20241003- Notulen van de raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 3 oktober 2024 Notulen van de raadsvergadering van 3 oktober 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 14. Voorzitter: mevrouw A. Kockelkoren, met dien verstande dat het voorzitterschap van 10.14 uur tot 12.38 uur is waargenomen door mevrouw V.A. Bruin Tegenwoordig zijn 44 leden, namelijk de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer T.S.J. Coşkun, de heer M.R. van Campenhout, mevrouw V.A. Bruin, de heer M. Verhoef, mevrouw L.S. Vlieger, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer J.M.D. de Waard, de heer M. Crielaard, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer T. Roskam, mevrouw A. Kockelkoren, de heer D.J. van Dommelen, de heer S.J.C. Becker, de heer S. Ceulemans, de heer S.M. Bonte, de heer E.P.J. Verweij, de heer R.N. Dahoe, de heer R.T.J. van der Velden, de heer G.F.E. Koster, de heer A.R. Oostdijk, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw J. Bokhove, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer T. Kind, de heer S. Soytekin, mevrouw I. Elfilali, de heer D.P.A. Tak, mevrouw A.J.A. Maassen, de heer T.J. Vonk, de heer G.J. Engberts, de heer T. de Haan, de heer J. Vicario, de heer B. van Schaik, mevrouw M.E. Vogelaar, de heer F. Elbay, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw S. Reitema, mevrouw D.A. van Groningen, de heer M.H. Biljoen, mevrouw I. van Wifferen en mevrouw M.S.S.

de Jong Afwezig is: mevrouw S. van de Peppel Namens het college zijn tegenwoordig: Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 11.33 uur tot 11.38 uur en van 12.06 uur tot 12.26 uur is waargenomen door de heer W. de Bel 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dames en heren, ik open deze vergadering en heet u allen hartelijk welkom. Ook degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Mag ik u verzoeken of het iets minder rumoerig kan zijn in de zaal, ook aan de kant van de wethouderstafel. Want dames en heren, vandaag moeten we het helaas doen zonder burgemeester, dus dat betekent dat we het samen een beetje moeten doen. Dat betekent ook dat als we met enige voorspoed door deze vergadering willen gaan, ik daarbij moet vertrouwen op ieders inzet en hulp voor deze vergadering. Ik vertrouw erop dat we dat met elkaar hartstikke goed kunnen en dan zie ik deze ietwat trage opstart maar even door de vingers, want ik verwacht dat dat de rest van de dag als een tierelier gaat. Ik zal vandaag samen met medevoorzitter mevrouw Bruin waarnemen. Zoals u weet, maken wij gebruik van nieuwe apparatuur in de raadzaal en daarover nog een aantal zaken. Ik verzoek u om uw pasje tegen de sprekerspost aan te houden om u aan te melden in het systeem. Als u spreekt vanaf de katheder dient u eenmaal het pasje tegen het logo aan te houden, een vierkant klein logootje. Als het lampje blijft branden, bent u aangemeld als spreker en dan kunt u de microfoon aanzetten. Dan heb ik bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Van de Peppel.

Verder zijn er geen berichten gemeld. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 3 oktober 2024

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan komen we bij de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 3 oktober 2024. Ik zal nu de agenda met u doornemen en aan het eind zal ik u gelegenheid bieden nog aanvullende opmerkingen te maken. Voor agendapunt 6 zijn er drie reguliere debatten geagendeerd en geen extra debatten aangevraagd. Dat klopt. Bij agendapunt 7, betreffende agendapunt 7.8, tweeminutendebat over 'Explosiegolf in Rotterdam en het gevoel van onveiligheid bij

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1585

Rotterdammers', heeft mevrouw Reitema aangegeven het verzoek te willen intrekken. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, dat klopt. Wij willen het debat graag breder trekken. We hebben ook overleg gehad met Leefbaar Rotterdam en we zouden het graag in de commissie willen bespreken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Oké, hartstikke mooi, daar stemt u mee in? Ja, ik zie geknik, dat is goed. Dan komt dit agendapunt voor nu te vervallen. Agendapunt 9, er zijn twee verzoeken ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag. 'Met z'n allen gezellig genieten van het kerstdiner', van de Partij voor de Dieren en GroenLinks, en 'Kijk naar femicide', van Leefbaar Rotterdam en de VVD. Stemt u daarmee in? Ja, dat is het geval. Dan stel ik u voor deze verzoeken te agenderen als agendapunt 9.1 en 9.2. Zijn er nog andere leden die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda? De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter, het gaat om agendapunt 7.9, het voorstel tot vaststelling van de zienswijze op de concept-verordening 'Verstrekking leningen voor bussen en stallingen vervoersautoriteit MRDH'. Ik heb gevraagd om dat als tweeminutendebat te krijgen. Ik heb overleg gehad met de heer Tak en wij kunnen dit doorschuiven als hamerstuk. Mijn vragen worden schriftelijke vragen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel.

Dat betekent dat 7.9 een hamerstuk wordt. Daar zie ik instemming. Mevrouw Reitema dan nog over de agenda? Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, we hebben twee losse tweeminutendebatten, een over vroegsignalering en een over bewind. Die willen we graag samenvoegen tot één tweeminutendebat. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Oké, dank u wel. Dat betekent dat agendapunten 7.5 en 7.6 één agendapunt worden. Daar zie ik instemming over. Ja, dat is het geval. Hartstikke mooi. Als er geen andere opmerkingen zijn… maar ik zie mevrouw Verkoelen nog voor een opmerking over de agenda. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, ik maak tegen dit laatste even bezwaar. Ik kan me wel voorstellen dat je er nog dingen afhaalt, maar als je gaat samenvoegen... Er zijn mensen die dit hebben voorbereid als twee tweeminutendebatten en dan gaan we alles samenvoegen en dan krijg je daar een andere situatie. Ik geef het maar even mee. Probeer wel een beetje de agenda… want dit had ook van tevoren gekund. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Hebben we dit besloten in het presidium? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Verkoelen, wilt u even, mag ik één ding vragen? Geldt dat voor u mevrouw Verkoelen? Want ik zie namelijk verder geen bezwaar tegen dit punt. Mevrouw Reitema. Mevrouw REITEMA (pvda). Ja, ik zie heel veel verwarring hierover bestaan.

Dit is in het presidium afgestemd en ik vind het zelf ook heel lastig om als woordvoerder nu onenigheid met woordvoerders hierover te hebben. Als iedereen het apart wil, dan kunnen we het uiteraard apart bespreken. Volgens mij was de aanleiding ook dat het een heel drukke agenda zou zijn en vandaar dat ik het prima vond om het samen te voegen, maar ik vind het net zo prima om het los te trekken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Helder, en bovendien, agendazetting doen we toch uiteindelijk hier in de raadzaal, dus ik kijk gewoon rond. Zijn er nog andere bezwaren tegen het samenvoegen? Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Nee voorzitter, ik wilde graag even opheldering geven inderdaad. Ik denk dat mevrouw Verkoelen ook reageerde op mij. Het gaat mij erom, inderdaad worden in het presidium dingen afgestemd. Daar zijn dingen veranderd die in de commissie al zijn besproken. Dat is ook soms vervelend voor mensen. Maar als hier een voorstel komt dat over een punt gaat van een commissie, dan verwacht ik dat dat bijvoorbeeld even van tevoren in de commissieapp gedeeld is. En dat vond ik even niet netjes. Verder geen bezwaar, het kan inderdaad prima samen, maar ik vind het wel belangrijk dat een commissie ook meegenomen wordt in onderwerpen die de commissie aangaan en dat niet alleen het presidium beslist over dit soort dingen.

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1586

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Helder. Het presidium besluit natuurlijk ook niet. Die draagt iets voor voor de agenda, dus uiteindelijk besluiten we het hier met elkaar. Maar ik hoor dat er behoefte is om daar meer transparantie over te geven, dus dat is dan een oproep aan ons allen. Mijnheer Segers. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank. Inhoudelijk zijn er gewoon heel veel overeenkomsten, dus ik kan me ook voorstellen dat het in eerste instantie voor een reactie van het college veel logischer is om het samen te voegen, maar dan zouden we wel wat coulance kunnen bieden in de spreektijd die daar dan natuurlijk bij hoort, want we hebben het natuurlijk wel als twee tweeminutendebatten. Dus als dat nu een tussenvoorstel kan zijn, dan kan iedereen er volgens mij prima mee leven en dan hebben we wel een efficiënte vergadering. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Uitstekend. We voegen het samen en we zijn coulant met de spreektijd. Dat komt helemaal goed. Dan kunnen we daarmee de agenda vaststellen. Dan kom ik bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is vier uur spreektijd op de klok te zetten. Heeft dat instemming? Ja, dat is zo. Vier uur spreektijd. Het stemvenster is aan het einde van de vergadering en indien nodig zullen wij voor het stemvenster kort schorsen voor fractieoverleg. Rond 12.45 uur is een lunch beschikbaar op de omloop voor de raadzaal.

De warme maaltijd is indien nodig om 18.30 uur op de gebruikelijke locatie beschikbaar en wij zullen er rond de lunch even over besluiten of we dat nodig achten. Hopelijk kunnen wij zo voorspoedig door deze vergadering gaan dat dat niet nodig is. Maar anders is het ook wel fijn om allemaal niet met knorrende magen hier te moeten vergaderen. 3.

Vaststelling van de notulen van: a. het besloten deel van de raadsvergadering van 4 juli 2024; b. de openbare raadsvergadering van 12 september 2024

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan zijn we bij de vaststelling van de notulen van (a) het besloten deel van de raadsvergadering van 4 juli 2024 en (b) de openbare raadsvergadering van 12 september 2024. Wenst iemand nog het woord hierover te voeren? Dat is niet het geval. Dan stel ik deze vast. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024: a. overige documenten t.b.v. de raad weken 28 tot en met 36 b. week 37 t/m 39

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan zijn we bij agendapunt 4, Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024, overige documenten t.b.v. de raad weken 28 tot en met 36, en week 37 tot en met 39. Ik stel u voor de behandelwijze zoals vermeld bij het desbetreffende stuk vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, verzoek ik u het bijbehorende bb-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Zijn er opmerkingen over? Dat is niet het geval. Dan constateer ik dat wij ook deze ingekomen stukken kunnen vaststellen. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan zijn we bij agendapunt 5, de hamerstukken. 5.1

Het voorstel tot vaststellen van de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Gezamenlijke Brandweer voor het haven- en industriegebied van Rotterdam

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Allereerst 5.1, het voorstel tot vaststellen van de gewijzigde Gemeenschappelijke Regeling Gezamenlijke Brandweer voor het haven- en industriegebied van Rotterdam. Eén ontwerpbesluit, zijn er opmerkingen over? Dat is niet het geval. Dan is het bij dezen vastgesteld. 5.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan De Hoge Wiek

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1587

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 5.2, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan De Hoge Wiek. Eén ontwerpbesluit, iedereen akkoord? Bij dezen vastgesteld. 5.3

Het voorstel tot vaststelling van de 22e wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling DCMR Milieudienst Rijnmond 2024

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). 5.3, het voorstel tot vaststelling van de 22e wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling DCMR Milieudienst Rijnmond 2024. Eén ontwerpbesluit. Bij dezen vastgesteld. 7.9

Het voorstel tot vaststelling van de zienswijze op de conceptverordening 'Verstrekking leningen voor bussen en stallingen vervoersautoriteit MRDH'

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 7.9, het voorstel tot vaststelling van de zienswijze op de concept-verordening 'Verstrekking leningen voor bussen en stallingen vervoersautoriteit MRDH'. Zijn daar opmerkingen bij? Dat is niet het geval. Dan is het bij dezen vastgesteld. Dat is hartstikke mooi. 6.

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan zijn wij al bij agendapunt 6, de reguliere debatten, met als eerste op de agenda het herziene voorstel tot een scenariokeuze renovatie Museum Boijmans Van Beuningen. Dan draag ik de voorzittershamer over aan mevrouw Bruin. 6.1

Het herziene voorstel tot een scenariokeuze renovatie Museum Boijmans Van Beuningen

De VOORZITTER (mevrouw Bruin). We zijn toegekomen aan de reguliere debatten. 6.1, het herziene voorstel tot een scenariokeuze renovatie Museum Boijmans Van Beuningen. Als eerste mag ik het woord geven aan de heer Coşkun. Hij staat klaar. Gaat uw gang. De heer COŞKUN (sp). Dank u wel voorzitter. We gaan het er vandaag veel over hebben, want tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren, aldus Willem Elsschot in zijn gedicht 'Het huwelijk', dat in de Nederlandse literatuur veel voorkomt, de ziekelijke droom van mannen om van hun vrouw af te komen en haar dan te vermoorden. Maar daar gaan we het aan het eind over hebben bij de motie, want het heet tegenwoordig femicide. En daar is een motie vreemd over, dus dat hebben we al met zijn allen gesteund. Dus laten we het niet over het huwelijk en Willem Elsschot hebben, maar wel over die droom en daad van hem, want dat komt nogal terug denk ik. Boijmans bestaat nu 175 jaar en Boijmans is van Rotterdam en Rotterdam is geen Rotterdam meer als er geen Boijmans zou zijn. Dus Boijmans moet blijven en Boijmans moet open en Boijmans moet ook vooral blijven leven. Vandaag hebben we het daar niet voor het eerst over en zeker ook niet voor het laatst. Het gaat wat de SP betreft niet om dat gebouw, het gaat om het museum van de toekomst.

Wat voor museum willen we als de verbouwing van de rijksmonumenten Van der Steur en Bodon straks klaar is? Het gaat er niet om of de exploitatiecijfers van 2032 nu al tot achter de komma kloppen. Die cijfers verdwijnen straks bij de nieuwe gemeenteraad 2032 in de prullenbak, want dan zijn ze hopeloos verouderd. Naar ik heb begrepen uit de organisatie wordt er door de hele staf van Boijmans elke twee weken al jarenlang actief meegedacht over het programma van eisen, zodat er straks een gebouw staat waarin dat museum van de toekomst en zijn prachtige collectie volledig tot hun recht komen. En ook de bijdrage van Droom en Daad, daar heb je ze weer, is meer dan welkom, al vraagt de SP zich wel af waarom we nu afhankelijk zijn van deze particuliere weldoener, die zich verstopt heeft in Monaco omdat hij geen normale belasting wil betalen. Monaco is toch meer iets voor autocoureurs als Max Verstappen, sporticonen als te duur betaalde tennissers en popmusici die de belasting willen ontwijken? Elke zichzelf respecterende Rotterdammer blijft hier en gebruikt die duistere belastingparadijzen niet, maar dat terzijde. Voorzitter, Boijmans moet open, had eigenlijk nooit zo dicht mogen gaan. Tijdens de verbouwing, ik heb het vaker gezegd, had het museum open kunnen en moeten blijven.

De Boijmans Burger Beweging, de BBB, schreeuwt daar ook al ruim twee jaar over, en ook dat het een schandaal is dat het nu al zes jaar dicht is. Gelukkig is er nu de permanente zaal in het Depot voor Lievelingen en andere toekomstige tentoonstellingen. Gelukkig konden we dit voorjaar vijf weken Snakken naar Boijmans, maar inmiddels is het alweer maanden snikken om Boijmans, want nieuwe openingen zijn op zijn vroegst pas in 2030 te verwachten, zoals we kunnen lezen. Vraag aan de wethouder: kunnen we

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1588

ondertussen echt niets presenteren in het Henket-paviljoen? Waarom zijn de gebouwen van Robbrecht en Daem de afgelopen zes jaar niet tijdelijk gebruikt? Waarom wordt er niets geprogrammeerd in de tuin? Natuurlijk is er Boijmans op Zuid en nog zo wat, en dat depot, maar om ons Boijmans levend te houden moeten we ook de locatie levend houden. Als er deze zomer vijftig Rotterdamse beeldende kunstenaars konden exposeren in de krakkemikkige gebouwen van Brutus Space, dan kan ook Boijmans hun af en toe ook best een plek bieden, zodat die beeldende kunstenaars elkaar weer kunnen ontmoeten en de Rotterdammers hen. Rotterdam is een wereldstad en die verdient een wereldstadmuseum. Dat hoeft niet in één museaal verzamelgebouw, zoals in Antwerpen of in Lyon. Integendeel, onze stadscollectie zit in Boijmans, maar ook in het depot van het ook alweer vier jaar geleden gesloten Museum Rotterdam, ook in het Maritiem Museum, het Wereldmuseum, het Chabot Museum, het Natuurhistorisch Museum en zelfs in zoiets als het Belasting & Douane Museum. Vraag het maar na bij de toeslagenouders. En dan heb ik het nog niet eens over andere parels als Kunsthal, het Fotomuseum, het Nieuwe Instituut, de collecties van de verschillende historische verenigingen in Charlois of Overschie, en andere oorspronkelijke dorpen die samen ons Rotterdam vormen.

Gisteren zei een collega bij de inspraaksessie hier over het Cultuurplan: het lijkt wel of Rotterdam musea haat. Maar dan bedoelt hij de gemeente, en niet de Rotterdammers. Die omarmen met hart en ziel hun collecties waarin het verhaal van hun stad tot zijn recht komt. Zeker ook in zoiets als het Verhalenhuis Belvédère, of straks het Migratiemuseum op Katendrecht. De stad Rotterdam is een living lab, en dat verdient een levend museum. De nieuwe directeur van Museum Rotterdam, Léontine Meijer-van Mensch, had in de NRC van afgelopen dinsdag een prima visie en een verhaal, wat de SP betreft, over zo'n museum. Wat mij betreft kan zij zo de nieuwe artistiek directeur van dat Rotterdams Wereldstadmuseum worden. Maar eerst zou de SP graag zien dat het debat hierover georganiseerd en gevoerd wordt, om te beginnen met de volksvertegenwoordigers in deze raadzaal.

Wat voor museum willen we straks in 2030 in Rotterdam? Welke gebouwen horen daarbij? Hoe moeten we de bestaande gebouwen daarvoor aanpassen, inclusief de monumenten van wat nu Boijmans heet? Kunnen we dat organisch en gefaseerd zich laten ontwikkelen? Als we dat doel, want daar begint het mee, met elkaar hebben bepaald, kunnen we daarna vaststellen welke inzet daarvoor gepleegd moet worden en door wie, en ten slotte welke middelen in de vormen van mensen en budget er nu al beschikbaar zijn en waar we de rest dan vandaan moeten organiseren. Natuurlijk, Willem Elsschot zegt: tussen droom en daad staan wetten in de weg en praktische bezwaren. Maar Rotterdam zou Rotterdam niet zijn als we niet zouden durven dromen om daarna de daad bij het woord te voegen. Kortom, leuk zo'n schetsontwerp, maar nu wel een stadsdebat hierover. Is dit nu wat we willen? Past dit als onderdeel in dat concept Wereldstadmuseum? Is de wethouder bereid dat debat met de stad over onze collecties en de bijbehorende musea en gebouwen te organiseren? De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Blijft u staan mijnheer Coşkun, ik denk dat u een interruptie heeft van de heer Van der Velden. Gaat uw gang. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ja, een gloedvol betoog van de SP, maar er ligt op dit moment een raadsvoorstel voor, waar onder andere € 27 miljoen van de gemeente wordt gevraagd.

Ik kan me zo voorstellen dat u als Socialistische Partij, zeker in een stad die het op dit moment moeilijk heeft… ik ben wel benieuwd hoe u straks gaat stemmen voor dit voorstel, of u voor of tegen dit voorstel bent. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja kijk, het komt vaker voor in de politiek natuurlijk dat je moet kiezen tussen de kogel en de strop. Maar zo zit de wereld niet in elkaar. Want dat vinden wij een vals dilemma. Mensen willen natuurlijk bed, bad, brood, maar daarnaast willen ze cultuur, religie en sport, als dat georganiseerd is. Dus elke Rotterdammer, iedereen in deze zaal, elke Rotterdammer is voor Boijmans en we willen dat behouden. Maar het gaat erom: hoe gaan we dat behouden, op welke manier, in welke gebouwen? Van wie is dat Boijmans eigenlijk? Van wie zijn die gebouwen? Het is een rijksmonument. U zei zelf gisteren dus: het lijkt wel of Rotterdam musea haat, maar dat is niet zo. Rotterdammers, dat heb ik net proberen duidelijk te maken, houden van hun collecties en ze willen dat ook zien en ze verwachten van hun volksvertegenwoordiging dat we dat mogelijk maken. We krijgen nu € 80 miljoen van Droom en Daad. Ja, het had ook op een andere manier georganiseerd kunnen worden. We hebben het nu over een schetsontwerp.

In datzelfde raadsvoorstel wordt er € 15 miljoen afgeschreven vanwege het ontzettend lange geklets en ontwerpen die al zijn gepasseerd. We gaan dat nog jaren meemaken, dus er gaan weer miljoenen door de pomp, die verdwijnen in een putje als we niet vooruit

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1589

pakken. En dat kan alleen als we de Rotterdammers bij dat museum betrekken. En wat we nu verder over details… over € 0,5 miljoen daar of daar. Daar gaat het niet echt om. Het gaat erom: wat voor museum willen we en wat voor museum krijgen we? De VOORZITTER (mevrouw Bruin). En blijft u alstublieft nog staan. Eerst de heer Van der Velden en daarna de heer Van Dommelen. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u. Ja, ik denk dat iedereen in deze zaal, elke Rotterdammer, inderdaad het beste voor Boijmans wil, wij ook. Gisteren was u ook aanwezig bij de inspraakavond. We hebben van 16.00 uur tot 23.00 uur zo'n 23 culturele organisaties gehoord die soms echt om heel minuscule bedragen vragen om maar te kunnen blijven bestaan. Misschien is het ook een idee voor de SP om met het geld dat we nu in Boijmans gaan steken, die culturele organisaties gaan redden. Hoe kijkt u daar tegenaan? De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Nee, waarom zou het geld van Boijmans daarvoor gebruikt moeten worden? Waar het gisteren over ging, het ging om een paar miljoen, € 300.000,00 hier, € 200.000,00 daar, € 500.000,00 daar. Dat kan makkelijk. We hebben hier een totale pot te beheren van € 4,5 miljard. Soms wordt gedaan alsof het maar € 100 miljoen is. Dat is niet zo. We hebben € 4,5 miljard die wij met z'n allen verdelen. En daar hoort een museum bij.

Daar hoort armoedebestrijding bij. Er horen geen mensen op straat te slapen. Er horen zeker geen mensen op straat dood te gaan. En dat kunnen we organiseren. We zijn een van de rijkste landen van de wereld met een van de rijkste steden van de wereld. We kunnen dat makkelijk organiseren en dat kan uit heel andere potjes dan dit. Of dat museum straks € 300 miljoen kost of € 220 miljoen, of wat dan ook, dat weet geen mens hier. We hebben het nu over een schetsontwerp. Daar gaan we over stemmen. Wij willen dat Boijmans blijft, dat het levend blijft als onderdeel van een Wereldstadmuseum. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dan de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Dank via de voorzitter aan de heer Coşkun. Op vele vlakken een goed betoog. Het spreekt mij zeer aan dat u een breed debat wilt over de museale stand van zaken in deze stad. Ik heb toch nog een vraag over het gesprek over het schetsontwerp van Boijmans. Ik ben er ook voorstander van om de Rotterdammer breed te betrekken bij dit soort grote projecten. Tegelijkertijd, waar ik huiverig voor ben, is als we weer een verdere vertraging gaan oplopen bij dit ontwerp.

Want u weet ook dat de vertraging ook leidt tot een forse toename van de kosten, dus hoe kijkt u daar tegenaan? Hoe wilt u voorkomen dat met zo'n debat weer verdere vertraging in de hele uitvoering van het renovatieplan van Boijmans gaat plaatsvinden? Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Het laatste waar de SP voor is, is voor verdere vertraging. Het is schandalig dat het al zes jaar dicht is. Mijn kleinzonen zijn nu zes en acht, ik had ze graag meegenomen naar Boijmans. Tegen de tijd dat het eindelijk opengaat, willen ze niet meer met opa naar Boijmans. Die winkel had open moeten blijven tijdens de verbouwing. Daar pleit ik ook voor, daar heb ik ook vragen over gesteld. Kunnen we dat niet vaker organiseren dan vijf weken in het voorjaar? Dus geen vertraging. We hebben het hier over een schetsontwerp. Wat ik gehoord heb, is dat het ontwerp is besproken met de mensen die er verstand van hebben in het museum. Wat ik graag zou willen is dat het debat met de stad georganiseerd wordt, hoe past dit in onze visie over onze collecties? Daar wil ik het over hebben. En natuurlijk, dit moet geen vertraging opleveren. We moeten door en wat mij betreft stemmen we allemaal voor. Ik zou dat graag zien. Op een enkeling na. Nou ja, die moet het er nog maar eens met de stad over hebben, over de functie van Boijmans. De VOORZITTER (mevrouw Bruin).

Een interruptie van de heer Vonk. Gaat uw gang. De heer VONK (cu). Voorzitter, inderdaad een vraag aan de SP, want ik kreeg het toch niet helemaal helder, ook het antwoord op de belangrijke vraag van de heer Van der Velden. Want het gaat hier niet alleen over een schetsontwerp vandaag. Het gaat om een miljoenenclaim die hier wordt neergelegd. We gaan er nu over besluiten dat wij nog veel meer miljoenen naar dat museum willen pompen. En

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1590

mijn concrete vraag aan u is dan: gaat u ook akkoord met het doorsluizen van die vele miljoenen naar dit Museum Boijmans? Want je kunt ook van het museum houden als je het goedkoper wilt. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Beste collega Vonk. We hebben het in deze raadzaal al heel veel over miljoenen voor Boijmans gehad en al die miljoenen liggen op dit moment in de prullenbak en er komt weer wat bij. Dat is allemaal papieren werkelijkheid. Ons gaat het om het echte museum en dat kost geld en daar hebben wij ook geld voor over, net als de Rotterdammers. Maar wij gaan er na het debat met elkaar aan het eind van de dag over stemmen. En wat ons betreft, en dat ben ik met de heer Van Dommelen eens, is het geen vertraging meer, door, maak van het schetsontwerp onderhand eens een definitief ontwerp. Dan komt het hier weer terug. Dan gaan we het er opnieuw over hebben. Wij willen niet als ambtenaren beginnen bij de middelen. Wat zijn de middelen en kunnen we daar iets leuks voor doen? Wij beginnen bij het doel en daarna gaat het over de inzet en dan over de middelen. U wilt het steeds hebben over de middelen, waarvan al vele door dat voortdurende gepraat erover verdwenen zijn in het afvoerputje. Dat moeten we nu stoppen. We moeten nu door over het doel. En daarna op het eind pas over de middelen. De VOORZITTER (mevrouw Bruin).

Ja sorry mijnheer Coşkun, blijft u nog staan. Een interruptie van de heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel mijnheer Coşkun voor uw gloedvolle betoog en ook de toelichting op het eind erop. Ik was eigenlijk nog wel een klein beetje benieuwd, ter aanscherping misschien op de vraag, hoe kijkt u met name dan op de focus in het schetsontwerp op de ambitie en de focus op de drie delen Henket, Bodon en Van der Steur? De heer COŞKUN (sp). Nou ja, wat ik gezien heb, ziet er aardig uit. Wat ik heb gehoord van deskundigen in het museum en anderen, ziet dat er aardig uit. Maar ik zou dat graag met de hele stad willen bespreken. Is dit wat we willen, want we willen nog veel meer. Ik heb het al genoemd, Museum Rotterdam, andere collecties van de stad, past dit daar dan in en kan het niet gefaseerd? Kan het niet anders? En dan hebben we het uiteindelijk nog wel eens een keer over die middelen, want die middelen zijn er. Rotterdam is een rijke stad in een van de rijkste landen van de wereld. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Mijnheer Coşkun, u kunt weer terug, een interruptie van mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Aanvullend, wanneer gaat u dat dan doen? Over zes jaar bij het definitief ontwerp? De heer COŞKUN (sp). Nee mevrouw Verkoelen, u had moeten luisteren. Ik heb gevraagd aan de wethouder of we dat debat nu kunnen organiseren.

Dat hadden we zes jaar geleden moeten organiseren toen u ook in de raad zat. Toen had u dat kunnen organiseren. Dat zouden we moeten doen en wat mij betreft doen we dat morgen, maar daar heb ik wel u allen voor nodig in de eerste plaats, en vervolgens ook de rest van de stad. Dus doet u mee in dat debat? Bent u bereid u bloot te geven wat voor museum u wilt? De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). En als dat niet gaat gebeuren, wat dan, mijnheer Coşkun? De heer COŞKUN (sp). Ja, dan zijn er verkiezingen in maart 2026 mevrouw Verkoelen. Of u dan nog meedoet weet ik niet. Mevrouw VERKOELEN (50+). Bent u dan tegen? De heer COŞKUN (sp). Tegen wat? Tegen Boijmans? Nooit. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dank u wel mijnheer Coşkun. Dan ga ik door naar de volgende inbreng. Dat is de heer Van Dommelen, daarna de heer Roskam. Gaat uw gang.

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1591

De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, het was wel een mooi understatement van de heer Coşkun net. Zou ik een klein beetje aandacht mogen van de raad? Dank u wel. Een mooi understatement. De heer Coşkun heeft het erover dat we € 360 miljoen uitgeven aan een renovatie. En de heer Coşkun zegt: het ziet er wel aardig uit. Dat vind ik wel een mooi understatement. Vandaag gaan we een principebesluit nemen tot renovatie van ons zo geliefde Museum Boijmans Van Beuningen. Met dit besluit zetten we eindelijk een grote stap naar de heropening van het museum. En daar ben ik het volledig met de heer Coşkun over eens, dat willen wij zo snel mogelijk. Complimenten voor de wethouders dat wij dit besluit vandaag kunnen nemen. Dat lijkt vanzelfsprekend, maar het heeft er lange tijd niet naar uitgezien. Ruim vijf jaar na sluiting van het museum ligt er een schetsontwerp dat wordt gedragen door museum, architect, erfgoedinstellingen en de gemeente zelf, en ik vind dat ze dat knap gedaan hebben. Maar laat ik wel duidelijk maken dat het voor ons, de Rotterdamse VVD, ongelofelijk veel geld blijft. € 359 miljoen. Het is niet te bevatten. Toch zijn wij van mening dat we deze investering moeten doen. Wij zijn dat voor onze stad en voor alle toekomstige generaties Rotterdammers verplicht. De collectie is voor het grootste gedeelte eigendom van ons, van de gemeente Rotterdam.

Het gebouw is eigendom van de gemeente Rotterdam. Collectie en gebouw zijn ons nagelaten door Rotterdammers. We hebben de verplichting en de verantwoordelijkheid naar toekomstige generaties om ons cultureel erfgoed te onderhouden, om de collectie en het gebouw in goede staat na te laten aan onze kinderen en aan onze kleinkinderen. Dit verantwoordelijkheidsgevoel is in het verleden nog wel eens afwezig geweest. Decennialang hebben we het onderhoud van het gebouw laten verslonzen. We hebben nu de kans om onze eigen nalatigheid als eigenaar te herstellen. Laten we het dan nu wel goed doen. Geen goedkoop is duurkoop. Ik was net zo lekker bezig, maar goed. Geen tweede Robbrecht en Daem. Niet over twintig, vijfentwintig jaar weer een nieuwe discussie omdat we het nu niet goed hebben gedaan. We willen nu een fantastisch museum waar we nog decennialang mee verder kunnen, een heel goed onderkomen voor onze collectie en een prachtig museum voor alle Rotterdammers en voor al onze bezoekers. Toch nog even terug naar het investeringsbedrag van € 359 miljoen. We zijn ooit begonnen met een investeringsbudget van € 178 miljoen. In 2021 is dit budget verhoogd naar € 223 miljoen. Een kleine drie jaar verder en het budget staat op € 359 miljoen.

Mijn eerste vraag aan de wethouder is: is dit het nu? Blijft het hierbij? Of gaan we over een aantal jaren met u of uw opvolger in debat over weer een aanvullend budget? Met andere woorden, hebben we de risico's voldoende ingeprijsd en kunt u ons garanderen dat het nu bij dit voorgestelde investeringsbedrag blijft? Dat we nu over een schetsontwerp kunnen besluiten, hebben we voor een groot gedeelte te danken aan een bijdrage van Droom en Daad. Ik wil hier graag nog even bij stilstaan. € 80 miljoen plus een tweetal gebouwen aan de Westersingel, buitengewoon genereus. Realiseren we ons voldoende dat niemand Droom en Daad verplicht deze schenking te doen? Maar ze doen het wel. We hebben het al vaker gezegd, dankbaarheid is hier op zijn plaats. Mijn tweede vraag aan de wethouder: heeft de wethouder al concrete ideeën hoe we onze dankbaarheid vorm kunnen gaan geven? Museum Boijmans Van Beuningen Van der Vorm bijvoorbeeld. Tot slot nog het exploitatietekort van € 2 tot € 2,8 miljoen. We hebben hier tijdens het debat in de commissie uitgebreid bij stilgestaan. Ik heb aangegeven dat ik de verwachting heb dat de museumdirectie een ambitie uitspreekt die past bij een investering van € 360 miljoen, € 359 miljoen om precies te zijn. De wethouder heeft aangegeven alle vertrouwen te hebben dat hij in de komende jaren een sluitende exploitatie kan presenteren.

Mijn derde vraag aan de wethouder: kan de wethouder ons toezeggen dat hij bij de presentatie van het DO, begin 2026 dan ook een sluitende exploitatie kan presenteren? Laten we met deze stap een grote stap richting de zo gewenste heropening van ons zo geliefde Museum Boijmans Van Beuningen zetten. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dank aan de heer Van Dommelen. Daarna heb ik op mijn lijst de heer Roskam staan, in combinatie met de heer Koster daarna, prima. De heer ROSKAM (lr). Goed, hartelijk dank voorzitter. Ik zal het kort houden, want het hele traject duurt al veel te lang. Zoals bekend is de renovatie van Boijmans een buikpijndossier. Niet alleen de kostenoverschrijding, maar ook onze jaarstukken zijn erdoor geraakt. Feit is ook dat het ons pand is. We zijn huisbaas en verantwoordelijk voor de erbarmelijke situatie waar we in gekomen zijn. De vorige periode was er zelfs een gift van € 40 miljoen verspild. Daarom ben ik blij dat onze wethouder nu met een reële begroting komt en geen überoptimistische. Een reële, die ervan uitgaat dat zaken mis kunnen gaan. Daarnaast is er ook nog eens € 70 miljoen binnengehaald als schenking voor de ambitievariant. Want het museum wil groeien. Ze vroegen om ambitie en de wethouder Financiën levert. Echter zie ik dat andere partijen onvoldoende leveren.

Je zou verwachten dat een renovatie van deze omvang en een forse toch wel gulle schenking van Droom en Daad tot een beter exploitabel museum zou leiden.

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1592

Maar een exploitatietekort van € 7 miljoen, € 6,9 miljoen met ambitievariant, een tonnetje extra op een gift die als het geen gift was geweest, de gemeente ruim € 2 miljoen per jaar zou kosten. Wij noemen dat gewoon parels voor zwijnen. Maar goed, we zitten in de schetsfase en de huidige exploitatiecijfers zijn van het niveau bierviltje. Als Leefbaar Rotterdam dienen we daarom de motie van GroenLinks mede in, dus er komt straks een schitterende motie. Collega Kockelkoren zal er meer over vertellen. Puik werk, ik zou voor stemmen, dat raad ik iedereen aan. Want wat ons betreft moet er bij het DO een sluitende exploitatie liggen. En tot die tijd zullen we een vinger aan de pols houden of eenieder in dit traject naar ons idee voldoende inzet heeft gepleegd en zich aan de afspraken heeft gehouden. En bij het DO zullen we ons daar opnieuw over bezinnen. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). En dan de heer Koster. De heer KOSTER (lr). Ja voorzitter, dank u wel. Boijmans moet gestimuleerd worden om meer aan marketing en promotie te doen. Het nieuwe Boijmans moet veel meer bezoekers dan voorheen kunnen trekken. 285.000 bezoekers in 2018 is echt te weinig. Daarom steunen wij de motie zoals mijn collega Roskam net heeft gemeld.

Wij zijn ons er echt van bewust dat dit de nodige creativiteit en innovativiteit zal eisen van het museum en daarom doen wij zelf ook een duit in het zakje. Wij komen met de motie 'Den Haag? In Rotterdam hangt het beter!' Het gaat om het volgende: Het Mauritshuis heeft in 1946 25 schilderijen van Abraham Bredius geërfd onder de voorwaarde dat deze stukken altijd op zaal moeten hangen. Onder deze schilderijen zijn een aantal beroemde Rembrandts en een paar Jan Steens. Ze hangen echter al jaren niet meer alle 25 op zaal. De erven van Bredius hebben recent een procedure aangespannen tegen het Mauritshuis om de schilderijen terug te krijgen en die zaak lijkt bij voorbaat niet kansloos. De erven hebben ook laten weten dat ze de stukken niet willen verkopen. Daarom verzoeken wij het college in gesprek te gaan met de erven van Bredius en met Boijmans om te onderzoeken of de 25 topstukken uit het Mauritshuis een betere plaats kunnen krijgen in het nieuwe Boijmans. Voorzitter, ik ga geen uitspraak doen over de kans op succes om deze topstukken daadwerkelijk naar Rotterdam te halen. Maar ik moest wel denken aan die uitspraak die daar boven staat: 'Audendo atque agendo res romana crevit'. Vrij vertaald betekent dat: door te wagen en te doen is de Romeinse staat, in dit geval dus Rotterdam, groot geworden. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). U heeft een interruptie van de heer Van Dommelen.

De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Ja voorzitter, ik word hier echt ontzettend blij van. Ik merk nu dat Leefbaar Rotterdam zo'n fan van het museum is geworden dat ze zelfs al meedenken over uitbreiding van de collectie. Complimenten, een prachtige motie, ik word hier helemaal vrolijk van. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Ja voorzitter, ik ben pas net terug hier in de raad. Meestal stonden zes man van de linkerkant op. Ik zie dat nu niet gebeuren. Dat kan zo meteen nog altijd. Dus ik sluit gewoon af. Voorzitter, de gemeenteraad zal zo naar alle waarschijnlijkheid instemmen met de verbouwing. Het geld van Droom en Daad komt eraan. Op deze plaats, mijnheer Van Dommelen was mij net voor, ik vind dat we daar best een dankjewel voor mogen zeggen. Een zeer genereus bedrag, dank u wel ook namens ons. Nu is Boijmans aan zet om zodra de verbouwing gereed is, en liefst een beetje van tevoren, er een groot succes van te maken. Actie. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Koster heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Den Haag? In Rotterdam hangt het beter! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 3 oktober 2024 ter bespreking van 6.1 Het herziene voorstel tot een scenariokeuze renovatie Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - het Haagse Mauritshuis in 1946 25 kunstwerken heeft geërfd onder de voorwaarde dat deze altijd "op zaal" zouden hangen; - de erfgenamen het recht hebben de kunstwerken terug te eisen als deze afspraak niet wordt nagekomen;

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1593

-

het Mauritshuis deze afspraak niet is nagekomen; de erfgenamen onlangs een dagvaarding hebben gestuurd naar het Mauritshuis om de kunstwerken terug te eisen; de erfgenamen in een interview met NRC hebben aangegeven geen intentie te hebben de kunstwerken te verkopen;

overwegende dat: - de renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen een uitstekende kans biedt om deze topstukken op een waardige manier tentoon te stellen; - Rotterdam en Museum Boijmans met deze 25 topstukken nog meer nationale en internationale bezoekers zouden kunnen trekken; - deze kunstwerken een belangrijke bijdrage kunnen leveren aan het verhogen van de bezoekersaantallen van Boijmans; - hogere bezoekersaantallen kunnen bijdragen aan het oplossen van eventuele exploitatieproblemen van het museum; - Museum Boijmans, de erven van Abraham Bredius een waardige plek kan bieden om deze collectie te presenteren in het vernieuwde museum; verzoekt het college: - Museum Boijmans Van Beuningen te vragen in gesprek te gaan met de erfgenamen van Abraham Bredius met als doel te onderzoeken of de 25 topstukken uit het Mauritshuis beter tot hun recht zouden kunnen komen in het vernieuwde Boijmans; - de resultaten van dit gesprek te delen met de gemeenteraad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. G.F.E. Koster en T. Roskam De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dank aan de heer Koster. De volgende op mijn lijst is de heer Vonk. De heer VONK (cu). Dank voorzitter. In de collectie van Boijmans zit een beroemd schilderij, 'De Toren van Babel' van Bruegel.

Het verwijst naar een Bijbelverhaal over mensen die een project beginnen met ambities die tot in de hemel reiken. En uiteindelijk gaat die ultieme inspanning om als mensen de hemel te bestormen ten koste van de samenleving. Die valt uit elkaar. Aldus het verhaal. Voorzitter, vandaag vliegen de miljoenen ons om de oren om koste wat kost een museum te realiseren met ambities die tot in de hemel reiken. Maar onze poging om de hemel te bestormen gaat ook nu ten koste van die samenleving. Dat leert ons ook die kille begroting die al boven de markt hangt en die minder ruimte geeft aan samenleven, preventie en kleinschalige burgerinitiatieven. Zo valt de stad uit elkaar. Het contrast kan ook niet groter. Het debat dat we hadden bij de Voorjaarsnota, serieuze gezichten, er was weinig geld, er moesten pijnlijke keuzes gemaakt worden. En ja, dan raakt dat ook de Rotterdammer. En dan vandaag over Boijmans. Het kan niet op en er kan zelfs meer bij. En zelfs voor de SP kan alles, want we zijn een rijke stad. Het contrast kan niet groter en het is ook niet uit te leggen. Als politiek betekent keuzes maken dan is vandaag een belangrijk moment om te laten zien waar ons hart zit en waar onze politieke ambities liggen.

Het is niet uit te leggen dat we vandaag ja zeggen tegen zo'n ongekend grote investering om museumstukken tentoon te kunnen stellen, om vervolgens in november een begroting vast te stellen met pijnlijke keuzes voor Rotterdammers. Mensen die het al zwaar hebben en steun en onderlinge solidariteit zo hard kunnen gebruiken. Het is niet uit te leggen dat we steeds maar weer akkoord gaan met hogere bedragen voor Boijmans. Zelfs als de filantroop miljoenen meebetaalt, betekent het dat we nog weer meer geld moeten gaan inleggen voor Boijmans, en in november met een uitgestreken gezicht gaan melden dat er gesneden moet worden in de zorg aan de jongste Rotterdammers. Om de begroting sluitend te krijgen moet er geofferd worden. Het is niet uit te leggen dat we zoveel geld in één museum stoppen, terwijl we gistermiddag en -avond een keur aan culturele initiatieven langs kregen die vrezen dat wij ze binnenkort de nek omdraaien. Voorzitter, op het schilderij van Bruegel zie je dat rondom de Toren van Babel de omgeving kaalgeslagen was. In de schaduw van een megalomaan museum groeit weinig. Dit verhaal is niet uit te leggen.

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1594

De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Ja, dank u wel dat u zelf ook stopt. Een interruptie van de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, ik vind het een interessant betoog, maar ik zou het in ieder geval voor mijn begrip prettig vinden dat we schijnbare tegenstellingen proberen te voorkomen. Misschien kunt u proberen onderscheid te blijven maken tussen investeringen en reguliere uitgaven. Dat maakt in ieder geval het verhaal een stuk beter te volgen, in ieder geval voor mij. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, zoals ik zei, het verhaal is niet uit te leggen, maar als je probeert om het verhaal uit te leggen als volgt, dat dit allemaal investeringen zijn die straks via een kostprijsdekkende huur allemaal weer terugkomen naar Rotterdam, dan draait u de Rotterdammer echt een rad voor de ogen. Het gaat ook ten koste van nu. Het gaat ook ten koste van de exploitaties van straks. Daar kan ik vele voorbeelden van geven, maar bijvoorbeeld die incidentele middelen, waar nu ook een bedrag voor wordt gevraagd, die zijn we gewoon kwijt. En daar hadden we ook heel veel goede dingen mee kunnen doen. Dit verhaal is niet uit te leggen. Het is ongeloofwaardig, het is totaal onverantwoord, zoals de Toren van Babel. Voorzitter, tot slot dien ik twee moties in, misschien tegen beter weten in.

De eerste motie '€ 223 miljoen is genoeg', stelt dat we ons nu voor de verandering een keer moeten houden aan de eerdere afspraak om vast te houden aan de reeds royale bijdrage van € 223 miljoen uit december 2021. En de tweede motie die ik wil gaan indienen, en dan kan gereageerd worden, 'Gemeente geen pinautomaat voor Boijmans'. Daarin spreken we uit dat de gemeente niet het risico van exploitatieverliezen van het museum ook nog eens gaat opvangen. Want het kan toch niet zo zijn dat we gaan bouwen aan een museum in de wetenschap dat we na opening jaarlijks miljoenen moeten bijleggen? Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Er gaan er heel veel staan. Eerst een interruptie van de heer De Haan, daarna de heer Van Dommelen, daarna de heer Van der Velden. Gaat uw gang. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Dan is toch mijn vraag aan de heer Vonk, en misschien heb ik het een klein beetje tussen de regels door gelezen, maar wat is dan uw alternatief? Wat wilt u dan? Een scenario zonder ambitie, waar we, als we dat zouden uitvoeren, over een X aantal jaar toch weer aan zouden moeten kloppen omdat we voor de volgende uitdaging staan voor het Museum Boijmans? Is dat dan uw keuze? Het gebouw laten versloffen en daarmee eigenlijk de facto ook de collectie laten versloffen? De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Gaat uw gang. De heer VONK (cu).

Voorzitter, wat we moeten doen is helder. Wij moeten zo snel mogelijk uit die fuik. Die fuik waar we het in 2021 al over hadden, dat we erin gingen zwemmen. Dat we er niet meer uit konden komen en dat we alleen nog maar konden tekenen bij het kruisje. We moeten zo snel mogelijk uit die fuik. Daarom ook deze moties om grenzen te trekken aan bedragen, en zeggen: dit zijn de bedragen die we hebben en voor dat bedrag kunnen we wat gaan doen. En als je dan meer wilt, dan hebben we dat bedrag gewoon niet. Dat is wat iedere gewone gezonde Rotterdammer ook weet. Dat als je € 10,00 in de portemonnee hebt, je geen € 11,00 kunt uitgeven. Zo moeten we gaan redeneren. Dit is ons bedrag, dit kunnen we ervoor doen. Andere partijen uitnodigen om mee te doen en als die niet mee willen doen, is dat het bedrag. Maar niet ons op deze manier gaan rijk rekenen. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Ik had de heer Van Dommelen eerst op mijn lijst staan en daarna de heer Van der Velden. De heer Van der Velden, gaat uw gang. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u voorzitter. Ja, mijnheer De Haan van D66 maakt er een karikatuur van, want er ligt gewoon een basisplusscenario. Dus we laten helemaal geen gebouw versloffen als we kiezen voor een basisplus. Met dat basisplusscenario heb je ook gewoon een goed gebouw goed onderhouden. Ik heb nog een vraag aan mijnheer Vonk.

Ik hoor u in de motie zeggen: een bedrag van € 223 miljoen, maar volgens mij ligt er nu voor basisplus van € 262 miljoen. Begrijp ik dan dat u weer terug wilt naar de € 223 miljoen?

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1595

De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Vonk. De heer VONK (cu). Deze motie is vooral bedoeld om inderdaad in herinnering te roepen waar wij ooit stonden in 2021 en wat we toen ook zeiden. Eigenlijk wilden we toen al niet meer en daarom willen we nu dit aanhouden. Maar de eerlijkheid gebiedt te zeggen dat ik dit een terechte opmerking vind en ik laat het ook nog wel even van het debat afhangen. Wij willen graag een streep trekken. Waar we die precies willen, hangt ook een beetje af van het debat. Daarom wilden we eerst terug naar die € 223 miljoen. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dank, en ik denk dat de heer De Haan wil reageren op de heer Van der Velden. De heer DE HAAN (d66). Ja, deels, en daarmee ook op de heer Vonk. Want ik denk dat de heer Van der Velden het antwoord al gaf, dat de basisplusvariant ook al aanzienlijk is toegenomen qua kosten. De streep die de heer Vonk trekt, het is prima dat hij die streep wil trekken, maar dat betekent in mijn ogen wel degelijk een bedrag waarvoor we het echt niet meer gaan redden en op die manier ook het ensemble laten versloffen. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dank u wel. Dan de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter. Ik heb wel moeite met de manier waarop de heer Vonk dit debat voert. U houdt, vind ik echt serieus, de burger gewoon voor de gek.

In uw opinie afgelopen week had u het zelfs over een investering van € 400 miljoen. Ik wil u wel even meenemen wat de gemeente wil investeren in het gebouw, € 270 miljoen, geen € 400 miljoen. Dat is € 130 miljoen minder. En dan hebben we het over het ambitiescenario. De heer Van der Velden zegt terecht: we hebben nu twee scenario's voorliggen. We hebben het ambitiescenario en we hebben het basisplusscenario. We kunnen wel terug naar € 223 miljoen, we kunnen ook terug naar het oorspronkelijke bedrag, maar daar krijgt u niets voor. Dus als we deze discussie willen voeren, waar ik op zichzelf helemaal geen moeite mee heb, laten we dan wel de discussie voeren over reële vergelijkingen, reële bedragen. En dan kunnen we een serieuze discussie voeren, basisplus of ambitie. Dat is volgens mij zoals we het ook aan de Rotterdammers verplicht zijn. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, ik moet even een klein beetje glimlachen, maar dat komt natuurlijk ook omdat we de discussie in 2021 hier hebben gevoerd. Precies zo. En toen ging het over precies dezelfde dingen. Het enige verschil is dat nu de bedragen alweer een stuk hoger zijn, wat we toen ook voorspeld hadden. En ik vind het ook heel bijzonder, en daarmee draait u ook een rad voor ogen voor alle Rotterdammers, als u zegt dat het bedrag dat er nu ligt, het bedrag zal zijn.

Want als we één ding zeker weten, één ding weten we zeker, het bedrag dat er nu ligt, zal niet het bedrag zijn dat we uiteindelijk aan Boijmans gaan uitgeven. Het bedrag zal hoger zijn. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, ik vraag me dat af voorzitter. In het debat in de commissie heeft de wethouder nadrukkelijk aangeven dat hij alle risico's heeft ingeprijsd. Ik heb net nog eventjes gevraagd of hij dat wil bevestigen. Sorry. Ik zal nog wat harder praten. De wethouder heeft nadrukkelijk aangegeven in het commissiedebat dat alle risico's zijn ingeprijsd, dat hij de risico's serieus heeft ingeprijsd. Ik heb het hem net nog gevraagd in mijn bijdrage en ik hoop daar dadelijk een bevestigend antwoord op te krijgen. Is het dit nu? Laten we dan ook gewoon uitgaan van wat de wethouder hierover zegt en niet zeggen: ik weet één ding zeker, het wordt allemaal meer en meer en meer. Dat vind ik eerlijk gezegd niet helemaal zuiver. Maar dan toch terug. Waar gaan we het nu over hebben, een investering van € 223 miljoen waarvoor we niets krijgen. Dat weet u ook. Dan krijgen we gewoon niet eens de renovatie rond. En de verduurzaming krijgen we niet rond. Of gaan we het hebben over het basisplusscenario en het ambitiescenario? Waar wilt u het nu over hebben? De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Vonk.

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1596

De heer VONK (cu). Voorzitter, ik wil zoveel mogelijk weer terug naar die uitgangspunten die we als raad hadden uitgesproken en wat ons betreft, lag die € 223 miljoen daar zo dicht mogelijk bij. Maar als inderdaad blijkt dat er bedragen zijn bij gekomen die het basisplusscenario mogelijk maken, kunnen we die grens nog een beetje oprekken. Dan kan ik in de tweede termijn dat bedrag nog een klein beetje aanpassen. Wat ik wil is dat we met elkaar een grens trekken en ik ben er eerlijk gezegd verbaasd over dat ook u met uw achtergrond werkelijk denkt, een vraag stelt over: gaat het nog meer worden? Terwijl natuurlijk iedereen die iets van projectmanagement weet, iedereen die iets van dit soort grote projecten heeft meegemaakt, natuurlijk weet: dit gaat altijd meer worden. Die risico's kunnen wij niet nu al volledig voor honderd procent afdekken. Dat is onmogelijk, maar dat weet u zelf ook. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Nou ja, misschien is het te klein hoor, in dit vergelijk, maar ik wil u toch wel een project benoemen dat goedkoper is uitgekomen dan begroot, de Tweede Maasvlakte bijvoorbeeld. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Vonk, uw microfoon. De heer VONK (cu). Voorzitter, deze discussie gaan wij hier niet serieus voeren. Als u één voorbeeld noemt kan ik er tien noemen.

Wat krijgen we dan voor debat? De VOORZITTER (mevrouw Bruin). En daar wil de heer Van Dommelen toch op reageren. Gaat uw gang. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, u zegt: alle projecten lopen uit de rails. Ik geef u één voorbeeld van een project, toch best wel een vrij fors project, de Tweede Maasvlakte. Ik hoor mevrouw Verkoelen overigens zeggen: daarom wil ik ook een derde Maasvlakte. Daar ben ik het volledig mee eens. Maar de Tweede Maasvlakte is gewoon goedkoper uitgekomen dan begroot, dus laten we nu niet zeggen dat elk project uit de klauwen loopt. Dit project overigens in het verleden wel. En dat nu een terechte vraag is: hoe kijkt de wethouder ertegen aan? Welke risico's ziet hij nog gebeuren, kan het uit de klauwen lopen of niet? En dat is een terechte vraag. Maar laten we niet allemaal veronderstellingen maken op basis van onderbuikgevoel. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, we hadden inderdaad de Tweede Maasvlakte. We hadden de Hoekse Lijn. En zo kunnen we er nog wel een aantal… over fuik gesproken. Zo kunnen we lekker doorgaan met uitwisselen. Maar als je dit voorstel leest en je ook leest welke risico's er al worden onderkend, bijvoorbeeld het risico dat mogelijk bij het begin, de eerste jaren de exploitatie niet dekkend zal zijn. Een risico. Maar zo zijn er meer risico's die nu al worden onderkend.

Sterker nog, in het voorstel staat zelfs dat de precieze afspraken met de filantroop nog moeten worden gemaakt, omdat er nog te veel interpretatieverschillen zijn over datgene wat is afgesproken. Allemaal risico's. Dus met dat soort risico's al in je voorstel kun je toch niet serieus denken dat het hierbij gaat blijven? De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Van Dommelen en daarna de heer Van der Velden op de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, mijn laatste opmerking. Volgens mij is de overeenkomst met de filantroop aan ons gepresenteerd in de kluis, dus volgens mij is er niet meer zoveel onduidelijk. En ik heb nog één voorbeeld. Rotterdam Centraal, ook binnen budget gebleven. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Wilt u daarop reageren? Nee? Dan de heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u. Ik heb een vraag aan mijnheer Van Dommelen. Ik denk dat de wethouder in het vorige debat, was dat in de raad of de commissie, dat weet ik even niet meer uit mijn hoofd, zei dat er bij die € 359 miljoen van uit wordt gegaan dat daar alle tegenvallers zo'n beetje in zitten. Maar ik heb een vraag aan mijnheer Van Dommelen. Stel nu dat de wethouder straks zegt: ik kan die € 359 miljoen niet garanderen, het kan nog wel eens hoger worden. Zou dat het stemgedrag van de VVD dan veranderen?

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1597

De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Een goede vraag, maar ik stel voor dat we deze discussie gewoon voeren zodra de wethouder een antwoord heeft gegeven, want dan hoeven we geen stel-datdiscussies te voeren. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dan nog een opmerking. De heer Van Dommelen zegt het al heel juist. Er wordt een schenking gedaan aan Rotterdam door een filantroop. Alleen mag de Rotterdammer de schenkingsregeling niet zien. Die is alleen voorbehouden aan een beperkt aantal en mijnheer Van Dommelen zegt het al: die ligt in de kluis. Maar als volksvertegenwoordiger heb je ook een functie naar je inwoners toe. En die ontbreekt. Want die kunnen dat niet zien. Die schenking is niet transparant. Wat voor voorwaarden hangen eraan vast? Geen flauw idee, zal de Rotterdammer zeggen. Ik weet het niet. Dus zo transparant is die schenking niet. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). Dat is geen vraag aan u mijnheer Van Dommelen, dat is een statement van de Partij voor de Dieren. De VOORZITTER (mevrouw Bruin). De heer Vonk heeft de volgende moties ingediend. Motie 2.

Renovatie en verbouwing Museum Boijmans: 223 miljoen is genoeg! "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 3 oktober 2024 ter bespreking van de herziene scenariokeuze Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - de gemeenteraad in december 2018 heeft ingestemd met een restauratie en verbouwing met een totaal investeringsbudget van € 223,5 miljoen – waarvan € 55 miljoen uit de markt zou moeten komen – plus incidentele kosten € 23,2 miljoen; - op 20 februari 2020 de gemeenteraad, door een vrijwel unaniem aangenomen motie, het college heeft opgedragen het financiële tekort op het ambitiescenario niet te compenseren met gemeentelijk geld; - de gemeenteraad in juli 2020 heeft besloten tot een taakstellend investeringsbudget van € 169 miljoen (prijspeil einde werk) plus eventuele externe bijdragen om ambities te verwezenlijken; - de gemeenteraad in december 2021 het projectbudget heeft vastgesteld op € 223 miljoen (prijspeil einde werk) zonder dat duidelijk was hoe de ambities betaald zouden worden; - het college nu – bijna 3 jaar na het vorige besluit – opnieuw vraagt om ophoging van het financiële kader, tot maar liefst € 359,2 miljoen – waarvan in totaal € 89 miljoen externe bijdragen – plus incidentele kosten van inmiddels € 51,5 miljoen; - de gemeenteraad keer op keer wordt geconfronteerd met nieuwe voorstellen waarbij het college telkens om tientallen miljoenen euro's

extra vraagt; - het op vele punten in de stad financieel piept en knarst en vele culturele en maatschappelijke organisaties de tering naar de nering moeten zetten; overwegende dat: - het niet is uit te leggen dat tal van culturele en maatschappelijke organisaties onder druk van (relatief marginale) bezuinigingen in de knel komen, terwijl het college telkens meer miljoenen vraagt voor de renovatie van Boijmans; - het niet is uit te leggen dat het al jaren niet lukt om een goed, betaalbaar, functioneel en exploitabel museumontwerp te maken en uit te voeren voor het met de gemeenteraad overeengekomen budget; - het niet is uit te leggen dat met een enorme gift van € 80 miljoen er nog eens tientallen miljoenen bij moeten; - het niet duidelijk is 'of dit het nu echt is' en er geen nieuwe investeringsverzoeken komen, of dat een volgende keer weer om meer geld gevraagd wordt; spreekt uit dat:

raadsvergadering van 3 oktober 2024

Notulen pagina

1598

-

het onaanvaardbaar is dat er nog meer gemeentelijk geld naar de restauratie en verbouwing van het museum gaat; het eerder door de raad vastgestelde projectbudget van € 223 miljoen te zien als een in alle opzichten definitief taakstellend plafond;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk, P.J.H.D. Verkoelen en R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 3. Gemeente geen pinautomaat voor Boijmans "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 3 oktober 2024 ter bespreking van de herziene scenariokeuze Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - op basis van het voorstel van het college een museum gebouwd zal worden met een fors exploitatietekort van, naar sommige schattingen, enkele miljoenen euro's per jaar; - het college dat tekort met scala aan extra dekkingsmaatregelen probeert terug te dringen; - het onduidelijk is of deze maatregelen daadwerkelijk het gewenste effect zullen hebben; - het op vele punten in de stad financieel piept en knarst en vele culturele en maatschappelijke organisaties de tering naar de nering moeten zetten; - het initiatiefvoorstel 'Cultuurfinanciering' van VVD, D66 en PvdA pleit voor culturele instellingen die zichzelf bedruipen; overwegende dat: - substantiële giften voor het ambitiescenario zouden moeten leiden tot een beter te exploiteren museum met een lagere exploitatielast en niet tot meer structurele lasten voor de gemeente; - het college blijkens zijn voorstellen vooral gezocht heeft naar dekkingsmaatregelen, niet naar mogelijkheden om het exploitatieplaatje te verbeteren; - een jaarlijks terugkerend tekort van mogelijk enkele miljoenen – wat door de gemeente zou moeten worden