20240709 en 20240711- Notulen van de raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 9 juli 2024 Notulen van de raadsvergadering van 9 juli 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 11. Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb, met dien verstande dat het voorzitterschap van 23.48 uur tot 00.08 uur is waargenomen door de heer G.J. Engberts Tegenwoordig zijn 45 leden, namelijk mevrouw D.A. van Groningen, de heer T.S.J. Coşkun, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer J.M.D. de Waard, de heer M. Verhoef, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw M.S. Abrahamse, de heer S. Soytekin, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer R.N. Dahoe, de heer T. Roskam, de heer M. Crielaard, de heer A.R. Oostdijk, de heer D.P.A. Tak, mevrouw M.S.S. de Jong, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer G.J. Engberts, mevrouw M.Y. Morkoç, de heer M.H. Biljoen, mevrouw L.S. Vlieger, mevrouw A. Kockelkoren, de heer S.M. Bonte, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw S. Reitema, de heer T. de Haan, mevrouw S. van de Peppel, de heer T.J. Vonk, de heer F. Elbay, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw J.M. Nunnely, de heer E.P.J. Verweij, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer D.J. van Dommelen, de heer S.J.C. Becker, de heer T. Kind, de heer M.R. van Campenhout, mevrouw I. Elfilali, de heer G.F.E. Koster , de heer S. Ceulemans, de heer Van Schaik, de heer J.

Vicario en mevrouw D. Yildirim Afwezig is: mevrouw J. Bokhove Namens het college zijn tegenwoordig: Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening

De VOORZITTER. Goedemorgen, mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen? Ik open deze vergadering en heet de raadsleden van harte welkom. Ook een welkom aan degenen die op een afstand de raadsvergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media, onze ambtenaren en ook de mensen op de publieke tribune, hartelijk welkom. Ik heb bericht van verhindering ontvangen van mevrouw Bokhove. Zij is afwezig in verband met privéomstandigheden. Ook de heer Van Schaik is afwezig. Aan het begin van deze vergadering wilde ik u nog het volgende meedelen. Het is goed dat u weet dat in het huis van wethouder Achbar afgelopen dagen brand is geweest. Hij en zijn gezin werden dit weekend geconfronteerd met een afschuwelijke brand in de woning. Wij wensen hen daarbij veel sterkte met alles wat daarbij komt kijken. Politie en justitie hebben mij verzekerd dat het onderzoek voortvarend ter hand wordt genomen. Wij hopen dat zij erin slagen om degene die dit op zijn geweten heeft te kunnen achterhalen en ook te kunnen vertellen wat daar het motief achter is. Tot op dit moment is over het motief en over de reden niets bekend, maar het onderzoek wordt voortvarend opgepakt. Ik denk dat het goed is als wij vandaag allemaal rondom onze wethouder gaan staan en hem daarbij sterkte wensen. (Applaus.) 1.1

Afscheid van de raadsleden Coenradie en Van Drunen en van wethouder Karremans

De VOORZITTER. Dan hebben we nu het afscheid van een drietal mensen die ons gaan of al hebben verlaten, de heer Van Drunen, mevrouw Coenradie en wethouder Karremans. Ik ga de toespraken doen vanaf het spreekgestoelte. Het is overigens goed dat u weet dat ik voor de orde eerst de drie toespraken achter elkaar zal doen en tussendoor ook de beroemde 'it takes two to dance'-beelden zal uitdelen. Daarna zal de nestor spreken en daarna doen we nog de installatie van een raadslid en daarna schorsen we voor felicitaties et cetera. Dat doen we maar één keer. Dat scheelt een heleboel tijd. Als u dat goedvindt, doen we dat. Goed zo.

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1109

Als eerste heb ik de eer de heer Van Drunen toe te mogen spreken. Beste aanwezigen, na vier jaar raadslid te zijn geweest neemt de heer Van Drunen vandaag afscheid. De reden hiervoor is een nieuwe baan die hij niet kan combineren met het lidmaatschap van de gemeenteraad van Rotterdam. U werd op 12 maart 2020 geïnstalleerd in deze raadzaal. Dit bleek het begin van een aparte tijd. Natuurlijk omdat u een nieuw gemeenteraadslid was, maar ook omdat dit voor een tijd een heel rare periode heeft ingeluid van het beëindigen van fysieke gemeenteraadsvergaderingen als gevolg van corona. Half maart maakte de COVID-19-pandemie opmars in ons land. Ik herinner mij dat ik prompt ’s avonds de raadsvergadering moest stoppen en ook moest aankondigen dat de dag daarna de markt ook niet zou doorgaan. Zodoende moesten er vele maatregelen genomen worden om besmettingen in te dammen. Een bizarre periode waarin wij dagelijks werden geconfronteerd soms met dertig, veertig, vijftig doden in onze stad. Zo vond u zichzelf de eerstvolgende gemeenteraadsvergadering achter uw computer in plaats van in deze zaal, want het besturen van de stad moest natuurlijk gewoon doorgaan, maar dan wel vanaf een afstand alle besluiten genomen. U moest uw mederaadsleden dan ook leren kennen via een klein schermpje, niet het makkelijkste begin.

Maar ruige zeeën maken begenadigde schippers zeggen ze dan, en tijdens deze bijzondere periode hield u altijd uw hoofd koel. U straalde rust en zekerheid uit, iets wat wij in deze periode en in de periode hierna goed konden gebruiken. Ik heb altijd het gevoel gehad dat u al langer raadslid was dan in werkelijkheid het geval was. Zo geconcentreerd en afgewogen ging u te werk. Weinig dingen lijken u van uw stuk te kunnen brengen, al heeft u ook tegenslagen moeten doorstaan. Als woordvoerder op mobiliteit heeft u vorig jaar veel kritiek moeten incasseren over het invoeren van betaald parkeren in IJsselmonde. De achterban van uw partij op die plek was daar erg ontstemd over, maar het liep goed af. Goed, hierna nam u een stap terug door te stoppen als fractievoorzitter van uw partij. Dit zal geen gemakkelijk besluit zijn geweest en ik weet dat de kritiek u niet in de koude kleren is gaan zitten. Maar u moet het zo zien: u kunt op een berg, en ik weet van bergen veel meer dan u waarschijnlijk, niet altijd in zijn derde of in zijn vierde of vijfde versnelling vooruit. Soms moet je terugschakelen naar de eerste versnelling. En dan is het ronkend, maar je komt het beste naar de top. Zo gaat dat dan wel. Als je doorgaat in de hoogste versnelling breek je je versnellingsbak en kom je niet aan de top. Schakel je terug, dan kom je wel aan de top. En het gaat gebeuren.

U bracht nuance in de Rotterdamse politiek en besefte als geen ander dat politiek soms draait om concessies, soms om compromissen, maar soms ook om volhouden en niet toegeven. Alle drie de aspecten van de politiek zaten goed in uw bakje. Geen luchtkastelen, maar eerlijk praten over de plannen voor onze stad. Daar stond u voor en daar staat u nog steeds voor. Ook in de commissies werd uw inbreng gewaardeerd. Op het gebied van mobiliteit beschikt u over veel dossierkennis en zei u vaak rake dingen. Hier is veel waardering voor. Vanuit de andere commissieleden is mij dat ook overgebracht. Zo hebben schriftelijke vragen van u kortgeleden nog gezorgd voor de Rotterdamse taxiaanpak. Rotterdammers die ’s nachts de taxi nemen, moesten soms absurde bedragen betalen aan taxichauffeurs en dankzij uw oplettendheid ligt er nu een plan om dit aan te pakken. En waarschijnlijk als gevolg van die motie is een zekere wethouder Karremans ook ’s avonds gaan rijden met de taxichauffeurs en kwam hij erachter dat er ook veel inbraken waren in de taxi’s. En zo bezorgde u mij via een U-bocht toch veel werk. U zult ook gemist worden als plaatsvervangend voorzitter van de commissie Mobiliteit, Haven, Economie en Klimaat. Wanneer de heer Van Dommelen niet beschikbaar was, vervulde u deze functie met heel veel inzet en veel energie.

Met grote kennis van de procedures gaf u leiding aan deze vergadering, waarbij u met uw karakteristieke, soms droge humor, dat is op zichzelf ook helemaal niet erg, dat er ook mensen humor hebben die alleen door henzelf wordt begrepen, er zijn nog meer mensen die daar last van hebben, maar dat was altijd wel een mooi moment om dan ook de zachtheid in het debat in te brengen om ook soms de malle kant van ons bestaan als mensen te leren inzien. En zo wist u altijd wel het debat op een leuke manier ook te beëindigen. Mede namens de raad wil ik u bedanken voor uw inzet de afgelopen jaren en ik vind het fantastisch dat u nu gaat werken bij een club die ik zelf samen met nog een collega uit Den Haag met heel veel inzet heb opgericht in 2010. Uw inzet van de benodigdheden op lokaal niveau en wat de burgers op lokaal niveau nodig hebben als het gaat om mobiliteit brengt u mee naar dat apparaat, dat de MRDH gaat zijn voor u. Daarmee hopen we dat die inzichten door zullen werken in de manier waarop ook aldaar besluiten worden genomen ten bate van de burgers in onze stad en regio. Hartelijk dank voor uw inzet. (Applaus.) De afscheidnemers krijgen straks nog de mogelijkheid om iets terug te zeggen. Ze hebben dus bedenktijd om nog iets terug te slaan. Doorgaans zit ze recht voor mij en kunnen we de mimiek met elkaar delen, maar vandaag zit ze achter mij.

Vandaag nemen we ook afscheid van Ingrid Coenradie als gemeenteraadslid. Ze vertrekt naar Den Haag om het mooie ambt van staatssecretaris van Justitie en Veiligheid te gaan dragen. Binnen twee jaar van gemeenteraadslid naar fractievoorzitter en nu staatssecretaris. Dat noemen we een

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1110

bliksemcarrière. Dat u zo snel carrière maakt, is een understatement, hoewel u als raadslid waarschijnlijk toen u hier binnentrad daar nog geen rekening mee had gehouden. Hoewel u al wat eerder politieke ervaring had, verscheen u redelijk uit het niets op de politieke agenda in het Rotterdamse en daarmee werd u ook een van de spelers op het toneel van de Rotterdamse politiek. In 2022 kwam u binnen als nummer twee op de lijst van Leefbaar Rotterdam. Een hoge plek, waar veel vertrouwen uit sprak. Veiligheid was voor u de reden om de politiek in te gaan, bijdragen aan de veiligheid van onze stad. Een intrinsieke motivatie die voortkomt uit persoonlijke ervaringen. Als echte Rotterdamse, geboren en getogen op Rotterdam-Zuid, kent u de stad als geen ander. Helaas heeft u zich niet altijd veilig gevoeld in onze stad. In een openhartig interview in het Algemeen Dagblad vorig jaar, vertelde u over uw vervelende ervaring op het gebied van aanranding, intimidatie en andere vormen van ongepast gedrag in de openbare ruimte. U heeft veel meegemaakt in uw leven. U laat het geen anker zijn, maar een drijfveer om te zorgen dat anderen dit niet hoeven mee te maken. Als kind werd u geïnspireerd door Pim Fortuyn.

Na zijn dood liep u mee met de stille tocht en zong "You’ll never walk alone" voor dit stadhuis, niet wetende dat u twee decennia later net als hij fractievoorzitter zou worden van Leefbaar Rotterdam. Het kan verkeren. De Leefbaar-jas zat u dan ook als gegoten. U wist heel goed hoe u het geluid van uw achterban moest vertolken in deze zaal. De Rotterdammer kon bij u terecht met zijn zorgen of vragen. Of het nu ging over het openbaar vervoer, cameratoezicht of explosies, mensen konden bij u terecht. En altijd kwam weer dat ene woord terug waar u het allemaal voor doet: veiligheid, veiligheid, veiligheid, veiligheid. Wellicht heeft niemand bijgehouden hoe vaak ik het woord veiligheid heb gezegd in de speech tot nu toe, maar dit is niet voor niets. Het onderwerp is voor u belangrijk en u draagt het diep in uw hart. Tijdens debatten was u altijd scherp, fel en direct in de meest Rotterdamse zin van het woord. U heeft mij ook meermaals als burgemeester, portefeuillehouder Veiligheid, het vuur na aan de schenen gelegd. Tijdens onze debatten in de commissie ging dat er soms heel hard aan toe. We waren soms ook echt aan elkaar gewaagd, waarop u zich dan vervolgens over mij beklaagt in de krant: waar doe ik het dan allemaal voor, als de burgemeester nergens oren en ogen voor mij heeft? Wel mevrouw Coenradie, ik heb vaak gezegd dat u soms dingen vroeg die bij wet niet konden.

En nu gaat u zelf over de wet. Ja, ik kijk met veel belangstelling uit naar de toekomstige burgemeester en de ruimte die die in de wet gaat krijgen om alles wat u wilde realiseren in de afgelopen jaren, gerealiseerd te krijgen. Het is zo gebeurd. Want u sprak altijd uit uw hart en daar zit passie in, daar zat betrokkenheid en er zat ook medemenselijkheid in. Niets dan dat. En dat er soms tegen de grenzen van het kunnen wordt aangelopen, dat vond u regelmatig echt moeilijk te accepteren. Ik snap dat en dat gold niet alleen voor u, het geldt ook voor andere raadsleden en het geldt voor mij als burgemeester ook. Ik wens u mede namens de gemeenteraad succes met deze mooie stap. Bedankt voor uw werk voor de stad Rotterdam en de Rotterdammers. Ik weet zeker dat u Rotterdam niet uit het oog zal verliezen en dat juist Rotterdam maatgevend zal zijn voor het werk dat u gaat doen. O ja, als staatssecretaris treft u nog een brief van burgemeester Aboutaleb op uw bureau. Dat betreft de ruimte die nodig is voor de financiering van de gezamenlijke brandweer in de haven. Ja, zo gaat dat. Ik begrijp dat u over de brandweer gaat straks. Daar ligt een verzoek van ons en dat wacht al geruime tijd op antwoord. (Applaus.) En ik weet hoe het werkt. Mevrouw Coenradie gaat vanmiddag naar het departement en zegt: o ja, ik ben duchtig toegesproken door de burgemeester van Rotterdam.

Waar is de brief? Dank je wel voor alles. (Applaus.) Dames en heren, we zwaaien vandaag ook Vincent Karremans uit, onze wethouder Handhaving, Buitenruimte en Mobiliteit. Hij maakt nu deel uit van het kersverse kabinet Schoof als staatssecretaris Jeugd, Preventie en Sport. De komst van dit kabinet was allerminst zeker, maar alle betrokken partijleiders en onderhandelaars waren het over één ding eens: recht doen aan de verkiezingsuitslag. Vorige week dinsdag is het kabinet door onze Koning Willem-Alexander beëdigd. De eerste Kamerdebatten hielden de gemoederen meteen goed bezig. Vincent maakt een spannende en moedige stap, want veel plannen staan nog in de steigers. Voor veel is nog geen financiële onderbouwing. Over heel veel bestaat nog geen consensus en het ingewikkelde speelveld schrikt Vincent niet af, integendeel, hij denkt 'ik ga daar helpen orde op zaken te stellen'. Hij schakelt moeiteloos tussen de rol van scheidstrainer, trainer en supporter. Maar het liefst is hij de aanvaller die met behulp van zijn team focust op het maken van doelpunten en dat heeft hij nog kunnen waarnemen afgelopen week in Berlijn. Zijn team van directeuren en projectleiders stuurde hij als een veeleisende trainer het veld op om moeilijke dossiers vlot te trekken.

De afronding van de Metro aan Zee, het oplossen van financiële problemen bij de RET, zonder verhoging van de OV-tarieven overigens, het besluit over de derde stadsbrug. Enkele voorbeelden van taaie, lange wedstrijden waarbij FC Vincent de bal voor het doel wist te spelen en regelmatig ook wist te scoren. Hij was een groot supporter van de mannen en vrouwen die voor de Rotterdammers het belangrijkste zijn, de boa’s van de handhaving, de

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1111

medewerkers van Schone Stad. Regelmatig trok hij zijn oranje jas aan om mee te helpen op de vuilniswagens, en zijn blauwe boa-shirt om met straatraces mee te doen en allerlei andere dingen. Hij was een soort participerende wethouder. Anderen noemden hem graag de VVD-wethouder, maar ik hield vast: nee, hij is de wethouder van de stad. En niet zelden kwam hij met een werkoverall ook gewoon het college insijpelen. Als wethouder speelde hij graag mee als aanvaller bij Stadsbeheer. Want zonder dit team geen verkeersaso-aanpak, geen handhaving op verkeersveiligheid en geen schone straten. En geen handhaving op seksuele straatintimidatie, dat sinds maandag 1 juli nu ook strafbaar is, en dankzij de voorzet van Vincent is Rotterdam een van de pilotgemeenten om de handhaving van seksuele straatintimidatie te gaan uitvoeren en testen. Ook die bal ligt bij het topteam van Stadsbeheer. De lijst van dossiers waar je naam aan verbonden is, is lang. Naast eerstgenoemde onderwerpen ligt een groene, leefbare stad je na aan het hart. In dat opzicht ben je een enigszins atypische wethouder geweest. Vrij baan voor automobilist en bedrijfsleven was voor jou niet vanzelfsprekend. En met jouw politieke achtergrond is dat soms wel een bijzondere eigenschap.

Je kunt straks met trots over de Hofbogen lopen of wandelen, soms een rustig en een fijn Hofplein, en een aantal andere groene gebieden in de stad die mede tot stand zullen gaan komen, te zien zullen zijn in de stad en die toch uiteindelijk ook jouw handtekening zullen dragen. Want zo gaat dat, als jij er straks niet meer bent komen ze tot stand. Je staat op de schouders van anderen en anderen staan weer op jouw schouders. Een stadsbestuur moet moeilijke keuzes maken en dat doet Vincent ook. Een schaars aantal vierkante kilometers, ruimte is schaars, en waar gebruik je dat voor? Auto’s, wandelaars, fietsers, groen, het heeft allemaal prioriteit en dat is niet makkelijk. Kilometers die tegelijkertijd duur en waardevol zijn. En dat zijn geen synoniemen voor elkaar. Vincent koos steevast voor kwaliteit van leven voor bewoners, bezoekers en ondernemers. Op het speelveld van veilig verkeer, groen, wonen en recreëren wist je alle spelers tot een mooi resultaat te laten samenspelen. In 2018 kwam je in galop de Rotterdamse politiek binnenlopen met een bloot bovenlijf, als een ster aan het firmament van de VVD. Maar als je gewoon blijft wie je bent, een echte rechtshandige, linksbenige teamspeler, gaan we ongetwijfeld nog veel meer van je horen de komende tijd. En laat het systeemdenken het niet winnen van de mens. Dat is jouw persoonlijke speelprincipe voor de politieke toekomst.

Doorgaans vertel ik nooit dingen die ik in het college tegen collegeleden zeg, maar vandaag maak ik een uitzondering voor één ding. Bij het afscheid van jou, Vincent, afgelopen keer, heb ik een aantal zinnen gewijd aan je vertrek. Maar ik sloot af met: zorg ervoor in Den Haag, en dat is een opdracht en dat meen ik oprecht, dat Nederland niet zakt onder de bodem van de beschaving. Dat is jou toevertrouwd. Dat heb je laten zien de afgelopen tijd in Nederland en in Rotterdam. En ik vind oprecht dat ik als jouw voorzitter van het college die opdracht mee moet geven. En ik ga je de komende jaren toetsen, zolang ik in leven ben en jij in de politiek, of het je gelukt is. Doe je best. Namens het stadsbestuur van Rotterdam dank ik je voor je onvermoeibare inzet voor de stad. Uiteraard wensen we je veel succes in Den Haag en veel goeds en gezondheid voor jou, je echtgenote Marisa, je dochter Féline en je zoon Philip. En ze maken vandaag allemaal duidelijk dat zij er zijn en ik hoop dat je ook in de nabije toekomst erin zult slagen ook voor hen tijd in je agenda in te ruimen. Dank je wel. (Applaus.) Het woord is aan de nestor. De heer COŞKUN (sp). Goedemorgen voorzitter en collega’s.

Korte bespiegelingen van de nestor en geen onderbreking deze keer door cadeautjes, want het is de nestor niet gegeven om die uit te delen, maar wel nog een paar woorden te wijden aan collega Bart van Drunen. Sinds 2018 zat ik samen met collega Biljoen in de wijkraad van de Agniesebuurt. We experimenteerden in de voormalige deelgemeente en latere gebiedscommissie Noord met zes wijkraden. Soms moesten we dan wat wijkoverstijgends doen en als ervaren volksvertegenwoordiger wilde ik daar dan wel de leiding over nemen. Maar ene Bart van Drunen, een voor mij onbekend wijkraadslid uit Blijdorp, scheen daar tegen te zijn omdat ik van de SP was. Ik kende die man helemaal niet, maar nu ken ik hem wel. Sinds 2020 raadslid en vanaf 2022 collega-fractievoorzitter in het presidium van onze mooie stad. Bart, altijd vriendelijk, altijd correct, in het debat soms wel te veel van keuzes, keuzes, keuzes. Want dat weten we allemaal. In de politiek moet je keuzes maken. Kies je voor de kool dan gaat de geit eraan en omgekeerd. Jij maakte er nooit een drama van, je kon uitstekend relativeren. De wereld draait door, of de gemeenteraad dat nu goedvindt of niet. Maar je inzet voor de stad is boven alle twijfel verheven. Bart, je liet je vorig jaar als fractievoorzitter vervangen en nu ga je zelfs helemaal weg. We gaan je missen, jouw collegialiteit en je betrokkenheid bij de stad.

Succes in je verdere werk en we komen elkaar in Noord vast nog wel eens tegen. En dan Ingrid Coenradie. Bij het horen van de naam Ingrid denken sommigen meteen: waar is Henk? Maar bij de initialen I.C. denk ik toch echt aan Julius Caesar, en net als bij hem is het met Ingrid een beetje veni vidi vici. Kortom, ik kwam, ik zag, ik overwon. Maar na dat veni vidi vici is nu wel heel snel

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1112

foetsie gekomen. Je kwam snel in de gemeenteraad, dat is veni. Je zag vorig jaar dat Bart van Drunen als fractievoorzitter een opvolger nodig had. Dat is vidi. En voordat je wethouder kon worden, ben je alweer vertrokken uit deze gemeenteraad om staatssecretaris te worden. En dat is vici, maar ook foetsie. We mogen trots zijn op jouw promotie naar vak K. Deze gemeenteraad heeft veel Kamerleden, staatssecretarissen en ministers geleverd. Allemaal gepokt en gemazeld in de raad van Rotterdam. Uit alle zeer diverse politieke stromingen waaruit onze stad bestaat. En nu dus Ingrid Coenradie. Terwijl we natuurlijk alle 45 de veiligheid als kerntaak nummer één van de overheid beschouwen, besloot Ingrid onze kampioen veiligheid te worden. Jij drukte ons ruim twee jaar lang met de neus op de harde feiten en probeerde ons steeds een stapje voor te blijven als het om een veilig Rotterdam moet gaan. We leerden je ook kennen als de goedlachse maar o zo trotse aanstaande, en later echte moeder van je prachtige kind. In de koffiekamer leefden we in geuren en kleuren met je mee. Zo gaan we je missen mevrouw Coenradie. Hopelijk blijf je in Rotterdam en blijf je met ons knokken voor die stad waar iedereen zich veilig en gewenst moet voelen, ondanks leeftijd, geslacht, gezindheid, geaardheid, kleur of afkomst. Samen sterker door strijd, dat moet zo blijven. En dan Vincent Karremans.

Vertrouwen komt te voet en gaat te paard, maar Vincent kwam te paard en gaat er nu in galop vandoor. Hij was nog maar net beëdigd als staatssecretaris van Sport of Nederland gaat al door naar de halve finale. Dat belooft straks tientallen gouden medailles in Parijs en Vincent kijkt erbij dan zeker of het goed is. Hij is wel al de derde wethouder die dit college gaat verlaten. Zijn dat voortekenen over de instabiliteit van het college? Ze zeggen dat het zo’n toevallig moment is waarop je kansen moet grijpen als ze voorbijkomen. En volgens Vincent blijft het glas altijd halfvol, bij dit college zelfs voor twee derde gevuld, en voor een derde straks weer aangevuld. Vincent Karremans kun je nooit over het hoofd zien. Sterker nog, jij steekt altijd met kop en schouders boven ons uit. Het neerbuigende corpsballentoontje uit je beginperiode als raadslid heb je als wethouder al ver achter je gelaten. Altijd ook een uitgestoken hand naar de oppositie, met humor, maar wel politiek gewiekst in het besef dat politiek betekent: hoe organiseer ik macht voor mijn belangen? Dat deed jij in het college, in de MRDH, in deze gemeenteraad en tussen jouw mensen van Stadsbeheer en Mobiliteit.

De foto’s op de sociale media van Vincent in een oranje overall zijn legio, maar ook jouw gepassioneerde inzet om duizenden Oekraïners hier in Rotterdam een veilige opvang te bieden, zal menigeen zich blijven herinneren. Als staatssecretaris die naast Sport ook verantwoordelijk is voor suïcidepreventie denk ik niet dat je snel politieke zelfmoord zult plegen. Jij overwint de stevigste stormen in Den Haag vast en zeker en wie weet in welke rol we je dan nog op de Bergselaan gaan tegenkomen. Vincent, ik verloor ooit een weddenschap met jou en dat kostte mij een goede fles SP-wijn. Gisteren stuurde je mij een appje dat je die had gedronken en dat het echt een heerlijke wijn was en dus helemaal geen zure druiven. Ik hoop dat we ook in de toekomst nog eens samen van een goed glas wijn kunnen genieten en vooral dat we onze mooie stad mogen blijven dienen. Dan komt dat genieten vanzelf wel. Het ga je goed. De VOORZITTER. Ik geef nu graag het woord aan de heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Geachte voorzitter, beste raadsleden, fractiemedewerkers, college en andere aanwezigen. Als je bijzonder begint, moet je bijzonder eindigen. Dat vandaag een bijzondere dag is zal niemand zijn ontgaan. Twee leden van ons stadsbestuur nemen plaats in het kabinet en tegelijkertijd loopt er een burgermoeder zich warm langs de zijlijn, een situatie die met recht bijzonder genoemd mag worden.

Graag neem ik u even mee naar het begin, maart 2020, eveneens een bijzonder moment. Ik kan mij goed voorstellen dat velen van ons die periode liever willen vergeten. Het was het begin van de coronapandemie. Er was angst, onduidelijkheid, breaking news, persconferenties en geen wc-papier meer. Te midden van dat alles werd ik hier in deze zaal geïnstalleerd. Ook dat was bijzonder. Na mijn ꞌDat verklaar en beloof ikꞌ werd ik getrakteerd op applaus, een boks van de burgemeester en kreeg ik een bos bloemen in mijn handen gedrukt en dat was het. De vergadering ging direct verder met het volgende agendapunt. Het gebruikelijke felicitatiemoment werd overgeslagen omdat handen schudden opeens een no-go was geworden. Een paar dagen later ging trouwens de deur van het stadhuis helemaal op slot en moest er digitaal worden vergaderd. Het heeft heel lang geduurd voordat ik weer in een volle raadzaal mocht zitten. In de afgelopen vierenhalf jaar heb ik bijna alle facetten van het werk als raadslid wel mee mogen maken. Oppositie, coalitie, fractievoorzitter, commissievoorzitter, wethouderselectie, verkiezingsdebatten en alles wat ik vergeten ben om op te noemen. Wat ik nooit zal vergeten is de bijzondere wereld hier op Coolsingel 40. Je kan er documentaires over bekijken en boeken over lezen, maar je beleeft het pas echt als je er zelf deel van mag uitmaken.

Het samenwerken, de rattenstreken, de vriendschappen, het is moeilijk uit te leggen, maar ik ga het allemaal missen. Het is nu tijd voor een nieuw hoofdstuk in mijn leven. Ik blijf mij

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1113

inzetten voor veilig vloeiend verkeer in deze stad, maar dan vanuit een andere hoedanigheid. De burgemeester is straks mijn baas in plaats van andersom en ik heb al begrepen dat hij daar enorm naar uitkijkt. Ik vond het een eer om jullie raadslid te mogen zijn en ik heb het met ongelofelijk veel plezier gedaan. Dank, dank, dank. (Applaus.) De VOORZITTER. Ik geef graag het woord aan mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Geachte voorzitter. Beste voorzitter, beste raadsleden. Na nog geen tweeënhalf jaar in deze mooie raadzaal in het mooiste huis van Rotterdam sta ik hier om ten overstaan van u allen afscheid te nemen. Hoogzwanger stapte ik de verkiezingen in en werd ik beëdigd. We hadden destijds een 46e raadslid in ons midden. Vanaf dag één genoot ik van de wonderbaarlijke wereld van de Rotterdamse politiek. Ik sprak uit in mijn maidenspeech dat ik hier kwam om resultaten te boeken, meer dat dan vergaderen. Ik sprak mijn voorkeur uit voor efficiënt werken, doelgericht en verstaanbaar voor de inwoner. Tijdens het schrijven van deze woorden blikte ik natuurlijk terug op dat wat ik destijds hier zei en wat ik heb ervaren. Het was geen geheim dat ik mij regelmatig stoorde aan het ellenlange vergaderen. Onze raadsbrede motie om 24.00 uur, middernacht, als grens te bewaken voor een raadsvergadering hebben we gezamenlijk met enige regelmaat in de wind geslagen.

Maar bovenal, los van de tijd, wilde ik mijn portefeuille beheersen en resultaten kunnen boeken want ik realiseerde mij dat ik die verwachtingen van de Rotterdamse inwoner moest waarmaken. En dat is, hoe lastig het soms ook was, me deels gelukt. Zo heb ik me namens Leefbaar Rotterdam meermaals hard gemaakt voor de positie van onze politie. De mensen die zich dag in, dag uit keihard inzetten voor de bescherming van onze rechtsstaat. De mensen die zich hier niet kunnen verdedigen, noch in de media, maar over wie ontiegelijk veel bagger wordt uitgestort. Nog meer met eigen ogen heb ik gezien hoe hard deze mensen werken, met tomeloze inzet, zichtbaar en onzichtbaar. Voor de voordeur en achter de voordeur, waarbij de politie de grote redder in nood voor velen is. Met grote regelmaat zijn het deze mensen die andere mensen helpen. Aan mijn inmiddels peuter leg ik uit wat de politie doet. Boeven vangen en mensen helpen, zeg ik dan. Zo simpel is de uitleg en zo simpel moeten we het mijns inziens soms weer in het maatschappelijke debat en het politieke speelveld benaderen. Kritisch zijn wanneer het niet goed gaat, niet functioneert zoals het zou moeten. Maar aan u allen, weet dat we het hier over mensen hebben, individuen. Vaders en moeders, zonen en dochters. Mensen die er zijn om boeven te vangen en mensen te helpen.

Wees in uw uitingen over hen bedachtzaam, zou mijn wens zijn voor uw raad voorzitter. In mijn raadsperiode, hoe kort ook, heb ik mogen ervaren dat niets vanzelf gaat, zo ook het werken in een coalitie. Maar met dankbaarheid en een portie ervaring kijk ik terug op de constructieve samenwerking met de coalitiepartners. Zowel Leefbaar Rotterdam als DENK hebben de kritiek uit de eigen achterban destijds kunnen pareren door het lef te tonen met elkaar in een coalitie te stappen en we weten nu bijzonder goed met elkaar samen te werken. Als coalitie hebben we elkaar geregeld in de ogen gekeken waar frictie ontstond, maar net zo vaak elkaar weer gevonden en elkaar zelfs de maat durven nemen. Zo zal ik nooit vergeten dat bij, ik dacht, de begroting, mevrouw Maassen een lans brak voor het legaliseren van drugs. En mijnheer Lansink de afdronk van dat stuk van het debat bracht tot het gezellige crackfeestje van D66 met kaasblokjes en worst. We konden elkaar de maat nemen. En voor de kijkers thuis, het ging nog heel lang over dat zogeheten crackfeestje. Moeilijke onderwerpen werden besproken, met respect voor de partijpolitiek en profilering. En daar was humor vaak wat ons zo bond. De coalitie die niemand voor mogelijk hield staat nog steeds, zeg ik trots. En ik refereer met enige regelmaat daarnaar wanneer ik nu ook op landelijk niveau de mediaberichtgeving wel eens voorbij zie komen.

Ik wens de Rotterdamse coalitie alle wijsheid toe de rest van deze periode, met geduld en begrip. U heeft het mijns inziens allemaal in huis. Beste voorzitter, de afgelopen paar jaar stond ik ook regelmatig tegenover u, letterlijk en figuurlijk. Het beeld dat mogelijk ontstond was een kritische fractievoorzitter die klaar was met u als burgemeester. En toch, niets was minder waar. Vanuit mijn rol was ik inderdaad kritisch, maar ik heb dit nooit persoonlijk bedoeld. Kritiek was er, maar net zo vaak, alleen blijkbaar minder hoorbaar of interessant, heb ik mijn bewondering over u uitgesproken. En dat wil ik bij dezen nogmaals doen. Ik ken weinig mensen die hun rug zo recht houden in de strijd om drugs uit de Rotterdamse havens te weren, met gevaar voor eigen leven. Ik ken weinig mensen die zulke lange dagen maken en zo te midden van de Rotterdamse samenleving blijven staan. Ik ken niemand die zo waardig kan optreden als u deed ten tijde van het zware incident rondom het Erasmus MC. Bij de slachtoffers, bij de hulpverleners en in de media. In de raad verschilden de partijen in veel opzichten van elkaar, maar hierover was iedereen het meer dan eens, en terecht. Wat u daar deed was zoals een wereldburgemeester het hoort te doen.

U was er voor mij toen ik hoogzwanger was en ik een maand voor mijn bevalling bij de dodenherdenking uit vermoeidheid op een stoepje bij de kranslegging ging zitten. U zag dat en u gebaarde mij om op uw stoel bij de kransen

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1114

te zitten. Een ogenschijnlijk klein gebaar, maar die zorgzaamheid zal ik nooit vergeten. Uw zorgzaamheid was niet altijd zichtbaar, maar die was er wel. Ik wil u daarvoor bedanken, zoals ik u ook wil bedanken voor alle wijze lessen. Want ondanks al mijn kritiek wist u dat om te buigen in wat voor mij leerzaam werd. Ik neem dat mee in mijn hoofd en hart. Dan voorzitter, voordat ik naar mijn woorden voor Leefbaar Rotterdam ga, wil ik vanaf deze plek iemand in het bijzonder bedanken en dat is mijn man. In tijden waarin het voor mij en ons soms onveilig voelde, in tijden waarin ik mijn politieke hart boven dat van mijn thuis liet spreken, was hij mijn anker, mijn rots in de branding, mijn luisterend oor en mijn houvast. Want zoals u allen weet kan dit werk je opeisen op de momenten dat je dat liever niet hebt. Je mentaal meevoeren en niet meer loslaten. Maar ik heb dit werk hier kunnen doen door hem. U kunt zich voorstellen dat met een klein kind en in een tijd waarin ik ziek was, er veel beroep op hem werd gedaan. Door mijn man kon ik hier staan en door mijn man kan ik nu doen wat ik in mijn nieuwe rol als staatssecretaris mag doen. Dank je wel. (Applaus.) Voorzitter, ik stond hier niet alleen of namens mijzelf, ik kon hier staan omdat Leefbaar Rotterdam wat in mij zag.

Met torenhoge verwachtingen ben ik hier binnengestapt en met bovendien een kans om fractievoorzitter te mogen worden. In tijden waarin het soms lastig was om thuis te verwoorden hoe het hier ging, in tijden waar ik me soms net aangeschoten wild voelde in deze raadzaal of daarbuiten, waren het steevast mijn fractieleden en de mensen van het fractiekantoor die mij steunden, aanmoedigden en me erdoorheen hielpen. Er zijn maar weinig plekken op de wereld waar ik compleet mijzelf kon zijn en daar behoorde de fractiekamer absoluut toe. Wat een lieve mensen heb ik om mij heen gehad. Ieder zien groeien in zijn of haar rol. Onze Vanessa die schimmelwoningen zo waanzinnig goed op de kaart heeft gezet en het politieke nut van onze partij zo tastbaar maakte. Mijn trots op haar kon en kan niet groter. En zo zou ik iedereen kunnen benoemen, omdat iedereen zich volop inzet voor Leefbaar en vooral voor de inwoners. Ik vond het bijzonder om deelgenoot te mogen zijn van een club van mensen die zo toegewijd, zo no-nonsense, scherp, grappig en vurig zijn. Als iedereen zou weten hoe goed, toegewijd en volks Leefbaar Rotterdam is, dan staan we bij de volgende verkiezingen op nog veel meer zetels. Dank jullie wel lieve fractie, voor al jullie vertrouwen in mij en onderling, voor jullie geduld, luisterend oor, feedback en ongekend teamgevoel.

Een voorbeeld van hoe een team het beste functioneert, dat zijn jullie. Blijf dat doen onder de vleugels van een fantastisch nieuwe voorzitter, Simon. Blijf met elkaar borrels drinken, ’s avonds gezamenlijk eten en elkaar aanspreken en elkaar versterken. Voor nu een diepe buiging als dank en uit respect voor jullie. Ik heb me ongekend gesteund gevoeld in mijn beslissing om naar Den Haag te gaan. Wat een lieve en hartelijke reacties gaven jullie mij. Ik ben ook van jullie gaan houden en mijn deur zal dan natuurlijk ook altijd voor jullie allemaal openstaan. Hoe mijn reis ook gaat zijn, waar ik ook naartoe ga of eindig, mijn roots liggen hier. Mijn bouwstenen zijn hier gelegd door en met jullie. Heel veel dank voor alles, allerliefste mensen van Leefbaar Rotterdam. Dank u wel voorzitter, voor dit moment van afscheid. (Applaus.) De VOORZITTER. Dan geef ik nu graag het woord aan de heer Karremans. De heer KARREMANS (vvd). Ja voorzitter, beste raadsleden, dank u wel. Rotterdam is mijn thuis en blijft mijn thuis. Ik ben er in 2005 komen wonen. Om een gevoel te geven hoe lang geleden dat was, Patrick Paauwe speelde toen nog in de selectie van Feyenoord en Theo Coşkun was toen pas zeven jaar fractievoorzitter van de SP. Ik heb er gestudeerd, mijn bedrijf opgericht, want dat kan ik nu wel zeggen, jullie hebben je dat altijd afgevraagd, maar ik ben dus ondernemer geweest.

Ik ben er verliefd geworden, mijn kinderen zijn er geboren en groeien er nu op en zitten nu in de crèche daar achter. Dus Rotterdam is mijn thuis geworden en sinds 2018 is ook dit stadhuis mijn thuis. Eerst als gemeenteraadslid en daarna als wethouder. En het werd voor mij een thuis, niet vanwege mijn veelvuldige aanwezigheid hier, maar vanwege de aanwezigheid van anderen. De geweldige bodes die ik voor altijd in mijn hart heb gesloten. De griffie, mijn fantastische wethoudersteam, die mij altijd, ook rond, na en voor lastige debatten en besluiten hebben gesteund. Mijn makkers van de VVD-fractie. De chauffeurs met wie je onderweg naar een afspraak, als je stukken aan het doornemen was, altijd even een geintje kon maken. En door de ambtenaren van de reinigers en inzamelaars bij Schone Stad tot de directeur en de managers in Rotterdam. En last but not least dankzij de warme contacten met de burgemeester, andere leden van het college en alle raadsleden. Want ook al ging het er hier wel eens hard aan toe, het contact buiten het debat, vaak in de koffiekamer of daar achter, was altijd hartelijk en warm. Met de mensen uit deze raad, maar ook met de mensen van de vorige raad. En dan denk ik aan mensen zoals Joost Eerdmans, Lies Roest, Christien Eskes, Stephan van Baarle en Michel van Elck, die hier nu niet meer zijn, maar waar ik in korte tijd een bijzondere band mee heb opgebouwd.

Politiek is een mooi vak, omdat je dingen kan betekenen voor mensen en echt dat verschil kan maken voor ze. Maar politiek is soms ook een lelijk vak. Voor ons allemaal. Van links tot rechts, en dat hebben we ook

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1115

weer gezien dit weekend. Ik hoop daarom dat jullie elkaar een beetje in de gaten blijven houden, dat jullie een beetje lief blijven naar elkaar. Want we hebben het hier altijd met elkaar over de menselijke maat. De menselijke maat, hoe vaak is dat woord wel niet voorgekomen in debatten de afgelopen jaren, sinds ik hier rondloop? Maar heb ook een beetje menselijke maat voor elkaar. Dat is echt belangrijk als je politicus bent en met al die uitdagingen te maken krijgt waarmee we te maken krijgen. Voorzitter, ik heb het als een groot voorrecht ervaren om wethouder te mogen zijn van de mooiste stad van Nederland. En ik ben trots, echt trots op de projecten en besluiten die samen met de collega’s in het college, raadsleden en ambtenaren tot stand zijn gekomen. De derde stadsbrug over de Maas, het kleine zusje van de Erasmusbrug en de Willemsbrug, het Hofplein, de Hofbogen, straks het Nelson Mandelapark, de grote investeringen om Rotterdam verder te vergroenen, mijn persoonlijke hobby, de Rotterdamse verkeersaso-aanpak. De enorme verkeersveiligheidsimpuls door 115 straten naar 30 km/u te brengen. Een nieuw Schoonplan dat, toch uniek, unaniem is aangenomen door deze gemeenteraad. Het conceptverkeerscirculatieplan, waar ik mijn opvolger veel succes mee wens, en een spiksplinternieuw dierenasiel dat na de zomer geopend wordt bij het Roel Langerakpark.

Het zijn stuk voor stuk projecten en besluiten die impact hebben. Maar impact maak je niet alleen met grote besluiten die in de krant staan. Het gaat ook om de kleine dingen, die in de verste verte niet eens Dagblad010 halen en daar ben ik minstens net zo trots op. Bijvoorbeeld het regelen van een parkeervergunning voor een verpleegkundige die helemaal leegloopt op parkeerkosten omdat ze volgens het systeem geen recht heeft op een parkeervergunning terwijl er gewoon plek op straat is. Het oplossen van woonoverlast voor een alleenstaande vrouw die niet meer kan slapen omdat studenten boven haar de boel terroriseren maar er geen grond is om daar wat aan te doen. Ouders die bezorgd zijn over de verkeersveiligheid rond de school van hun kinderen dolblij maken omdat je nadat hun verzoek een paar keer is afgewezen omdat het niet zou kunnen, toch besluit een schoolstraat bij de school van hun kinderen in te voeren. De les die ik in drie jaar wethouderschap daarbij geleerd heb, en de burgemeester refereerde daar ook al even aan, is: laat nooit het systeem winnen van de Rotterdammer. Ik hoop dat jullie, coalitie of oppositie, daarvoor zullen waken. Tot slot, Tim, ik ga je missen vriend. Pascal, het is voor mij een grote eer dat jij mij zal opvolgen als wethouder. Je bent een extreem goede vriend geworden van me sinds we elkaar kennen en je gaat het geweldig doen.

En om je te helpen beloof ik je dat ik containeradaptant zal blijven. De buschauffeurs, Faouzi, Chantal, Robert, dank voor de geweldige samenwerking en ook jullie vriendschap. En Saïd, Maarten, Robert en Natasha, ik ga jullie verschrikkelijk missen. Het was een genoegen om samen met jullie in het college te zitten. En tot slot, Ahmed, bedankt voor de bijzondere band die we met elkaar hebben vanaf moment één, en alles wat ik van je geleerd heb. En heel veel plezier en succes in je laatste maanden voordat Carola het van je gaat overnemen. Voorzitter, dat was het, dank jullie wel. (Applaus.) 1.2

Toelating en beëdiging van de heer G.F.E. Koster als lid van de raad

De VOORZITTER. Voordat wij schorsen voor de felicitaties et cetera gaan wij eerst de heer Koster beëdigen, maar daarvoor is nodig dat eerst van de geloofsbrieven die onderzocht zijn, de uitslag nu bekend zal worden gemaakt door de voorzitter van de commissie, de heer Coşkun, die samen met de heer Engberts, mevrouw Verkoelen, de heren Vonk, Segers-Hoogendoorn en Oostdijk deel heeft uitgemaakt van de commissie. Mogen wij van u de uitslag vernemen voorzitter? De heer COŞKUN (sp). Dank u wel voorzitter. Ik deel u mede dat de commissie de geloofsbrieven van het nieuwbenoemde lid G.F.E. (Geert) Koster heeft onderzocht. De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert u G.F.E. (Geert) Koster toe te laten als lid van de gemeenteraad ter voorziening in de vacature van B. (Bart) van Drunen. Dat was het voorzitter. De VOORZITTER. Dank u wel. Raad, stemt u in met dit advies? Dat is het geval. Dan vraag ik de griffier om de heer Koster naar voren te geleiden. Mag ik de raadsleden en de gasten in onze raad vragen te gaan staan voor de beëdiging? Door de gemeenteraad is zojuist besloten u toe te laten tot lid van de vergadering.

Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, dient u overeenkomstig artikel 14 van de Gemeentewet in de vergadering in handen van de voorzitter de eed of een verklaring en belofte af te leggen. U heeft aangegeven de verklaring en belofte af te zullen leggen. Dat klopt? Na lezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier, verzoek ik u mij na te spreken de woorden 'Dat verklaar en beloof ik!'. 'Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd.

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1116

Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik!'. De heer KOSTER (lr). Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER. Van harte gefeliciteerd. Ik schors de vergadering. (Applaus.) (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. Mag ik stilte in de zaal en mag ik de raadsleden verzoeken hun plaatsen in te nemen? 1.3

Mededelingen

De VOORZITTER. Aan de orde is agendapunt 1.3 van onze agenda voor heden, mededelingen. Ik deel u mede dat ik namens de gemeenteraad hedenochtend een tweetal petities in ontvangst heb genomen. De Unie Van Vrijwilligers is langs geweest, heeft een pleidooi gehouden inzake de bezuinigingen op de Unie Van Vrijwilligers en ze hebben mij een pakket handtekeningen aangeboden van 5198 handtekeningen. Daarna heb ik een petitie in ontvangst mogen nemen van Stichting Natuurstad Rotterdam. Die hebben ook een pleidooi gehouden voor hun organisatie en hebben mij als voorzitter van uw raad een petitie aangeboden met 3417 handtekeningen. Beide organisaties hebben mij verzocht u te verzoeken hun geluiden bij de beraadslagingen van heden en donderdag te betrekken en bij dezen. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

De VOORZITTER. Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 9 en 11 juli. Ik zal de agenda met u doornemen en aan het einde van elk agendapunt kunt u eventueel uw opmerkingen kwijt. Heb ik iets gemist, dan mag u nadat alles is doorlopen alsnog een punt maken. Bij agendapunt 11 zijn twee verzoeken voor een tweeminutendebat ontvangen, ꞌRotterdamse aanpak religieuze gebouwenꞌ van ChristenUnie en ꞌStop de sloop van de historische Tarwebuurtꞌ van de SP. Ik stel u voor deze te agenderen als agendapunt 11.12 en 11.13 voor vandaag. Er kunnen tot vandaag 15.00 uur nog nieuwe verzoeken voor agendering worden ingediend. Donderdagochtend worden deze aan u voorgelegd. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Ja, dank u wel voorzitter. Op de agenda voor vandaag, bij te betrekken voor de Voorjaarsnota, staat het onderwerp Informele leerondersteuning. Daarvan hebben wij contact gehad bij de commissie om te verzoeken het onderwerp als tweeminutendebat los te verzetten. Dus vandaar dat ik nu alvast even aangeef dat dat ons verzoek is. De VOORZITTER. Dan zien we dat donderdag wel komen. Akkoord. Vandaag staat de gehele agenda in het teken van de bespreking van de Voorjaarsnota.

De sprekersvolgorde is als volgt, de fracties GroenLinks, Leefbaar Rotterdam, Partij van de Arbeid, VVD, Volt, D66, Partij voor de Dieren, DENK, BIJ1, 50PLUS, ChristenUnie, SP, CDA, Forum voor Democratie, Groep De Jong en daarna het college. Ik heb overigens de wens om omstreeks 12.30 uur deze vergadering ook te schorsen. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik heb een verzoek bij agendapunt 7.2 om besluitpunt 1 te separeren van 2 tot en met 6, dus dat we daar apart over kunnen stemmen. Dat heeft ermee te maken dat wij bij stemming misschien anders tegen de Voorjaarsnota aan kunnen kijken dan tegen het Investeringsvoorstel. Dus wij willen graag de mogelijkheid hebben om daarover te kunnen stemmen.

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1117

De VOORZITTER. Ze worden ook doorgaans als aparte besluiten aangeboden en dan kunt u daar ook apart over stemmen. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Nu niet voorzitter, want het staat echt in één raadsvoorstel. De VOORZITTER. Oké, daar kijken we nog even naar. Het is bij de stemmingen dus we hebben nog even de tijd om te kijken hoe we dat zouden kunnen separeren van de rest van de agenda. Goed, de stemming over de Voorjaarsnota en de daarbij behorende voorstellen gebeurt donderdag a.s. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Ja voorzitter, we hebben altijd een Voorjaarsnota in twee dagen gesplitst, op de dinsdag en de donderdag. Volgens mij kwam dat ook voort uit de wens om dan de tweede termijn op de donderdag te doen, zodat daar nog wat tijd tussen zit dat je het allemaal een beetje kan laten bezinken. Ik ving in de wandelgangen op dat er misschien de wens was om de tweede termijn al vandaag te doen. Ik zou graag alvast willen meegeven dat het voor ons, ook gezien het enorme aantal moties en amendementen dat ik verwacht, prettiger zou zijn om vast te houden aan gewoon de tweede termijn op de donderdag te doen. Dus ik wilde dat graag alvast meegeven aan de andere fracties, omdat dat ook ellenlange schorsingen vandaag nog scheelt, omdat we anders toch daar moeilijk mee komen op déze dag. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66).

Ja, volgens mij was het de bedoeling dat we sowieso de stemmingen op de donderdag zouden doen, maar begrijp ik goed dat u, even los van dat we de stemmingen op de donderdag doen, ook de tweede termijn wilt? Wat is de achtergrond daarvan, behalve ellenlange schorsingen? De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). De ervaring leert dat je in die dag die je daar dan tussen hebt gewoon nog zaken kan afstemmen, verhelderende zaken kan regelen, dingen over moties en amendementen glad kan trekken, en dat je dat anders allemaal vandaag moet doen in een snelkookpan, wat dus schorsingen enzovoorts veroorzaakt. Dus vandaar dat verzoek. De VOORZITTER. Helder bij iedereen? Het uitgangspunt is dat we twee dagen reserveren voor dit agendapunt en afhankelijk van hoe dingen lopen doen we wat we doen. U bent daar zelf allemaal bij als raad, u gaat over de orde. Ik neem wel kennis van het verzoek van GroenLinks, maar u bent er helemaal zelf bij om te bepalen hoe dat loopt, dus niet de reden, maar een argument kan dat zijn. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ik vind het wel een terecht voorstel, maar zou het dan een optie kunnen zijn, want ik begrijp dat er ook best wel wat tweeminutendebatten opstaan die more or less het indienen van een motie zijn. Ik kan me zo voorstellen dat dat bij wijze van spreken kan.

Dan ruimen we de agenda vandaag al een heel eind op, waardoor we donderdag dan in alle rust die Voorjaarsnota kunnen afmaken in de tweede termijn. De VOORZITTER. Helder, zo heb ik het ook opgevat. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, maar zo hebben we het niet voorbereid in het presidium en zo hebben we ook niet voorbereid. En nu wordt van de Voorjaarsnota toch echt weer een begrotingsvergadering gemaakt en dat wreekt zich nu. Ik denk dat we in het presidium goede afspraken hebben gemaakt en ik ben er niet voor om het te doen zoals het net is voorgesteld. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Het presidium heeft niet het laatste woord, dat heeft de raad. De VOORZITTER. Dat zei ik volgens mij net ook, maar het is goed als dat ook door anderen wordt beaamd. Mijnheer Ceulemans.

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1118

De heer CEULEMANS (lr). Is het een idee dat we gewoon gaan beginnen en kijken hoe het loopt. En als er tijd over is kunnen we altijd nog kijken of er tijd is om te schorsen en iets anders te doen. En als het laat wordt, wat het waarschijnlijk wordt, dan komt het gewoon op donderdag. De VOORZITTER. En ik verwacht ook namens het KNMI nog code geel vanavond. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Code geel, ja vanavond, ik dacht: ik gooi er maar wat in. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 13, 18 en 20 juni 2024

De VOORZITTER. Ik ben bij agendapunt 3, vaststelling van de notulen van de raadsvergaderingen van 13, 18 en 20 juni. Kunt u zich vinden in de notulen? Dat is het geval. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 25, 26 en 27

De VOORZITTER. Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst, week 25, 26 en 27. Kunt u zich vinden in de voorgestelde wijze van afdoening? Ik kijk meestal de heer Biljoen aan bij dit agendapunt. Die wil meestal nog wat agenderen. Nee? Dan is dat het geval. Ja toch, ik ken mijn pappenheimers. Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Excuses voorzitter, ik zou graag een brief van het college, beantwoording vragen Morkoç over de omgeving en medewerkers in gevaar door veiligheidsrisico’s bij chemische fabriek in de Rotterdamse haven, 24bb004654, willen doorsturen naar de procedurevergadering van MHEK. Dank u wel. De VOORZITTER. Dat is helder. Dan was ik de spreektijd nog vergeten. Voor deze hele vergadering vier uur op de klok. Akkoord? Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik wil het even scherp hebben. Vier uur vandaag, tweeënhalf uur donderdag, het is een geschorste vergadering, totaal dus zesenhalf uur. Ik wil wel even dat we scherp hebben hoe we vergaderen, want anders krijgen we daar donderdag weer gedoe over. De VOORZITTER. De afspraak die u had gemaakt, het voorstel is vier uur spreektijd op de klok te zetten voor het debat van de Voorjaarsnota. Voor de overige onderwerpen geldt een voorstel van tweeënhalf uur spreektijd.

Het is mogelijk de spreektijd voor de overige onderwerpen in te zetten bij de Voorjaarsnota en vice versa. Heeft iedereen dat goed scherp? 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. De hamerstukken. 5.1

Het voorstel tot vaststelling van de zienswijze op de ontwerpprogrammabegroting 2025 van Recreatieschap Rottemeren

De VOORZITTER. 5.1, het voorstel tot vaststelling van de zienswijze op de ontwerpprogrammabegroting 2025 van Recreatieschap Rottemeren. Akkoord. 5.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Leidingstrook H2 Conversiepark

De VOORZITTER. 5.2, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Leidingstrook H2 Conversiepark. Akkoord. 5.5

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Max Euwelaan 71-79

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Max Euwelaan71-79. Akkoord. 5.4

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Waterstoftankstation Rotterdam The Hague Airport (RTHA)

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1119

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Waterstoftankstation Rotterdam The Hague Airport (RTHA). De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Daar zijn wij tegen. De VOORZITTER. Anderen? Ja, Groep De Jong. Mevrouw DE JONG (gdj). Daar ben ik ook tegen. De VOORZITTER. Met de stemmen van Groep De Jong en Partij voor de Dieren tegen is dit voorstel aangenomen. De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Max Euwelaan 71-79. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ja. 5.6

Het voorstel tot vaststelling van de aanvulling op de beleidsnota ꞌHotelbeleid Rotterdam – Wakker worden in een wereldstad (2021)ꞌ

De VOORZITTER. Het voorstel tot vaststelling van de aanvulling op de beleidsnota ꞌHotelbeleid Rotterdam – Wakker worden in een wereldstad (2021)ꞌ. Aangenomen. 5.7

Het voorstel tot instemming met de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard

De VOORZITTER. Het voorstel tot instemming met de wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard. Akkoord. 5.8

Het voorstel om geen zienswijzen in te dienen Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard Begroting 2025 en 1e Begrotingswijziging 2024

De VOORZITTER. Het voorstel om geen zienswijzen in te dienen Gemeenschappelijke Regeling Nieuw Reijerwaard Begroting 2025 en 1e Begrotingswijziging 2024. Akkoord. 5.9

Het voorstel tot goedkeuring van het jaarverslag en de jaarrekening 2023 van Stichting BOOR

De VOORZITTER. Het voorstel tot goedkeuring van het jaarverslag en de jaarrekening 2023 van Stichting BOOR. Akkoord. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter. De VOORZITTER. Ja. Mevrouw VERKOELEN (50+). Volgens mij ging er iets fout in uw benoeming. Ik hoorde twee keer Max Euwelaan, en dat had één keer Hoofdweg moeten zijn. De VOORZITTER. Dat was maar één keer. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat is wel belangrijk voor de notulen, Hoofdweg 256-260. De VOORZITTER. Ja, helemaal juist, u heeft gelijk. 6.

BENOEMINGEN

6.1

Het voorstel tot benoeming van een lid van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven

De VOORZITTER. Dan de benoemingen, het voorstel tot benoeming van een lid van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven. Akkoord. 7.

VOORJAARSNOTA

raadsvergadering van 9 en 11 juli 2024

Notulen pagina

1120

7.1 7.2 7.3 7.4 7.5

Debat over de Voorjaarsnota 2024, waaronder de eerste herziening van de begroting 2024 alsmede de wijkplannen 2024 Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de begroting 2024, de Voorjaarsnota 2024 en het Investeringsvoorstel voor 2024 Het voorstel tot vaststelling van de wijkplannen 2024 Subsidieregeling informele leerondersteuning Het voorstel tot de inwerkingtreding van de egalisatiereserve bouwleges

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de Voorjaarsnota. Dan gaan we naar de eerste spreker, spreekster in dit geval, mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, voorafgaand aan deze waarschijnlijk lange raadsvergadering willen we allereerst graag wethouder Achbar en zijn familie heel veel sterkte toewensen. Want in dit huis kunnen we scherp van mening verschillen, kunnen we inhoudelijk een stevig debat voeren - dat zal ongetwijfeld vandaag ook gebeuren - maar we gaan ook van mens tot mens, we hebben goede relaties en gaan op een goede manier met elkaar om. En wij willen ook laten blijken dat wij heel veel sterkte wensen aan jou, aan je familie, en dat we het ook belangrijk vinden om die gewoonte hier in dit huis met elkaar te bewaken en te waarborgen. Dat als aftrap. En dan voorzitter, nu het kritische gedeelte. Want de Voorjaarsnota 2024 van dit college laat een kille bezuiniging zien, een bezuiniging zonder oog en oor te hebben voor bewoners en wat zij nodig hebben. Ontzettend veel bewoners, wijkraden en organisaties lieten hun noodkreet horen op het stadhuis en in de krant. Krantenkoppen als ꞌBizarre bezuiniging op het vrijwilligerswerkꞌ en ꞌBezuinigingen vallen weer in de hoek van de minstbedeeldenꞌ, logen er niet om.

We zien hier een Voorjaarsnota waar dit college als een bekrompen boekhouder snijdt in vrijwilligersorganisaties die Rotterdammers juist keihard nodig hebben. We zien een college dat kortzichtig evenveel snijdt in elke portefeuille. Een college waar wethouders verzuimen te staan voor kwetsbare Rotterdammers, verzuimen te staan voor begeleiding aan jongeren in een moeilijke thuissituatie, voor zorg aan eenzame ouderen, voor kleine vrijwilligersorganisaties die zich elke dag met hart en ziel inzetten voor hun buren, hun wijk, hun stad, verzuimen plekken als de Voedseltuin en Rotterdamse Munt op waarde te schatten. Plekken waar Rotterdammers graag komen voor contact, activiteiten en talentontwikkeling. We zien een bezuiniging op buurtnetwerken en initiatieven als Stichting Present Rotterdam met 2377 vrijwilligers. Bezuiniging op de Unie Van Vrijwilligers, met 1800 vrijwilligers en al meer dan dertig jaar met subsidie actief in onze stad. Bezuiniging op de Stichting B for You waar 400 kinderen en 1100 ouders worden ondersteund in een mentoringprogramma. En op Stichting Big Friends, waar 200 kinderen soms uit moeilijke thuissituaties oprechte aandacht krijgen. GroenLinks wil deze bezuiniging terugdraaien.

Geen kortzichtige bezuiniging op preventie, op jongeren, op zorg dichtbij, in de buurten en wijken voor kwetsbare Rotterdammers, die met honderden vrijwilligers juist bijdragen aan de zo gewenste samenredzaamheid. Voorzitter, Rotterdam verdient beter. Deze Voorjaarsnota getuigt van weinig inzicht in wat onze stad mooi maakt en wat onze stad nodig heeft. De uitdagingen waar we als stad voor staan worden niet opgelost door te snijden in het sociale weefsel, de mensen die de stad maken. We kunnen de zorgkosten niet drukken door te bezuinigen op welzijnswerk. We kunnen geen levendige stad blijven door het jonge makers onmogelijk te maken zich cultureel uit te drukken. En we geven onze jongeren geen liefde voor onze stadsnatuur zonder natuur- en milieueducatie in hun buurt. GroenLinks, PvdA en vele andere partijen zullen vandaag laten zien dat dit anders kan. Het is namelijk een keuze welke schouders de lasten dragen, ook als er minder geld te besteden is. Daarvoor hebben we als GroenLinks-PvdA een sociale tegenbegroting opgesteld, waarin we al die organisaties die onze stad maken overeind houden en bezuinigingen terugdraaien. De VOORZITTER. Mevrouw Van Groningen heeft een vraag aan u. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, ik ben naar u aan het luisteren en u heeft uw mond vol van een sociale begroting en u noemt wat wij doen kille bezuinigingen.

Maar waar u naartoe aan het voorsorteren bent, is eigenlijk een kille ondoordachte belastingverhoging voor onze bedrijven in de stad. En daar raakt u niet de bedrijven mee, u raakt daarmee al die mensen die voor die bedrijven werken. U raakt daarmee de bakker op de hoek, de horecaondernemer aan de overkant en ook de circulaire ondernemers die werken aan onze energietransitie. En wat is nu het verhaal dat u aan die bedrijven gaat vertellen? Die bedrijven die u gaat raken met uw sociale begroting? De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren.