen koppelen, over de inrichting van het aanbestedingsproces en tenslotte over de vraag of de beschikbare middelen ook daadwerkelijk terechtkomen bij de maatschappelijke doelen die we beogen. Dat is echt wel een grote zorg en daarom wat betreft het CDA onverkort alle aanbevelingen van de COR overnemen en beterschap beloven in de komende jaren. Dank u wel. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan mevrouw Engels. Mevrouw ENGELS (vvd): Dank u wel, voorzitter.

Voorzitter, in de nacht van 18 op 19 januari was het in Mathenesse 3 keer raak, 2 schietpartijen en een explosie in 1 nacht in 1 wijk. Een week eerder waren er in 1 nacht 3 explosies bij Rotterdamse woningen aan een Vergiliusstraat, aan de Rodenburgstraat en de Adriaan Pieterstraat. Bewoners die van geen enkel conflict ook maar iets te maken hadden, werden wakker van een enorme knal. Dat was de start van 2025 voor veel bewoners en het is een beeld dat in de hele stad terugkomt. Het Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 877 aantal explosies in de stad blijft stijgen en te vaak zijn minderjarigen betrokken bij deze incidenten. Kinderen die voor een paar 100 euro een explosief leggen onder het huis van een ander gezin. Dat is geen incident meer, het is een patroon en daar neemt de Rotterdamse VVD dan ook geen genoegen mee. Want elke euro die deze raad voor veiligheid uittrekt, moet terechtkomen waar telt, op straat, in de wijk en bij de bewoners. Voorzitter, dit is het laatste grote verantwoordingsdebat van deze collegeperiode. Het moment om de balans eens op te maken. Enerzijds reflecteren op de afgelopen periode en anderzijds vooruitkijken naar de toekomst van ons Rotterdam. Voorzitter, laat ik beginnen met wat er goed gaat, want daar heb ik genoeg over te vertellen. De Rotterdamse VVD ziet een stad die er op papier financieel gezond voorstaat.

Het afgelopen college heeft ervoor gezorgd dat Rotterdammers niet met hogere lasten zijn geconfronteerd en daar mag dit liberale college trots op zijn. Rotterdam sluit de boeken van 2025 met een positief resultaat van bijna 80 miljoen. Er is deze periode meer bereikt. We hebben veilige horecaroutes en veilige schoolroutes opgezet.We hebben ruim 3.000 Rotterdammers vanuit de bijstand naar werk geholpen. Met de economische denktank hebben wij de koers voor onze toekomst bepaald. Stuk voor stuk stappen waar de VVD dan ook ontzettend trots op is. Dat klinkt natuurlijk ontzettend goed. Maar wie het verhaal achter de cijfers leest, ziet iets wat onze aandacht verdient. Dat positieve resultaat leunt namelijk wel voor een groot deel op incidentele meevallers, extra bijdrage vanuit het Rijk en doorgeschoven investeringen. Tegelijk neemt ook de druk op onze begroting in de komende jaren juist toe. De accountant windt er dan ook geen doekjes om, de financiële basishygiëne van de gemeente Rotterdam is onvoldoende op orde. Facturen worden niet tijdig verwerkt, contracten niet goed gekoppeld en fouten en onzekerhedenstijgen in een jaar van 52 naar 102 correcties, wat gewoon neerkomt op een verdubbeling. Voorzitter, we hebben hier niet een administratief probleem, maar een bestuurlijk probleem. Want wie de jaarstukken eens goed doorbladert, ziet het bijna in elk programma wel gebeuren.

Geld dat de raad beschikbaar stelde, maar niet is uitgegeven. Voor de VVD is er dan ook geen financiële meevaller, maar een bestuurlijke tegenvaller. Voorzitter, we raken wat de Rotterdamse VVD betreft hier dan ook de kern. Een financieel gezonde stad heeft een begroting die structureel in evenwicht is, waarin de risico's helder zijn en waarin Rotterdammers de resultaten ook echt zien. De VOORZITTER: De heer Siemons heeft een vraag. De heer SIEMONS (50plus): U heeft het over een financiële tegenvaller, maar wat heeft de VVD daaraan gedaan om dat te voorkomen? Dat is mijn vraag. De VOORZITTER: Mevrouw Engels. Mevrouw ENGELS (vvd): Dank, voorzitter. Ten eerste, ik heb het niet over een financiële tegenvaller in deze. De VVD heeft het college scherp gehouden op de financiën de afgelopen periode. Daarnaast is een financiële meevaller voor mij als je iets goedkoper hebt kunnen doen. Dan hang ik de vlag uit en ben ik hartstikke blij. Maar niet als er geld op de plank blijft liggen. Dank u. De VOORZITTER: Mijnheer Roskam. De heer ROSKAM (lr): U zegt, de VVD heeft scherp gehouden. Maar hoe rijmt u dan het scherp houden met het feit dat het geld van het schoonmaakoffensief was uitgegeven voordat het goedgekeurd was door de raad? De VOORZITTER: Mevrouw Engels. Mevrouw ENGELS (vvd): Daar kom ik een andere keer op terug, mijnheer Roskam. Want zoals u weet is dit mijn eerste periode hier.

Dank u. Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 878 De VOORZITTER: Mevrouw Engels vervolgt haar betoog. Mevrouw ENGELS (vvd): Want een bewoner uit Nesselande ziet met lede ogen aan dat haar wijk langzamerhand haar ziel verliest door de overname van relschoppers op warme dagen. Want zij ging er ooit wonen voor de rust en de veiligheid en niet voor slapeloze nachten en een groeiend gevoel van onmacht. Helaas staat dit voorbeeld niet op zichzelf, want ik sla vanochtend de krant open en ik zie wederom weer dat het in Nesselande niet oké is geweest. Voor veel Rotterdammers en steeds meer Rotterdammers is het onveilig voelen in hun eigen wijk steeds meer een dagelijks feit. Dit is ook waar het uiteindelijk om draait, voorzitter. Want Rotterdammers liggen niet wakker van begrotingsregels of jaarstukken, zij liggen wakker van intimidatie, van geweld in hun straat, van een buurt die 's avonds kantelt. Veiligheid is voor hen dan ook geen beleidsprogramma, maar een basisbehoefte. De VOORZITTER: De heer Siemons. De heer SIEMONS (50plus): De Rotterdammers liggen wakker van de veiligheid en de veiligheid waar VVD voor staat, is er niet. Ik heb u net een aantal zaken op horen noemen met schietpartijen, het gebeurt toch ook onder u. U krijgt dadelijk een tweede kans, dat zit er wel in. Misschien dat u dan wat zaken steviger gaat aanpakken, maar voorlopig is het niets.

De VOORZITTER: Mevrouw Engels. Mevrouw ENGELS (vvd): Mijnheer Siemons, volgens mij zijn wij het juist wel eens hier. Ik vertel u namelijk dat wat de Rotterdamse VVD betreft hier iedere euro die overblijft gewoon naar veiligheid moet gaan. Veiligheid is voor Rotterdammers geen beleidsprogramma, maar een basisbehoefte en daar mag werkelijk geen euro onbenut blijven. De VOORZITTER: De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr): U legt de bal nog wel een beetje voor het doel. Hoe reflecteert u dan op het geld dat overgebleven was bij de werving voor nieuwe boa's? Had daar watu betreft liever een overschot gehad dan dat er een tekort was ontstaan? Dat de wethouder heel hard zijn best had gedaan, in plaats van er geld op de plank is blijven liggen? De VOORZITTER: Mevrouw Engels. Mevrouw ENGELS (vvd): Allereerst, mijnheer Roskam, wil ik nogmaals herhalen, iedere euro die we aan veiligheid moeten of kunnen besteden, moeten we aan veiligheid besteden. Daarnaast qua boa's, ben ik ontzettend blij dat de wethouder ervoor heeft gezorgd dat er 100 boa's weer bij zijn gekomen en dat het echt gewoon een sterke ploeg is geworden waar we als Rotterdam hartstikke trots op mogen zijn. In die zin vind ik gewoon dat iedere euro hier gewoon voor Rotterdam naar veiligheid moet gaan. De VOORZITTER: De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Ook als ze niet opgaan? Want dat is het probleem.

Mevrouw ENGELS (vvd): Mijnheer Roskam, volgens mij is hier ook eerder aangehaald dat er best problemen zijn op de markt om boa's aan te trekken en te zorgen dat we voldoende personeel hebben. Daarom hoop ik ook dat er vandaag heel veel mensen naar deze uitzending kijken, zien hoe belangrijk het is om boa te worden en zich vooral aanmelden om boa te gaan worden hier in de stad. Maar volgens mij is dit niet voor de rest relevant hiervoor. Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 879 De VOORZITTER: Ik hoop ook dat er heel veel mensen kijken. Mevrouw Engels vervolgt haar betoog. Mevrouw ENGELS (vvd): Want voorzitter, op totaalniveau vallen de afwijkingen mee, maar het staat niet op zichzelf. De Rekenkamer heeft er ook al eerder op gewezen, het probleem in onze stad is steeds vaker niet een gebrek aan geld, maar een gebrek aan uitvoeringskracht. Plannen worden gemaakt, budgetten worden vastgesteld en aan het eind van dit jaar blijkt dat een deel daarvan niet van de grond is gekomen. Dit is juist waarom de Rotterdamse VVD de onderbesteding geen financiële meevaller noemt, maar een bestuurlijke tegenvaller. Een meevaller is namelijk geld wat je overhoudt, omdat het goedkoper en efficiënter kon. Een tegenvaller is geld dat direct kon bijdragen aan een veiliger Rotterdam en dat zijn werk niet volledig heeft gedaan. Voorzitter, ik rond af.

Geld op de plank maakt Rotterdam niet veiliger. Een college dat ervoor zorgt dat elke euro voor veiligheid ook echt wordt ingezet wel. Deze collegeperiode loopt dan ook nu ten einde, maar ons werk gaat door en daarom zal de Rotterdamse VVD zich altijd blijven inzetten voor een veiliger Rotterdam. Dank u wel. De VOORZITTER: Mevrouw Rojer heeft een vraag. Mevrouw ROJER (d66): Dank u wel. Mevrouw Engels, u heeft het over veiligheid. Heeft u het dan over het verbeteren van de objectieve veiligheid of verbeteren van de subjectieve veiligheid waar meer geld naartoe moet gaan? De VOORZITTER: Mevrouw Engels. Mevrouw ENGELS (vvd): Dank u wel, voorzitter. Ik vind het vooral ontzettend belangrijk dat Rotterdammers zich altijd veilig voelen in Rotterdam, in hun eigen wijk en dat zo blijven voelen. We zien helaas bijvoorbeeld door de Veiligheidsindex dat die blijven afnemen en dat minder wordt. Daar wil ik alles op alles voor zetten dat die Rotterdammer zich weer veilig voelt en dat we het hier fijn hebben in Rotterdam met elkaar. Dank u. De VOORZITTER: Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan mevrouw Coşkun. Mevrouw COŞKUN (pvdd): Dank u wel, voorzitter. We hebben ook een paar vragen aan de wethouders en het college. Het gaat niet over veiligheid, het gaat juist over de verslaggeving in de jaarstukken.

Een hele vriendelijke, makkelijk en bescheiden verzoek dat net ook door andere partijen is ook gepleit. Het heeft ook betrekking op het voorkomen van de Katendrecht coalitie, zoals dat door Leefbaar Rotterdam is genoemd. Ik reken volop op uw steun wat ik nu ga vragen. Want de COR adviseert terecht nogmaals vandaag door hun vooraanstaande leden om risico's beter in beeld te brengen. Dat is belangrijk voor de financiële sturing, daar zijn we het volledig mee eens. Maar welke risico's nemen we mee? Net als de voorzitter van COR zijn we opbouwend kritisch. Worden de risico's van biodiversiteit, hittestress die wij vandaag heel erg voelen, droogte, slechte luchtkwaliteit en niet halen van klimaatdoelen ook zichtbaar gemaakt? Want de ecologische risico’s zijn niet bekend en uiteindelijk leiden die ook naar financiële en maatschappelijke kosten in de stad. Daarnaast constateert de COR ook dat er op verschillende plekken onderbesteding is. Dat is het ook verschillende keren verteld. Maar we zijn het er niet mee eens dat alles naar veiligheid moet, zoals VVD dat wil. Dat mag echt naar de veiligheid, maar ook misschien naar klimaatmaatregelen, energietransitie projecten en autoluwe plannen. Dat zijn natuurlijk maatschappelijke problemen die wij daarmee kunnen oplossen.

Daarom zouden we graag willen onderzoeken of Rotterdam kan werken aan een compacte, publieke wijze van een verslaggeving. Bijvoorbeeld maximaal 50 bladzijdes waarin niet alleen de financiële resultaten, maar ook maatschappelijke en ecologische effecten zichtbaar worden gemaakt. Grote bedrijven zoals Shell en universiteiten zoals de Erasmus Universiteit moeten vanwege Europese regels steeds uitgebreider rapporteren over hun impact op klimaat, natuur en Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 880 samenleving. Zij laten niet alleen zien wat hun financiële voor- en nadelen zijn, maar ook welke maatschappelijke effecten hun activiteiten hebben. Dan zou een coalitie waarin veel partijen geloven dat grote bedrijven de economische motor van onze samenleving zijn en waarin de VVD en D66 de gemeente graag bedrijfsmatig bestuurd op zijn minst dezelfde ambitie mogen hebben als het gaat om publieke verantwoording. Kan het college aangeven hoe het aankijkt tegen zo’n publieke, sociale en ecologische verslaggeving? Is het college bereid om te onderzoeken hoe de maatschappelijke en ecologische effecten van gemeentelijk beleid beter zichtbaar worden gemaakt op een toegankelijke manier zodat iedereen dat kan vinden? Want publieke verantwoording gaat niet alleen over geld, maar ook welke samenlevingseffecten wij hebben gerealiseerd.

Het gaat niet alleen maar over geld, maar ook over de samenleving en wat wij bereikt hebben. Daarom dienen we ook de motie ‘Duurzaamheidsverslag, ook door concern Rotterdam’ in. Dank u wel. De VOORZITTER: Mevrouw Coşkun heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Duurzaamheidsverslag, ook door concern Rotterdam “De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 juni 2026, ter besprekingvan Jaarstukken 2025; constaterende dat: - de gemeentelijke jaarstukken omvangrijk en technisch van aard zijn en daardoor voor veel Rotterdammers moeilijk toegankelijk zijn; - de gemeente in haar beleid maatschappelijke en ecologische doelen nastreeft op het gebied van onder meer klimaat, natuur, gezondheid en leefomgeving; - grote ondernemingen en publieke instellingen steeds vaker rapporteren over hun maatschappelijke en ecologische impact naast hun financiële resultaten als gevolg van nieuwe Europese regels; overwegende dat: - democratische verantwoording begrijpelijk en toegankelijk moet zijn voor inwoners, maatschappelijke organisaties en raadsleden; - risico's zoals klimaatverandering, biodiversiteitsverlies, hittestress, droogte en verslechterende luchtkwaliteit grote gevolgen kunnen hebben voor de toekomst van de stad en publieke middelen; verzoekt het college: - te onderzoeken hoe naast de reguliere jaarstukken een compacte publieke versie van het jaarverslag kan worden

opgesteld; - daarbij te verkennen hoe een publieke duurzaamheidsrapportage naar analogie van de Europese CSRD-richtlijnen kan worden ontwikkeld, waarin de sociaal-ecologische risico's en effecten van gemeentelijk beleid worden verantwoord; en gaat over tot de orde van de dag.” w.g. Z.P. Coşkun De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER: Dan is nu het woord aan de heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Dank, voorzitter. Het is een bijzondere periode. We zitten midden in de zomer en dat is vaak ook een periode van veel liefde en veel vakantieliefdesverhalen. Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 881 Waar de liefde centraal staat tijdens het huwelijk van de burgemeester, zien we aan de andere kant een nieuwe politieke affaire ontstaan. Een schijnhuwelijk in de maak, ofwel nu al een knipperlichtrelatie. Want PRO en D66 die de VVD na een kort toneelstukje van hard to get weer liefdevol in de armen sluiten, lijkt daarmee het romantische politieke seizoen officieel te zijn begonnen. Maar we weten ook dat kortstondige vakantieliefdes uiteindelijk kunnen eindigen in spijt. Voorzitter, tegelijkertijd is het ook het laatste raadsdebat waarschijnlijk met het huidige college, een natuurlijk einde van een huwelijk. Het was een college waarin je elkaar in ieder geval kon vertrouwen.

Als je elkaar aankeek en je zei iets, dan wist je dat het ook zo was. De VOORZITTER: De heer Biljoen heeft een vraag. De heer BILJOEN (pro): Voorzitter, een verhelderende vraag. Mag ik daarbij constateren dat DENK spijt heeft van de vakantieliefde die ze hebben gehad met Leefbaar Rotterdam? De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Als de heer Biljoen goed heeft geluisterd, had dit betrekking op de komende samenwerking met PRO, D66, VVD, CDA en Volt. Maar dan heeft hij het waarschijnlijk niet goed begrepen. Voorzitter, ik ga door. Of je het ermee eens was met wat je te horen kreeg van de coalitiegenoten was natuurlijk een tweede, maar je wist wel waar je aan toe was en dat is in de politiek soms al winst. Voorzitter, we kijken nu terug naar 2025 en hebben we dat al een beetje gedaan bij de begroting zelfs en ook bij het verantwoordingsdebat. We zien een stad die investeert in woningen, in Armoedebestrijding, in veiligheid, sport en ook inclusie. Laten we ook eerlijk zijn, uitvoering en ambitie komen niet altijd met elkaar overeen. Dan wil ik het wel hebben over veiligheid, want ondanks investeringen zijn die doelstellingen niet gehaald.

In meerdere wijken blijft overlast bestaan, nemen explosies niet af en verbetert ook het veiligheidsgevoel nog niet echt.Dan moet je kijken, hoe zet je capaciteit in? Valt daar nog wat te winnen? Dan wil ik er eentje uithalen, de taxicontroles. In 2025 waren er 10.190 controles, dat zijn er ongeveer 40 per werkdag, 5 controles per uur. Je zou bijna denken dat inmiddels iedere taxichauffeur een vaste relatie heeft met een handhaver, maar dat is nog niet het geval. Wat levert het dan wel op? 10 ingetrokken vergunningen, 4 waarschuwingen en maar slechts 7 boetes op de 10.190 controles. Als je zoveel inzet maar totaal niet effectief bent, dan is dat met een kanon op een mug schieten of een boa een wapenstok geven. Daarom dienen wij een motie in om de inzet op taxicontroles in ieder geval terug te dringen en de handhavingscapaciteit te richten op plekken waar de nood wel hoog is. Want het geweld in de stad blijft ondertussen zorgelijk met explosies, schietpartijen en wapenbezit onder jongeren. Preventie is belangrijk, maar nog niet voldoende. Dan maak ik gelijk ook het bruggetje naar de beveiliging van de religieuze instellingen, want dat vraagt natuurlijk om aandacht en we zijn dan ook benieuwd naar de plannen die na de zomer door de burgemeester hierover gepresenteerd gaan worden.

Als we het dan hebben over preventie, heb ik nog een motie op het snijvlak van zorg, preventie en leefomgeving. Dat gaat over ‘Energie besparen, sport versterken’. Daarmee willen we zorgen dat de verduurzaming van sportaccommodaties niet alleen de energierekening gaat verlagen, maar ook bijdraagt aan een sterker en toegankelijker sportaanbod. Voorzitter, dan de Rotterdammers in de bijstand. Ook een target wat helaas niet is gehaald, want nog altijd zitten ruim 30.000 Rotterdammers in de bijstand en de ambitie om dat terug te dringen is niet gelukt. De moeilijkste groep volgens de wethouder is nu wat er overblijft. Daarnaast zien we nog steeds heel veel fraudeonderzoeken, maar ook een stijging in de klachten over bejegening. Samenvattend, de moeilijkste groep, veel fraudeonderzoeken en een stijging van klachten. Mijn vraag is dan ook, welke conclusie trekt de wethouder als hij deze 3 gegevens naast elkaar legt? Voorzitter, dan nog een punt over de stageplaatsen. Want voor jongeren blijft het vinden van stageplekken lastig. Daar is een aantal weken geleden hier ook over gedebatteerd. Vooral voor mbo-studenten en daarom wil ik de wethouder vragen om de Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 882 verlaagde ambitie nogmaals te heroverwegen.

Kan de wethouder toezeggen dat we geen harde stagestops gaan invoeren als gemeente Rotterdam? We stonden op 1.000, is verlaagd naar 600. Het is wel iets meer geweest vorig jaar, maar laten we dan niet ambitieuze stagestops gaan invoeren. Natuurlijk, wij zouden DENK niet zijn als we het ook nog moeten hebben over de automobilist. De positie van de autorijder is er niet op vooruitgegaan en ik voorspel met de komende coalitie dat het ook echt gewoon een ramp gaat worden. Want blijkbaar denken partijen dat heel Rotterdam in een bakfiets rijdt. Alsof de loodgieter met een cv-ketel onder zijn arm en de aannemer met zakken cement achterop vrolijk naar de klus moeten gaan fietsen. Alsof de gewone Rotterdammer de auto voor de lol gebruikt in plaats om naar het werk te gaan, kinderen op te halen of voor families te zorgen. De Meent wordt al stukje bij beetje helemaal afgesloten. De volgende stap wordt gewoon het gehele centrum en vervolgens waarschijnlijk een totaalverbod. Het zijn surrealistische Amsterdamse taferelen, mede mogelijk gemaakt door de VVD. De VOORZITTER: Mevrouw Rojer. Mevrouw ROJER (d66): Dank, voorzitter. Bent u het niet met mij eens dat auto's op De Meent ook wel een beetje voor de lol worden gebruikt? De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Ik ben het met u eens dat auto’s op De Meent ook een beetje voor lol worden gebruikt. Waarvan akte.

De VOORZITTER: De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr): Als dat het niveau is. Bent u het met me eens mevrouw Rojer, dat mensen ook drugs voor de lol gebruiken? Gaan we die dan ook allemaal verbieden? De VOORZITTER: We verbreden het debat enigszins. Mevrouw Rojer. Mevrouw ROJER (d66): Dank, voorzitter. Nee, maar omdat de heer Soytekin zei, er wordt gedacht dat dat auto's voor de lol worden gebruikt. Daarom dacht ik, ik check het, want volgens mij worden ze wel voor de lol gebruikt. De VOORZITTER: De heer Soytekin mag door. De heer SOYTEKIN (denk): Wat is het punt van mevrouw Rojer? Want ik zit ernaar te zoeken. U haalt er nu 1 klein specifiek dingetje uit van die paar autorijders die over De Meent rijden die dat inderdaad voor de lol gebruiken. Er zijn ook mensen die inderdaad een motorrijden bijvoorbeeld, of autorijden. Haalt u dat element eruit waarvan u zegt van, dat is zo belangrijk dat we alle automobilisten gaan pesten? De VOORZITTER: Mevrouw Rojer. Mevrouw ROJER (d66): Dank, voorzitter. Nee hoor, helemaal niet. Het was een verduidelijkende vraag omdat u aangaf, de auto wordt niet voor de lol gebruikt. Daar wilde ik de nuance in maken, volgens mij wordt de auto in sommige gevallen wel voor de lol gebruikt. De VOORZITTER: De heer Dekkers. De heer DEKKERS (volt): Voorzitter, ik wil daar wel een aanvulling op geven.

Want er zijn gewoon plekken in de stad waar je leuk op het terras wil zitten en dan is het gewoon heel logisch dat we zeggen, daar heeft de auto geen plek. Dat DENK daar anders tegenaan kijkt is Notulen raadsvergadering van 25 juni 2026 pagina 883 prima, maar ik denk dat heel veel Rotterdammers heel erg blij zijn als we aan een leefbaar centrum werken. Dank u wel. De VOORZITTER: De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk): Ik denk dat heel veel Rotterdammers ongelooflijk boos zijn op het moment dat ze zien dat het stadscentrum volledig autovrij wordt, terwijl er0 alternatieven zijn. Het ov wordt duurder. Sterker nog, er zijn plannen om het ov voor ouderen, wat nu gratis is, helemaal af te schaffen. Er zijn 0 alternatieven, maar in de tussentijd schrappen we wel alle mogelijkheden voor de autorijders. Daar maakt u de Rotterdammer niet blij mee. Voorzitter, ik denk dat ik doorga. De VOORZITTER: Ik denk het nog niet, want de heer Biljoen heeft een vraag. De heer BILJOEN (pro): Voorzitter, ik probeer toch na te denken wat het punt is wat de heer Soytekin wilt maken. Want ik herinner me in uw campagne dat u bij de Maastunnel nog een hele grote banner had opgehangen dat de Maastunnel weer open moest. Maar u heeft wel 4 jaar ook in het stadsbestuur gezeten en u bent ook medeverantwoordelijk voor het feit dat we nu daar 1 baan hebben.

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://rotterdamraad.bestuurlijkeinformatie.nl/Document/LoadAgendaItemDocument/dea2b40d-7809-4302-8c97-f8eeb0c37c05?agendaItemId=e86bcbf7-7fec-4667-8b4f-0cc819f701af