20241128 - Notulen van de raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 28 november 2024 Notulen van de raadsvergadering van 28 november 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 18 Voorzitter: mevrouw drs. C.J. Schouten Tegenwoordig zijn 44 leden, namelijk de heer M.R. van Campenhout, de heer M. Crielaard, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer T. Roskam, de heer M. Verhoef, de heer S. Ceulemans, de heer D.J. van Dommelen, de heer S.J.C. Becker, de heer M.H. Biljoen, mevrouw S. Reitema, mevrouw M.E. Vogelaar, de heer T.J. Vonk, mevrouw D.A. van Groningen, de heer G.J. Engberts, mevrouw J. Bokhove, de heer R.N. Dahoe, mevrouw A. Kockelkoren, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer G.F.E. Koster, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer S. Soytekin, de heer T.S.J. Coşkun, de heer T. de Haan, mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw L.S. Vlieger, de heer S.M. Bonte, de heer A.R. Oostdijk, mevrouw I. van Wifferen, de heer F. Elbay, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw S. van de Peppel, de heer R.T.J. van der Velden, de heer E.P.J. Verweij, de heer B. van Schaik, de heer T. Kind, mevrouw I. Elfilali, de heer D.P.A. Tak, de heer J.M.D. de Waard, de heer J. Vicario, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen en mevrouw M.S.S. de Jong Afwezig is: de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn Namens het college zijn tegenwoordig: de heer P.J.P.

Lansink-Bastemeijer en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Ik open de raadsvergadering en heet u wederom allen van harte welkom, ook degenen die op afstand de vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Er zijn berichten van verhindering. De heer Segers-Hoogendoorn is afwezig en mevrouw Abrahamse is na de lunch afwezig. Mevrouw Abrahamse heeft aangegeven een initiatiefnota te willen indienen. Het woord is aan mevrouw Abrahamse en u heeft daar zo'n vijf minuten voor. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Dank u wel voorzitter. Ik dacht altijd dat ik mij oorlog kon voorstellen, want je ziet het op het nieuws en in films en je weet dat het verschrikkelijk is, totdat ik daadwerkelijk in Afghanistan was. Ik had het me voorgesteld als constante gevechten, maar het was vooral veel onzekerheid. Onzekerheid over waar de volgende bom zou afgaan en of die bom is afgegaan in de buurt van mensen die je kent. En of je Afghaanse collega's wel veilig aankomen op de ambassade die dag. En als je stilstond in de file dan vertrouwde je zelfs de kinderen niet die op straat eieren probeerden te verkopen, omdat zij vaak de opdracht kregen om de zogenaamde sticky bombs onder je auto te plaatsen. En als diplomaat was mijn auto aantrekkelijk als doelwit, ook al was die gepantserd en ook al had ik militairen bij me. Ik had nooit van tevoren bedacht dat oorlog betekende dat ik zelfs bang kon zijn van spelende kinderen.

En daardoor weet ik ook hoe lastig het is om zo'n ervaring te delen. Je kunt er wel over praten, maar je kunt het niet uitleggen. Toen ik nog in Afghanistan woonde, vertelde ik mijn vrienden en familie maar weinig over wat er daar gebeurde. Ik wilde mijn vader ook niet ongerust maken. En de enigen met wie ik er echt over kon praten waren de collega's in Kabul of andere collega's die daar of op een andere zogenaamde hardship post hadden gezeten. En nog steeds voel ik een speciale band met collega's met wie ik op de ambassade heb gezeten, ook nu ik veilig terug ben in Nederland. Er zijn een hoop dingen die ik daar meemaakte die ik nog steeds mijn familie en vrienden niet kan uitleggen. Dus toen Stichting 010Veteranen bij ons op de fractie langskwam met het idee om een veteranenhuis op te richten in Rotterdam, begreep ik meteen waarom ze daar zo'n behoefte aan hadden. Want ook veel veteranen vinden het lastig hun weg te vinden zodra ze weer terug in Nederland zijn, of ze hebben behoefte om over hun ervaringen te praten met iemand. Maar ze

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2221

kunnen dat niet altijd delen met vrienden of familie. En dan zijn andere veteranen degenen die jou wel begrijpen. En in een stad waar ook de Van Ghentkazerne staat en die een rijke mariniersgeschiedenis heeft, had ik verwacht dat er al zo'n veteranenhuis zou zijn, want er wonen hier naar schatting zo'n 1500 veteranen. En 010Veteranen staat niet alleen in hun oproep. Een jaar geleden schreef de Veteranenombudsman het rapport ꞌGemeente, ken uw veteraanꞌ. En toen ik dit rapport las en het naast de beantwoording van onze schriftelijke vragen over het veteranenbeleid legde, realiseerde ik me dat, alhoewel Rotterdam echt al wel een aantal dingen doet zoals een Veteranendag, we onze veteranen nog steeds tekortdoen. En daar moet verandering in komen. Ik heb in Afghanistan gezien wat voor goed werk onze militairen doen voor onze vrede en voor onze veiligheid. En ook voor de vrede en veiligheid van de Afghanen en de andere bewoners van de landen waar zij zijn. En dat verdient erkenning en waardering van onze stad. Volgens de nationale Veteranenwet hebben ze daar ook recht op en is er zelfs subsidie voor een veteranenhuis. Dus laten we in navolging van Amsterdam, Eindhoven en Gouda ook zo'n huis oprichten in Rotterdam. Zo'n huis is ook belangrijk voor de veteranen die het echt moeilijk hebben na hun diensttijd.

Want zo'n 5% van de veteranen krijgt namelijk PTSS en zo'n 10% tot 15% heeft de symptomen. En ik weet niet hoe het is om veteraan te zijn, maar ik weet wel hoe het is om PTSS te hebben, en ik weet hoe lastig het is om dan om hulp te vragen, want ik voelde me in de dagen na de evacuatie van Kabul niet mijzelf en ik wilde niets meer over Afghanistan weten. Ik had nachtmerries en uiteindelijk weet je dan ook niet meer of je ze altijd al hebt gehad of dat het gewoon altijd al zo was. Dus pas toen ik echt flashbacks kreeg en ik bij de bijeenkomst met de oud-collega's over de evacuatie een maatschappelijk werker ontmoette, kreeg ik de hulp die ik nodig had en heb ik nu, een jaar na deze ontmoeting, mijn trauma's verwerkt. En dat gun ik ook de veteranen uit onze stad die dat nodig hebben. En een veteranenhuis kan dus denk ik een plek zijn waar het makkelijker is om om hulp te vragen. Daarnaast stel ik voor dat er bij de gemeente ook alle hulpvragen gecheckt worden of het een veteraan betreft, omdat zij vanuit die Veteranenwet ook extra recht hebben op hulp en zorg. Voor mij is het dus ook een persoonlijk voorstel, omdat ik iets terug wil doen voor alle militairen die mij in Afghanistan veilig hielden. Maar ook zij die dat al jaren deden terwijl ik in Nederland veilig woonde. Maar of we dit als Rotterdam doen, zou niet van mijn persoonlijke ervaring afhankelijk moeten zijn.

Toch laat datzelfde rapport van de Veteranenombudsman zien dat het beleid van gemeenten op veteranen vaak afhankelijk is van de persoonlijke band die een ambtenaar of een burgemeester heeft met veteranen. Dus daarom neem ik met dit voorstel graag het voorbeeld over van de gemeente Lochem, die zaken zoals een veteranenhuis, het Witte Anjer perkje en een Veteranendag heeft vastgelegd in een verordening. Sommige hiervan doet Rotterdam ook al en sommige dingen niet. Dus wat mij betreft spreken we ons als hele raad uit dat we dit willen, want ik weet dat er in de gemeenteraad meerdere raadsleden zijn met een band met Defensie, zoals de heer Verhoef, zoals de heer Tak, en die zullen dit voorstel maar al te goed begrijpen. Dus laten we na de collegereactie op dit voorstel met elkaar uitspreken dat we deze zaken als raad willen vastleggen en dan schrijft het volgende rapport van de ombudsman hopelijk: Rotterdam kent haar veteranen. (Applaus.) De VOORZITTER. Hartelijk dank mevrouw Abrahamse. U mag hem inderdaad even hier afgeven, en dank ook voor uw persoonlijke verhaal. Wij zullen de initiatiefnota ꞌErken de Rotterdamse veteraanꞌ doorgeleiden naar de commissie BOFV en het college om een advies vragen. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 28 november 2024

De VOORZITTER. Dan komen we nu bij de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering. Ik ga de agenda met u doornemen en aan het einde zal ik u ook gelegenheid bieden om nog aanvullende opmerkingen te maken. Er zijn vier verzoeken ontvangen voor een tweeminutendebat. ꞌJaarverslagen ondermijning haven en bestuurlijke handhavingꞌ, ꞌExplosiegeweldꞌ, ꞌJaarverslag preventief fouillerenꞌ en ꞌKlaar voor de start, klaar voor het jubileumjaarꞌ. Ik stel voor deze te behandelen als agendapunt 6.5 tot en met 6.8. Ik kijk even. Mevrouw Bokhove? De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Dank voorzitter. Ik zou willen voorstellen om 6.5 en 6.6 zoals het nu geagendeerd staat, jaarverslag ondermijning en explosies, samen te voegen, zoals we het ook in de commissie hebben gedaan. Ik sprak ook net even met de indieners, die vonden dat oké, maar als de rest van de raad daar ook geen bezwaar tegen heeft, zou ik voorstellen om dat samen te voegen.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2222

De VOORZITTER. Het zit nu achter elkaar en het lijkt me op zich geen probleem om dat samen te voegen. Ik kijk naar de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja, ik vind het persoonlijk ook niet een probleem, maar ik heb het wel samen met mevrouw Reitema ingediend en ik heb haar nog niet hierover kunnen spreken, dus ik vind het wel relevant, als mevrouw Reitema behoefte heeft om explosies apart te behandelen dan ben ik geneigd om daarin mee te gaan en anders vind ik het geen probleem. De VOORZITTER. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, liever niet, maar ik snap dat het misschien praktisch wel gewenst is. Maar ik voorzie wel dat ik dan misschien wat tijd tekort kom, dus dan vraag ik wel om coulance in de tijd. De VOORZITTER. De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ik weet niet of het procedureel mogelijk is, maar mag ik een tussenvoorstel doen dat we het samenvoegen maar dat het dan een drieminutendebat wordt of zo. Is dat nu niet mooi? De VOORZITTER. Ik ben degene die op dat punt niet voorzit. Ik zie mevrouw Bruin al helemaal enthousiast worden. Volgens mij kunnen we dit gewoon praktisch oplossen, laten we dat gewoon doen. Het zit toch na elkaar en we snappen dat er gewoon ook even tijd nodig is, dus met enige coulance het gewoon samenvoegen, maar dan tijd genoeg om alle moties in te dienen. Dan besluiten we aldus.

Dan agendapunt 7.2, de benoeming en aansluitend de beëdiging van het voorgedragen plaatsvervangend lid van de Rekenkamer voorzien, die doen we direct aansluitend aan de lunch. Hij staat als agendapunt 7.2, normaal zou dat helemaal aan het eind zijn, maar omdat anders deze persoon heel lang moet wachten, stellen wij voor om deze benoeming naar voren te halen en na de lunch te doen. Ja? Ik zie dat daar geen bezwaar tegen leeft. Ik had geen verzoeken ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag, maar ik kijk even rond, want ik begrijp dat dat mogelijk toch nog het geval zou zijn. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou, daar ben ik mee bezig, maar ik heb ook nog niet alle raadsleden kunnen spreken die ik daarover wil spreken. Dat is namelijk iedereen van deze raad, dus als u mij toestaat. Nou, in ieder geval alle fracties. Ik wil dat doen, maar eigenlijk wil ik daar eerst de afstemming over zoeken met de rest voordat die daadwerkelijk komt. Het is vrij ceremonieel en symbolisch, dus ik verwacht niet dat dat heel veel… De VOORZITTER. Even heel formeel moet ik antwoorden dat het niet aangemeld is, dus dat we daarmee buiten de termijn zijn, maar ik ga even een rondje doen om te kijken of er nog andere leden zijn die hierop wat op te merken hebben. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp).

Ja, ik heb de motie wel gezien en ik denk dat het in dit geval wel toepasselijk is om het gewoon op de agenda te zetten en ik denk ook dat er raadsbrede steun is en anders kan mevrouw Maassen hem altijd nog intrekken als er niet voldoende steun voor is. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, de heer Coşkun had het niet mooier kunnen zeggen en aangezien dit ook een bijzonder moment is denk ik dat het gepast is om die vandaag toe te laten. De VOORZITTER. Nu gaat iedereen natuurlijk heel benieuwd worden naar de motie, maar ik begrijp inderdaad dat het ook wel te maken heeft met het moment en ik begrijp dat het een goed moment is om deze motie eventueel ook in stemming te brengen. Dan gaan we deze nog toevoegen als motie vreemd aan de orde van de dag. Dan zal die daar hopelijk nog met mevrouw Maassens actie breed ondertekend aan de orde gaan komen. O, mevrouw Nunnely, excuus. Zijn er nog andere leden die nog wat willen opmerken met betrekking tot de agenda? Mevrouw Nunnely.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2223

Mevrouw NUNNELY (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Vandaag staat de tweede termijn van het Cultuurplan op de agenda. Zoals we allemaal wel gemerkt hebben en ook vanuit de stad vele brieven hebben ontvangen en ook na het juridisch advies van Pels Rijcken, willen we vragen om dit agendapunt te verplaatsen op de agenda van vandaag, zodat we toch nog met de raadsleden in gesprek kunnen over een oplossing. Wij realiseren ons dat het heel spannend wordt gemaakt. Dat is eigenlijk niet de bedoeling, maar het zou wel heel fijn zijn als we meer tijd hebben om toch nog met elkaar het overleg te kunnen voeren. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Het liefst na 14.00 uur, want collega Bokhove is dan terug om ook zelf het debat te kunnen voeren. De VOORZITTER. Ik ga zo even een voorstel doen, maar ik kijk even rond. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik steun van harte het voorstel van mevrouw Nunnely om dat naar het einde van de dag te verplaatsen. Ook voor de kijkers thuis, dan weten ze wel een beetje wanneer het dan plaatsvindt. En ik zou willen voorstellen, want het is dan wel een gewoon debat in twee termijnen, want het is natuurlijk het vervolg van 12 november jl. maar gezien de aard van het onderwerp is het wel nodig om er vandaag in twee termijnen over te spreken, dus eerst de raad, dan het college, dan weer de raad en tot slot het college. De VOORZITTER.

Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, ik had nog bij een ander agendapunt een iets complicerend verzoek. Want bij agendapunt 5.4 over Kunst & Complex hebben heel veel mensen aangekondigd om op de publieke tribune te zitten. Aan hen is gecommuniceerd dat dat punt waarschijnlijk rond 14.30 uur zou plaatsvinden, dus ik zou het ook zonde vinden als al die mensen voor niets op de publieke tribune zitten, dus of daar dan met het verschuiven van het cultuurdebat wel enigszins rekening gehouden kan worden. De VOORZITTER. Ja. Mijnheer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja, ik ben het eens met het verzoek van mevrouw Nunnely, en ik denk ook om het gewoon niet onnodig complex te maken dat we gewoon het Cultuurplan als laatste punt op de agenda zetten. Dan hoeven we vanmiddag ook niet te schuiven met, is het 14.00 uur geweest, wie zitten er allemaal op de tribune, dus gewoon dat het Cultuurplan het laatste onderwerp op de raadsagenda van vandaag wordt. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, eens daarmee. De VOORZITTER. Oké, ik kijk even rond. Ik dacht dat ik wat overeenstemming had, maar de heer Coşkun wil nog wat zeggen. De heer COŞKUN (sp). Nou, over die agenda wel, maar niet over de spreektijd, want die is nu drie uur en gezien alle debatten... De VOORZITTER. O, we gaan alles een voor een doen, want anders gaat alles door elkaar lopen.

We proberen het even in goede banen te leiden. Eerst het verzoek om het agendapunt over het Cultuurplan, 5.1, naar na de tweeminutendebatten te verplaatsen. Ik kijk of daar overeenstemming over is. Dat blijkt het geval, dus dan gaan we dat op dat moment inplannen, dus dat zit echt wel aan het einde van de dag, dus na 6.8 beginnen we daarmee, en ook nog na de benoeming. Er zit ook nog een benoeming tussen. Dus we hebben de reguliere debatten, de tweeminutendebatten, de benoemingen en dan komt het debat over het Cultuurplan aan de orde. Dus dat zit echt aan het eind. En inderdaad, wij hadden ook begrepen dat er ook nog wat publiek voor 5.4 is en dat kunnen we dan waarschijnlijk ook wel op hetzelfde moment laten staan. Dus dat gaat volgens mij dan ook goed op deze manier. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) We houden hem gewoon even zoals hij nu is. Gewoon de agenda, Cultuurplan helemaal naar achteren na alle andere agendapunten. Mevrouw VERKOELEN (50+). En u houdt dan het debat over Kunst & Complex op 14.30 uur? Want dat gaat niet lukken zo, want ik denk dat dat echt gepland was na een cultuurdebat dat echt wel wat meer

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2224

tijd gaat nemen. Dus ik zie dat 14.30 uur niet meer zitten wanneer dat doorschuift naar voren, dus mijn voorstel zou zijn, houd het dan gewoon vast en laten we met tweeminutendebatten beginnen als het nog geen 14.30 uur is. De VOORZITTER. Ja, ik snap wat mevrouw Verkoelen zegt. Ik ga hem nu even heel scherp zeggen zodat jullie het allemaal doorhebben. We gaan gewoon beginnen met de agenda maar dan beginnen we met 5.2 tot en met 5.3. Dan kijken we eventjes, maar dan gaan we in principe de tweeminutendebatten ertussen zetten, omdat het Cultuurplandebat er nu uitgehaald is. Dus weest u allemaal alert, blijf in huis en wees aanwezig, even met de wijzigingen rondom het tweeminutendebat. Dan doen we na de tweeminutendebatten 5.4, dan gaan we door met de benoemingen en vervolgens komt dan het debat over het Cultuurplan aan de orde. Is dat helder voor iedereen, ja? Dan gaan we het zo besluiten. Dan moet ik hem even vaststellen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Sorry voorzitter, u ging iets te snel, want u zegt: en dan komt het Cultuurplan. Dat komt toch na de tweeminutendebatten hè? De VOORZITTER. Nee, er zitten nog benoemingen tussen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Nee, na de tweeminutendebatten nog. De VOORZITTER. Nee, wacht even. Het komt na de tweeminutendebatten, dan komt het debat over Merwe-Vierhavens, nee, Kunst & Complex. Mevrouw Verkoelen, u maakt me helemaal in de war.

Mevrouw VERKOELEN (50+). Daar ben ik voor ingehuurd. De VOORZITTER. Is dat zo? Mevrouw VERKOELEN (50+). Daar bent u nog niet achter, maar daar komt u vanzelf achter. De VOORZITTER. We gaan 5.2, 5.3, tweeminutendebatten, we doen echt even de benoeming tussendoor want dat is een korte benoeming en dan hebben we dat ook netjes afgerond. Dan gaan we 5.4 doen, dan zijn we echt wel rond 14.30 uur aangekomen. Daarna volgen we de agenda en gaat het Cultuurplan helemaal aan het eind. Ja? Oké. Dan komen we nu bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is drie uur spreektijd op de klok te zetten. Heeft dat uw instemming? Ik zie een nee. Mevrouw VERKOELEN (50+). Wat doet de heer Coşkun nu? Mijn punt van orde. En ik heb er ook wel een verhaal bij. Ik weet dat we drie uur hebben gezegd bij het presidium, maar laten we ook heel duidelijk zijn, we hebben bij het presidium gezegd: de agenda is niet rond, er komt nog heel veel bij en af en aan en we zouden daar nog apart met elkaar over in overleg gaan. Nu begreep ik dat er gelijk gezegd werd: ja, dat hebben we vastgesteld. Nee, we hebben juist dit keer niet vastgesteld tijdens het presidium omdat er nogal wat lag. Dus vandaar mijn voorstel om toch minimaal naar vier uur toe te gaan. En het bijt ons niet, want het geeft ons allemaal meer ruimte.

En als ik iedereen zie, heeft iedereen wel wat in het vat zitten vandaag, dus doe het gewoon een keertje jongens. De VOORZITTER. Ik kijk even rond. Ik geloof dat iedereen hier wel mee kan instemmen. Mevrouw Verkoelen, u heeft volgens mij nog nooit zo snel gelijk gekregen. O, mevrouw Van Groningen heeft er toch nog een opmerking over. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, ik wil toch een tegenvoorstel doen, want het is ook aan ons om een beetje effectief te vergaderen, dus laten we drieënhalf uur doen, dat zit er mooi tussenin en dan hebben we een goede vergadering met elkaar. De VOORZITTER. Volgens mij hoor ik hier toch wel enige hang naar vier uur, maar u kunt uzelf altijd beperken. Het hoeft niet op, zeg ik altijd maar. Dus volgens mij moeten we daar gewoon even de ruimte voor geven. Dan stellen we een spreektijd vast van vier uur, maar nogmaals, het hoeft niet. Aldus besloten. Dan hebben we het stemvenster aan het eind van de vergadering en als het nodig is zullen we voor het stemvenster ook kort schorsen voor fractieoverleg. Dan is er rond 12.45 uur een lunch beschikbaar op de omloop voor de raadzaal. We voorzien nu een dinerpauze rond 18.30 uur en er is ook rekening gehouden met een warme maaltijd op de gebruikelijke locatie.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2225

3.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 45 tot en met 47

De VOORZITTER. Dan kom ik nu bij het punt Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies. Ik stel u voor om de behandelwijze zoals vermeld bij het desbetreffende stuk vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u ook het bijbehorende bb-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Wenst iemand hierover het woord? De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, de lijst van ingekomen stukken week 46, het afdoeningsvoorstel toezegging wethouder Lansink-Bastemeijer over parkeerproblematiek Plaswijckpark, 24bb007808. Die staat nu voor kennisgeving aannemen, ik zou die graag willen bespreken in de commissie MHEK. Hetzelfde geldt voor de afdoening toezegging wethouder Lansink-Bastemeijer over concept Verkeerscirculatieplan- zebra's fietspaden, 24bb007804, daar idem dito. En hetzelfde geldt voor week 47, beantwoording vragen Biljoen over Tunnel des aanstoots autovrij, 24bb008022, ook die in de commissie MHEK. De VOORZITTER. We zullen deze verzoeken ook doorgeleiden naar de commissie, dat het daar ook bij betrokken kan worden. Anderen nog? Ik constateer dat dat niet het geval is. Dan is hiermee de lijst van ingekomen stukken vastgesteld. 4.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. Dan komen we bij de hamerstukken. 4.1

Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Havenziekenhuis e.o.

De VOORZITTER. Het herziene voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Havenziekenhuis e.o. Dat is een ontwerpbesluit. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, zowel 4.1 als 4.2, de bestemmingsplannen, daar is onze fractie tegen. De VOORZITTER. Anderen nog? Dan stel ik 4.1 met de opmerking van de heer Coşkun vast. 4.2

Het voorstel tot vaststelling van het HERZIEN bestemmingsplan Folkert Elsingastraat 3-9

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het herziene bestemmingsplan Folkert Elsingastraat 3-9. Ook deze stel ik met de opmerking van de heer Coşkun vast. 4.3

Het voorstel tot opheffing van de geheimhouding en openbaarmaking van de Presentatie tussenstand Verkenning Museumpark Museum Boijmans Van Beuningen

De VOORZITTER. 4.3, het voorstel tot opheffing van de geheimhouding en openbaarmaking van de Presentatie tussenstand Verkenning Museumpark Museum Boijmans Van Beuningen. Geen opmerkingen? Dan stel ik die hierbij ook vast. 5.

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER. Dan gaan we nu naar de reguliere debatten. 5.1 hebben we naar achteren geschoven, dus dan beginnen we bij het reguliere debat Merwe-Vierhavens. 5.2

Merwe-Vierhavens a. Het herziene voorstel tot vaststelling van: 1. Het bestemmingsplan 'Merwe-Vierhavens'; 2. het bestemmingsplan 'Parapluherziening geluidzone Havens Noord Oost-Frankenland'; 3. de beleidsregeling parkeernormen auto en fiets Merwe-Vierhavens b. Het herziene voorstel tot vaststelling van de Welstandsparagraaf Galileïpark MerweVierhavens

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2226

c. Het voorstel tot vaststelling van de 'Rolkeuze en financiering van mobiliteitshubs Mobiliteitsstrategie M4H' De VOORZITTER. Er hangen hier vijf ontwerpbesluiten onder en ik geef de heer Van Dommelen als eerste het woord. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Het transformeren van een bedrijventerrein naar een levendige woon-werkwijk is geen gemakkelijke opgave. Zaandam heeft het geprobeerd met de transformatie van de Achtersluispolder, maar deze ambitie heeft ze vorig jaar flink moeten terugschroeven. Amsterdam heeft het geprobeerd met de transformatie van het Hamerkwartier, maar zag deze ambitie bij de Raad van State in rook opgaan. Zoals wel vaker het geval is, gaan wij het in Rotterdam wel gewoon doen. Met het voorliggende bestemmingsplan start de gemeente met het verwezenlijken van een al twintig jaar lang gekoesterde wens. Volgens mij zijn we al meer dan twintig jaar bezig met dat hele Merwe-Vierhavens. Start, want zoals ik in het commissiedebat heb aangegeven, is het voorliggende bestemmingsplan een amuse op wat allemaal nog gaat komen en de hele transformatie van wat het hele Merwe-Vierhavensgebied te bieden heeft. Een bruisend nieuw centrum met voorzieningen, kunst, cultuur en maakindustrie. Geen Vinex-wijk derhalve.

Of deze potentie met wonen, werken en cultuur daadwerkelijk gerealiseerd gaat worden, zal ook afhangen van de latere ontwikkelingen van de andere deelgebieden zoals het Galileïpark en het Keilekwartier. En dat we er met zijn allen ontzettend scherp op moeten zijn, blijkt wel uit de felle discussies die we hebben gehad rondom het project Kunst & Complex en waar we straks nog even verder over gaan praten. Waar we ook op moeten letten is de bouwhoogte. Straks bij het debat over de Van Nelleknoop zal ik een motie indienen. Juist dit soort nieuwe ontwikkelingsgebieden lenen zich bij uitstek voor een bouwhoogte die past bij een stad als Rotterdam. Bij een stad die kampt met een enorm ruimtegebrek. Uitgangspunt zou wat de Rotterdamse VVD betreft moeten zijn: zoveel mogelijk woningen per vierkante meter. Nogmaals, ik dien dadelijk een motie in, maar die motie is net zo goed van toepassing op Merwe-Vierhavens als op de Van Nelleknoop. Ik ben blij met de toezegging van de wethouder over de toezending van een procesplaat met een tijdlijn. De wethouder geeft al een eerste inzicht in de planning. Mag ik u via de voorzitter specifiek vragen om in de tijdlijn ook aandacht te geven aan de fruitterminal, wanneer we bijvoorbeeld ideeën over dit gebied kunnen verwachten.

Vooralsnog blijft het gewoon bestemd voor havenactiviteiten, met name in de fruitsfeer, maar ik zou graag willen weten wat uiteindelijk de planning is rondom verdere plannenmakerij rondom de fruitterminal. Dan de mobiliteitshubs. In een ideale situatie zou iedereen een parkeerplek voor de deur hebben, maar wij begrijpen heel goed dat in een stad die steeds verder verdicht dat niet altijd mogelijk is. Wat we wel moeten garanderen, als je geen parkeerplek voor de deur hebt, is dat mensen in staat zijn om van en naar hun woning te komen, ook met boodschappen en andere zware spullen. Dus hebben we nu een creatieve mobiliteitsoplossing nodig, zoals de mobiliteitshubs. Daarbij blijft de focus op bereikbaarheid en effectief gebruikmaken van de ruimte in de buurt. Dus wat ons betreft een acceptabele oplossing met die voorwaarden dat de woningen bereikbaar blijven voor de bewoners. Zoals ik al zei, de winst om dit industrieel havengebied te transformeren tot een bruisend nieuw stadscentrum bestaat al meer dan twintig jaar en we zijn er trots op dat wij hier vandaag de eerste stap kunnen zetten om deze wens in vervulling te kunnen laten gaan. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan geef ik nu het woord aan de heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Dank u wel en goedemorgen voorzitter. Ik zal mijn tekst vooral gaan wijden aan de mobiliteitsstrategie.

We hebben dit onderwerp al uitgebreid in de commissie besproken en ik zit dan ook een beetje in dubio, of zoals u van mij ook wel eens heeft gehoord, ik zit in een spagaat. Aan de ene kant zijn wij enorm blij dat er gebouwd gaat worden. Maar als we dan kijken voor wie er gebouwd gaat worden, dan word ik toch een beetje emotioneel. Het lijkt erop dat deze nieuwe hippe wijk vooral gebouwd gaat worden voor de bebaarde hipster die straks heerlijk kan vertoeven in deze autovrije wijk. En als deze bebaarde hipster straks de kids naar school heeft gebracht, een havercappuccino heeft gedronken en onderweg naar huis nog even een zuurdesembrood meegepakt heeft, moet hij, werkzaam als creative director natuurlijk nog wel even de stad uit om een paar uurtjes te gaan werken. Gelukkig kan hij daarvoor naar een van de hubs gaan in de hoop dat daar een deelauto staat. En dan moet je natuurlijk ook nog even hopen dat deze hub dichtbij is. Ja, voor tante Jo uit Pendrecht met haar Cinquecento is er geen plek. Sterker nog… De VOORZITTER. De heer De Waard, mevrouw Van Wifferen heeft een vraag.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2227

Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik wil graag laten weten dat Leefbaar Rotterdam hier een karikatuur maakt van mensen die geen auto gebruiken. Ik werk zelf op een middelbare school, waar heel veel docenten van in de dertig nog bij hun ouders wonen, die dolgraag een huis zouden hebben, een klein huisje voor zichzelf, het maakt niet uit, samen met hun partner, en dat ze gewoon dan op de fiets moeten en even geen auto hebben, dat boeit ze verder niets, als ze maar verder kunnen met hun leven. Die hoeven geen havercappuccino te drinken, geen zuurdesembrood te eten. Er zijn gewoon zat mensen met gewone banen die gewoon heel graag een huis willen en D66 is dolblij dat we bouwen voor mensen en niet voor auto's. De VOORZITTER. De heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). En ik ben blij dat D66 blij is. Ik kom hier zo meteen nog op terug. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren vindt er ook nog wat van. Sorry, mevrouw Kockelkoren, excuus. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja, dank u wel. Voorzitter, ik vind het wel een interessante bijdrage, want je kunt ook meer ruimte maken in dit gebied voor tante Jo als je meer betaalbare woningen realiseert. En daar hebben wij een ontzettend leuke motie voor, om dat aantal betaalbare woningen wat verder op te krikken, dus ik ben dan ook heel benieuwd hoe de heer De Waard daarnaar kijkt.

We doen helemaal niet iets geks, we proberen een beetje binnen de coalitieafspraken te blijven, maar wel de boel een tandje op te draaien, dus ik verwacht dan eigenlijk wel uw steun. Misschien kunt u daar eventjes op antwoorden. De VOORZITTER. De heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Dank u wel. Ik ga zo meteen uw motie met veel interesse lezen en zo prijs ik ook met veel emotie en blijdschap mijn motie die ik zo meteen ga indienen ook aan, die eigenlijk oproept tot goedkopere parkeerplaatsen. Misschien, dat scheelt ook geld hè, dat gaat natuurlijk hand in hand met goedkope woningen, dus dan kunt u daar misschien ook op meetekenen. Maar daar gaan we zo waarschijnlijk nog wel een bakkie koffie op doen. Even verder over tante Jo uit Pendrecht. Want die wil hier eigenlijk helemaal niet wonen, want met haar nachtdiensten is zij erg op haar autootje gesteld, maar ook op haar autootje aangewezen. Voor een parkeerplek in de hubs staan inmiddels wachtlijsten van hier tot Tokyo en een parkeervergunning van € 110,00 in de maand trekt nogal op haar portemonneetje. Voorzitter, u kent mij misschien wel een beetje en ik mag graag het stoffige en serieuze imago van de politiek een beetje doen opschudden met mijn luchtige betogen, die ondanks hun luchtigheid wel enorm rijk zijn aan inhoud.

En uiteraard zuig ik deze scenario's uit mijn duim, mevrouw Van Wifferen, maar het lijkt mij volkomen duidelijk. Onze angst is dat deze nieuwe wijk M4H een zeer specifieke doelgroep uitnodigt er te komen wonen. De voornaamste reden hiervoor is de manier waarop mobiliteit is ingericht. Deze keuzes zijn echter al in het verleden gemaakt en ik moet nageven dat het organisatorische model dat we vandaag bespreken mij minder cynisch stemt dan eigenlijk gedacht. Wat een verrassing. Het moge duidelijk zijn dat van de drie scenario's die in de rolkeuze en financiering geschetst worden het de voorkeur van Leefbaar Rotterdam heeft dat de gemeente de exploitatie voor haar rekening neemt, al is het maar om de belachelijk hoge parkeerkosten te voorkomen. Want laten we wel wezen, de € 110,00 in de maand die de gemeente gaat vragen is al vrij fors wat ons betreft. Over de bedragen per uur nog maar te zwijgen. Exploitatie door marktpartijen zou deze kosten met dik 65% doen opdrijven. Gelukkig heeft de wethouder aangegeven dat ook zijn voorkeur bij de gemeentelijke exploitatie ligt. En om deze nieuwe wijk toch ook aantrekkelijk te maken voor tante Jo uit Pendrecht die een plekkie in zo'n hip wijkje stiekem misschien toch ook wel ziet zitten, heb ik dus een prachtig voorstel. En daarom dien ik de motie ꞌBetaalbaar parkeren M4Hꞌ in.

Middels deze motie vragen we het college ontwikkelaars een fondsafdracht van € 11.300,00 in plaats van de oorspronkelijke € 11.000,00 te vragen en het bedrag in meerdering in te zetten om de parkeerkosten in het gebied te drukken. Op die manier kan iedereen genieten van deze autovrije wijk, ook de mensen en gezinnen die om welke reden dan ook aangewezen zijn op hun eigen autootje. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen heeft nog een vraag.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2228

De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, als altijd creatief, zo kennen we de heer De Waard. En toch heb ik nog een vraagje. Hebt u ook met uw voorstel nagedacht wat dit betekent voor de woningbouw? Want u weet ook, parkeren is duur en het heeft impact op de woningbouw en de kwaliteit van de woningen en dat soort zaken. Heeft u daar ook over nagedacht? De VOORZITTER. De heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Ik heb daar samen, eigenlijk concreet, nee, daar heb ik niet over nagedacht, maar ik vind dat wel even een interessante om door te geleiden naar de wethouder, want de motie komt natuurlijk niet uit de lucht vallen, zoals u misschien zou verwachten, dus wellicht kan de wethouder hier mooi een reflectie op geven. De VOORZITTER. De heer De Waard heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Betaalbaar parkeren M4H "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van Merwe-Vierhavens; constaterende dat: - volgens de mobiliteitsstrategie besloten is dat binnen de gebiedsontwikkeling M4H parkeren op straat slechts bij uitzondering gebeurt en men voor een parkeervergunning is aangewezen op één van de te realiseren mobiliteitshubs; 28 november ter bespreking van Merwe-Vierhavens; overwegende dat: - binnen het raadsvoorstel Vaststelling rolkeuze en financiering van mobiliteitshubsmobiliteitsstrategie M4H wordt aangegeven dat wordt gekozen voor een fondsafdracht per oorspronkelijk te realiseren parkeerplaats van € 11.000,00 waar het plafond op € 11.300,00 ligt; - de kosten voor een parkeervergunning in het geval van gemeentelijke exploitatie van de mobiliteitshubs op een bedrag van maandelijks ± € 110,00 uitkomen en € 2,75 per uur voor bezoekers; - dit fors hoger ligt dan een vergunning in een gemeentelijke parkeergarage; - de wijk M4H ook toegankelijk moet zijn voor bewoners en gezinnen die afhankelijk zijn van de eigen auto en wij hen niet op kosten willen jagen; verzoekt het college: - de fondsafdracht te verhogen naar € 11.300,00 en toe te doen komen aan het mobiliteitsfonds M4H, met als doel de parkeerkosten voor gebruikers te verlagen met het bedrag dat is toegevoegd; - indien uiterst nodig het toegevoegde bedrag aan het

mobiliteitsfonds M4H in te zetten voor mogelijke tegenvallers; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. J.M.D. de Waard De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan is nu het woord aan mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, dank u wel. GroenLinks is altijd voorstander geweest van de gebiedsontwikkeling in het Merwe-Vierhavensgebied. Ik ben er nu zelf denk ik al bijna tien jaar bij betrokken in verschillende rollen als volksvertegenwoordiger en de belofte van het gebied is om goede woningen te realiseren, voorzieningen, werkgelegenheid, maar de belofte is ook om dat samen te doen met de initiatiefnemers die al in het gebied zitten, ondernemers, makers, creatievelingen, die het nu al gezicht, kleur en energie geven. Op die twee onderwerpen heb ik dan ook nu beoordeeld of dat allemaal goed waargemaakt wordt. Wij zijn ontzettend blij dat er vaart gemaakt gaat worden, dat er woningen gerealiseerd gaan worden, dus dat is harstikke mooi. Wel vinden wij dat er meer betaalbare woningen gerealiseerd moeten worden. Dat kwam net al even in het debatje met de heer De Waard

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2229

aan de orde, dus daarom hebben wij een motie ꞌMeer sociale woningen in het MerweVierhavensgebiedꞌ en die heeft als opdracht om in het hele Merwe-Vierhavensgebied te streven naar de 25% sociaal zoals dat ook in het coalitieakkoord is afgesproken. Dus die zou ik graag willen indienen, en het tweede punt is, die ambitie om met de initiatiefnemers uit het gebied, de makers, de kunstenaars, de mensen die daar ook dingen willen ontwikkelen, het gaat echt over een heel diverse groep mensen, om dat ook waar te maken, is gewoon best ingewikkeld. En we zien nu bij Kunst & Complex dat dat niet zonder slag of stoot gaat, en ik ben ook benieuwd hoe de wethouder dat ziet als dit bestemmingsplan wordt vastgesteld, hoe we dat ook handen en voeten gaan geven, wetende dat we daar al tegen hobbels aanlopen. En dan heeft mijn collega nog iets over mobiliteit. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende motie ingediend. Motie 2.

Meer sociale woningen in het Merwe-Vierhavensgebied "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van agendapunt 5.2 Merwe-Vierhavens; constaterende dat: - in de 1e fase van de gebiedsontwikkeling Merwe-Vierhavens 2764 woningen gerealiseerd worden waarbij gekozen is voor een segmentering van 20% sociaal, 40% midden- en 40% hoger- en topsegment; - de nood aan sociale woningen onverminderd hoog is en de wachtlijsten lang zijn; - het coalitieakkoord stelt dat vanaf 2026 een segmentering van 25% sociaal, 40% midden- en 35% hoger- en topsegment het doel is; overwegende dat: - de eerste stenen in het Merwe-Vierhavensgebied naar verwachting niet voor 2026 worden gelegd waarmee het hanteren van meer betaalbare woningen met 25% sociale woningen en 40% middelduur past binnen de doelstelling van dit college; - de segmentering voor de 2764 woningen in de 1e fase al vertaald is in de grondexploitatie, maar dat nog niet geldt voor de 4236 woningen in volgende fases Marconi- en Keilekwartier; verzoekt het college: - In volgende fases van de gebiedsontwikkeling Merwe-Vierhavens meer sociale woningen toe te voegen, zodat de segmentering van de 7000 woningen in totaal minimaal uitkomt op 25% sociaal en 40% middensegment; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, P.J.H.D. Verkoelen en G.J.

Engberts De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Biljoen krijgt het woord. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter. Vandaag besluiten we ook over de rolkeuze en de financiering van de mobiliteitshub. We hebben in de commissie hier al uitvoerig over gesproken. Desondanks blijven er risico's, want bewoners- en bezoekersparkeren is en blijft geen taak van de gemeente en eigendom is zeker niet wenselijk. Maar als de markt het niet oppakt, dan kan de gemeente hierop inspringen. Vandaar de keuze die de gemeente dus ook heeft gemaakt om mobiliteitshubs toch te gaan ontwikkelen, te gaan ondersteunen. Maar er blijven grote financiële risico's en daarom willen wij de volgende motie indienen. Dat is ꞌIn control op gemeentelijke risico's M4Hꞌ. De VOORZITTER. De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. In control op gemeentelijke risico's M4H

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2230

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 28 november 2024 ter bespreking van agendapunt 5.2 Merwe-Vierhavens; constaterende dat: - de gemeente met eigen middelen gaat investeren in mobiliteitshubs voor de gebiedsontwikkeling in het Merwe-Vierhavensgebied; overwegende dat: - dit grote financiële risico's met zich meebrengt, waarvan de omvang op dit moment onvoldoende in beeld is; - de gemeenteraad om haar controlerende taak uit te voeren, zicht moet houden op de voortgang van de uitvoering van het investeringsplan Mobiliteitshubs M4H; verzoekt het college: - het investeringsplan Mobiliteitshubs M4H uit te werken tot een plan van aanpak, waarin ten minste staat: - op welke manier de cofinanciering wordt geborgd; - op welke manier de financiële risico's voor de gemeente worden geminimaliseerd; - dit plan uiterlijk bij publicatie van de Voorjaarsnota 2025 naar de raad te sturen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.H. Biljoen en A. Kockelkoren De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan geef ik nu het woord aan de heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter. De plannen voor Merwe-Vierhavens laten zien wat Rotterdam kan. Een oud havengebied omvormen tot een levendig gebied, waar wonen, werken en innovatie samenkomen.

Met duizenden woningen, nieuwe bedrijven en veel aandacht voor groen ligt er een kans om er iets heel bijzonders van te maken. Onze dank gaat uit naar de wethouder en iedereen die hieraan heeft meegewerkt, maar voorzitter, met ambitie komen ook verantwoordelijkheden. Dit project moet een plek worden voor alle Rotterdammers. Als DENK hebben we een paar punten waar we aandacht voor vragen, zodat dit project niet alleen ambitieus, maar ook eerlijk en inclusief wordt. Voorzitter, betaalbare woningen. Het is belangrijk dat betaalbare woningen ook echt beschikbaar komen voor mensen met een laag of middeninkomen. Hoe gaat de wethouder ervoor zorgen dat deze woningen ook daadwerkelijk bij deze groep terechtkomen? Voorzitter, we moeten er ook voor waken dat de bestaande bewoners en ondernemers niet buitengesloten worden voor deze veranderingen en hoe verzekert de wethouder dat deze behouden blijven in de buurt en niet worden weggeduwd? Voorzitter, we hebben het ook al vaker gehad over windhinder, vooral aan de waterkant waar hoge gebouwen zorgen voor harde wind en guurheid. Dit gebied moet in de herfst en in de winter ook prettig blijven en wordt hier wel voldoende rekening mee gehouden? De VOORZITTER. Er is een vraag van de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb een vraag over de woningbouw, dus een klein stukje terug in het betoog.

De heer Dahoe vraagt meer zekerheid aan de wethouder om meer betaalbaarheid te realiseren en ook de toegankelijkheid voor de betaalbare woningen. Maar er ligt hier nu gewoon een plan voor, dus mijn vraag aan de heer Dahoe is: vindt hij dat er op dit moment onvoldoende zekerheid in het plan zit op dat punt? De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Als ik dat had gevonden dan had ik die vraag niet gesteld aan de wethouder, dus dank u wel voor de vraag. De VOORZITTER. De heer Engberts.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2231

De heer ENGBERTS (pvda). Als ik het goed begrijp vindt de heer Dahoe en vindt DENK dat dit plan onvoldoende zekerheid biedt voor mensen om betaalbare woningen te vinden. Klopt dat? De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, als u goed had geluisterd dan had u gehoord dat ik graag wil dat deze woningen dus ook terechtkomen bij alle diverse Rotterdammers en dat ze betaalbaar kunnen zijn en dat er ook een gezonde mix in zit. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, en ik hoor de heer Dahoe dan zeggen, via de voorzitter, hij vraagt om meer zekerheid aan de wethouder bij dit plan. Dus dan kan het niet anders zijn dan dat als dit plan onverkort wordt aangenomen dat hij vindt dat er onvoldoende zekerheid is dat die woningen terechtkomen bij de mensen die de heer Dahoe op het oog heeft. De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, daarom stel ik deze vraag ook. Dat heeft u dan wel goed begrepen. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik probeer de heer Dahoe te verleiden tot meer helderheid voor de kiezer, want hij komt niet met een voorstel om het aan te passen, vindt wel dat er onvoldoende zekerheid in zit op dit moment. Dus dan is eigenlijk mijn vraag aan de heer Dahoe: welke zekerheden vindt hij nu missen? De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk).

Ja, wat ik al zei, dus dat betaalbare woningen ook daadwerkelijk bij de mensen die deze nodig hebben, terechtkomen. Dat is het antwoord. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). En mijn vraag via de voorzitter is: op welke punten zou hij het plan aangepast willen hebben? De VOORZITTER. De heer Dahoe. De heer DAHOE (denk). Ja, u kunt de vraag blijven herhalen maar het antwoord zal hetzelfde zijn, maar volgens mij staat de heer Van Dommelen op. De VOORZITTER. Ja mijnheer Dahoe, ik ga toch echt over de orde van de vergadering en de heer Van Dommelen gaat ook inderdaad het woord krijgen, maar dan ook afrondend de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, het gaat eigenlijk een beetje om hetzelfde als wat natuurlijk net in het debatje tussen mevrouw Kockelkoren en de heer De Waard is geconstateerd. Er wordt opgekomen voor meer betaalbare woningen, maar uiteindelijk gaat dit plan natuurlijk gewoon door zoals het er ligt, terwijl er dan duidelijk onzekerheid is of dat dan ook wel het juiste plan is. Maar er komt geen verbetering, er komt geen aanpassing, er wordt een vraagje voor de bühne gesteld. Dan gaat de wethouder zeggen: zus en zo. Dat wordt dan een beetje dichtgesmeerd en vervolgens gaat de heer Dahoe gewoon voorstemmen. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Ja, de discussie hierover gaat weer zoals altijd.

Het gaat altijd weer, mevrouw Kockelkoren heeft er zelfs een motie over liggen om het percentage sociaal weer te vergroten. Het gaat weer over percentages. Het gaat over percentages betaalbaar, terwijl de discussie, en ik heb het al vaker gezegd, veel meer zou moeten gaan over aantallen. Wij

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2232

bouwen hier 2000 woningen. In Schieveste, een gebied dat veel kleiner is, bouwen we 3000 woningen. Wij niet, Schiedam. De discussie zou moeten gaan over: kunnen we die bouwhoogte niet omhoog krijgen, kunnen we niet meer woningen per vierkante meter bouwen? En dan kun je dus ook meer sociaal neerzetten. 10% van veel is nog steeds meer dan 20% van weinig. Dus waarom voeren we iedere keer weer de discussie over percentages en niet over aantallen? De vraag kan ik eigenlijk aan alle drie de sprekers van zojuist stellen, maar misschien aan de heer Engberts. De VOORZITTER. Nou, de heer Engberts, u heeft een vraag. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Ik waardeer de manier waarop de heer Van Dommelen probeert de heer Dahoe te hulp te komen door het even ergens anders over te gaan hebben. Zo van: het gaat altijd over de percentages, het gaat niet over aantallen. Het gaat altijd over allebei wat ons betreft. Maar waar het hier over ging is de valse beloftes die worden gedaan door DENK en door Leefbaar Rotterdam om op te komen voor betaalbare woningbouw en uiteindelijk gewoon te accepteren wat er voorligt. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Nou, u vroeg om een oplossing en ik kom met een oplossing, laten we gewoon meer bouwen, dan heb je nog meer zekerheid dat je goede betaalbare woningen krijgt. Meer woningen dus.

De VOORZITTER. Wilt u nog reageren? Anders ga ik naar de heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Ik moet eigenlijk wel een heel klein beetje lachen en ik had helemaal niet verwacht dat ik bij het debatje zou moeten gaan staan of überhaupt iets zou moeten zeggen, want het gaat hier eigenlijk over wonen en ik zit ook helemaal niet in de commissie BWB. Ik zit juist in de commissie MHEK, met mobiliteit en daar ging ook net mijn betoog over. En daar ging ook eigenlijk de vraag over, in één keer, wat vindt mijnheer De Waard? Die belooft goedkope dingen. Ik heb het over parkeerkorting gehad mijnheer Engberts, even voor de duidelijkheid. Dank u wel. De VOORZITTER. Dat is helder. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, het komt niet vaak voor dat de SP het met de VVD eens is, dus wij zijn ook voor meer sociaal, zeker op dat punt. Zelfs om meer de hoogte in te gaan bij MerweVierhavens. Het is een gemiste kans als je dat niet doet. Maar dan zou ik de heer Van Dommelen willen vragen, als je nu 40% hebt van meer, dan is dat toch meer dan 10% van meer? In plaats van 20% van weinig? De VOORZITTER. Ik geef ook de heer Engberts nog even het woord, want iedereen gaat nu heel erg op elkaar reageren, maar de heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda).

Dank u wel voorzitter, want ik was net even gaan zitten, want ik denk: de discussie gaat niet meer waar mijn interruptie eigenlijk over ging, maar gaat plotseling over meer, meer. Maar, via de voorzitter, komt de heer Van Dommelen dan straks met een voorstel om dat inderdaad te verhogen? De VOORZITTER. Twee vragen in een voor de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ik begin even met de heer Engberts. Ik heb net aangegeven dat ik een motie ga indienen. Ik vind dat wij in de normale bouwblokken, en dan heb ik het niet over torens, de lucht in moeten. Wij bouwen op dit moment alsof we een dorp zijn. Drie, vier lagen, het moet hoger. Dat is in ieder geval onze mening, de mening van de VVD. En daarmee kunnen we meer woningen bouwen en dan kunnen we dus ook meer sociaal bouwen. Dan even richting de heer Coşkun. Ik begrijp uw wens, u bent daar heel consequent in. U weet dat we het daar niet mee eens zijn. Wij zijn voor gemengde wijken. En vergis u niet, in de wijken rondom Merwe-Vierhavens zit heel veel sociaal. Heel veel sociaal. Dus wij zijn voor gemengde wijken met woningen voor middeninkomens, daar is het net ook al uitgebreid over gegaan, en ook woningen voor hogere inkomens.

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2233

De VOORZITTER. Ik doe eerst de heer Coşkun en dan de heer Engberts. De heer COŞKUN (sp). Dan zijn we het alweer eens. Wij zijn ook erg voor gemengde wijken, 40% sociaal, 40% midden, 20% hoog. En natuurlijk ligt aan de andere kant van de dijk in Oud-Mathenesse een wijk met veel sociale woningen. Daar is ook een heel mooi plan, Mathenesse aan de Maas, om die wijken aan elkaar te verbinden, en juist bij Merwe-Vierhavens zouden we zo'n gemengde wijk kunnen creëren. En ik ben het met u eens dat je meer de hoogte in kan, 70 meter is prachtig. En dan hebben de mensen aan de andere kant van de wijk uit Oud-Mathenesse ook een kans om naar dit nieuwe gebied te verhuizen. Maar als we het alleen maar duur en middenduur doen, dan kunnen zij nooit wooncarrière maken. En ze willen dat graag. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Het moet niet gekker worden. Wij worden het steeds meer eens. Zo meteen gaan we het weer over de museumnota hebben mijnheer Coşkun, geweldig. Nee, kijk, ik heb helemaal niet gezegd dat er alleen maar hogere inkomens moeten, dat maakt u ervan. En van die verbinding ben ik overigens alleen maar fan. Hoe meer je verbindt in de stad hoe beter het is.

Wij moeten zorgen voor een goede verdichting, kwalitatief goed, met gemengde wijken, met voldoende koopkracht, dat is wat ons betreft de oplossing voor het creëren van goede wijken in deze stad. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voorzitter. Ik herhaal mijn vraag aan de heer Van Dommelen of hij bij dit agendapunt komt met een voorstel om meer woningen in Merwe-Vierhavens te realiseren. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel. Ik zit even te denken: moet ik hier op reageren? Want dan moet ik weer hetzelfde zeggen. Ik heb een motie klaarliggen en die ziet op de Van Nelleknoop maar ook op andere nieuwe ontwikkelingsgebieden in deze stad, om meer de hoogte in te gaan. Dat is mijn voorstel. Daar waar het mogelijk is meer te bouwen. En dat gaan we straks bij de Van Nelleknoop bespreken. Dan dien ik hem in. De VOORZITTER. De heer Engberts tot slot, want we blijven denk ik een beetje hangen in dit debat. Dus echt tot slot. De heer ENGBERTS (pvda). Dan zou ik graag aan de wethouder willen vragen om ook bij dit agendapunt te reageren op die suggestie om daar de hoogte in te gaan. De VOORZITTER. De heer Dahoe mag zijn betoog vervolgen. De heer DAHOE (denk). Ja dank u wel voorzitter. Ik ga afronden.

Ik wil tot slot aangeven dat wij vinden dat de mensen en de ondernemers die hier al wonen en werken een stem moeten hebben in het plan en wij vragen het college om de bewoners actief mee te nemen en mee te laten denken in de ontwikkelingen. En we hebben vertrouwen in de visie van de wethouder. Met deze aandachtspunten kunnen wij van Merwe-Vierhavens niet alleen een mooi project maken, maar ook een rechtvaardig en inclusief stuk Rotterdam. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Even vanuit mobiliteit. We kijken uit naar een nieuwe stadswijk voor de Rotterdammer, maar deze moet dan ook goed bereikbaar zijn. In februari 2020 is er een mobiliteitsstrategie vastgesteld, gebaseerd op de ambitie van een stadswijk met 7000 woningen. Inmiddels is die bijgesteld naar 2700 woningen in de Merwehaven en nog een ambitie van 1600 in het Marconikwartier. Wethouder Lansink vraagt ons toch om de € 145 miljoen vrij te maken in het Eneco-fonds om de mobiliteitsstrategie uit te voeren voor de volledige ambitie. En dat riep vraagtekens bij ons op. Tegelijkertijd begrijpen we uit de beantwoording van de wethouder in de

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2234

commissie dat er zicht moet zijn op de dekking van alle kosten om het bestemmingsplan juridisch houdbaar te maken. En voorzitter, DENK maakt zich dan nog steeds zorgen, want wat als die 7000 woningen er niet komen, wat betekent dat concreet voor de collectieve voorzieningen die afhankelijk zijn van het inwonersaantal? Krijgen de bewoners dan nog wel de voorzieningen zoals weergegeven in de mobiliteitsstrategie en waarmee rekening is gehouden in het doelgroepenonderzoek? De zelfrijdende bus, de nieuwe tramlijn, veerboot, een fietsbrug. Daarom horen we graag van de wethouder dat hij alles op alles zet om ook bij minder dan 7000 woningen een zo divers en sterk mogelijk aanbod van OV en fietsopties aan te bieden, zoals in de mobiliteitsstrategie is genoemd. Dus meer dan alleen een parkeerhub in het gebied waar de woningen komen. Kan de wethouder dit toezeggen? Voorzitter tot slot, of DENK nog snel zou kiezen voor een wijk zonder straatparkeren, daar zet ik mijn vraagtekens bij, maar des te meer zien wij het belang van deze hubs en het liefst zoveel mogelijk, met goed en passend OV. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Zijn er nog andere leden die het woord willen voeren? De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter.

Het M4H-bestemmingsplan doorkruist vele gebieden en domeinen, letterlijk ook wanneer je op de kaart kijkt, maar ook binnen de systeemwereld die we hier soms hebben op het stadhuis. Daar waar ik me altijd richt op het ruimtelijk domein, ook in de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte, richt mijn collega Van Wifferen, misschien ook wel bekend van Fietsers First, zich op het mobiliteitsdomein. Ik trap hem graag af, want wat een ontwikkeling om naar uit te kijken, ik en mijn fractie in ieder geval wel. Want las je jarenlang in het centrum op de bouwschuttingen, hier klopt het nieuwe hart van Rotterdam, voor M4H zou ik zeggen: hier klopt het nieuwe Rotterdam aan de deur. Want we hadden begin van dit jaar de Oostflank, de oostelijke rand van de stad, met straks ook de Van Nelleknoop gaan we gestaag door met de uitbouw van de westelijke kant van de stad, misschien ook wel een westflank avant la lettre. Met in de eerste fase zo'n 2750 woningen, 200.000 m2 maakindustrie en 95.000 m2 maatschappelijke voorzieningen staan we nog maar aan het begin van de ontwikkelingen voordat we langzaam maar zeker oostwaarts opschuiven om daar verder, ontwikkelgericht is dan de term, het Marconi- en Keilekwartier induiken. In dat gehele M4H-gebied ter grootte van de Rotterdamse binnenstad.

En ik kan er heel veel meer woorden aan besteden, allerlei historische parallellen gaan trekken daarin, de Keilepolder, de buitenkade van rond 1900 erbij halen, de havengebouwen die er nog liggen benoemen en die ook koesteren, maar onder de streep ben ik en is D66 hier ongelofelijk enthousiast over en ik denk dat we daar niet de enigen in zijn. Een mooie ontwikkeling, wat zeg ik, een prachtige ontwikkeling voor M4H, voor Rotterdam-West en voor de stad en de kans hier ook een stadsdeel van de toekomst aan te leggen. En dan heb ik het nog niet eens over de mobiliteit, want die zit niet in mijn portefeuille, want hoe gaan we zo'n stadsdeel van de toekomst ontsluiten? De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, over de mobiliteit is D66 echt heel blij, want straatparkeren afschaffen kan echt zoveel ruimte geven aan spelen, aan groen, aan andere mogelijkheden in zo'n wijk. En wij hopen ook dat dit de eerste is van vele. Want voor D66 staat het vast: hier wordt echt gebouwd voor mensen en niet voor auto's en daar zijn we superblij mee. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, het is leuk dat mevrouw Van Wifferen blij is, maar overal in de nieuwbouw wordt geen straatparkeren meer toegestaan, dat wordt gewoon inpandig. De ontwikkelaar moet zorgen voor parkeerplaatsen in zijn eigen pand.

Dat is op de Noordsingel zo, dat is in Feijenoord zo, dat is overal zo. En hier wordt dan iets verzonnen met mobilityhubs en weet ik veel wat voor fancy termen waar de gewone burger niets aan heeft. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, maar we maken het wel mogelijk in zo'n wijk om toch te wonen en ook je nog te bewegen. En met die hubs is wel een nieuwe manier van denken. Ik begrijp dat het vaak ook ondergronds gaat, maar in dit geval is het echt een nieuwe manier om met die hubs te werken. Dat wordt volgens mij nog niet elders gedaan. En wat ons betreft is dat een heel mooie manier

raadsvergadering van 28 november 2024

Notulen pagina

2235

om toch te zorgen dat die straten er gewoon leuk uitzien, groen zijn, dat je buiten kan spelen en dat je voor een auto gewoon een stukje moet lopen. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, maar waarom moeten we dan cadeautjes aan projectontwikkelaars geven? In Crooswijk, overal hebben we gewoon gezegd: bouw huizen maar doe inpandig parkeren. Er is geen straatparkeren meer mogelijk. Waarom geven we cadeautjes aan die projectontwikkelaars? Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Nou, dit is een nieuwe ontwikkeling. De gemeente draagt het risico, daar zijn we hartstikke blij mee. En misschien in de toekomst hoeft dat dan niet meer als we zien dat dit supergoed gaat werken. Maar nu gaan we het eerst eens proberen en draagt de gemeente een steentje bij. Ik vind dat hartstikke mooi, want zo krijgen we mooie wijken waar de fiets eens een keertje lekker vooropstaat. De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Dank u wel voorzitter. Het is zeker geen cadeautje aan projectontwikkelaars. De projectontwikkelaars doen een serieuze bijdrage, het voorstel is nu € 11.000,00. Dat is die onrendabele top. Leefbaar Rotterdam heeft een amendement klaarliggen om daar € 11.300,00 per parkeerplaats van te maken. Dat is een serieuze bijdrage vanuit de ontwikkelaars.

Als de ontwikkelaars het zelf laten realiseren, ontwikkelaars moeten daar gewoon een rendement op maken, dan gaan we zien dat die parkeerplekken veel duurder worden, veel minder betaalbaar dan met deze oplossing. Het is gewoon een heel creatieve en innovatieve manier om om te gaan met die behoefte die er is, ook aan parkeren. En juist die betaalbaarheid is daarbij ook van belang en die kunnen wij als gemeente veel beter waarborgen dan wanneer we dat aan projectontwikkelaars overlaten. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer De Waard. De heer DE WAARD (lr). Dank u wel voorzitter. Ik heb net geluisterd naar het betoog van mevrouw Van Wifferen. Eigenlijk het anti-autobetoog van mevrouw Van Wifferen. En ik ben dan toch eigenlijk benieuwd; we gaan hier een heel grote wijk bouwen, met vooralsnog te weinig parkeerplaatsen naar mijn zin. En wat zegt mevrouw Van Wifferen eigenlijk tegen de Rotterdammer met een auto? Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, wij zijn helemaal niet tegen het uitbannen van auto's. De parkeernorm is laag, maar die is op sommige plekken in Rotterdam nog een heel stuk lager, dus het is ook weer niet absurd laag. Dus mensen met een auto kunnen daar komen wonen, kunnen ook hun boodschappen even thuis afzetten, en gaan daarna gewoon weer naar de hub. En er komen ook wat invalidenparkeerplekken.