20260330- Notulen van de raadsvergadering van 30 maart 2026

Toen het beeld Moments Contained op het Stationsplein werd beklad met een walgelijke racistische leus, raakte u dit enorm. Niet alleen de woorden, maar ook het feit dat iemand het recht voelt om dit in onze buitenruimte te doen. Dat recht is er niet en dat wil ik hier ook nogmaals benadrukken. Ik sluit mij aan bij uw raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

526

woorden dat de buitenruimte van ons allemaal is en daar is geen ruimte voor uitsluiting en racisme. U strijdt al heel uw leven voor gelijke kansen voor hen die te weinig worden gehoord. Deze strijd voert u hier in deze zaal en in de rest van de stad. Ik weet dan ook zeker dat dit niet het laatste is wat wij van u gaan horen. Wij zien u hier vast terug met uw prachtige dictie en met uw goede uitstraling. Ik wil u bedanken en ik zeg bij dezen, tot ziens. (Applaus.) Mevrouw SADHOE (bij1): Dank je wel voor de mooie woorden. Ik zit hier nog maar net, maar toch doe ik dit werk intussen al een paar jaar als burgerlid, als fractiemedewerker en gewoon als BIJ1’er. Altijd met dezelfde overtuiging, een stad is niets zonder de mensen die haar elke dag adem geven. Toch worden die mensen keer op keer weggeduwd in Rotterdam. Echte rechtvaardigheid voelt voor velen nog zo ver weg en precies daarom ben ik hier altijd blijven spreken. Dat was zeker niet makkelijk, helemaal niet voor iemand die hiervoor helemaal geen politieke ervaring had en nog maar enkele jaren daarvoor het vertrouwde Suriname had achtergelaten. Maar stil zijn is zeker geen optie. Ik neem mijn verhaal mee de raad in en die van zoveel Rotterdammers die ondanks alles elke dag laten zien wat kracht is. Ik neem misschien afscheid van deze plek zoals ik hier nu zit, maar nooit voor de mensen voor wie ik dit doe. Dank je wel.

(Applaus.) De VOORZITTER: Dan gaan we toch door naar een icoon in deze stad en in deze raad, de heer Van Schaik. Vanaf het ontstaan van Leefbaar Rotterdam bent u betrokken geweest bij de partij. Eerst als vrijwilliger, vervolgens in de deelgemeente Prins Alexander en sinds 2015 in de gemeenteraad. Of het nu van uw wonderdoeken is, als godfather van de buitenruimte of politiek veteraan, de mensen in de stad kennen u en weten u te vinden. Dat is uw grootste waarde, u bent een vertolker van het geluid van de straat. Iemand die weet wat er speelt in de stad en die dit meeneemt naar de raad. Om deze reden bent u ook de politiek ingegaan. Op de markt ontmoette Pim Fortuyn die vertelde dat er mensen zoals u nodig zijn in de raad. Daar had hij gelijk in. In de Rotterdamse raad moet elk geluid gehoord worden. In meer dan 10 jaar politiek heeft u veel gedaan voor de stad en ik noemde het al, vooral ook voor de buitenruimte. De Rotterdammers konden u echt voor alles bellen, van afval op straat tot losliggende stoeptegels en niet te vergeten, de rattenoverlast. Als de rattenvanger van Rotterdam heeft u alle mogelijke manieren uitgezocht om rattenoverlast tegen te gaan. Een magische fluit had u niet tot uw beschikking, maar in de fret vond u een bondgenoot in uw strijd. In wie op hun buurt een bondgenoot in vonden, waren de mensen met een volkstuin.

Toen een volkstuinen dreigden te verdwijnen, zette u alles op alles om dit te voorkomen. In een Suze Groenewegzaal bomvol met volkstuinders ging u vol voor deze mensen staan en dit is tekenend voor u. U komt op voor Rotterdammers en luistert naar de mensen op straat. Voor grote of kleine problemen kunnen de mensen bij u terecht. Hier op het stadhuis hebben ook veel mensen warme herinneringen aan u, want u zet een stapje meer voor mensen. Neem bijvoorbeeld de barbecue voor de ondersteuning van de raad, iets wat zonder u niet kon bestaan. Of wanneer u hier in december door de gangen loopt verkleed als Kerstman met een kar vol oliebollen. Of gewoon met een begroeting en een arm om iemand heen. De naam Benvenido past u goed. Mensen voelen zich welkom bij u. Ik zou u nog graag langer in het zonnetje zetten, maar voor nu wil ik u gewoon enorm bedanken voor alles wat u voor de stad heeft gedaan als raadslid en ook als plaatsvervangend voorzitter. U bent zoveel meer geweest dan alleen een raadslid en een prachtig voorbeeld van de werking van het leken bestuur. Het geluid van de straat naar de raad. Dank u wel, Benvenido. (Applaus.) De heer VAN SCHAIK (lr): Dank u wel, burgemeester. Mooie woorden krijg je altijd wel bij een afscheid, maar ik ben er ontzettend blij mee. In de korte tijd dat ik u heb leren kennen, wisten we ook wat we aan elkaar hadden.

Ik ben blij dat ik 8 jaar in de deelraad politiek heb mogen doen, ook nog een keer hier 10 jaar ruim het ook heb mogen doen. Ik wil daar op de allereerste plaats mijn kinderen bedanken die me de gelegenheid hebben gegeven, want die hebben hem heel vaak moeten missen. Maar ook Hubertella, die als ik weer eens thuiskwam na een uurtje of 14 vergaderen en dan vroeg schat, hoe was dat geweest? Dan zei ik, laat raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

527

maar, we gaan het over iets anders hebben dan politiek. Maar ook de mensen hier, dan denk ik ook aan de bodes, ik denk aan de beveiliging, ik denk aan de ambtenaren via de gemeentesecretaris, maar ook de heer Bel, de griffie. Ze stonden altijd klaar voor me, maar ze wisten ook dat ze op mij konden rekenen als ik iets moest regelen of iets moest doen. Ik heb ook uitgerekend dat ik denk ik ook wel meer dan 100.000 euro bespaard heb op vragen stellen, omdat ik gewoon naar de wethouder ging. Vaak was ik daar ook een kwade genie zoals ik binnenkwam, want dan wisten ze het wel weer. U werkt voor mij en dat deed ik bij de griffie trouwens ook, maar dat weet mevrouw Broeders wel. Voorzitter, toen ik hier vanochtend naartoe ging, toen liep ik toch wel een beetje met het lood in mijn schoenen, want ik ga iets wel missen. Ik denk ook dat u ook niet van mij af bent, want ik weet tegenwoordig dat je met inspreken 5 minuten hebt en met beantwoorden 10 minuten hebt en dan ga ik ruim over de beantwoording van mevrouw Verkoelen voor het opplussen van de tijd heen. Maar voorzitter, ik moet wel iets los. Ik dacht, het is mijn laatste raadsvergadering en potverdorie alle autorisatie kwijt. Ik kom binnen, ik mag niet meer in de lift, ik kan niet meer door de deuren, ik word overal geweigerd. Ik denk, Rotterdam ga je zo over. Mijn fractiemedewerker Thijs Pince, ik zeg, Thijs, nu een motie maken.

Ik ga hem nu indienen, autorisatie beloofd door de oud-burgemeester tot de dood voor de raadsleden hier in het stadhuis. Want als wij gewoon willen dat we de straat naar de raad halen, moeten we ook beginnen om de raadsleden die hun werk, in mijn geval 18 jaar ruim, hebben gedaan, de gelegenheid te geven om hier het huis in te kunnen. Niet dat het voor mij een moeite is, want als ik het vraag, gaat de deur wel voor me open. Maar het is wel een stukje waardering wat je dan extra krijgt als je die autorisatie wel hebt en gewoon naar binnen kan. Ik wil iedereen bedanken. Ik wilde dit ook nog gezegd worden. Ik wil de motie niet in stemming brengen, want hij wordt algeheel aangenomen. Dat is geen probleem, want dat gebeurt meestal bij mijn motie. Bij uw inleiding over het feit van de volkstuinen moet ik zeggen, ik heb 2 dingen die me hoog zitten. 1, ik ben ontzettend blij dat we met deze gemeenteraad het voor elkaar hebben gekregen het oudste recreatiepark van Nederland te behouden. U kunt het journaal, de kranten niet lezen, het staat er vol over van, ze worden overal gesloten. Ik ben er trots op, mede ook door de wethouders en de ambtenaren die ervoor hebben gezorgd dat het open is gebleven. Ik heb ook 1 hele grote misser, dat vind ik ook jammer en dat was het Politiemuseum. Dat was sinds 1938 hier gevestigd.

Vele mensen met de platte pet, hoe wij dat vroeger zo noemden, kwamen daar, deden nog een bepaald dossieronderzoek en waren daar gewoon fijn. Het zat aan de Boezemsingel, maar de nationale politie laat het liever beschimmelen in een kelder in Apeldoorn dan dat wij hier zitten. Ik hoop de raad nog een mededeling te geven. We gaan dadelijk misschien een museum weer in Rotterdam openen, misschien kunnen we daar wat mee doen. Want die mensen zijn er erg bij gebaat om daar nog te zitten. Als laatste wil ik ook iedereen bedanken en u weet mij te vinden. Wat moet ik nog meer zeggen? Hasta la Vista. De tijd die ik gespendeerd heb, die 18 jaar, die ga ik nu aan mijn kleinkinderen geven. Ik heb er 4 en ik ben er heel gelukkig mee. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Wij weten u te vinden, maar ik heb zo'n vermoeden dat u ons ook nog wel weet te vinden de komende jaren. De heer Van der Velden. Soms krijg je wel eens telefoontjes met goed nieuws, maar niet zo vaak zoals het telefoontje dat ik kreeg van u. U vertelde mij dat ik burgemeester mocht worden van de mooiste stad ter wereld en dat zal ik nooit vergeten dat moment. Ik weet dat ik niet de enige ben die u niet zal vergeten. U bent een bijzonder persoon en een bijzonder politicus. Mede dankzij uw kenmerkende toon van spreken en charmant cynisme was u hier een geliefd collega. Wanneer u iets zei, dan werd er geluisterd.

Want als u spreekt, zegt u bijna altijd iets treffends. In uw 8 jaar politiek heeft u zich altijd laten leiden door uw idealen, ook als die idealen u naar minder makkelijk begaanbare wegen brachten. Dat is iets waar u trots op mag zijn. Ik hoop dat het trots is wat op dit moment overheerst, want u mag terugkijken op mooie momenten. In 2020 werd u verkozen tot beste raadslid van Rotterdam, een mooie beloning voor hard werken. Ik refereerde er net al aan, uw rol als voorzitter van de vertrouwenscommissie. Het was voor u ook een hoogtepunt uit uw politieke carrière. U zou daar vast graag meer over praten, maar raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

528

dat mag pas over 75 jaar. Die geheimen die zijn ook veilig bij u, want integriteit is iets wat u hoog in het vaandel heeft staan. U stelt strenge eisen aan uzelf en ook aan anderen. Om het vertrouwen in de politiek te herstellen, kwam u met het initiatief voor een lobbyregister. U vond hier medestanders voor en zodoende krijgt Rotterdam als eerste stad in Nederland een openbaar lobby gisteren. Dat u een groot liefhebber bent van kunst en cultuur staat buiten kijf. U bent niet alleen al bijna 20 jaar eigenaar van uw eigen kunsthandel, maar ook begaan met de kunst in de stad. De verbouwing van Boijmans Van Beuningen is voor u altijd een doorn in het oog geweest. Het feit dat er een generatie opgroeit zonder dit museum breekt uw hart. De afgelopen jaren heeft u enorm hard gewerkt om het museum zo snel mogelijk weer open te krijgen. Beste Ruud, uw idealen hebben u al naar veel plekken gebracht, zo ook naar deze raad. U zegt geen ambities te hebben, want volgens u slaat het leven nergens op. U heeft alles gedaan vanuit uw eigen gevoel en liefde voor de stad, de mens, de cultuur en de dieren. Uw intenties waren altijd puur en dat siert u. Bedankt voor uw werk voor iedereen in deze stad, hoe klein en pluizig dan ook. Geniet van uw extra vrije tijd, van de kunst en van Parijs. Wie weet waar uw idealen u gaan brengen. (Applaus.) De heer VAN DER VELDEN (gvdv): Dank u wel.

Laat ik nu maar dank je wel, Carola zeggen. Het moment dat ik jou moest bellen namens de gemeenteraad natuurlijk 's avonds laat, dat zal ik ook niet snel vergeten, want voor mij was het ook de eerste keer. Maar om zo'n mooie boodschap aan jou te brengen, dat was natuurlijk inderdaad een hoogtepunt en ik denk daar ook met veel plezier aan terug. Uw toespraak was wat ik zelf ook een beetje had gedacht, want ik ben heel erg dankbaar als gemeenteraadslid. Ik ging inderdaad de politiek in voor mijn idealen en die idealen heb ik geprobeerd elke dag waar te maken, zelfs als dat inderdaad niet de makkelijkste weg was. In een wereld waar compromissen vaak de norm zijn, wilde ik trouw blijven aan wat men hier uiteindelijk heeft gebracht en dat zijn idealen. Misschien zijn ze te groot, misschien ben ik te principieel, maar idealen zijn nu eenmaal de drijvende kracht achter wie ik ben en wat ik doe. Idealen geven betekenis aan mijn leven, voor de natuur, voor de dieren, voor de kunst. Maar ik hoop dat idealen ook anderen kunnen inspireren. Ik hoop dat het me dat de afgelopen jaren een klein beetje is gelukt en dan ben ik al tevreden. Ik ben sowieso hartstikke tevreden hoor. Maar ik neem afscheid als raadslid, maar natuurlijk niet van mijn idealen. Ik zal het allemaal niet te lang houden. Ik wil toch nog wel een paar mensen bedanken.

Allereerst Marian, mijn vriendin, haar heb ik bedankt na al die jaren. Ik was in Parijs, ik liep langs een winkel. Ik denk, ik neem eens wat leuks mee. Dat heb ik gedaan. Maar dank je wel, Marian. Natuurlijk ook mijn zoon Guus die soms helemaal gek van me werd als ik achter de computer zat en ik weer door het huis moest schreeuwen, Guus, kan je me helpen? Hoe zit het met de computer? Ook heel veel dank aan hem. Ook heel veel dank aan Sabrina voor altijd het vertrouwen wat ze in me heeft gehad en voor onze prettige samenwerking. Heel veel dank aan de griffie, aan de bodes waar ik ook altijd leuke gesprekken mee had, daarnet nog toen ik binnenkwam. Aan de beveiliging die altijd hebben gezorgd voor onze veiligheid. Aan de gemeenteraadsleden, wethouders en natuurlijk aan de burgemeester. Maar ik wil ook nog iemand in het bijzonder bedanken en die zit hier ook in de zaal. Want er was een jaar dat ik een mediastorm over me heen kreeg, allerlei idioten achter me aan kreeg. Ik mag het woord niet zeggen, maar dat was wel zo. Ik werd die periode ook bedreigd en nog veel meer. Het was een periode waar ik me vaak toch wel alleen voelde. Toen vroeg diegene gewoon een keer van, hoe is het met je? Die ene vraag deed me heel erg goed. Dat ene moment van aandacht kan namelijk het verschil maken, want soms zijn de kleinste gebaren die het grootst zijn.

Dank je wel, Isabelle, voor onze fijne gesprekken. Ik heb het altijd bijzonder gewaardeerd, heel erg dank voor jou. Dat heeft me toen toch wel doorheen gesleept. Voor de rest aan iedereen die in mij geloofde en me heeft gesteund, dank je wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Voor de volgende persoon zou ik graag in goed gebruik mijn eigen spreektijd willen opplussen. Mevrouw Verkoelen, wat heeft u een mooie positieve campagne gedraaid en wat is het jammer dat het niet is gelukt. Het toont maar weer aan hoe moeilijk het raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

529

is om als nieuwe lokale partij tussen de gevestigde partijen te komen. Ik weet dat u er alles aan heeft gedaan. Je gaat je bijna afvragen, als dit niet genoeg is, wat dan nog wel? Maar laten we hier niet te lang bij stilstaan, maar ons richten op wat u hier de afgelopen jaren bent geweest, een enorm goede volksvertegenwoordiger. U ademde, leefde en was politiek. Het maakte niet uit wanneer je het stadhuis binnenwandelde of op bijeenkomsten kwam in de stad, u was er. Zo heeft de stad u leren kennen in de jaren dat u politiek bedreef. Als er iets was, kon je bij Ellen terecht. U was een luisterend oor voor de mensen van de Tweebosbuurt, de afgelopen tijd voor de erfpachters en voor de vrouwen in onze stad. Met een luisterend oor doe ik u overigens erg tekort. Met uw luide stem heeft u het verschil gemaakt in deze raad en in deze stad. U was toonaangevend, scherp en met 1.000 dingen tegelijk bezig. Toch vergat u nooit iets. Hier in de raad kon u echt vlammen, vooral als u hier stond. Uit uw bijdrage kwam de passie voor dit vak en voor de stad duidelijk naar voren. Alles is politiek, maar politiek is niet alles. Dat begreep u ook. Voor u ging het altijd over mensen en daardoor keek u verder dan cijfers of statistieken. De verhalen van de mensen uit de stad grepen u. Van de oude man die moet verhuizen uit het huis waar hij al zo lang woont.

De emotionele inspraakavond over erfpacht waar u als voorzitter van de commissie BWB de leiding over had. De verhalen van al die vrouwen die zich niet veilig voelen in de stad. U draagt dat allemaal met u mee en gebruikt het als brandstof voor uw strijd. De laatste 2 jaar strijdt u vooral voor vrouwenrechten. Als Dolle Mina van het eerste uur is de positie van de vrouw voor u enorm belangrijk. U stelde voor uw partij JOU een lijst samen met alleen maar vrouwen, uniek in Nederland. Ook al was het niet genoeg voor een zetel, u bent een beweging begonnen. Dankzij uw initiatiefvoorstel ‘Vrouw in beeld’ zijn de vrouwen in de toekomst ook zichtbaar in ons straatbeeld. Dit vat u mooi samen. Waar Ellen binnenkomt, gebeurt er iets. Er is reuring, dingen worden opgeschud en de heilige huisjes mogen omver. Dit is niet het einde van wat wij van u gaan horen, dat weet ik zeker. Rotterdam verdient mensen zoals u, mevrouw Verkoelen, al beseffen ze dat niet altijd. We zijn u enorm dankbaar voor alles wat u heeft gedaan voor de stad en in het bijzonder, mag ik zeggen, ook voor de vrouw. Geef niet op, wees trots en ga door met uw strijd. Want volgens mij staat u pas aan het begin van heel veel moois. (Applaus.) Mevrouw VERKOELEN (gv): Hij doet het. Die vrouwenraad komt er. Voorzitter, vandaag heb ik het maar over 1 woord en dat is dankbaarheid.

Wat was ik geweest zonder de kennis en kunde van de griffie. Eerlijk is eerlijk, zonder jullie zorgvuldigheid, jullie scherpte, jullie steun had ik hier nooit zo kunnen staan, had ik nooit kunnen doen wat ik deed. Jullie maken ons beter dan wij zelf raadsleden ooit zullen kunnen beseffen. Als we op jullie mopperen, Isabelle, dan gaat het altijd over regels en verordeningen. Maar laten we eerlijk zijn, die regels maken wij zelf als raad. Daar moeten we ons ook echt zelf op aankijken. Voorzitter, 2 mensen wil ik in het bijzonder noemen en dat zijn natuurlijk Lia van der Sar en Lennart Blomen. 8 jaar lang waren jullie mijn onvoorwaardelijke rugdekking. Pas op, dat woord is belangrijk, rugdekking in mijn werk als voorzitter van de commissie Bouwen, Wonen, Buitenruimte. Dankzij jullie kon ik groeien en durfde ik er te staan. Voorzitter, wat was ik geweest zonder de bodes en de beveiliging. Zonder jullie warmte, jullie aandacht, jullie respect en vooral dat vertrouwde, goedemorgen, mevrouw Verkoelen. Jullie zijn het hart van dit huis. Altijd voorkomend, altijd dienend en vooral altijd menselijk. Wat een voorbeeld voor ons als raadsleden, daar kunnen we een puntje aan zuigen. Door jullie voelde ik mij gezien, niet alleen als raadslid, maar behoorlijk als mens en dat ga ik denk ik het allermeest missen. Ten slotte, voorzitter.

Wat was ik geweest zonder mijn eigen team? Nico, Jet, Jeroen, Anne, Nya en vooral Gemma. Voor vele onbekende namen en ook totaal andere werknemers als bij anderen, want ze waren helemaal ten dienste van mij. 10 jaar lang hielden ze mij in het zadel. Altijd stonden jullie voor mij klaar, altijd betrokken en altijd achter mij. Dag en nacht, 24/7, onvoorwaardelijk en u beseft dat dat bij mij ook echt zo is. Zonder jullie was ik hier niet geweest. Het doet pijn en het is ontzettend verdrietig dat juist zij nu meegezogen worden in mijn vertrek. Dat vind ik altijd erg jammer, maar dat is niet anders. Voorzitter, na 8 jaar neem ik afscheid. Wat blijft is die diepe dankbaarheid en ook het verdriet, omdat ik dit moet loslaten. Dat gaat lukken, maakt u zich raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

530

niet ongerust. Collega's, zorg goed voor elkaar en voor de mensen die ons dragen. Ik heb ze zojuist genoemd, want zonder hen zijn we hier helemaal niets. Het gaat u allen goed. (Applaus.) De VOORZITTER: Dan gaan we door naar de heer Vicario. De man met een prachtige Spaanse achternaam. Geboren in Malaga, ook mooie Havenstad, alleen dan net anders. Ondanks het mindere weer is Rotterdam volledig verweven met uw leven. U woont al meer dan 30 jaar op Rotterdam-Zuid en kent de stad door en door, als oud jeugdspeler van Feyenoord, als vader en de afgelopen jaren als politicus. Eerst als burgercommissielid en sinds 2 jaar als raadslid namens de VVD. Als raadslid ging u over de onderwerpen werk en inkomen, onderwijs en armoedebestrijding. Vanuit uw liberale gedachtegoed zette u zich in voor gelijke kansen en werk dat moet lonen. Dit doet u vanuit uw eigen ervaringen. Op uw 16e kwam u naar Nederland zonder diploma's en zonder de taal te spreken. Geen gemakkelijke opgave, maar u heeft dan al de Rotterdamse mentaliteit. U doorloopt de mavo, het mbo en het hbo en gaat op zoek naar een baan. Hier loopt u tegen obstakels aan die veel mensen die uit een ander land komen zullen herkennen. Opmerkingen over uw Nederlands, afknappen op uw achternaam en ga zo maar door. Ondanks deze obstakels heeft u nooit opgegeven. U vocht door bewees uzelf en behaalde uw doelen.

Tijdens de vorige campagne vertelde u over de belofte die u maakte aan mijnheer Bandu, uw oud leerkracht. U wilde ooit terug naar uw oude school, het Geerlandhof en de kinderen daar motiveren met uw verhaal. U wilde een boek schrijven om dezelfde redenen en u wilde de politiek in om bij te dragen aan oplossingen voor jongeren. 4 jaar later kunt u terugkijken, trots zijn dat u een man van uw woord bent gebleken en ook uw laatste belofte waar hebt kunnen maken. Door keihard te werken, bent u geworden tot wat u nu bent. Een succesvol Rotterdammer en politicus die veel heeft gedaan voor gelijke kansen, goed onderwijs en de aanpak van armoede. Daar wil ik u namens de stad voor bedanken. Ondanks dat uw doelen zijn behaald, lijkt u mij niet het type die het nu hierbij maar laat zitten. Er wordt waarschijnlijk hard gewerkt aan het maken en behalen van nieuwe doelen. U mag trots zijn op wie u bent. Bedankt. (Applaus.) De heer VICARIO (vvd): Dank u, burgemeester, voor de mooie woorden. Beste raadsleden en aanwezigen, 2 jaar geleden kreeg ik een bijna onmogelijke opdracht, het gat opvullen dat Vincent Karremans achterliet. Ik denk dat we inmiddels wel kunnen vaststellen, dat gat is er nog steeds. Maar ik heb wel geprobeerd om op mijn eigen manier naast een fulltimebaan iets toe te voegen aan de Rotterdamse politiek en aan de Rotterdamse VVD.

Altijd vanuit vertrouwen, integriteit, eerlijkheid en verbinding. Mensen en partijen dichter bij elkaar brengen, dat is mijn doel. Nee, niet alles is gelukt. Want de waslijst die wij als raadsleden hebben aan wensen voor de stad is immens groot en zelden af. Politiek is uren, dagen, weken, maanden werken aan de problemen van Rotterdamse jongeren, ondernemers en kwetsbare groepen, wetend dat oplossingen niet vandaag of morgen zullen komen. Maar je doet het in de hoop dat je opvolgers vanaf 1 april je werk zullen voortzetten. Voorzitter, tot slot een dankwoord aan onder andere de fractiemedewerkers van de VVD voor alle steun. Aan Pascal en Tim voor al jullie wijze lessen en mooie gesprekken die we gevoerd hebben. Maar ook uiteraard aan mijn 5 hele lieve collega-raadsleden voor de mooie samenwerking die we hebben gehad de afgelopen jaren. In het bijzonder ook Dieke van Groningen voor hele mooie gesprekken die wij gevoerd hebben. Maar tot slot uiteraard is ook al eerder genoemd, mijn vrouw. Althans niet mijn vrouw is eerder genoemd, maar de partners zijn eerder genoemd. Mijn vrouw en mijn kinderen in het bijzonder voor het geduld wat ze hebben gehad de afgelopen jaren en de steun. Ik zal terugkomen. Ik weet niet in welke hoek, in welke vorm, maar ik zal zeker nog terugkomen om iedereen te helpen die dat nodig heeft. Dank u wel.

(Applaus.) De VOORZITTER: Mevrouw Vlieger, voor mensen met een rechtvaardigheidsgevoel als dat van u gaat de politiek soms net iets te traag. Zeker in het begin had u hier wel last van. De activist in u zat soms de politicus in u in de weg. Toch leerde u hier steeds beter uw weg in te raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

531

vinden. U bent al sinds uw 18e politiek actief. Naast uw opleiding tot toegepast Psycholoog was u ook voorzitter van DWARS Rotterdam-Rijnmond, de jongerentak van GroenLinks. Hier was al snel duidelijk dat uw vuur stevig brandt. De stad leerde u kennen op de demonstraties waar u aan deelnam, op het Woonprotest, de Klimaatmars en bij het organiseren van de Black Lives Matters demonstratie in 2020. U nam ook al regelmatig deel aan fractievergaderingen en zag hier hoe je als raadslid op kan komen voor de kwetsbaren in de stad. Dit inspireerde u en in 2022 werd u met voorkeurstemmen gekozen als gemeenteraadslid. Als 1 van de jongste raadsleden begon u met veel energie en ambitie aan deze klus. U werd zelfs voorzitter van de commissie BOFV. Niet de gemakkelijkste commissie om te leiden weet ik uit ervaring, maar vanaf dag 1 deed u dat met verve. Ondanks de ambitie en uw enthousiasme raakte u soms ook teleurgesteld in de politieke werkelijkheid. Hard werken voor moties om die uiteindelijk weggestemd te zien worden. De procedures en de regels en het sluiten van deals vielen u soms zwaar. Daar waren momenten dat het allemaal wat veel werd, ook met alles wat er in uw persoonlijke leven speelde. Het is daarom des te knapper wat u allemaal voor de stad hebt gedaan. Vooral voor de mensen die deze stad maken en onze aandacht ook extra nodig hebben.

U werkt op de gebieden van veiligheid, jongeren en discriminatie. Dat was niet voor niets. U heeft veel voor de kwetsbare Rotterdammers kunnen betekenen. Al weet ik dat dit voor u niet genoeg is, want dat zit zo in u. De drang naar rechtvaardigheid brengt ook een gevoel van onrust met zich mee. Hier zit uw kracht, maar dat kan soms ook afremmen. Ik hoop dat u met trots terug kan kijken op wat u hier voor elkaar heeft gekregen. U heeft een enorme ontwikkeling doorgemaakt en we hebben veel gehad aan uw kritische blik en uw morele kompas. Uw gevecht voor rechtvaardigheid eindigt hier niet. Ik weet zeker dat u hier op uw eigen manier mee doorgaat. U bent jong en u heeft nog veel in uw mars. Maar voor nu, bedankt voor wat u voor de Rotterdammers heeft betekend. Het gaat u goed. (Applaus.) Mevrouw VLIEGER (gl): Dank, burgemeester, voor deze mooie woorden. Dank aan jullie allemaal voor deze prachtige 4 jaar. Ik fietste laatst over 1 van onze bruggen langs de Essalam moskee. De zon scheen mooi en ik besefte me hoeveel ik van deze stad hou en hoeveel ik ook vooral dankzij jullie allemaal van deze stad ben gaan houden. Want ondanks die stevige harde debatten die we met elkaar voerden, we deden dat vanuit de passie voor de stad. Dat hart voor de stad zit in ons allemaal.

Hoezeer mensen ook willen zeggen dat de politiek ver van hen afstaat, wij staan allemaal echt gewoon naast die Rotterdammer. Dat heb ik de afgelopen 4 jaar mogen ervaren en daar ben ik ontzettend dankbaar voor. Ik wil graag mijn dank uitspreken aan iedereen die dat heeft gedaan met mij, alle mede raadsleden. De lieve mensen van de griffie, ontzettend bedankt voor al jullie hulp en steun. De mensen van de beveiliging natuurlijk ook. De geweldige bodes, die ofwel eens soms een lach gaven, een grapje maakte of gewoon een arm om je heen sloegen als dat nodig was. Mijn fractie, de fractiemedewerkers en speciaal natuurlijk Marvin, zonder jou was ik hier echt niet doorheen gekomen. Dank je wel voor alles en misschien tot later. (Applaus.) De VOORZITTER: Over 11 dagen is het weer zover, de Marathon van Rotterdam. De heer Vonk weet als geen ander hoe het is om deze te lopen. Bij het aankondigen van zijn afscheid vergeleek hij het werk als raadslid met het lopen van de Marathon. De Marathon is ook heel erg leuk, maar ook daar is er een finish en ook de finish van het raadslidmaatschap ligt hier op de Coolsingel. Ik hoop dat de laatste politieke meters net zo triomfantelijk voelen als de laatste meters van de Marathon. Want u mag met veel trots terugkijken op uw werk als raadslid. In 2018 verscheen u aan de start.

Nieuw op het politieke toneel, maar met de nodige maatschappelijke ervaring op zak kreeg u iets bijzonders voor elkaar. Dankzij u nam de ChristenUnie/SGP deel aan de coalitie met een wethouder Armoede en Schuldenbestrijding. Een belangrijk onderwerp voor u en uw partij. Dat deed u niet uit ego of om spierballen te tonen, u wilde iets voor elkaar krijgen voor de stad. Zo hebben wij u hier de afgelopen jaren ook leren kennen, als een verbinder, een degelijk persoon en iemand die hier de verschillen weet te overstijgen. U weet zich moeiteloos door het politieke speelveld te manoeuvreren op zoek naar aanknopingspunten. Uw collega's weten op hun beurt dan weer dat ze altijd bij aan raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

532

kunnen kloppen met een goed plan. U diende hier als het geweten van de raad en trok waar nodig aan de bel als u vond dat wij hier niet goed genoeg met elkaar omgingen. Een sociale maatschappij is 1 van de beweegredenen dat u in de politiek zit. De sociale basis staat bij u hoog in het vaandel. Rotterdam is gebouwd op onderlinge relaties. Dit maakt de stad menselijk en een thuis voor de Rotterdammers. Dit moeten we als gemeente ondersteunen en daarom kwam met het initiatiefvoorstel ‘Voor Rotterdammers, door Rotterdammers, vertrouwen in de sociale initiatieven vanuit de stad’ dat u samen met collega-raadsleden indiende. Hierin wordt het belang van de derde pijler van familie en gemeenschap onderschreven en de belangrijke rol van maatschappelijke initiatieven belicht. Met uw plan hoopt u dat de gemeenschappen in Rotterdam worden versterkt. We zijn elkaar soms kwijtgeraakt in deze stad door het marktdenken en individualisering en met elkaar kunnen wij zoveel moois voor elkaar krijgen. Mede dankzij uw gedachtegoed kunnen wij als gemeente dit stimuleren en anders naar de zaak kijken. In Rotterdam moeten we voor elkaar zorgen, dat beseft u zich heel goed. Vanuit uw werk bij het Leger des Heils ging het lot van hen in armoede en de mensen zonder thuis u enorm aan het hart. Uit eerste hand kent u de gevolgen en ziet u het leed dat deze mensen hebben.

Het blijft een grote uitdaging in onze stad en ik weet dat u het liefst een Rotterdam ziet waar niemand op straat hoeft te slapen. Ik wil u enorm bedanken voor uw keiharde werk en onverminderde aandacht voor deze groepen. 8 jaar lang heeft u zich hiervoor hard gemaakt. Niet door te schreeuwen of loze beloftes, maar met goede en gedegen plannen. Daarmee heeft u het verschil gemaakt. Bedankt voor uw maatschappelijke betrokkenheid in deze zaal, maar ook daarbuiten. (Applaus.) De heer VONK (cu): Dank u wel, voorzitter, voor deze warme woorden. Laat ik van de gelegenheid dan nog gebruikmaken om u allen in dit huis nog eens te bedanken. Allereerst de beveiliging en de bodes die het warme hart van dit huis vormen, maar ook mijn collegaraadsleden en ook het college van burgemeester en wethouders en de griffie, het hart van dit democratisch instituut. Allemaal mensen die zich met hart en ziel en hun beste tijd hebben gegeven aan deze stad, omdat ze in deze stad geloven. Zoveel gelovigen bij elkaar in een zaal dan voel je als christen natuurlijk al heel snel thuis. Tegelijkertijd voel je ook als christen uitgedaagd, want waar we in geloven, wat we geloven, daarin verschillen we. Dat we geloven, verbindt ons. De vaste grond die we hebben misschien onder geloof, hoop en liefde, daarin kunnen we ook van elkaar verschillen.

Vanuit die verschillen mogen we elkaar juist ook met woorden bestrijden en samen bouwen aan de mooie stad. Ik hoop dan ook dat we dat ook in de toekomst blijven doen, juist in dit democratisch instituut wat ook onder druk staat. Maar het is belangrijk dat we elkaar hier juist vinden in die verschillen en vandaar ook uit bruggen bouwen. Tegen al die Rotterdammers die op dit moment aan de livestream gekluisterd zitten of morgen het verhaal van Peter Groenendijk gaan spellen in het AD, het uitgebreide verslag van deze vergadering, ook al die andere Rotterdammers, zou ik willen zeggen, koester dit instituut. Met een kleine variatie op Augustinus zou ik willen zeggen van, zeg niet dat de politiek slecht is, want zoals Rotterdam is, zo is de politiek. Godzijdank mocht ik daar een aantal jaren deel van uitmaken en daar ben ik zeer dankbaar voor. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: De heer Vreugdenhil, u bent een vertrouwd gezicht in deze raad. Afgelopen december keerde u terug in de raad nadat u van 2014 tot 2020 hier al onderdeel van was namens Leefbaar Rotterdam. In die jaren was u een geliefd en vakkundig collega. Dankzij deze eigenschappen werd u in 2022 gevraagd om wethouder te worden. Helaas moest u hier door gezondheidsredenen mee stoppen. Het is anders gelopen dan gehoopt, maar gelukkig kunnen wij vandaag op deze manier afscheid van u nemen en dat verdient u.

U bent bedrijfseconoom en vanuit die functie heeft u een mooie carrière opgebouwd in de financiële sector. Als wethouder Financiën leek u de geschikte man op de juiste plaats en ik weet dat u dat ook was geweest als het anders was gelopen. U heeft echt gezag op het gebied van financiën en uw partij mag erg blij zijn om zo iemand als u in de gelederen te hebben op de achtergrond of op de voorgrond. U keerde terug in de raad vanwege uw groot gevoel van raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

533

verantwoordelijkheid. Als pragmaticus weet u wanneer u op moet staan en een bijdrage kan leveren aan de stad. Met uw constructieve bijdrage en betrouwbaar overkomen heeft u veel betekend voor de Rotterdamse politiek. Met uw financiële kennis, scherpe vraagstelling in combinatie met uw redelijke opstelling was u een uitmuntend raadslid. Mijn voorganger beschreef u als een bescheiden mens, onopvallend en daardoor toch opvallend. Uw rol was deze periode misschien kleiner, toch was uw invloed hier nog zichtbaar door uw nalatenschap bij de COR, het werken met themadossiers en de informatievoorziening naar de raadsleden. Ik wil u nogmaals bedanken voor uw bijdrage aan de Rotterdamse politiek, in de vorige raadsperiode en ook deze. Dank u wel. (Applaus.) De heer VREUGDENHIL (lr): Voorzitter, hartelijk dank voor deze warme woorden. U noemde het al, het is een kleine rol geweest. Hij is zo klein dat ik hem wil vergelijken met een cameorol. De filmindustrie hebben ze cameo-rolletjes. Een min of meer bekend persoon verschijnt dan in beeld van een bepaalde scene. 1 van die eigenschappen van de cameo, los van bekendheid, is dat er geen tekst bij hoort. Ik wil me daar aan houden en ook het nu kort houden.

Ik wil alleen zeggen dat ik blij ben dat ik in de wijkraad gekozen ben, dat ik nog 4 jaar lang min of meer deel uit kan maken van het politieke proces van deze stad wat ik altijd met heel veel plezier heb gedaan. Ik wens jullie allemaal het allerbeste en we zien elkaar vast nog wel een keer. Dank u wel. (Applaus.) De VOORZITTER: Het gaat u uiteraard ook goed in de wijkraad inderdaad. Flauw grapje, maar dan fiets ik nu toch graag de volgende persoon erin, mevrouw Van Wifferen. Ik kon toch niet anders dan te beginnen met fietsen. Ruimte voor de fiets en de voetganger is iets waar u zich sinds 2018 enorm voor heeft ingezet, want de fiets is voor u meer dan een vervoersmiddel. Meer mensen op de fiets betekent een schonere lucht, gezondere inwoners en veiliger verkeer. Dit is wat u wil voor de toekomst van de stad, een toekomst waarin de Rotterdammer gezond en veilig is. Het mag dan ook geen verrassing heten dat u de stad het liefst zo autoluw mogelijk ziet. Nu zit uw partij D66 in een coalitie die soms gekscherend de vroem vroem coalitie wordt genoemd. Toch is het u en uw partij gelukt om op dit vlak veel voor elkaar te krijgen. Want wanneer mevrouw Van Wifferen met een motie komt, zit er hier bijna altijd een goed en doordacht plan achter. Zo werd dankzij uw motie van de pilot voor een tijdelijke autovrije Meent in gang gezet.

Iets waar u vast en zeker erg trots op bent en in de toekomst ziet u graag nog veel meer van dit soort pilots. U wil dat wij anders gaan kijken naar de fietser. Nu moet iedereen zich aanpassen aan de auto, maar met uw initiatiefvoorstel ‘Andersomgeleid’ liet u ons anders kijken naar de manier waarop wij met de fietsers omgaan. Waarom moet de fietser afstappen, omrijden of over de stoep en kan de auto gewoon normaal verder? Volgens u moet het zijn fietsers first, auto second. Ook dit plan was goed doordacht. Dat u een echte dossiervreter bent, is wel duidelijk. U kunt zich echt vastbijten in onderwerpen en 1 van de onderwerpen waarin u zich vastbeet, was femicide. Als 1 van de grondleggers van de partij overstijgende werkgroep femicide heeft u enorm belangrijk werk gedaan voor de veiligheid van vrouwen in deze stad. Daar kan ik u niet genoeg voor bedanken. Na meer dan 10 jaar in de politiek nemen wij vandaag afscheid van u. Want voordat u raadslid werd, was u lid van de gebiedscommissie Delfshaven. U heeft veel voor de stad gedaan, maar ook ondervonden dat politiek veel van je kan vragen. Zeker voor mensen met vaste werktijden, zoals u in het onderwijs. U gaat weer meer de baas zijn over uw eigen tijd. Tenminste, dat hoop ik en ik hoop dat u daar ook van gaat genieten. Bedankt voor uw bijdrage aan een schonere, gezondere en veiligere stad. Het gaat u goed.

(Applaus.) Mevrouw VAN WIFFEREN (d66): Voorzitter en lieve mensen, ik heb heel erg genoten van het raadswerk, van de debatten, van het constant zoeken naar draagvlak zowel in de gesprekken in de stad als hier in de raad. Want politiek draait in mijn ogen heel erg om zoveel mogelijk mensen bij elkaar te brengen achter ideeën. De verantwoordelijkheid van dit werk heeft bij tijd en wijle ook best zwaar op me gedrukt, omdat het geen spel is wat we hier doen. Onze beslissingen raken het leven van mensen. Ik heb daar vaak best wel moeite mee gehad of we raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

534

de goede beslissingen namen en het lastig is natuurlijk dat je dat nooit helemaal zeker kan weten. Maar degenen die mij altijd ontzettend bij hielpen, was onze fractie, onze strijder Agnes, onze moreel kompas Joan, mijn maatje Tim met wie ik politiek ben opgegroeid in de gebiedscommissie. Ik kan me niemand voorstellen met wie ik beter kan samenwerken. Onze zonnestraal met zweep Eyasu. Niet te vergeten, ik heb het genot gehad om samen te werken met een fantastisch burgerraadslid Pelle en dat was echt zo fijn. Ik wil ook onze medewerkers, stagiairs bedanken. Ik wil een aantal raadsleden zelf nog noemen, want ik draai hier nu al 8 jaar mee en dan krijg je toch een band met mensen. Dan wil ik zeggen, bedankt voor de fijne samenwerking Tjalling, Simon, Astrid, Ruud, Ellen, Theo, Joey, Ardi, Michantely en natuurlijk speciaal ook mijn lieve Elika. Ik wil graag ook nog mensen bedanken in het college. Natuurlijk onze eigen wethouders Said en Chantal, maar ook Pascal. Iemand die ik speciaal wil noemen, omdat hij het werk voor mij echt veel makkelijker heeft gemaakt, is Albert. Altijd op de achtergrond, maar iemand op wie ik kan leunen. Het werk hier was heel mooi, maar de burgemeester had gelijk, het was ook wel zwaar. Als je om 3.00 uur ‘s nachts naar bed gaat, om 8.00 uur weer op school staan, is niet goed te doen. Het heeft ook vaak wel een wissel getrokken op mijn privéleven.

Dan was er iemand op wie ik altijd kon leunen, ook al is hij helemaal van een andere politieke partij, dat is mijn geweldige echtgenoot Pieter. Dank je wel. Natuurlijk mijn lieve kinderen. Daarnaast wil ik net als iedereen, maar dat komt omdat het gewoon echt waar is, de bodes bedanken voor het warme bad en het huis wat zij verzorgen. De griffie die altijd zo goed voor je klaarstaat, de beveiligers, de cateringmedewerkers en ook de schoonmakers. Ik kan me nog goed herinneren dat ik met een schoonmaker in een omhelzing heb gestaan, omdat we allebei een moeilijke tijd hadden. We hebben onze eigen rol, maar we zijn allemaal mensen hier. Daarnaast wil ik jullie allemaal heel veel succes wensen wat jullie verder gaan doen in of buiten deze raad. Ik ga me nu echt met volle focus op het onderwijs richten, waar ik ontzettend veel zin in heb. Heel veel succes, lieve mensen. (Applaus.) De VOORZITTER: Mevrouw Yildrim, u bent de laatste in het rijtje. U heeft hier de afgelopen periode een aardige staat van dienst opgebouwd. Na 7 jaar raadslidmaatschap nemen wij vandaag afscheid van u. Als sociaaldemocraat in hart en nieren voelt u zich helemaal thuis bij de PvdA. Opkomen voor hen die dat nodig hebben, daar stapt u 's morgens uw bed vooruit. 7 jaar lang bent u opgekomen voor een sociale en veilige stad voor iedereen.

Voor mensen in armoede, voor nieuwkomers en voor een beter sociaal vangnet. Want in uw werk als docent ziet u hoe lastig het voor jongeren kan zijn om te voldoen aan de druk vanuit de samenleving. Ook vroeg u aandacht voor de werkende armen, mensen die er alles aan doen, keihard werken en alsnog niet goed rond kunnen komen. Voor hen wilt u een beter sociaal vangnet, want u gelooft dat elk mens talent heeft en met vertrouwen veel kan bereiken. Vorig jaar haalde u het nieuws nadat uw fractie een bezoek aan asielschip Silja was geweigerd door een wethouder. U maakte zich zorgen over de omstandigheden en had een uitnodiging gekregen van de artsen om langs te komen. Hier was u niet over te spreken, voor u was dit niet hoe wij in de politiek met elkaar omgaan. Door de jaren heen heeft u een andere kijk op politiek gekregen en voelt u zich minder thuis in deze wereld. Uw leven is ook anders dan dat het was in 2018. U bent inmiddels moeder geworden en heeft geleerd hoe het is om dit we moeten combineren met werk, laat staan dat hier het raadslidmaatschap nog bij komt kijken. Uw harde werk voor een socialer Rotterdam was niet voor niets. Er zijn veel mensen die veel aan u hebben gehad. Al heeft u soms het gevoel alsof je niet zoveel kan veranderen in de lokale politiek, u heeft toch veel betekend voor deze stad. Daar wil ik u voor bedanken.

(Applaus.) Mevrouw YILDIRIM (pvda): Dank, voorzitter. Mijn reis begon hier natuurlijk in 2018, een hele andere periode en onder onze burgervader Ahmed Aboutaleb. Het was voor mij persoonlijk echt oprecht een grote eer om een groot deel van zijn ambtsperiode meegemaakt te hebben, om hem te zien debatteren en leiding te zien geven tijdens moeilijke momenten in de stad. Een strenge doch rechtvaardige man in de raad en toch zo warm en hartelijk daarbuiten. Voor mij is het ook extra bijzonder hier om vandaag onderdeel te zijn van de raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

535

laatste PvdA-fractie en te zien dat elke stap, hoe groot of klein, we gezet hebben sinds het laatste landelijke partijcongres. Dat we nu staan en dat we toch de grootste zijn geworden in de stad. Ik vind het jammer dat opkomstpercentage ontzettend laag is, daar ligt wederom een taak voor de gemeenteraad. Ik ga zelf niet heel erg treurig weg zoals u ook noemde, want ik heb gewoon meer tijd voor vrienden, familie en mijn dochtertje. Uiteindelijk is dat denk ik wat ik heb geleerd, is dat het leven draait om de mensen waarvan je houdt. Zoals iedereen wil ik graag de vriendelijke bodes bedanken, iedereen die hier in deze raadszaal zit. Hartelijk bedankt. (Applaus.) De VOORZITTER: Dan ben ik hiermee aan het einde gekomen van de speeches per raadslid, maar ik verzoek u toch nog te blijven zitten. Want we hebben nog een heel mooi bijzonder moment en daarvoor wil ik graag de heer Coşkun en Van Schaik naar voren vragen en of zij hiervoor willen komen staan. Kijk ze gebroederlijk samen staan, heel goed. Heren, nog wel opletten, want er komen nog wat woorden. Beste Theo, ik zei het al eerder een leven lang betrokkenheid. Voor de vele jaren raadslidmaatschap van de SP mag ik u vandaag een bijzondere blijk van waardering opspelden. Het heeft Zijne Majesteit de Koning namelijk behaagd om u te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Van harte gefeliciteerd met deze onderscheiding.

(Applaus.) Beste Benvenido, ik noemde het al, de icoon in de stad en in deze raad. Fijn dat ik ook bij u een blijk van waardering mag opspelden voor uw jarenlange inzet als lid van de deelgemeenteraad en de gemeenteraad. Het heeft Zijne Majesteit de Koning behaagd om u te benoemen tot Lid in de Orde van Oranje-Nassau. Gefeliciteerd ook met deze onderscheiding. (Applaus.) Het is goed dat ze blijven staan, want we zijn nog niet klaar. Want niet alleen de Koning, maar ook het Rotterdamse stadsbestuur is trots op jullie om wat jullie hebben betekend voor de stad Rotterdam en de Rotterdammers. Daarom heeft het college van burgemeester en wethouders een gemeentelijke onderscheiding aan jullie toegekend, de Wolfert van Borselenpenning wel te verstaan. Ontvang deze onderscheiding in de wetenschap dat het jullie door heel veel mensen van harte is gegund. Er staat ook een inscriptie in. Theo, in uw penning staat de inscriptie, een strijdbare kameraad voor een rechtvaardige stad. De inscriptie op uw penning, Benvenido luidt, ongezouten vertolker van de stem van de stad. Van harte gefeliciteerd. (Applaus.) De heer Coşkun, u mag nog blijven staan, maar dan in uw rol als nestor. Want ik wil hem in die rol als eerste het afscheidscadeau geven die u allen als raadslid ook zult ontvangen. Maar in Theo krijgt hem gelijk al zo meteen, iedereen krijgt hem zo meteen.

Dat is de Vroedschapspenning van de gemeenteraadsperiode 2022-2026. Deze penning is een teken van dankbaarheid voor jullie harde werk voor de stad. Hiermee is ook een oude traditie in ere hersteld, want in 1689 voerde het stadsbestuur namelijk voor het eerst Vroedschapspenningen in. Deze penning is geïnspireerd op een historische Rotterdamse Vroedschapspenning uit 1705. De voorzijde is aangepast naar een beeld van de ingang van de raadszaal als symbool tot toegang tot het democratisch hart van de stad. De spreuk in het Latijn op de achterkant is hetzelfde gebleven. De vertaling van deze spreuk, ik zal het maar vast voor u vertalen, dan weet u ook wat er staat. Het water door beken en rivier gegeven, keert door middel van de wolken vruchtbaar terug. Dergelijke ruiling van waren en wateren maakt de burgerij en de stad rijk. Hiervoor mogen de raad zorg dragen. (Applaus.) Hierbij ben ik echt aan het einde gekomen van mijn verhaal. Bedankt voor uw niet aflatende aandacht, fijn dat het zo kon. Dan geef ik nu graag het woord aan de nestor van onze raad, de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp): Voorzitter, volgens mij is alles al gezegd en moeten we opschieten, want de soep wordt koud. Maar ik wil er toch nog wel een paar woordjes aan toevoegen. Ik ben helemaal flabbergasted.

Ik heb helemaal geen ruimte voor al die spelletjes, de AntiFascist Church, de Koning, dan hebben we ook nog Wolfert van Borselen en dan hebben we ook nog die hele mooie medaille van het Vroedschap. Wie had dat kunnen bedenken? Bevroeden heette dat vroeger goed. Voorzitter, laat ik beginnen met mijn stukje wat ik heb getiteld, wij van de zeggenschap. Ik kijk nu naar de heer Van Dommelen, want hij heeft het raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

536

boek ook gelezen. Mannen van Athene, alles wat ik gedaan heb, deed ik in het belang van onze stad. Zo begint Alcibiades elk hoofdstuk van het boek van Ilja Leonard Pfeijffer om vervolgens 700 bladzijden lang recht te praten wat krom is of toch weer niet. Zo gaan wij vandaag niet eindigen, maar wel met trots terugkijken op de 4 jaar dat wij deze stad hebben mogen dienen. We staan op de schouders van onze voorgangers en woensdag 1 april neemt de volgende raad het stokje van ons over. Met de verkiezingen nog maar net achter ons weten we dat velen zijn geroepen en maar 45 uitverkoren. Het is een hele eer om deel te mogen uitmaken van het hoogste orgaan van de stad, de gemeenteraad. Mensen maken de stad en wij helpen dat mogelijk te maken. Alle Rotterdammers zijn gelijk, maar wij zijn toch meer iets gelijk dan de anderen, want wij bepalen wie gelijk krijgt op korte of op langere termijn. Uiteindelijk heeft de gemeenteraad de zeggenschap. We waren pas een jaar begonnen of Feyenoord had al gewonnen. Wij stonden op de eerste rij om dat te vieren in de Burgerzaal en bij de balkonscène op de Coolsingel. Zo waren er vele hoogtepunten en mochten wij delen in het succes van anderen, omdat wij allen de trots van deze stad voelen en willen uitdragen. Hand in hand kameraden, maar af en toe ook met gebalde vuisten tegenover elkaar in deze raadszaal.

Als we winnen, dan winnen we collectief en als we falen, dan doen we dat ook als hele gemeenteraad. Waar zijn we trots op? Hier aan de muren zie je de werkers van weleer die tot 108 jaar geleden nog helemaal geen stemrecht hadden en vrouwen waren toen sowieso buiten beeld. Je bouwt na al die jaren toch een band op met deze muurschilderingen. Daarom vanaf hier onze allereerste dank aan alle werkers achter de schermen. De schoonmakers, de technici die zorgen dat deze microfoons werken en mensen dit van achter hun laptop kunnen volgen. De notulisten, de beveiligers, de bodes, de mensen van de griffie. Natuurlijk ook de 293 gekozen wijkraadsleden, onze collegavolksvertegenwoordigers. Daarnaast alle fractiemedewerkers en burgerraadsleden die ons collectief hebben geholpen bij de voorbereidingen van de uiteindelijke besluitvorming hier in deze zaal, waarin alleen wij 45 de doorslag geven. Maar als het raadsvoorstel dan is aangenomen, al dan niet opgetuigd met een tsunami aan amendementen of moties, dan hebben we wel de handen, voeten en harten van duizenden ambtenaren en al hun maatschappelijke partners nodig om het ook uitgevoerd te krijgen. Dank ook aan onze ambtenaren, dat jullie bereid waren om onze opdrachten braaf uit te voeren en daarnaast ook het lef hadden om terug te komen met de boodschap, wat jullie willen kan helemaal niet.

Zodat wij met voortschrijdend inzicht ons besluit konden bijstellen. Want de gemeenteraad heeft als hoogste orgaan dan wel de uiteindelijke zeggenschap over de besluitvorming, maar zonder draagvlak komt er niks van terecht. Dank ook aan al die betrokken burgers die ons bestookten met mails en suggesties, soms massaal op de stoep stonden, zoals de volkstuinders of de erfpachters en vele anderen die het effect van onze besluiten een gezicht van Rotterdammers gaven. Meer dan 3.500 keer hebben we hier de afgelopen 4 jaar gestemd. Het opvallende is dat de leden van de zogenaamde oppositie in bijna 85 procent van de gevallen voorstemde en de leden van de zogenaamde coalitie nauwelijks de 50 procent haalt. Dit en vele andere interessante feitjes worden nauwkeurig bijgehouden en zijn te zien op de website van de gemeenteraad. Alles wat we hier zeggen ligt voor eeuwig vast in de notulen en kan later tegen ons gebruikt worden of juist ter meerdere eer en glorie de geschiedenisboeken halen. Zojuist heeft ieder van ons, elke vertrekker, een lofrede van de voorzitter gehad en mocht elke vertrekker ook een minuut wat terugzeggen. Ook dat is nu weer allemaal vastgelegd. Later, ik hoop echt heel veel later, wordt over ieder van ons en onze heldendaden weer in deze zaal gesproken bij het in memoriam en krijgen we 1 minuut stilte. Maar wat mij betreft ligt dat moment ver na 2050.

Lang heb ik geprobeerd om vandaag van ieder van u een toekomstbeeld te schetsen. Wat zou er van Mina of Marvin, of Sebastiaan, of Ardi, of Ingrid, of Tim 1, of Tim 2, of Tim 3, of wie dan ook geworden zijn in het jaar 2050? Het is me niet gelukt. Alleen van onze voorzitter kan ik me voorstellen dat ze na een jarenlange zegetocht langs alle 14 gebieden in 2040 als Rotterdam 700 jaar bestaat afscheid neemt, omdat ze geroepen wordt tot eerste vrouwelijke secretaris-generaal van de Verenigde Naties. Want als je 16 jaar de gemeenteraad van Rotterdam kunt leiden, dan is de VN nog slechts kinderspel. Grootser durfde ik niet denken en het is ook aan elk van u om na raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

537

vandaag verder te werken aan de toekomst van uw naaste uw buurt, uw werk en uw gemeente. Want het zaadje van de lokale democratie werd al ver voor 2022 bij ieder van ons geplant, kwam in maart van dat jaar hier tot groei en de afgelopen 4 jaren tot bloei. We nemen de oogst ervan mee, ieder van ons met zijn eigen herinneringen waar we trots op zijn of waar we veel van hebben geleerd. Zelf zijn er talloze, maar ik denk dan bijvoorbeeld terug aan de tramlijnen. Toen we de moties van mij en van Elika Rehim-Zadeh samenvoegde en zij dat ondertekende met een SP pen en ik met een DENK pen. Zo heeft ieder van ons zijn of haar steentje bijgedragen. Naast de raadsvoorstellen vanuit het college kwam er een stortvloed van initiatiefvoorstellen van de raadsleden zelf. Bijvoorbeeld Ellen Verkoelen wel 4, Marvin Biljoen 4, Tim de Haan, Joan Nunnely of vele anderen konden niet wachten op het college en kwamen zelf met een initiatief, omdat het aan die kant te lang duurde. Eyasu Balcha al zelfs na 2 maanden. De afhandeling van al die initiatiefvoorstellen zullen moeten worden opgepakt door onze opvolgers vanaf 1 april. De helft van ons gaat door en is daar zelf bij of zit nog in de wachtstand tot de nieuwe raad weer nieuwe wethouders heeft benoemd. Toen we 4 jaar geleden enthousiast begonnen, wilden we allemaal de stad verfraaien en verbeteren.

Na een jaar kwamen enkelen er al achter dat zoiets niet simpel is en dachten, dat gaat hier niet. Hoe kom ik hier dan weg? Anderen hebben wel snel door hoe het spel gespeeld moet worden en vertrekken naar Den Haag als Kamerlid, staatssecretaris of minister. Daar heb ik vele voorbeelden van meegemaakt, ook van leden die op latere leeftijd vanuit de kamerbankjes terugkeerde in de zetels van deze raadszaal. Een enkeling is raadslid, stapt teleurgesteld op, om vervolgens terug te komen als wethouder en een boek te schrijven over Rotterdam als stad van het goede leven, een soort Dolce Vita. Een te waarderen poging, maar dan vond ik de film toch mooier, Tim. Een ander gaat weg, slaat 4 jaar over, probeert het een periode later nog een keer en stormt aanstaande woensdag als lijsttrekker zegevierend deze zaal binnen. Kortom, wie weet wat de toekomst brengt. In de Bergsingel kunnen we lezen, toen was nu later en daarnaast later is nu toen. Kortom, Panta rhei, alles stroomt, alles veranderd. De rivier de Maas die je nu overvaart van hier naar daar bij Charlois, waarbij Charlois dan hier wordt en hier daar, die rivier is niet dezelfde als die op de terugweg. Toch, rozen verwelken, schepen vergaan, maar de gemeenteraad van Rotterdam zal altijd bestaan.

De oude raad besloot tot een nieuw stadion, deze raad nam daar na rijk beraad kennis van en besloot, Jazeker, maar nu nog even niet en ook niet op die plek. De komende raad zal blij zijn met de kastanjes die wij voor hen al uit het vuur hebben gehaald, maar vast en zeker ook een draai maken met besluiten die zoals dat hier heet, met het inzicht van nu heel anders hadden gemoeten. Dat is het mooie van de lokale democratie. Heel tastbaar, heel concreet, heel alledaags en daarom zo bijzonder. We hebben die besluiten voorbereid in commissies met voor buitenstaanders waanzinnige namen als BWB, WIOSSAN, ZWCS, MHEK en BOFV. Daar werden de kaders gesteld en de uitvoering van besluiten gecontroleerd. Zeker ook in commissies als de COR, de commissie tot onderzoek van de rekening. Of in meer in de schaduw opererende commissies als de werkgeverscommissie, het presidium, de commissie van de geloofsbrieven. Met als kers op de taart de vertrouwenscommissie die hun nieuwe voorzitter selecteerde toen burgemeester Aboutaleb ons halverwege de rit meedeelde dat het tijd werd om het stokje over te dragen. Bijzondere zaken maakten we mee in onze stad. Zoals een Koningsdag met Rotterdam in de schijnwerpers, terwijl heel Amerika dit weekend te hoop liep in de New Kings Day, maar dat terzijde.

Een Tour Feminine en vele andere topsportevenementen naast onze al jaren geroemde festivals, musea, die bijzondere architectonische hoogstandjes waarvoor toeristen van heinde en verre Rotterdam bezoeken. We zijn er trots op dat we dat vanuit hier mede mogelijk maken. Het wonder van Rotterdam, de stad van de 2 snelheden, waarbij Zuid zich nu sneller ontwikkelt dan Noord. De wet van de remmende voorsprong noemen we dat. De 7 focuswijken van het NPRZ stijgen langzaam maar zeker naar het statistisch gemiddelde van de G4, zoals de bedoeling was 14 jaar geleden. Dat komt natuurlijk omdat Tim Versnel, maar ook ikzelf en vele anderen, de sprong over de rivier hebben gewaagd en velen ons nog zullen volgen, gezien alle bouwplannen die hier zijn goedgekeurd. Zuid is het nieuwe Noord. Kunnen we onszelf als raad dan een voldoende geven? Als het opkomstcijfer het rapportcijfer is, dan zijn we van en 4- naar een 4+ gegaan. raadsvergadering van 30 maart 2026

Notulen pagina

538

Een hele lichte verbetering, maar nog steeds onvoldoende. De komende raad krijgt er een hele kluif aan om dat cijfer op te krikken. Gelukkig gaan veel collega’s hier door en zijn zij inmiddels ervaren genoeg om ook dat voor elkaar te krijgen. Deze gemeenteraad had al meer oog en oor voor de wijkraden en ik hoop van harte dat onze opvolgers dat ook gaan hebben. Laat schoon, heel en veilig in principe over aan die 293 gekozen collegavolksvertegenwoordigers. Er is weer veel gedoe of bij de wijkraadsverkiezingen wel de meest betrokken wijkbewoners de kans hebben hadden om gekozen te worden, maar het oordeel daarover is aan onze opvolgers. Uiteindelijk hebben de wijkraden slechts medezeggenschap en besluit de gemeenteraad of de wijk echt aan zet is geweest. Bij het buurten in de wijken, bij het vervullen van mijn volksvertegenwoordigende rol, vroeg ik me vaak achterwege af, wanneer weet wie waarom wijk wat warme wil? Dat zijn van een volksvertegenwoordiger deed ieder van ons op geheel eigen wijze. Politiek is het organiseren van macht voor jouw belangen en in ons geval het organiseren van macht voor onze kiezers. Autobezitters willen graag hun trots pal voor de deur, terwijl de buren daar misschien wel juist hun kinderen hadden willen laten spelen. Hier komen en kwamen al die belangen samen vanuit het debat met de stad in het debat over de stad.

Vaak zenuwslopend van donderdagochtend 10.00 uur tot ver na middernacht in de vroege vrijdag. Elke raadsvergadering weer een nieuwe dynamiek. Wie zich in de ochtend belazerd voelt bij het ene onderwerp neemt in de avond wraak bij een heel andere kwestie. Af en toe voorafgaand door een slapeloze nacht, want als die raadsvergadering dan begint, dan sta je hier wel in de schijnwerper en kijkt iedereen mee of je wel presteert en levert. De ogen en de hoop zijn dan op jou gericht en het wordt ook nog eens vastgelegd zodat iedereen het na kan kijken. Een enkele keer leidde dat zelfs tot tranen in de raadszaal, maar gelukkig meestal tot gelach, verbroedering en verzustering in de koffiekamer. Echt over van alles hebben we hier ons zegje kunnen doen en ook gedaan. Over parkeren, naast plaatsingen, het vliegveld, de tunnel die een brug werd, de sloop van onze buren aan de Pompenburg, de nieuwbouw op De Kaai, de zorg voor dak- en thuislozen, de toekomstige Rotterdammers op de Silja, de netcongestie, de thuiszitters, de bankslapers en zelfs de relatie van Rotterdam met de oorlogen in Gaza en Oekraïne. Echt over alles is hier gesproken en uiteindelijk een oordeel geveld.

We gingen er zelfs voor gluren bij de buren, zoals naar Wenen voor de woonvisie naar Stockholm voor het Welkomshuis, naar Aalborg en Denemarken voor nieuwe vormen van zorg en welzijn, naar Marseille voor iets met netcongestie en de haven en naar Antwerpen voor cybersecurity en drones. Er is hier veel gesproken, veel is benoemd door iedereen in deze zaal die hier zeggenschap heeft. Het is allemaal niet onopgemerkt gebleven. Maar ik heb mijn zegje nu wel gedaan. Op mijn wc hangt de filosofiekalender, een scheurkalender met elke dag een uitspraak van een toelichting op een andere filosoof. Ten slotte is filosofie de enige echte wetenschap en is de rest toegepaste filosofie. Dat had Socrates al aan Alcibiades uitgelegd in dat oude Athene waar de eerste oefeningen met een democratische volksraadpleging plaatsvonden. Donderdag 26 maart stond op die kalender de uitspraak van Martin Heidegger in zijn inleiding in de metafysica. Nu wordt het opletten. Mens zijn betekent een zeggende zijn. Met als toelichting, we doen voortdurend uitspraken over van alles, over alle zijnden, bijvoorbeeld dat ze zus of zo zijn. Dat veronderstelt dat we weten wat zijn is, ook al kunnen we niet zomaar zeggen wat dat is. Als we helemaal niet zouden weten wat het zijn is, als we het niet zouden verstaan, dan zouden we geen enkel woord, geen taal bestaan. Concludeert Heidegger.