20241107 en 20241112- Notulen van de raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Maar dan moeten we het gedrag aanpakken en niet labelen en wegzetten. De VOORZITTER. Tot slot de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Tot slot van mijn kant dan. Ik denk dat dit inderdaad gewoon een groot verschil is. Ik ben ervoor dat we op een gegeven moment mensen wel gaan afschrijven. Er zijn gewoon mensen die in deze stad rondlopen die gewoon niet deugen, die willen niet deugen. Die zijn er alleen maar op uit om mensen te terroriseren, om er een bende van te maken, om er hier op de Lijnbaan een onveilige situatie van te maken, in het OV mensen lastig te vallen. Die zijn onverbeterlijk, die vinden dat gewoon leuk, die willen dat. Die mensen zijn geen slachtoffers mijnheer Engberts, die mensen zijn daders en die moeten we zoveel mogelijk uit de maatschappij verdrijven. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen, heeft u nog laatste woorden? O, de heer Engberts had nog een tweede vraag. Ik dacht dat u die al had gesteld. De heer ENGBERTS (pvda). Toen we het zo hadden over die veiligheid in de wijk, zei mevrouw Van Groningen dat er ook heel veel mensen zijn die niets bij willen dragen aan het verbeteren van de veiligheid in de wijk. Die zijn er. Maar er zijn ook heel veel mensen die wel willen bijdragen aan de veiligheid in de wijk.

Daar zit ik op te wachten tijdens het betoog, nu komt het, de grote steun voor eigenlijk het in stand houden van het sociaal weefsel van onze stad, maar toen ging u over naar de bedrijven. Wat zeggen we nu tegen de mensen in Schiebroek-Zuid, in Delfshaven, al die mensen die daar zitten en die zeggen: ik ben misschien niet die kapitaalkrachtige persoon, ik behoor niet tot de mensen die het goed hebben en waar we het goed voor willen houden. Ik heb het helemaal niet zo goed, maar ik wil wel bijdragen aan de wijk om het beter te krijgen. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dan ga ik dus dadelijk twee antwoorden geven. Want ik wilde dadelijk ook nog even reflecteren op het debatje dat er net is geweest. Schiebroek-Zuid, ik ben blij dat u het noemt. Wij steunen de motie die D66 straks gaat indienen om dit aan te pakken van harte, want wij vinden het juist heel goed dat daar aandacht voor komt. Maar wat ik tegen die mensen zeg die daar wonen. Laat ik iemand noemen, Sammy. Sammy woont in Carnisse met vier kinderen in een sociale huurwoning, werkt zich helemaal drie slagen in de rondte want ze wil een goed voorbeeld geven aan haar kinderen. Sammy woont in een tweekamerappartement met schimmel op de muur, waar overigens een aantal partijen hier zich druk over maken om dat aan te pakken, in die sociale huurwoning. Wil heel graag iets anders.

Ze zegt: ik laat mijn kinderen hier niet buitenspelen want het is hier onveilig. Ik heb hier een buurman die het vuilnis niet buitenzet maar dat pleurt hij uit zijn raam. Sorry voor mijn Rotterdams maar dat is hoe het is. Zij zou heel graag wooncarrière willen maken, zou heel graag weg willen. Maar die huizen zijn er niet. En daarom zeg ik ook tegen dit college: de ambities moeten omhoog. Wij willen graag dat deze mensen, die elke dag opstaan en het goede voorbeeld voor

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1962

hun kinderen geven, die het beste willen voor die stad, het sociaal weefsel zijn van onze stad, daar willen we voor bouwen. Daar willen we dat de wijken veiliger voor worden. Daarom vinden we het belangrijk dat we meer boa’s krijgen in deze stad die daaraan bijdragen. Daarom zijn we blij met die wijkhubs. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, het ging mij niet om de mensen die weg kunnen, om mensen weg te laten gaan uit hun wijk, maar de mensen die willen blijven in de wijk en er blijvend een bijdrage aan willen leveren. Hoe gaan we die mensen, die eenpitters die daar zijn, langdurig helpen in plaats van eenmalig maar zorgen dat die langer werk kunnen doen? Hoe steunen we ze ook? Ik was onlangs bij de bewonersvereniging Pompenburg. Die doen ongelofelijk veel werk. Zo’n klassieke vereniging, met kerst krijg je een cadeautje en er is een cursus. Er zijn zelfs mensen die een alarmknop hebben als ze gevallen zijn, dan gaat het eerst naar de centrale. Worden die mensen niet bereikt dan worden de mensen van de bewonersvereniging gebeld en die gaan dan midden in de nacht met elkaar kijken of het goed gaat. Als ik vraag: kunnen we de bewonersorganisaties wat ondersteunen, dan is het altijd nee. En dat begrijp ik dan gewoon niet. Dan is het enige antwoord: we gaan een nieuw huis voor u bouwen en dan kunt u daar weg. De VOORZITTER.

Afrondend mevrouw Van Groningen nog een reactie daarop. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, ik heb het al een aantal keer aangegeven. Het echte sociaal weefsel van onze stad zijn de mensen, zijn die individuen, zijn die gezinnen die in die wijk wonen. En als ik naar de wijkprofielen kijk en dat heeft u waarschijnlijk ook gedaan, dan zie je Carnisse. En als dan maar 20% aangeeft dat ze het oké vinden om daar te wonen, en maar 30% zegt dat er enige vorm van sociale cohesie is, dan is er maar één oplossing voorzitter. Dat is bouwen. Dat is daar koopwoningen neerzetten voor het midden en hogere segment. Dat is om te zorgen dat er meer mensen zijn die daar willen blijven, die daar wooncarrière kunnen maken, zodat ze met elkaar gaan bouwen. Maar wat is nu het geval? Iedereen wil weg uit die wijken. Als ze kunnen verhuizen gaan ze weg. Dus er zit geen sociaal weefsel meer. En daarvan zeggen we: dat moeten we terugbrengen in die wijken. Daarom willen we gemengde wijken met dus een diversiteit aan woningaanbod. Ik wil nog één laatste ding zeggen. Ik denk ook dat het belangrijk is dat we in deze raad gewoon geen kiekeboe meer met elkaar spelen. Ja, kiekeboe, dat spelletje. Laten we dingen gewoon benoemen zoals ze zijn.

Die jongens die daar over de Lijnbaan lopen, die moedwillig vrouwen lastigvallen, die moedwillig winkels leegstelen, want de derving in de komende maanden is gigantisch voor die ondernemers, dat is gewoon tuig mijnheer Engberts. Het is gewoon tuig. Ik heb er geen ander woord voor. En al die andere jongeren die misschien daarin worden meegetrokken, die moeten we helpen en daar moeten we op inzetten. Want dat is onze toekomst. Dus dank u wel voorzitter, dat was de bijdrage van mijn kant. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen heeft de volgende moties ingediend. Motie 19. Lachgas check bij verkeerscontroles "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 12 november 2024, ter bespreking van 6.1 Debat over de begroting voor 2025 en de daarbij behorende voorstellen zoals genoemd onder 6.2 tot en met 6.4; constaterende dat: - uit onderzoek blijkt dat het gebruik van lachgas minstens een uur aantoonbaar is in ademlucht en bloed; - er nog geen officieel meetinstrument is voor het opsporen van en handhaven op lachgas, maar uit onderzoek blijkt dat dit wel technisch haalbaar is; - de politie heeft gesteld dat dit onderzoek een beginpunt is om in de toekomst een meetinstrument te ontwikkelen; - uit onderzoek blijkt dat het gedrag van gebruikers tot 45 minuten na de initiële intense roes van lachgas nog onder invloed van lachgas is; - lachgasgebruik kan leiden tot het

verliezen van het bewustzijn; overwegende dat:

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1963

-

dit en de roes direct na het lachgas niet verenigbaar zijn met een verantwoorde verkeersdeelname; lachgasgebruikers dus een gevaar zijn op de weg voor zichzelf en andere verkeersdeelnemers om hen heen; lachgas helaas regelmatig door autorijders wordt gebruikt, ook tijdens de deelname aan het verkeer; daarbij komt dat lachgascilinders ontploffingsgevaarlijk zijn; elke Rotterdammer veilig op de weg aan het verkeer zou moeten kunnen deelnemen; we het gebruik van lachgas in het verkeer dus moeten uitbannen en dit een stevige aanpak vereist;

verzoekt het college om: - in gesprek te gaan met de politie met als doel dat wanneer een meetinstrument voor lachgasgebruik is ontwikkeld, dit zo snel mogelijk in Rotterdam uit te rollen; - wanneer tijdens de ontwikkeling een veldonderzoek of pilot wordt gedraaid, deze naar Rotterdam te halen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.S. Abrahamse Motie 20. Beperk bezwaarprocedures "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 12 november 2024 voor de bespreking van de Begroting 2025; constaterende dat: - nieuwbouw van woningen harder nodig is dan ooit om het woningtekort op te lossen; - veel woningbouwprojecten dure vertraging oplopen doordat belanghebbenden bezwaar maken tegen gebiedsontwikkelingen, bestemmingsplannen, of vergunningen; - sommige bezwaarmakers bezwaar indienen met het oogmerk om flinke bedragen te vragen tijdens onderhandelingen over een minnelijke regeling en het intrekken van het bezwaar; - deze bedragen uiteindelijk worden doorbelast aan de kopers van de nieuwe woningen; - met betrekking tot een woningbouwproject aan de Müllerpier onlangs een vaststellingsovereenkomst is gesloten waarbij een voormalige ambtenaar van de rijksoverheid zich heeft laten afkopen voor maar liefst € 400.000,00; overwegende dat: - de mogelijkheid om bezwaar te maken een groot goed is, maar dat deze belangen niet altijd

zwaarder mogen wegen dan de belangen van woningzoekenden; - het onwenselijk is dat mensen bezwaar maken tegen woningbouw met als doel om daar rijk van te worden ten koste van mensen die de woningen moeten betalen; - Rotterdammers het recht hebben om te weten welke schikkingen er worden getroffen en welke bedragen daarmee gemoeid zijn, nu bestuursrechtelijke uitspraken ook altijd openbaar worden gedaan op grond van de Algemene wet bestuursrecht; - de Raad van State onlangs heeft besloten om woningbouwprojecten met voorrang te behandelen; verzoekt het college om: - waar mogelijk de doorlooptijden van bezwaarprocedures te beperken; - binnen de gemeentelijke organisatie ervoor te zorgen dat beroeps- en bezwaarschriften rondom woningbouwprojecten met voorrang worden behandeld; - met de Algemene Bezwaarschriftencommissie in gesprek te gaan over de mogelijkheden van bespoediging van procedures tegen woningbouwprojecten; - hierover per Q3 2025 te rapporteren aan de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. E.P.J. Verweij, T. de Haan en V.A. Bruin

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1964

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dan kijk ik even naar mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter. Ik heb met grote belangstelling geluisterd naar de bijdragen net en ook voor de lunchpauze en dan met name ook het wedstrijdje ꞌwie is het meest optimistisch?ꞌ Want stel je voor dat je niet optimistisch bent. En toen dacht ik: het gaat hier niet om wie het meest optimistisch is of wie een mooi optimistisch verhaal kan houden. Het gaat hier ook gewoon om onze controlerende taak als raadsleden in deze gemeenteraad. Als we dan heel kritisch kijken, dan is het niet alleen maar een blij verhaal. Het grappige is dat ik dit al had geschreven voordat die discussie zich ontplooide, maar ik wilde eigenlijk beginnen met een aantal positieve dingen. Want vanuit Volt zien we ook wel dat er een aantal dingen goed gaan. Het huidige college is flink aan het bouwen en bezig met de woningbouwopgave en ook bezig met een breed en gemêleerd segment. We zijn heel blij met de stadsprojecten, meer ruimte voor groen, evenementen, cultuur. Ook heel positief is de nieuwe opvang voor EU-migranten. Dat biedt weer kansen voor deze mensen en dat is ook mede op aandringen van mijn collega Kind tot stand gekomen.

Dus dat is positief, maar helaas, met het oog op de toekomst gaat er ook een hoop mis en dat moeten we ook gewoon benoemen. Zo maken wij ons vanuit Volt zorgen over het verlagen van het energietransitiebudget, want vanuit Volt willen we vol inzetten op een klimaatneutrale samenleving in 2040, en we zien dat deze ambitie in gevaar komt door het wegvallen of het verlagen van het budget. Ook zouden wij andere keuzes maken, bijvoorbeeld als het gaat om de invoering van de cruisebelasting. Allereerst hadden wij liever gezien dat die al eerder was ingevoerd, maar daarbij vinden wij het bedrag van € 5,90 per passagier veel te laag. Mijn vraag aan de wethouder is ook: waarom niet € 8,00 of € 9,00 per passagier, want die paar euro maakt helemaal niets uit, als je kijkt wat mensen uitgeven om überhaupt op een cruise te komen. Maar € 5,90 is echt ontzettend laag. Wij maken ons ook zorgen over het aantasten van sociale initiatieven. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen heeft denk ik op het voorgaande nog een vraag. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja, dank u voorzitter. Ja, ik heb een vraag, vindt u het belangrijk dat we een betrouwbare overheid zijn? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, ja dat vind ik zeker, en ik heb al zo’n vermoeden waarom mevrouw Van Groningen deze vraag stelt, maar ik laat haar zelf die vraag formuleren. De VOORZITTER.

Nou, schot voor open doel mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Dan zal ik proberen om hem in te koppen. U geeft net aan dat de cruisebelasting te laag is, maar dat is hetgeen wat we nu met de branche gecommuniceerd hebben, dus vindt u het dan niet onbetrouwbaar als we dan nu weer lopen te roepen dat het hoger moet en niet goed is? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, dat was niet mijn afspraak. Dat is misschien uw afspraak, maar dat was niet mijn afspraak. Ik vind € 5,90 per passagier in deze stad veel te laag, dus daar blijf ik bij. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Voorzitter, ik ben benieuwd om dan te horen of u het belangrijk vindt, dat als wij investeringen doen in bepaalde infrastructuur waar een businesscase onder ligt, om ook die investeringen terug te verdienen als dat de afspraak is? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Voorzitter, mevrouw Van Groningen probeert hier een spelletje te spelen, maar kijk, voor mij is het heel simpel. Er komen mensen naar deze stad, bijvoorbeeld met een cruise.

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1965

Cruiseschepen stoten ontzettend veel uit in deze stad. Ik denk dat iedereen begrijpt dat als je dan een klein beetje meer moet bijdragen aan onze stad, dat dat te doen is. En het gaat hier om één of twee euro meer, het gaat niet om honderd euro meer. Dus wat mij betreft zouden we best kunnen zeggen als gemeenteraad: wij vinden dat € 5,90 te laag is, laten we mensen belasten met € 7,90 of € 8,90. Dat lijkt mij een prima afspraak. De VOORZITTER. Afrondend mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank u wel. Ik speel hier helemaal geen spelletje, ik ben hier echt bloedserieus. Wij hebben namelijk een grote investering gedaan in de walstroomfaciliteit, omdat wij het belangrijk vinden om de cruise een toekomst te geven in onze stad. Om de toeristen deze stad te kunnen laten ontdekken, zodat we er ook allemaal weer profijt van hebben. En daar horen afspraken bij mevrouw Elfilali en daar hoort ook een businesscase bij. Dat wil zeggen dat we willen dat we die investering terugverdienen en daar hebben we gewoon een aantal cruiseschepen voor nodig. En als wij met de sector afspraken maken en zeggen: zo gaan we het netjes doen, dan moeten we niet vervolgens zeggen: ja sorry, we vonden het toch eigenlijk niet genoeg. Dan gaan ze allemaal weg, dan is de businesscase verlieslatend en krijgen we onze investering niet terug.

Dus ik mag hopen dat u, als u er nog een keertje over nadenkt tot de conclusie komt dat dit een prima tarief is, dat dit afgesproken is, dat wij een betrouwbare overheid zijn en dat we hopelijk over een paar jaar die investering weer netjes terug hebben omdat we voldoende cruiseschepen aan onze kade aan de walstroom hebben liggen. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, ik heb hier dus heel goed over nagedacht. Allereerst, wij zijn hartstikke blij met de investering in walstroom. Alleen zijn wij tegen het aanmeren van cruiseschepen midden in de stad. Want het is ontzettend slecht voor de gezondheid en voor het milieu. Dus wij hebben daar tegen gestemd en we hadden ook andere alternatieven voor het aanmeren van de cruiseschepen. Die kunnen hier nog steeds komen in onze stad, maar juist ook om je businesscase en je businessmodel terug te verdienen kun je ook zeggen: de mensen die naar deze stad komen en die dus eigenlijk bijdragen aan de vervuiling, wat een persoonlijke keuze is, daarvan kun je prima vragen dat die één of twee euro meer betalen. En inderdaad is het punt van betrouwbare overheid heel belangrijk, maar wat mensen vooral waarderen is als de overheid dingen uitlegt. En als je uitlegt dat ze een euro meer betalen om in deze stad te komen, dan zullen mensen dat begrijpen.

En nogmaals, het was niet mijn afspraak, het was misschien een afspraak van de VVD maar niet de mijne. De VOORZITTER. Ik denk dat u niet helemaal bij elkaar gaat komen. Maar u vervolgt uw betoog. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, en daarnaast maken wij ons ook zorgen over het aantasten van sociale initiatieven, zoals het schrappen van de subsidie van mentoringprogramma’s voor de jeugd en we zijn ook tegen het afschaffen van de LVV. De inhoudelijke discussie volgt dinsdag, maar vandaag gaan we wel over het geld en over de begroting. En los van het feit dat het hier gaat om een relatief laag bedrag, € 1,4 miljoen op een begroting van bijna € 5 miljard, worden hier de meest kwetsbare mensen door een besluit van een coalitie geraakt met grote gevolgen voor de stad. Het is voor ons onaanvaardbaar dat over de rug van kwetsbare mensen politiek wordt bedreven. Wij vinden dit een voorbeeld van een beslissing die op de lange termijn veel meer gaat kosten dan het op de korte termijn oplevert. Wij vinden ook dat het onze verantwoordelijkheid is om niet alleen maar te kijken naar wat we vandaag doen, maar ook om te reflecteren op wat we doen voor het Rotterdam van morgen.

We zijn daarom ook blij met het amendement dat Tweede Kamerlid Marieke Koekkoek van Volt heeft ingediend, om middelen vrij te maken voor gemeenten om bed, bad en brood mogelijk te maken, en ook een aantal partijen in deze raadzaal hebben dat gesteund. Daarnaast tekenen we natuurlijk mee met het amendement van GroenLinks daarover. Voorzitter, de oplevering van deze begroting was ronduit slordig en van een stad als Rotterdam verwacht je dat de basis op orde is. Zo was de subsidielijst niet correct, € 14 miljoen was even kwijtgeraakt en zo zijn er nog wat zaken. Dit had ik eigenlijk ook al opgeschreven voor de discussie net, maar vorige week was er een grootschalige actie om zwartrijders te beboeten, en de wethouder zei hierover: het zegt heel veel over je mentaliteit. Het geeft aan dat je grenzen niet respecteert en zo de wereld onveilig maakt. Ik had daar een beetje over nagedacht en dan zie je dat het college en ook een aantal partijen in deze raad en ook net ging de discussie daarover, niet schromen om bepaalde harde uitspraken te doen. Het gaat hier vaak over

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1966

hufters, aso’s, tuig, dat soort taal. En ja, sowieso is dat niet mijn taal, ik vind ook niet dat je mensen op die manier moet adresseren, maar wat mij wel een beetje deed nadenken, is dat als je € 4,50 niet afrekent voor een tramkaartje, om wat voor reden dan ook, want er zitten allerlei verhalen achter waarom mensen dat wel of niet doen, dan is eigenlijk de stad te klein. Dan ben je tuig, dan ben je verschrikkelijk, dan word je weggezet. Maar als je als wethouder € 14 miljoen even vergeet, dan moeten we daar overheen stappen. Dat vind ik onbegrijpelijk. En er worden ook bijvoorbeeld baten van € 20 miljoen ingeboekt, terwijl er helemaal geen zekerheid over is. De VOORZITTER. De heer Ceulemans heeft een vraag. De heer CEULEMANS (lr). Ja, de vergelijking gaat zo mank dat je er eigenlijk niet eens serieus op moet ingaan, maar een verschil zou bijvoorbeeld kunnen zijn, als deze wethouder wordt aangesproken op € 14 miljoen, dan zegt hij dat dat inderdaad niet had gemoeten en dat hij allemaal verbeteringsmaatregelen had ingevoerd. En iemand die door een poortje heen trapt en erop wordt aangesproken, die slaat iemand neer en spuugt hem in zijn gezicht. Dat heb ik deze wethouder niet zien doen in de commissie. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ik hoor geen vraag, maar ik zou zeggen, volgens mij gaat die vergelijking ook niet helemaal op.

Maar in ieder geval wordt er ook € 20 miljoen ingeboekt die nog helemaal geen zekerheid biedt en er worden allerlei aannames gedaan. Er is sprake van wensdenken en planningsoptimisme en dat roept best wel veel vragen op, van: wat doen we dan als dat er niet komt? Dus ik ben hier gewoon puur mijn controlerende taak aan het uitvoeren en ik heb daar best wel wat vragen over. Dus ik vraag mij ook af hoe wethouder Struijvenberg daarnaar kijkt. De VOORZITTER. De heer Van Campenhout heeft nog een vraag. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Ja, dank u voorzitter. Een opmerking op de heer Ceulemans. Als een bijstandsgerechtigde ook een fout maakt met zijn boekhouding, wat denkt u dat daarmee gebeurt? Kijk, als een wethouder € 14 miljoen zomaar kan vergeten en kan schuiven met de boekhouding, dan moeten we dat accepteren als: ja oké, maar als een bijstandsgerechtigde dat doet of een toeslaghouder dat doet, dan zit die zwaar in de problemen, dus wat is dan het verschil? De VOORZITTER. Ik kijk even naar de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ik zal uit beleefdheid even reageren, maar op deze vergelijking valt niet serieus in te gaan. Er wordt een begroting opgesteld, dan kom je ergens achter, o, dat moet ik even aanpassen. Dat heeft niets met frauderen te maken, dat heeft niets met zwartrijden te maken.

Het is heel creatief bedacht, maar het komt niet heel erg uit de verf moet ik wel zeggen. De VOORZITTER. De heer Van Campenhout. De heer VAN CAMPENHOUT (bij1). Kijk, bij mensen die afhankelijk zijn van toeslagen, of het UWV, of een uitkering, als zij een fout maken, zijn zij de dupe. Een wethouder doet dat nu ook en die is niet de dupe. En daar wordt denk ik op geadresseerd, van: de basis is niet in orde, dus daar komen we zomaar mee weg. Maar als een burger dit doet, is hij de sjaak. In het kader van een betrouwbare overheid. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen, wilt u er nog op reageren? Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, waar het volgens mij om gaat, is dat dit college niets onder het tapijt veegt. Zij zijn er open en transparant over: 'o, we hebben een aantal fouten gemaakt', die ik ook niet chique vind en ook niet fijn vind. Ik had liever gezien dat het allemaal door een ringetje te halen was. Maar waar het mij om gaat is dat alles netjes is hersteld. Onder aan de streep kost het geen geld en het heeft ook geen impact op deze stad. En dan kan ik dus alleen maar concluderen dat het college het gewoon netjes heeft gedaan. De VOORZITTER. De heer Soytekin. Oké, dan kijk ik naar mevrouw Elfilali. Die mag haar betoog vervolgen.

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1967

Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, het was eigenlijk wel een goed punt dat de heer Van Campenhout maakte, want dat is inderdaad eigenlijk precies het punt. Ook nu zeggen coalitiepartijen: o ja, oké, € 14 miljoen, foutje gemaakt, we zijn er open en transparant over. Dan kunnen we weer verder met de orde van de dag. Terwijl inderdaad, als jij € 4,50 niet betaalt, dan ben je tuig, dan word je weggezet, dan ben je een hufter, een aso, dan hoor je niet bij deze stad. Dan hoor je niet bij Eén stad, waar deze coalitie af en toe zegt voor te staan. De VOORZITTER. Dit roept toch weer wat reacties op. Ik geef eerst het woord aan mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, ik zou het echt waarderen als er niet bepaalde definities in mijn mond worden gelegd die ik niet heb gezegd. Ik heb ook heel duidelijk uitgelegd wat ik tuig vind en wat ik dat niet vind. Maar om terug te komen op dit, die € 14 miljoen waar u het over heeft, PGB jeugd lokaal budget, dat hadden we sowieso uitgegeven, ook aan het eind van het jaar. En had u dan liever gewild dat we tegen die mensen, die zorg nodig hebben, hadden gezegd: sorry, dat gaan we u niet geven? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Nou, wat ik al zei, het deed mij dus reflecteren over dit college, over deze coalitie, over deze gemeenteraad en hoe we met elkaar omgaan. Ook de manier van politiek bedrijven.

En ik constateer dat dat niet mijn manier is van politiek bedrijven. Ik ga het niet hebben over tuig. Ik ga het niet hebben over aso’s, over hufters. Dat is niet mijn manier van politiek bedrijven, en dat was de reden waarom ik het ook net benoemde. Ik reflecteerde over die actie vorige week. Harde taal naar andere mensen toe, maar is er ook harde taal naar het college zelf? Als er een fout wordt gemaakt, heeft het college dezelfde harde taal naar zichzelf? Heeft de gemeenteraad en ook deze coalitiepartijen die nu allemaal staan, ook dezelfde harde taal naar het college? Daar ben ik wel benieuwd naar. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, ik heb het gevoel dat wij hier serieus elk woord op een schaaltje leggen of wij tuig mogen noemen, of als ik iets zeg over LVV dat we gaan sluiten. Ik heb het over een paar ongedocumenteerden gehad. Dan wordt dat zo groot gemaakt. We zijn hier continu, bepaalde partijen in de zaal zijn hier aan het polariseren en ik maak me daar heel erg grote zorgen over voorzitter. Er worden hier in Nederland steeds vaker wethouders bedreigd. 63% van de wethouders in Nederland geeft aan regelmatig verbaal en agressief bedreigd te worden. 42% van de raadsleden heeft daar last van.

Dat komt gewoon uit onderzoeken mevrouw Elfilali, dus ik zou ons ook willen oproepen om met elkaar niet te polariseren, en als ik een keer het woord tuig in mijn mond neem… omdat er gewoon mensen zijn die het nodig vinden als ze worden aangesproken op gedrag, wat ik niet meer dan normaal vind, iemand in elkaar trappen, gewoon een oude man op een OV-perron, ik vind het gewoon echt walgelijk. En ik verwerp het dat dat soort dingen gebeuren in deze stad en dat noem ik tuig. En dat vindt u misschien niet leuk, maar dat is wel hoe het is. En ik zou verder willen dat we hier geen mensen aan de schandpaal nagelen, zowel het college niet als collega-raadsleden niet. De VOORZITTER. Ik geef ook gelijk even het woord aan de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja voorzitter, want mevrouw Elfilali gaat door op de ingeslagen weg van haar vergelijkinkje dat helemaal doodloopt, maar laat ik het dan gewoon even serieus afpellen, want ze begint er steeds weer opnieuw over dus ze vindt het kennelijk zelf een heel sterk verhaal. De wethouder steekt niet € 14 miljoen in zijn zak. De wethouder is werkgerelateerd bezig, er valt even bij een begroting iets weg, dat wordt later hersteld. Iemand die zwart reist overtreedt een wet, en als die erop aangesproken wordt, reageert hij agressief.

Heb ik het dan zo goed uitgelegd of zegt u: nee, ik wil gewoon dat het op eenzelfde manier wordt behandeld, en dat u dus eigenlijk suggereert dat deze wethouder tuig is. Is dat dan wat u probeert te zeggen? De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali.

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1968

Mevrouw ELFILALI (volt). Nou, ik vond eigenlijk het punt van mevrouw Van Groningen juist een heel goed punt, want daar gaat het mij juist om, precies om de manier waarop wij hier in deze raadzaal met elkaar omgaan, hoe we met elkaar debatteren. Op de inhoud kunnen we verschillen, maar de woorden die we gebruiken, doen er inderdaad toe. Want ik vind het inderdaad polariserend als je het gaat hebben over tuig. We kunnen het inderdaad hebben over een zwartrijder en dan vind ik het inderdaad eigenlijk belangrijk om te weten waarom iemand dat doet. Is dat omdat iemand het niet kan betalen, is het omdat iemand gewoon denkt: het boeit me niet. Wat is de reden erachter, want dan kunnen we daarop inzoomen, en dat was eigenlijk gewoon precies mijn punt. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik was wel vrij gecharmeerd van het betoog van de heer Van Campenhout, en ik denk ook dat dat heel erg goed schetst dat elk mens recht heeft op het maken van een fout. Daarom zou ik ook het college willen vragen, in het bijzonder de heer Versnel, maar ook de heer Struijvenberg, want we hebben hier eerder al een keer een debat over gevoerd, procederen tegen de Rotterdammer.

Bent u het met mij eens dat de Rotterdammer inderdaad recht heeft op het maken van een fout? We hebben hier eerder al wel eens over gesproken zoals ik al zei, in de commissie BOFV, namelijk dat we niet meteen naar het juridische instrumentarium grijpen om de Rotterdammer te vervolgen op het moment dat de Rotterdammer een fout maakt. De VOORZITTER. Het is eigenlijk een vraag aan het college, maar ik denk dat we hem gewoon… Op de heer Van Campenhout. Ik kijk even of de heer Versnel hem dan ook meeneemt. Ja, hij pakt hem mee. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik heb een vraag aan mevrouw Van Groningen, want ik vind het nu allemaal wel een beetje heel erg troebel worden. U zegt dat mevrouw Elfilali het college aan de schandpaal nagelt. Ik hoop dat u enigszins weet wat dat betekent, aan de schandpaal nagelen, de letterlijke definitie. Dat is iemand publiekelijk te schande zetten, iemand publiekelijk vernederen. Vindt u dat daar sprake van is? Want dan moet u mij dat echt uitleggen hoor. Wij zijn raadsleden, wij controleren het college, dat doet mevrouw Elfilali op een keurige manier zelfs. En dan heeft u het over aan de schandpaal nagelen? Kunt u mij dat dan uitleggen? De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd).

Voorzitter, dit was niet naar mevrouw Elfilali van Volt, dit was namelijk in zijn algemeenheid, dat wij in de aanloop naar deze begrotingsbehandeling hebben gezien dat op social media een aantal collegeleden letterlijk aan de schandpaal zijn genageld over het sluiten van de LVV en de protesten die daarop worden aangekondigd. Ik vind dat dat een manier van opruiing en polarisatie is die ik niet wil zien. En dat vind ik ook niet terecht. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, u volgt kennelijk meer op social media dan ik. Ik ben daar kennelijk dan niet van op de hoogte, maar als dat zo is, dan adviseer ik iedereen om daar aangifte van te doen als je het te ver vindt gaan. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali vervolgt haar betoog. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter, ik wilde afsluiten met het indienen van in ieder geval een drietal moties, die zal ik in één keer indienen, en ook met aan te geven dat wij meetekenen met goede ideeën van andere partijen en ook voor andere ideeën zullen stemmen als wij die natuurlijk goed vinden. Allereerst zijn wij blij dat het college aangeeft om drie collectieve woonvormen te willen realiseren, maar wat wij missen is nog de concretisering.

Daarom doen wij een voorstel om het dan eigenlijk te hebben over studentenhuisvesting, dus ik heb een motie waarin wij in ieder geval de bestemmingen van die woonvormen willen alloceren in ieder geval voor studentenwoningen. Een tweede motie gaat over de energietransitie, want wij maken ons zorgen over de vertraging en we willen juist dat we blijven versnellen en de ambitie hoog houden, dus ik heb een motie die wij ook indienen met BIJ1, GroenLinks, Partij voor de Dieren en PvdA, waarin we zeggen: 'alle zeilen bij voor de energietransitie'. En tot slot nog wat aandacht voor Europa, en de verdere internationalisering. Wij zien

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1969

dat het Beleidskader Rotterdam Internationaal in 2025 afloopt en we hebben nog geen plannen gezien voor nieuwe plannen, dus tot slot heb ik een motie waarin wij oproepen om tot een nieuw beleidskader te komen en ook daarin niet alleen maar te kijken naar de economische kant, maar ook een aantal uitdagingen die wij hebben als stad mee te nemen, omdat wij denken dat wij vanuit Europa daar ook baat bij kunnen hebben, dus dan gaat het om zaken als veiligheid, armoede en dakloosheid, dus tot slot dien ik ook een motie in ꞌEen bredere kijk op Internationale en Europese zakenꞌ. Dank voorzitter. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Maassen heeft nog een vraag. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik kom wat laat met deze vraag omdat ik zelf heb geprobeerd te verifiëren waar dit statement vandaan komt van Volt, en dat is namelijk dat het energiebudget omlaaggaat. Ik heb net geprobeerd uit te zoeken waar Volt op doelt maar het lukt me niet, dus daarom mijn vraag aan mevrouw Elfilali, hoe komt u erbij dat dat energiebudget omlaaggaat? Want volgens de informatie die wij hebben gaat het niet omlaag. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, dank voorzitter, volgens de informatie die ik heb, zie ik dat we dit jaar minder budget hebben voor de energietransitie en dat de bedragen en de cijfers omlaag zijn gegaan, en daar maken wij ons zorgen om. De VOORZITTER.

Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Dan toch een vraag aan de wethouder: gaat het nu wel of niet omlaag? Want ik kon op basis van de informatie die ik had daar de conclusie niet aan verbinden, maar misschien kijken we verkeerd, dus hierbij dan een verzoek aan de wethouder om daar opheldering over te geven. De VOORZITTER. Helder. Mevrouw Elfilali heeft de volgende moties ingediend. Motie 21. Collectief voor de student "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 12 november 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de tweede herziening van de begroting 2024 en de begroting 2025'; constaterende dat: - het college voornemens is om drie collectieve woonvormen te realiseren; - er in de begroting 2025 een kasschuif plaatsvindt naar 2027 wat betekent dat het budget nu wordt doorgeschoven; - de reservering van het budget voor collectieve woonvormen nog niet gekoppeld is aan specifieke projecten, wat betekent dat er nog geen bestemming is voor de drie beoogde collectieve woonvoorzieningen; overwegende dat: - collectieve woonvormen een creatieve oplossing is voor het tekort op de woningmarkt; - er daarnaast een groot tekort is aan studentenwoningen in Rotterdam; - er op dit moment nog niet bekend is welke bestemming de drie collectieve woonvormen krijgen; verzoekt het college: - haast te maken met bestemmingen te alloceren aan de

drie beoogde collectieve woonvormen; - hierbij, tenminste, één de bestemming 'studentenhuisvesting' te geven; - dit uiterlijk Q1 2025 te communiceren naar de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Elfilali en T. Kind Motie 22. Alle zeilen bij voor de energietransitie

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1970

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 12 november 2024 ter bespreking van het agendapunt 'Begroting 2025 en tweede herziening 2024'; constaterende dat: - vanuit de bestemmingsreserve energietransitie € 2,7 miljoen vrijvalt, welke overgeheveld wordt naar de bestemmingsreserve duurzaamheidstransitiebudget 1; - de jaarstukken 2023 lieten zien dat er verschillende bedragen ten bate van de energietransitie op de plank zijn blijven liggen2; - de energietransitie in Rotterdam wordt vertraagd doordat deze benodigde investeringen in klimaatmaatregelen niet volledig en tijdig worden gerealiseerd; overwegende dat: - de problemen met netcongestie en de stikstofproblematiek een aansporing moeten zijn om creatiever en proactiever om te gaan met de middelen voor de energietransitie; - de energietransitie snelheid vereist, waarbij uitstellen van noodzakelijke investeringen absoluut vermeden moet worden; - bij de jaarstukken 2023 een motie is ingediend die de wethouder opriep om de aanpak gericht op klimaat te herstellen en versnellen; verzoekt het college: - te zorgen dat noodzakelijke investeringen in de energietransitie tijdig worden uitgevoerd en vertraging zoveel mogelijk wordt voorkomen; - indien dergelijke vertragingen toch optreden te komen met een gerichte aanpak om deze proactief en tijdig te voorkomen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I.

Elfilali, T. Kind, M.R. van Campenhout, M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden en S. Reitema Motie 23. Een bredere kijk op Internationale en Europese Zaken "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 12 november 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de tweede herziening van de begroting 2024 en de begroting 2025'; constaterende dat: - Rotterdam een 'Beleidskader Rotterdam Internationaal 2021-2025' heeft; - hierin staat hoe Rotterdam zich in Europa en de wereld positioneert; - het huidige beleidsprogramma afloopt en het onduidelijk is hoe het nieuwe beleidskader wordt vormgegeven; overwegende dat: - Rotterdam veel Europese en internationale relaties heeft; - het belangrijk is dat Rotterdam zich ook na 2025 strategisch blijft positioneren op internationaal en Europees niveau; - het wenselijk is om de grote uitdagingen voor de stad hierin mee te nemen; verzoekt het college: - bij het opstellen van het nieuwe beleidskader Internationale en Europese Zaken in 2025 de belangrijkste uitdagingen voor de stad Rotterdam mee te nemen; - daarbij breder te kijken dan economische kwesties en de grote thema's van de stad mee te nemen, zoals armoede, dakloosheid, de energietransitie, zorg, veiligheid en de woningmarkt; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. Elfilali en T. Kind

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1971

De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan vraag ik mevrouw Maassen meteen of zij het woord wil nemen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, de legalisering van MDMA, overal tweebaansfietspaden, nog meer grote festivals in onze parken, alle coffeeshops de hele nacht open, het openhouden van de LVV, overal betaald parkeren, thuiswerken voor sekswerkers, nergens meer preventief fouilleren en nachthoreca door de hele stad. Zomaar een rijtje met maatregelen die onze stad beter, veiliger en mooier zouden maken. Maar helaas heeft nog niet iedereen hier in Rotterdam het inzicht dat dit ook de juiste maatregelen zijn voor Rotterdam. Dat is ook niet erg, want dat verschil in inzicht mag er zijn. En in Nederland zijn we juist ook goed in het zoeken naar die politieke verschillen en samen ook te kijken naar de raakvlakken en waar de samenwerking mogelijk is. We hebben het zelfs een naam gegeven, en dat is polderen. Heel ouderwets maar ook noodzakelijker dan ooit. Want het is namelijk de kern van onze democratie, en dat dwingt ons ons te verplaatsen in de belevingswereld van die ander en diens mening. En als je nooit bereid bent om de ander te willen begrijpen, dan eindigen we in loopgraven zonder oplossingen.

En een gezonde democratie en een gezond politiek discours betekent dat we een platform hebben waarin al die geluiden kunnen worden gehoord. Ook van degenen waar we het zo stellig mee oneens zijn. En dat is belangrijk, want we hebben deze week weer in Amerika gezien dat daar een enorme kloof in de samenleving is ontstaan, waarbij politieke tegenstanders worden weggezet als vijanden en het politieke debat is gedecimeerd tot het zenden van het eigen gelijk en niet meer naar elkaar luisteren of willen luisteren. En we moeten het in de politiek toch echt samen met elkaar doen want we moeten het in deze samenleving ook echt samen met elkaar doen. Daarom geloof ik ook in politiek vanuit het midden. Rekening houdend met minderheden, waar zowel de samenwerking wordt gezocht met links en rechts. En in het kader van de LVV heb ik hier de afgelopen tijd ook over nagedacht, over hoe moeilijk het voor ons als D66 is dat we hebben afgesproken dat we deze sluiten op het moment dat de financiering van het rijk stopt, maar dat dat ook voortkomt, die moeilijkheid, uit de belevingswereld van D66, en dat daar dus ook heel veel mensen in de stad juist ook heel anders tegenaan kijken. Maar voorzitter, de wil om te luisteren naar de ander ontslaat ons er niet van om niet minder kritisch te zijn op de geluiden waarmee we het oneens zijn.

Ook bij politiek vanuit het midden moet je waken voor je grenzen. Want er zijn rode lijnen, zoals dat het niet mag gebeuren dat kwetsbare mensen op straat komen te staan die in schrijnende situaties terechtkomen. Ik beloof dan ook dat dat niet gaat gebeuren, maar dat is een debat dat we aankomende dinsdag met elkaar gaan voeren. En als ik dan naar Den Haag kijk, dan zie ik ook heel goed wat buiten die grenzen treedt. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove heeft een vraag. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, ik heb daar bij de begroting wel een vraag over, want u zegt: ik ga iets garanderen. We weten niet wat het plan is, maar het kan zomaar financiële consequenties hebben. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik heb gezegd dat het voor D66 onbestaanbaar is dat we mensen die kwetsbaar zijn en het risico hebben om te overlijden op straat, op straat zetten. Dat is voor ons een rode lijn en een garantie die ik wil hebben voor het uitvoeren van dit beleid. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Dat snap ik heel goed, want dan zak je helemaal door de ondergrens heen, maar als je dit eist, en ik weet niet of er achter de schermen gesprekken zijn waardoor u daar een garantie voor heeft gekregen of dat u zegt: ik ga dat eisen, maar dat heeft dan misschien een financiële consequentie.

Op het moment dat uw eis een financiële consequentie heeft, moet die hier op tafel. Als u zegt: ik kan dat eisen want ik heb ergens op een andere manier garantie gekregen, dan wil ik dat ook weten, want dat kan dan ook niet wachten tot dinsdag want dan is er informatie die u wel hebt en die wij niet hebben. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, volgens mij hoeft deze garantie geen financiële gevolgen te hebben. Blijkbaar heeft u een bepaald idee in uw hoofd waarbij het geld zou kosten, maar ik heb niet

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1972

de indruk dat dit per se financiële gevolgen zou hoeven hebben. Die indruk heb ik en dat is mijn taxatie en ik ga graag inhoudelijk met u het debat aan aankomende dinsdag, maar als u aan mij vraagt: kost het geld? Ja, ik ga graag inhoudelijk hier verder over door, maar wat mij betreft zijn er heel veel verschillende opties mogelijk en er zijn ook opties waarbij het geen geld kost. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Maar u heeft het nu over opties, maar net heeft u gezegd: ik kan die garantie geven. En ik wil weten hoe u dan die garantie toch kunt geven. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, volgens mij heeft u niet helemaal goed geluisterd, want ik ga niet op persoonlijke titel hier garanties afgeven daarover. Ik zeg dat het een rode lijn is voor de partij D66. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, ik hoorde mevrouw Maassen zeggen dat het geen financiële consequenties hoeft te hebben, maar de hele discussie kwam toch door het stopzetten van de financiën? De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, bij het stoppen van de rijksfinanciering gaan wij niet door met de LVV. Dat is iets anders dan wat ik u zeg. Ik zeg niet: de LVV kan doorgaan zonder geld. Dat is niet wat ik zeg en dat is dus ook niet de discussie die we hier nu vandaag hebben. De VOORZITTER. De heer Engberts.

De heer ENGBERTS (pvda). Maar daar waar u dus de garantie wilt hebben dat we het bekostigen uit de LVV, maar nu die financiering stopt is dat geen probleem. Bijzonder. Mevrouw MAASSEN (d66). Nogmaals, ik zeg niet: de LVV moet doorgaan. Dus daar hebben we het op dit moment niet over. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen vervolgt haar betoog. Mevrouw MAASSEN (d66). En als ik dan naar Den Haag kijk, dan zie ik ook heel goed wat buiten die grenzen treedt. Ik zie een partij die hoofddoekjes en minaretten wil verbieden, journalisten tuig van de richel noemt en flirt met autocratische democratieën. Dat is zagen aan de grondrechten van onze samenleving en dat is niet te tolereren. Die grenzen mogen we niet over, nooit. Tegen dat geluid moet je juist ageren, zo fel als dat kan. Juist ter bescherming van die democratie. En nee, voorzitter, in Rotterdam kiezen we een heel andere koers. We kiezen ervoor om wel klimaatdoelen te halen, om de nieuwe generatie wel goed onderwijs te geven en dat we Rotterdammers wel de kans geven om te sporten en te bewegen en iedereen gezond kan leven in een autoluwe stad waar iedereen vrij en zichzelf mag zijn. Daarom zijn wij er trots op dat dit college op koers ligt met het halen van de stedelijke doelstellingen. En vergeet niet, we zijn ook gewoon nog steeds klimaatkampioen zonnepanelen leggen.

Maar, en GroenLinks zal dat met me eens zijn, ik maak me wel zorgen over de industrie, en daarom mag wat D66 betreft de zweep eroverheen. Mijn vraag aan de wethouder is of hij hierover gesprekken heeft met de industrie en welke manieren heeft hij, los van subsidies, om toch de verduurzaming in die industrie aan te jagen? Want de klimaatdoelen komen ook met dit kabinet steeds weer in de knel. En met het nieuws dat we afgelopen week hebben gehoord over netcongestie begin ik me echt zorgen te maken. Het is zorgwekkend, maar we kunnen ook van de nood een deugd maken. Kunnen we bijvoorbeeld niet nadenken over manieren waarop we juist plekken op het net gunnen aan bedrijven die ook de duurzaamheidsdoelstellingen hoog in het vaandel hebben staan? Ook maken we de stad autoluw. Er komt steeds meer ruimte voor fietsers en we maken 115 straten 30 km/u. En dat is wat D66 betreft pas het begin. Bij een autoluwe stad hoort natuurlijk ook deelmobiliteit en deelauto’s. In Rotterdam zien we op dit moment al heel veel verschillende vormen van deelauto’s, en allemaal bieden ze een belangrijke bijdrage aan het scheppen van ruimte en het verminderen van de

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1973

hoeveelheid auto’s in de stad. En daarom zijn we ook blij met dat diverse aanbod, maar per 1 januari wordt dat ook anders. Zone-floating en free-floating wordt goedkoper en station-based wordt duurder, op basis van de APV, van de verordening. Wij hebben gehoord dat burgercollectieven en aanbieders van station-based niet zijn betrokken in de verhoging die aanstaande is en participatie is wat D66 betreft belangrijk, maar juist ook voor burgers en ondernemers die een positieve bijdrage leveren aan de ambities van onze stad. Daarom hebben wij een motie gemaakt waarbij we oproepen om deze prijsveranderingen gefaseerd in te voeren zodat de burgercollectieven en de aanbieders tijd hebben en ruimte om zich voor te bereiden op deze kostenstijging. Voorzitter, we bouwen in de stad ook vol door, tegen de landelijke trend in. En met Oostflank bouwen we maar liefst 30.000 woningen en verbinden we met de nieuwe stadsbrug Zuid met Noord. En dat staat voor mij ook een beetje symbool voor de brug die we met dit college weten te slaan in het politieke midden. En in Rotterdam staan we ook pal voor de culturele iconen, door Museum Boijmans Van Beuningen ambitieus te renoveren en koesteren we het museale aanbod.

Daarom tekenen we graag mee met de motie van de VVD om dit beter in kaart te brengen en hier een plan van aanpak op te ontwikkelen, zodat ook onze achterkleinkinderen kunnen genieten van Mondriaan, Brueghel en Monet. Dan voorzitter de begroting, en we hebben het er net kort al even over gehad. Fouten maken is menselijk en we zullen altijd fouten blijven maken. Maar dan is het ook aan ons om ervoor te zorgen dat we die fouten tot het minimum beperken. Toch zien we er een aantal terug in deze begroting en eentje springt uit, de missende pgbpost. En ik vind het enigszins lastig te volgen wat er nu precies is gebeurd en hoe het komt dat zo’n post dan wegvalt. Dus ik zou heel graag van de wethouder willen weten: hoe heeft die fout kunnen ontstaan en wat kunnen we in ieder geval in de toekomst doen om te voorkomen dat zo’n fout niet nog een keer gebeurt, of in ieder geval dat we dat tot het minimum beperken? Want voorzitter, duidelijkheid in financiën is belangrijk om onze controlerende taak uit te oefenen. Daar hoort ook bij dat we inzicht hebben in waar de gemeente haar geld aan uitgeeft. In veel programma’s is hier een gedetailleerd overzicht van. Het programma Veilig schiet hier in onze ogen nog enigszins in tekort en daarom hebben we een motie ꞌVeiligheidsbeleid beter in beeldꞌ, om meer inzicht te krijgen in dit deel van de begroting.

Dan voorzitter, een stukje schaamte voor Rotterdam. Afgelopen maand maakte NRC een reportage over een onzichtbaar stukje Rotterdam, Schiebroek-Zuid, althans, het vergeten kindje. Ongemakkelijk als je wordt vergeten op het moment dat je wordt omringd door rijke buren. En dat kan wat D66 betreft echt niet. Daarom komen wij met een motie, eigenlijk in navolging van de schriftelijke vragen die we hier ook over hebben gesteld, samen met DENK, de VVD en Leefbaar Rotterdam, waarin we vragen om Schiebroek-Zuid als los onderdeel op te nemen in de onderzoeken en wijkmonitoren en zo ook de passende aandacht aan dit deel van de stad te geven die het verdient, zodat de mensen die in Schiebroek-Zuid wonen ook weer de overheid zien. Wellicht kunnen we daarmee ook weer het stukje vertrouwen winnen dat we de afgelopen jaren zijn verloren. René Cuperus, bekend van de ꞌAtlas van afgehaakt Nederlandꞌ, een zeer lezenswaardig stuk waar Rotterdam ook in wordt genoemd, schreef twee weken geleden over het vertrouwen in de politiek en dat dit moet worden herwonnen. Hij noemde daarbij ook deze coalitie als voorbeeld van een pionierswerk van het politieke midden, om zo de mensen die afgehaakt zijn, zoals misschien in Schiebroek en andere delen van Rotterdam, weer voor ons terug te winnen. En het politieke midden is soms best ingewikkeld, zal ik u vertellen, ook voor D66.

Maar het is ook democratie op zijn eigen manier, waarbij alle partijen bereid zijn om te blijven luisteren, en ik hoop dat we dat ook hier in deze raad kunnen blijven doen. Niet alleen in de coalitie, maar ook daarbuiten. Dat we aan de rest kunnen laten zien dat dat in Rotterdam kan. Niet alleen ons eigen standpunt zenden, maar ook naar de ander luisteren. Dat kunnen we doen, en tegelijkertijd aan het eind van de dag de deur dichtdoen en concluderen dat we het nog steeds roerend met elkaar oneens zijn. Maar dan weten we in ieder geval één ding zeker, en dat is dat de democratie nog springlevend is. En voorzitter, als het maatschappelijke debat daarvoor de beste graadmeter is, dan kan ik u uit de eerste hand vertellen, in Rotterdam is met de democratie volgens mij helemaal niets mis. Dank u wel. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Mevrouw Maassen heeft de volgende moties ingediend. Motie 24. Verras de deelauto's niet! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 12 november 2024, ter bespreking van de Begrotingsbehandeling 2025 e.v. (incl. herziening 2024); constaterende dat:

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1974

-

per 1 januari 2025 de 'Verordening parkeerregulering en parkeerbelastingen 2025' in werking treedt; de verordening als gevolg heeft dat alle aanbieders en burgercollectieven die in het bezit zijn van deelauto's, een parkeertarief van € 16,00 per maand per auto moeten gaan betalen; dit voor zone-floating en free-floating deelauto's een verlaging van het parkeertarief betekent (van € 47,30 naar € 16,00) maar dit gecompenseerd wordt met bijna een verdubbeling voor stationbased deelauto's (van € 8,90 naar € 16,00); burgercollectieven en aanbieders van station-based deelauto's hier niet bewust van waren; burgers door de gemeente juist zijn aangemoedigd om burgercollectieven op te richten om stationbased deelauto's te gebruiken;

overwegende dat: - alle vormen van deelauto's een positieve bijdragen leveren aan het creëren van ruimte voor andere doeleinden; - de gemeente Rotterdam het gebruik van deelauto's daarom moet aanmoedigen; - het van belang is dat de gemeente Rotterdam betrouwbaar is richting ondernemers en burgercollectieven en hen niet verrast met extra kosten; - het daarom wenselijk is dat deze verandering geleidelijk wordt ingevoerd, zodat de aanbieders en burgercollectieven in het bezit van station-based deelauto's de tijd en ruimte hebben om zich op deze prijsverhoging voor te bereiden; verzoekt het college: - tot een plan te komen waarbij zowel de verlaging van de zone-floating en free-floating deelauto's en de verhoging van de station-based deelauto's, gefaseerd en kostenneutraal wordt ingevoerd; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. van Wifferen Motie 25. Veiligheidsbeleid beter in beeld "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 12 november 2024, ter bespreking van de Begrotingsbehandeling 2025 e.v. (incl.

herziening 2024); constaterende dat: - het programma Veilig is verdeeld in 3 taakvelden: Crisisbeheersing en Brandweer- Regionale veiligheidsactiviteiten, Openbare orde en veiligheid Handhaving en toezicht en Openbare orde en veiligheid-Veiligheid; - het niet duidelijk wordt gemaakt hoeveel geld er binnen deze taakvelden toebedeeld is aan bijvoorbeeld de stadsmariniers, cybercrime, wijkhandhavers of hoeveel geld er binnen taken naar preventie of repressie gaat; - andere programma's, zoals het programma Zorg, Welzijn en Wijkteams, wel deze mate van gedetailleerdheid kennen, bijvoorbeeld de uiteenzetting van de Jeugdhulp; overwegende dat: - de begroting van het programma Veilig door het gebrek aan diepgang, onvoldoende inzicht biedt in welke verschillende gelden er beschikbaar zijn en waar deze aan worden toegekend; - om als raadslid goed de controlerende taak uit te kunnen voeren, het van belang is om meer inzicht te hebben in de verschillende gelden die beschikbaar worden gesteld aan specifieke taken binnen het programma Veilig; verzoekt het college: - in de begroting de taakvelden binnen het programma Veilig verder te specificeren en inzicht te geven in hoeveel geld er naar deze taken gaat, zoals in het programma Zorg, Welzijn en Wijkteams; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. I. van Wifferen

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1975

Motie 26. Schiebroek-Zuid niet langer onzichtbaar "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 12 november 2024, ter bespreking van de Begrotingsbehandeling 2025 e.v. (incl. herziening 2024); constaterende dat: - Schiebroek-Zuid niet als los deelgebied wordt meegenomen in de gemeentelijke monitoring; - Schiebroek als geheel daardoor positiever scoort dan eigenlijk het geval is; - de wijk door NRC mede om deze reden als 'vergeten kindje' wordt geschetst; - veel verschillende problemen in deze wijk samenkomen, zoals slecht onderhouden panden met funderingsproblemen en schimmel, relatief veel mensen die afhankelijk zijn van een bijstandsuitkering, mensen die onveiligheid ervaren en het gebrek aan structureel welzijnswerk; overwegende dat: - het niet mogelijk mag zijn dat een Rotterdamse wijk wordt afgeschilderd als 'vergeten kindje'; - een Rotterdamse wijk als Schiebroek-Zuid hierdoor extra aandacht verdient; - er snel een aanpak moet komen om structureel welzijnswerk te faciliteren in Schiebroek-Zuid en er werk gemaakt moet worden van de 10,9% bijstandsuitkeringen door mensen aan het werk te helpen; verzoekt het college: - te onderzoeken hoe Schiebroek-Zuid valt los te koppelen als deelgebied in de wijkmonitoren en andere wijkgerichte onderzoeken; - te onderzoeken of er ook nog andere wijken zijn als deze, die door goed scorende buurtwijken over het hoofd worden

gezien; - te onderzoeken hoe we de komende jaren extra aandacht houden op Schiebroek-Zuid met betrekking tot de terreinen: Welzijn, Werk & Inkomen, Bouwen & Wonen, veiligheid, isolatie en klimaatadaptatie; - te onderzoeken of het mogelijk is wijkgericht een bijstand offensief op te zetten om zo veel mogelijk Schiebroekers duurzaam aan werk te helpen en daarbij te leren van uitkomsten van reeds lopende pilots in kwetsbare gebieden; - de resultaten te rapporteren aan de raad inclusief een bijpassend voorstel om Schiebroek-Zuid als deelgebied los te koppelen in de monitoren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. de Haan, D.J. van Dommelen, J.M.D. de Waard en S. Soytekin De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dan vraag ik nu de heer Van der Velden. En voor uw administratie, wij gaan na de inbreng van de heer Van der Velden schorsen voor de koffiepauze en dat doen we dan voor twintig minuten. De heer Van der Velden. Excuus mijnheer Van der Velden, mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Sorry, want ik wil namelijk niemand onderbreken, maar het leek of iBabs helemaal niet meer oplaadde, en dat alleen de moties van de eerste spreker waren gedownload en wij konden dus helemaal niet meer zien wat andere bijdragen waren. Toen dacht ik: is er een storing in iBabs en dat wilde ik vragen. Maar excuses, ik wilde niet...

De VOORZITTER. De vraag is inmiddels gesteld, dus we kijken er even naar, maar laten we gewoon vooral de heer Van der Velden ruimte geven voor zijn betoog. U heeft het woord. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. De Partij voor de Dieren wil voor elke Rotterdammer een goed, gezond en gelukkig leven. Niet alleen voor ons mensen, maar ook voor de andere inwoners van onze stad, de dieren. De Partij voor de Dieren heeft één allesomvattende kernwaarde en dat is met liefde omgaan met de aarde en al haar bewoners. Wij willen een samenleving waarin alle levende wezens in harmonie met elkaar leven en wij denken niet egocentraal maar ecocentraal. Voorzitter, we spreken vandaag over de begroting en ik begin met de dieren. Net als de burgemeester hoor ik ook allemaal nieuwe termen. Olifantenstappen, hoorde ik mevrouw Maassen

raadsvergadering van 7 en 12 november 2024

Notulen pagina

1976

zeggen. Nou, olifanten lopen op hun tenen, die hoor je eigenlijk amper, en mevrouw Bokhove hebben we geloof ik wel gehoord, maar goed. Ik heb weer wat geleerd. Laat ik beginnen met de dieren. Dieren zijn levende wezens met bewustzijn en gevoel en met hun levens dient zorgvuldig te worden omgegaan. Wij willen dat alle dieren naar hun aard kunnen leven en daar ook de ruimte voor hebben. Ik wil graag aandacht vragen voor het symbool van de vrede, en dat is de duif. In onze binnenstad waren jarenlang duiventillen gevestigd op gebouwen en op dit moment zijn er geen duiventillen meer in onze stad. Duiventillen zijn een effectieve manier om duiven en mensen in goede harmonie met elkaar te laten samenleven. Bovendien heeft dit college in 2020 aangegeven dat duiventillen van toegevoegde waarde zijn. Ook in Hamburg zijn duiventillen een enorm succes, vandaar dat er nu nog meer bij gaan komen. Logisch, de duiven krijgen gezond voer, goed voor hun gezondheid, maar ook om te voorkomen dat ze op straat of in het station afval gaan eten dat mensen achterlaten zoals frietjes, pizzaresten en ander fastfood. Want dit bezorgt de duiven onder andere dunne poep waar mensen weer over gaan klagen dat die zo moeilijk te verwijderen is, zoals de Nederlandse Spoorwegen op het Centraal Station. Die hebben zelfs het oliedomme en wrede idee om duiven te kunnen gaan vergassen.

Doe het in godsnaam niet, plaats gewoon een duiventil. Daarom komen wij met een motie om uiterlijk bij de oplevering van de Voorjaarsnota volgend jaar een voorstel te doen tot plaatsing van een of meerdere duiventillen in de binnenstad. Voorzitter, zoals ik al eerder zei willen wij dat dieren naar hun aard kunnen leven en daar ook de ruimte voor hebben. En in een dierentuin zoals wij die in deze stad hebben, kunnen ze dat niet. Daarom zien wij ook niet de meerwaarde van natuureducatie in deze dierengevangenis. Wat ons betreft moet er meer geïnvesteerd worden in groenblauwe schoolpleinen. Zo is de natuur veel dichter bij ons, bij onze kinderen, en het is laagdrempelig voor onze kinderen om er meer over te leren. Want van dieren bekijken die opgesloten zitten in een kooi leren we kinderen alleen maar dat het normaal is om in een stad als Rotterdam een ijsbeer, een giraf of een olifant te zien. Daarom komen wij met een amendement om de lasten van het programma Sport en recreatie voor 2025 met € 1 miljoen te verlagen en de lasten voor het programma Stedelijke ontwikkeling voor 2025 met € 1 miljoen te verhogen. Zo kan het geld worden uitgegeven aan die groenblauwe schoolpleinen. Voorzitter, recent hadden wij een debat aangevraagd voor de hoge dierenartskosten. Het college gaf aan niets tot weinig te kunnen doen aan de hoge dierenartskosten.