20240613- Notulen van de raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de buitengewone raadsvergadering van 13 juni 2024 Notulen van de buitengewone raadsvergadering van 13 juni 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 8 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb, met dien verstande dat het voorzitterschap van 10.07 uur tot 11.51 uur is waargenomen door mevrouw A. Kockelkoren Tegenwoordig zijn 43 leden, namelijk mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, mevrouw V.A. Bruin, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw A. Kockelkoren, de heer B. van Drunen, de heer T. Roskam, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, mevrouw I. Coenradie, de heer M.R. van Campenhout, de heer A.R. Oostdijk, de heer S.M. Bonte, de heer T.S.J. Coşkun, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer T. de Haan, de heer S. Soytekin, de heer N. Akhatab, de heer R.N. Dahoe, de heer D.J. van Dommelen, de heer E.P.J. Verweij, de heer T.J. Vonk, de heer S. Ceulemans, de heer M. Verhoef, mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw I. Elfilali, de heer B. van Schaik, mevrouw S. van de Peppel, de heer R.T.J. van der Velden, de heer F. Elbay, de heer D.P.A. Tak, de heer T. Kind, mevrouw S. Reitema, de heer G.J. Engberts, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, mevrouw J. Bokhove, de heer S.J.C. Becker, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw M.S.S. de Jong, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw L.S. Vlieger, de heer M.H. Biljoen en mevrouw J.M.

Nunnely Afwezig zijn: mevrouw E. Rehim Zadeh en mevrouw D. Yildirim Namens het college is tegenwoordig: de heer M.J.W. Struijvenberg Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 11.25 uur tot 11.29 uur en van 12.38 uur tot 13.00 uur is waargenomen door de heer W. de Bel 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik open de vergadering en heet u allen hartelijk welkom. Kan het iets rustiger in de zaal? Want dan kunnen wij ook naar behoren van start en dan zijn we ook thuis wat beter hoorbaar. Anders heb ik heel veel ruis. Ook welkom aan de accountant, die op verzoek van de gemeenteraad de jaarstukken controleert. En natuurlijk welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Ik heb een aantal berichten van verhindering. De burgemeester is later in verband met een hoorzitting in de Tweede Kamer. Hij is vermoedelijk rond 12.00 uur weer hier. Mevrouw Rehim Zadeh is afwezig, mevrouw Nunnely is in de ochtend afwezig en mevrouw Yildirim heeft zich wegens ziekte ook afwezig gemeld. 2.

Vaststelling van de agenda voor de buitengewone raadsvergadering van 13 juni 2024

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan gaan wij naar de vaststelling van de agenda voor de buitengewone raadsvergadering van 13 juni 2024. De gehele vergadering staat in het teken van de verantwoording over 2023, de jaarrekening. De sprekersvolgorde is als volgt. De voorzitter van de COR zal als eerste het woord voeren. Daarna de fracties van GroenLinks, Leefbaar Rotterdam, PvdA, VVD, Volt, D66, Partij voor de Dieren, DENK, BIJ1, 50PLUS, ChristenUnie, SP, CDA, Forum voor Democratie, Groep De Jong en vervolgens het college. De spreektijd is twee uur, ik neem aan dat dit uw instemming heeft. Dat is het geval. Aansluitend aan het debat over de voorlopige jaarstukken 2023 is er een stemvenster. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat ging me wat te snel voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Verkoelen.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

927

Mevrouw VERKOELEN (50+). We hebben het er in de app al over gehad. Ik zou heel graag het verhaal van de PvdA willen steunen om tweeënhalf uur te doen. Het is echt heel kort. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Nee, voor vandaag wil ik het graag. Als u me een half uurtje extra gunt, het zijn 1158 pagina’s, het is hartstikke veel, en als we misschien ook nog een beetje debat willen. Gun me nu net even dat minuutje extra, dan geeft mij dat even wat meer lucht. Een half uurtje. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Het ordeverzoek is helder. Mevrouw Verkoelen verzoekt de gemeenteraad om een half uur extra spreektijd, dus van twee uur naar tweeënhalf uur op te hogen. Heeft dat instemming of moet daarover gestemd worden? Ik zie knikkende gezichten, dus daarmee wordt de spreektijd opgehoogd naar tweeënhalf uur. Bij dezen vastgesteld. Aansluitend aan het debat over de voorlopige jaarstukken 2023 is er een stemvenster waar u een besluit neemt over de bestemmingsvoorstellen van de jaarstukken 2023 en eventuele moties. Zijn er nog leden die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda? Dat is niet het geval. Dan is de agenda hierbij vastgesteld. Rond 12.45 uur is er een lunch beschikbaar op de omloop voor de raadzaal. Er is geen warme maaltijd voorzien, gezien de verwachte duur van de vergadering. 3.

Mededelingen van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 22 en 23

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan komen we bij agendapunt 3, mededelingen van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 22 en 23. Ik stel u voor de behandelwijze zoals vermeld bij het desbetreffende stuk vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk dan verzoek ik u het bijbehorende bb-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Wenst iemand hierover het woord? Dat is niet het geval. Wenst iemand stemming? Dat is ook niet het geval. Dan constateer ik dat de lijst van ingekomen stukken met algemene stemmen kan worden vastgesteld. 4.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan gaan we naar de hamerstukken, agendapunt 4. 4.1

Het voorstel tot vaststelling van de zienswijze inzake de conceptbegroting DCMR Milieudienst Rijnmond 2025

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Als eerste hamerstuk agendapunt 4.1, het voorstel tot vaststelling van de zienswijze inzake de conceptbegroting DCMR Milieudienst Rijnmond 2025. Het is één ontwerpbesluit. Heeft dat van u allen instemming? Dan is het bij dezen vastgesteld. 4.2

Het voorstel tot vaststelling van de zienswijze inzake de wijziging Gemeenschappelijke Regeling Rottemeren

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). 4.2, het voorstel tot vaststelling van de zienswijze inzake de wijziging Gemeenschappelijke Regeling Rottemeren. Eén ontwerpbesluit. Dat heeft ook uw instemming? Bij dezen vastgesteld. 4.3

Het voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 4.3, het voorstel tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH), één ontwerpbesluit. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Tegen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Anderen nog op dit onderwerp? Dan wordt dit stuk met de tegenstem van 50PLUS vastgesteld.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

928

4.4

Het voorstel tot vaststelling van een zienswijze inzake de begroting 2025 Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH)

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 4.4, het voorstel tot vaststelling van een zienswijze inzake de begroting 2025 Gemeenschappelijke Regeling Metropoolregio Rotterdam Den Haag (MRDH). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Tegen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Anderen die hier nog iets over willen zeggen? Nee? Dan is met de tegenstem van 50PLUS agendapunt 4.4 vastgesteld. 4.5

Het voorstel tot vaststelling van het mandaat- en machtigingsbesluit m.e.r.-procedure Rotterdam

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan gaan we naar agendapunt 4.5, het voorstel tot vaststelling van het mandaat en machtigingsbesluit m.e.r.-procedure Rotterdam. Dat heeft één ontwerpbesluit. Zijn daar anderen? Nee? Dan is dat bij dezen vastgesteld. 4.6

Het voorstel tot wijziging van de Algemene legesverordening 2024 naar aanleiding van het verkeersbesluit zero-emissiezone Rotterdam

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 4.6, het voorstel tot wijziging van de Algemene legesverordening 2024 naar aanleiding van het verkeersbesluit zero-emissiezone Rotterdam. Ik zie mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Tegen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik zie geen andere berichten, dus dan is dit voorstel met de tegenstem van 50PLUS vastgesteld. 4.7

Het voorstel tot het verlenen van toestemming aan het college van B&W tot het nemen van een besluit tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Rotterdam-Rijnmond

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan agendapunt 4.7, het voorstel tot het verlenen van toestemming aan het college van B&W tot het nemen van een besluit tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling GGD Rotterdam-Rijnmond. Eén ontwerpbesluit. Dat wordt met algemene stemmen vastgesteld. 4.8

Het voorstel tot het verlenen van toestemming aan het college van B&W tot het nemen van een besluit tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio RotterdamRijnmond

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan zijn we bij agendapunt 4.8, het voorstel tot het verlenen van toestemming aan het college van B&W tot het nemen van een besluit tot wijziging van de Gemeenschappelijke Regeling Veiligheidsregio Rotterdam-Rijnmond. Eén ontwerpbesluit. Heeft dat uw instemming? Dat heeft uw instemming, dus dit voorstel is met algemene stemmen vastgesteld. 4.9

Het voorstel tot opheffing van de geheimhouding en het openbaar maken van een deel van de MEO-toets compensatie Stadion Feijenoord

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). En dan 4.9, het voorstel tot opheffing van de geheimhouding en het openbaar maken van een deel van de MEO-toets compensatie Stadion Feijenoord. Heeft dat uw instemming? Ja, dat is bij dezen dan ook vastgesteld. Hartstikke fijn. Dan zijn we door de hamerstukken heen. 5.

VERANTWOORDINGSDEBAT

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

929

5.1 5.2

Debat met het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de voorlopige jaarstukken 2023, de tussentijdse bevindingen van de accountant en het adviesrapport van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening Het voorstel tot vaststellen van de bestemmingsvoorstellen jaarrekeningresultaat 2023

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan komen wij toe aan agendapunt 5, het verantwoordingsdebat, het debat met het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de voorlopige jaarstukken 2023, de tussentijdse bevindingen van de accountant en het adviesrapport van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening . Bij dit debat dient u het voorstel onder agendapunt 5.2 te betrekken. Voordat het politieke debat begint, zal de voorzitter van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening (COR) een korte toelichting geven. Daarom wil ik nu het woord geven aan de voorzitter van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening . Het woord is aan de heer Biljoen namens de COR in technische tijd. Het woord is aan de heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, leden van de raad, leden van het college, bezoekers op de publieke tribune, pers, kijkers die deze vergadering live volgen en kijkers die het debat terugkijken. Als voorzitter van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening is het mij weer een genoegen om vandaag af te trappen bij het verantwoordingsdebat over de jaarstukken van 2023. Begin mei heeft het college de stad laten weten hoe het in het afgelopen jaar om is gegaan met het geld, en dat staat allemaal in het jaarverslag dat je kan terugvinden op watdoetdegemeente.rotterdam.nl.

Het jaarverslag vertelt ons wat we hebben bereikt en wat het ons heeft gekost. Hielden de wethouders zich aan de afspraken? Hadden ze de zaken goed georganiseerd en wat kwam er terecht van alle plannen die ze vorig jaar aan ons hebben laten zien. Het jaarverslag is daarmee een bron van informatie voor de keuzes van morgen. De Commissie tot Onderzoek van de Rekening , afgekort de COR, is het hele jaar bezig met de controle hierop. Onze bevindingen staan in het COR-rapport en over de uitkomst gaat de gemeenteraad zo meteen in debat met het college. Vandaag legt het college dus uit wat het heeft gedaan in 2023 en ook wat het niet heeft gedaan, en dat noemen we verantwoorden. En afsluitend vraagt het college de gemeenteraad om goedkeuring. Maar het gaat vandaag toch wel iets anders dan de afgelopen jaren. We hebben geen goedkeurende verklaring van de accountant gekregen. Dit komt vanwege het lopende onderzoek naar de mogelijke fraudecasus bij De Doelen en Boijmans Van Beuningen. Het wordt dus een debat in twee delen. Vandaag hebben we het debat over de inhoud. Met de uitkomst van het externe fraudeonderzoek binnen cluster Stadsontwikkeling en de goedkeurende verklaring van de accountant op de jaarstukken van 2023 zal het besluit van de gemeenteraad over de jaarrekening 2023 uiteindelijk volgen. Ik ga het verhaal nu verder vertellen met iets meer vaktermen.

En mocht u hier vragen over hebben of als er iets onduidelijk is, dan kunt u een mail sturen naar info@griffie.rotterdam.nl of kom een keer langs op het stadhuis en vraag bij de receptie of er een raadslid aanwezig is. De centrale vraag die de COR zichzelf gesteld heeft dit jaar is: hoe vinden we met elkaar de balans tussen wendbaarheid en weerbaarheid? Is dat goed? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Ik ga verder. Voor de kijkers thuis, er gebeurde een klein incident hier aan mijn rechterzijde. De centrale vraag die de COR zichzelf heeft gesteld dit jaar is: hoe vinden we met elkaar de balans tussen wendbaarheid en weerbaarheid? Naast dat de balans het overzicht is van de activa en passiva, is het natuurlijk ook een synoniem voor evenwicht. Een begroting in evenwicht is geen garantie op gezonde overheidsfinanciën en een voorspelbare en consistente begroting is geen doel op zich, maar een middel om maatschappelijke problemen en crises verantwoord het hoofd te bieden. Ik neem u graag mee in de constateringen van de COR over de jaarrekening van 2023 aan de hand van drie punten over evenwicht. Dat zijn een evenwichtige planning, evenwicht in reserves en evenwicht tussen controle door de gemeenteraad en onderzoek door het college zelf. Punt 1, de evenwichtige planning. De jaarstukken zijn belangrijk voor de gemeenteraad bij het uitoefenen van haar controlerende taak.

De planning van het jaarverslag van 2023 werd of wordt beheerst door onder andere de fraudecasus binnen Stadsontwikkeling, het toenemend aantal specifieke doeluitkeringen met een single information, single audit dossier, afgekort, de SPUK’s en SiSa, het laat genomen besluit om de grondprijzen voor sociale woningen te verhogen en de controle van de Gemeenschappelijke Regeling Jeugdhulp Rijnmond, afgekort de GRJR. In de controle door Financial Audit en de accountant zijn voor € 141 miljoen aan controleverschillen geconstateerd en zijn er 47 correcties doorgevoerd na het afsluiten van de boekhouding ten opzichte van 32 vorig jaar. Het gaat hierbij om een bedrag van € 121 miljoen aan correcties. Ter vergelijking, in 2022 was het € 98 miljoen en in 2021 was het € 59,1 miljoen. De voorlopige stukken die voor u liggen of op uw scherm staan, zijn zonder een goedkeurende verklaring van onze externe accountant, terwijl er heel hard gewerkt is door vele ambtenaren bij het concern en

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

930

de externe accountant. Maar toch is de planning niet gehaald. De COR geeft de gemeenteraad dan ook het volgende mee. Is de algehele planning en de daarbij behorende werkdruk dan nog wel realistisch? Als we bij elkaar optellen dat er volgend jaar wordt gestart met een nieuw financieel programma, bij u bekend als GRADE, dat er waarschijnlijk nog meer SPUK’s vanuit het rijk zullen zijn, met het SiSaverantwoordingsdossier, en dat de voorbereiding van de jaarstukken gelijk loopt met de voorbereiding van de Voorjaarsnota is een actuele vraag: hoe vinden we hierin de balans? Punt 2, evenwicht in reserves. Naar aanleiding van het voorlopige accountantsverslag en de jaarstukken heeft de COR vier verantwoordingsgesprekken gehouden met wethouder Buijt, wethouder Zeegers, wethouder Versnel en wethouder Struijvenberg. De COR heeft haar bevindingen over de jaarstukken, het Financial Auditrapport en de verantwoordingsgesprekken gepresenteerd in het COR-rapport. De COR onderzoekt op deze wijze namens de gemeenteraad de jaarrekening op getrouwheid, rechtmatigheid en financieel beheer, en brengt daarover dus advies uit aan de gemeenteraad. In al de vier verantwoordingsgesprekken hebben we samen met de wethouders dieper ingezoomd op de reserves. Hoe zijn ze tot stand gekomen en hoe worden ze gebruikt? Als de algemene reserve goed gevuld is, zijn we als gemeente wendbaar.

We kunnen dan gemakkelijk inspelen op een nieuw onderwerp. Als de bestemmingsreserves goed gevuld zijn, dan zijn we binnen een betreffend programma weerbaar en bestand tegen tegenvallers. De balans hierin is dus eigenlijk de balans tussen wendbaarheid en weerbaarheid. Om hier als raadslid iets van te vinden, is inzicht noodzakelijk. Het advies van de COR is hierin om het college te vragen een Kadernota reserves op te stellen, zodat helder is wat de criteria, de definities en de werkwijzen zijn van bestemmingsreserves, egalisatiereserves, de algemene reserve en het weerstandsvermogen. Deze informatie is nu verdeeld over verschillende besluiten en documenten en kan veel makkelijker vindbaar zijn in één kadernota. Punt 3, evenwicht tussen controle door de gemeenteraad en onderzoek door het college zelf. In de gesprekken tussen de wethouders en de COR is aan elke wethouder gevraagd of er 213a-onderzoeken zijn uitgevoerd. Dit artikel uit de Gemeentewet verplicht het college periodiek onderzoek te doen naar de doeltreffendheid en doelmatigheid van het gevoerde bestuur. In de jaarstukken kunt u op pagina 190 hier iets meer over lezen. De wet schrijft voor dat het college schriftelijk verslag uitbrengt over de resultaten en de Rekenkamer hierover informeert.

De COR heeft vastgesteld dat het informeren van de raad en de Rekenkamer voor verbetering vatbaar is, waarmee het instrument effectiever en efficiënter kan worden ingezet. Gemeenteraadsleden kunnen vaker bij het college vragen de doeltreffendheid van het gevoerde beleid te onderzoeken. Dit instrument kan daarmee een aanvulling zijn in de controlerende taak. Samen met het college zullen we de antwoorden moeten vinden hoe we evenwicht krijgen in de planning, reserves en de 213a-onderzoeken. Dit met het doel dat de gemeenteraad efficiënt en effectief invulling kan geven aan zijn taken, want it takes two to tango, but somebody has to lead. Vanaf deze plek wil ik graag alle mensen die hebben meegewerkt aan de totstandkoming van de voorlopige jaarstukken en de controle hierop bedanken voor al het werk dat is verricht. Ik wens u veel wijsheid toe bij dit verantwoordingsdebat. Immers, een goed financieel beheer is een zaak van ons allen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Hartelijk dank aan de heer Biljoen in zijn rol als voorzitter van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening . Dan kunnen wij nu overgaan tot het politieke debat, maar ik zie eerst mevrouw Verkoelen. Een punt van orde? Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, ik heb een punt van orde voorzitter. Uiteraard hartstikke bedankt voor de COR. Het rapport was nog beter dan anders, echt zeer geweldig, dus ik vind dat echt geweldig.

Maar wat ik eigenlijk aan u even wil voorleggen, waar de COR mee begon, en ik heb het u niet horen noemen, maar begrijp ik dat vanwege het fraudeonderzoek we dus constateren dat we er niet vandaag over gaan stemmen? Maar het belangrijke wat ik u niet hoor zeggen en dat wil ik dan toch wel even genoteerd hebben: we kunnen dus wel moties indienen, maar geen amendementen? Begrijp ik dat goed? Dat gaat niet, want we hebben geen eind. Het is dus wel goed om dat even met elkaar te constateren. Dus vandaag wel moties, geen amendementen. En ik heb dan ook wel de vraag aan de voorzitter en de griffie wanneer we dan wel de jaarrekening gaan doen. Zijn daar dan harde afspraken over gemaakt hoe dat dan ligt? Want ik neem niet aan dat we het nu maar gewoon laten lopen en zien: er gebeurt maar wat. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, dank u wel. De vraag is helder. Het klopt wat u zegt dat de jaarstukken dus niet vandaag worden vastgesteld, maar dat die na de zomer, hoogstwaarschijnlijk ergens in september, maar als het onderzoek gereed is, laten we het op die manier zeggen, ter vaststelling worden voorgelegd. Dus we hebben nu wel het inhoudelijke debat. Er kunnen ook moties

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

931

worden ingediend. Maar het klopt dat omdat het raadsvoorstel zelf nu niet in stemming wordt gebracht er dus ook geen amendementen kunnen worden ingediend. Ik zal vragen aan de wethouder van Financiën om misschien hier nog kort iets over te zeggen. De heer STRUIJVENBERG (lr) (wethouder). Voorzitter, ik heb een voorstel gestuurd maar u stemt daar niet over, maar u kunt natuurlijk wel amendementen op dat voorstel indienen denk ik, en als die worden aangenomen dan wijzigen die als het ware het voorstel. Zo werkt het met amendementen. Maar dan stemmen we over dat gewijzigde voorstel dus ook weer in september waarschijnlijk. Volgens mij kan het wel voor zover u dat wilt. Amendementen op een jaarrekening komt volgens mij niet heel veel voor, maar goed, het is aan u. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, maar dan toch eventjes van de orde. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Verkoelen, ik had u nog niet het woord gegeven, want ik ben hier nog even aan het overleggen en dan ga ik u daarna het woord geven. Ja, mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Het laatste is volgens mij niet helemaal waar. Want natuurlijk, we kunnen altijd amendementen indienen op wat er nu ligt, maar het lijkt mij wat onlogisch gezien het feit dat naar aanleiding van een fraudeonderzoek er misschien een gewijzigd raadsvoorstel komt.

Dus dat is voor mij even van, hoe gaan we daar dan mee om? Ik ben er zelf van uitgegaan: geen amendementen met betrekking tot dit, omdat we wel maar een gedeelte behandelen. Na de zomer krijgen we dan een definitief raadsvoorstel. Daar doe je volgens mij dan de amendementen op. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De informatie die vanuit de griffie ook is gedeeld richting de verschillende fracties in aanloop naar dit debat is ook dat het amenderen op dit moment geen zin heeft omdat er dus nu geen raadsvoorstel voorligt, alleen een collegebrief. Dus dat is ook de manier waarop het gecommuniceerd is. Mevrouw Bokhove, aanvullend daarop? Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, dank u wel. Nou, inderdaad aanvullend, omdat de wethouder van Financiën eigenlijk een ander signaal geeft dat het wel zou kunnen. Ik vind dat een onverstandig advies, temeer inderdaad omdat er geen raadsvoorstel ligt, maar omdat er ook nog financiële verschuivingen kunnen zijn. En ik kan me namelijk wel amendementen voorstellen op een jaarrekening, en dan gaat het namelijk altijd over het bestemmen van gelden voor een komend jaar. Ik vind het dus echt erg jammer dat juist uit de mond van de wethouder van Financiën dit verkeerde advies is gekomen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren).

Ik hoor hier inderdaad aan mijn linkerkant, waarvan akte, van het wijzigen van die bestemmingsvoorstellen, dat kan inderdaad wel, want dat raadsvoorstel ligt ook wel voor. En uiteindelijk is het aan ons als raad, aan u als raad, laat ik het zo zeggen, om in september als de jaarrekening wordt vastgesteld alsnog te overwegen of er dan amendementen op de plek zijn. Dit gezegd hebbende, kunnen we beginnen met de politieke behandeling? Ja? Ik zie instemmende gezichten. Dan gaan wij daarmee van start en is als eerste het woord aan de heer Biljoen van GroenLinks in de politieke termijn. De heer BILJOEN (gl). Dank voorzitter. Allereerst dank aan de COR voor het rapport en de aanbevelingen die wij als fractie volledig onderschrijven. De collegereactie hierop was echter niet heel erg duidelijk. Neemt u de aanbevelingen nu wel of niet over? Ik hoor graag zo meteen even een toelichting van het college. Ook dank aan de accountant voor de heldere tussentijdse rapportage en de Rekenkamer voor het rapport Targets tellen. En om daar gelijk mee te beginnen, we zijn nu halverwege de rit en dit college krijgt een dikke onvoldoende. De tussentijdse doelstellingen zijn voor dertien van de vijftien targets niet gehaald of niet vast te stellen. Bovendien zijn de meeste niet echt representatief voor de doelstellingen en ambities van dit college.

Dit past in een breder plaatje van dit stadsbestuur, iets afspreken en het vervolgens niet nakomen. Twee jaar geleden beloofde deze coalitie namelijk te werken voor alle Rotterdammers, de belofte van één stad. En nu, bij de midterm review, zien steeds meer Rotterdammers wat GroenLinks al jaren aangeeft, het worden gebroken beloftes. Ze zijn niet waar te maken. Niet eerder is er binnen een jaar tijd zo hard ingegrepen in het openbaar vervoer op de noordoever van deze prachtige stad. Niet eerder hebben zoveel duizenden bewoners zich verenigd in protesten en handtekeningenacties waar vervolgens weinig of geen enkele reactie op kwam. Niet

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

932

eerder zagen we zoveel stichtingen en organisaties die dreigden om te vallen omdat dit college faalt om doeltreffend subsidie te verstrekken zoals bij De Katrol en het Zuiderlokaal, die zoveel doen voor onze kinderen, de volgende generatie. En een groeiende groep mensen in kwetsbare omstandigheden rekent niet langer meer op de overheid. Sterker nog, ze zijn er bang voor. Dat blijkt ook uit het rapport van de staatscommissie Rechtstaat. En dit is slechts het topje van de ijsberg. Gebroken beloftes zien we ook als we kijken naar het klimaatbeleid. Het college is met het Klimaatplan alleen maar aan het uitleggen waarom plannen niet uitgevoerd kunnen worden. Een wankelend beleid dat risico’s niet kan opvangen. Die klimaatnoodtoestand die we hebben uitgesproken is niet terug te vinden in de jaarstukken, want € 41.991.000,00 die dit college zou uitgeven in het kader van klimaat blijft weer liggen op de plank en wordt vooruitgeschoven. De uitkomst is dat er te weinig regie is op klimaat en te weinig zicht op wat de klimaatconsequenties van het beleid van dit college zijn. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U heeft een interruptie van de heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja voorzitter, ik hoor inderdaad bepaalde aantijgingen. Ik had ook niets anders verwacht van de heer Biljoen. Maar laten we even beginnen over openbaar vervoer. U zegt dat we daarin inkorten.

Maar als we kijken naar Rotterdam-Zuid, daar gaan we juist meer investeren. Als we kijken naar de andere kant van onze stad, naar Rotterdam-Noord, met name naar Delfshaven, zien we bijvoorbeeld dat er lijnen en trajecten zijn die gewoon niet worden gebruikt of heel weinig worden gebruikt. In een tijd waar er schaarste is, waar een personeelstekort is, moet je keuzes maken. Vindt u dan ook niet dat we trots kunnen zijn dat dit college die keuzes maakt daar waar het openbaar vervoer dan ook het hardst nodig is? Dat als eerste. Vervolgens zegt u dat wij de doelstellingen wat betreft de collegetargets niet halen. Was volgens u de situatie in de vorige coalitieperiode dan anders? Was de tussentijdse rapportage toen wel volgens u rozengeur en maneschijn? Ik wil graag dat u daarop even reflecteert. En over de CO2-doelstellingen, wij halen de CO2-doelstellingen van 18% zeker wel. Dus ik wil dan ook van u verwachten dat u dan ook even secuur en accuraat omgaat met dit soort zaken. Dus graag ook uw reflectie hierop. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, laat me eerst even beginnen op de reactie die de heer Elbay van D66 aangeeft over het openbaar vervoer. Als u goed heeft geluisterd, heb ik met name gesproken over de noordoever. Ik ben blij dat we op Zuid gaan investeren, maar ik heb het over de noordoever.

En u geeft net aan: Delfshaven wordt veel gebruikt. Ik raad u aan om samen met ook andere collega’s van de VVD die ook nog heel graag naar Delfshaven willen gaan, toch eens te kijken hoeveel die tram wordt gebruikt. Het is niet waar dat die tram niet wordt gebruikt. Het openbaar vervoer in Delfshaven wordt ontzettend veel gebruikt en daar gaat u in snijden. Wat betreft CO2, de doelstellingen voor CO2 voor 2023 weten we pas in 2024. De DCMR komt daar pas met een rapportage, dus daar kan ik verder niets op zeggen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Ja, volgens mij zei u dat wij juist die doelstellingen niet zouden halen. Hoe komt u dan tot die conclusie? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, ik reageer over de targets, daar hebben we het nu over. Er staat in het Rekenkamerrapport, ik moet even kijken waar het ook alweer stond, sorry. Er staat in het Rekenkamerrapport, de heer Elbay, u kunt het zelf ook teruglezen, in het Rekenkamerrapport Targets tellen concludeert de Rekenkamer dat doelstellingen op dit moment niet gehaald zijn. Dank voorzitter, dan ga ik verder. Als onze klimaatdoelen afhangen van de haalbaarheid van projecten die constant worden uitgesteld, dan is dat simpelweg onverantwoord. Voor hier, nu, later en elders.

Wij en zoveel andere Rotterdammers vragen ons hardop af: is dit de nieuwe bestuurscultuur? Voorzitter, dan kun je ook kijken naar armoede. Want op armoede halen we onze doelen ook niet. We halen onze doelen ook niet en we zetten wel, sorry… De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U kunt verdergaan, de heer Biljoen.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

933

De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, dat krijg je als de Voorjaarsnota en de jaarstukken door elkaar lopen. Dan krijg je meerdere teksten in één document. Maar voorzitter, we laten wel geld van de reserves vrijvallen. En om dat tegen te gaan dienen wij de volgende motie in, ꞌGeen vrijval bestemmingsreserve armoedebeleidꞌ. Voorzitter, dit college beloofde veel optimisme. We doen niet aan prachtig opgemaakte visies, maar gaan focussen op de uitvoering. Wie houden we hier nu voor de gek? In het jaar dat de trainingsuurtjes eraf zijn en u dus niet meer leunt op de begroting en het akkoord van het vorige college, bent u meer bezig met zichzelf en elkaar vast te houden binnen de coalitie dan daadwerkelijk met de stad. Iedere waarschuwing die GroenLinks afgeeft sinds het aantreden wordt in de wind geslagen. Zo zijn er onhaalbare bezuinigingen op de zorg en het ambtenarenapparaat ingeboekt die niet haalbaar zijn. De tekorten die daardoor ontstaan leiden tot andere bezuinigingen en daarmee veroorzaakt u ontzettend veel schade in de samenleving en dat vindt GroenLinks onverantwoord. Zoals de bezuinigingen op de organisatie. En ik kijk nu ook naar de raadsleden die een baan hebben naast dit raadslidmaatschap.

Want stel je voor, je bent met je hele team aan het overleggen over allerlei nieuwe plannen en er komt een persoon binnen en die zegt: hallo, ik ben nieuw, ik ben de eindverantwoordelijke binnen de organisatie. Ik heb met mijn nieuwe collega’s besloten dat we € 150 miljoen gaan bezuinigen binnen de aankomende vier jaar. Dat was het, doei. En die persoon loopt weer weg. Dan gaat u naar huis, vertelt tegen uw partner of huisgenoot of uw ouder of verzorger: ik heb zulk raar nieuws gehad op mijn werk, ze zeggen dat we onzekere tijden krijgen. De nieuwe bestuurders willen bezuinigen op de organisatie, maar niet als je in de uitvoering zit. En vervolgens hoor je twee jaar niks en zie je zelf dat het aantal mensen in de administratie toeneemt en nog geen cent is wegbezuinigd. Dit is weer een gebroken belofte van D66, DENK, VVD en Leefbaar Rotterdam. En even voor de goede orde, GroenLinks… De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U heeft een interruptie van de heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, hoe groot is de begroting meerjarig van de gemeente Rotterdam, in miljarden alstublieft? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). 4,4. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd).

En hoe verhoudt die € 150 miljoen in percentages zich dan ten opzichte van die totale begroting jaarlijks? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, ik constateer dat de heer Lansink volgens mij € 150 miljoen peanuts vindt. Als het peanuts is, dan had u het ook niet hoeven inboeken, toch? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, de term peanuts laat ik graag over aan de PvdA, dat geheel terzijde, maar snapt u het punt dat ik wil maken? De pointe van mijn betoog is dat die € 150 miljoen op het totaal van die miljarden die wij hier hebben natuurlijk prima uitvoerbaar zou moeten en kunnen zijn. U doet net alsof hier de hele stad omvalt, omdat wij € 150 miljoen op personeel willen inkorten. Ergens moet u toch ook met uw COR-pet, u heeft een lang betoog opgehangen, dat € 150 miljoen ten opzichte van bijna € 5 miljard feitelijk bijna het gevoel is alsof je op postzegels bezuinigt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja kijk voorzitter, via u, het punt van de heer Biljoen is natuurlijk, het gaat niet om het bedrag, het gaat om het feit dat er een reorganisatie is aangekondigd van deze organisatie waar nog niets van terecht is gekomen. Dat brengt mensen in onzekerheid.

Dat is het punt van de heer Biljoen en daar zou ik dan graag uw reactie op willen. Als u aankondigt dat u wat gaan doen met de organisatie dan moet u dat waarmaken. U kunt personeel niet in onduidelijkheid houden.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

934

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, de fusie gaat al goed hè, tussen PvdA en GroenLinks. Ze weten elkaar in ieder geval goed te vinden. Voorzitter, wat we al zien, en dat vergeet de heer Tak in zijn betoog dan weer subtiel te vermijden, is dat inderdaad de afvlakking van de hoeveelheid personeel die we aannemen gewoon is ingestart. Dat is het begin van een daling. Dat is altijd als je reorganiseert op personeel. Dat is dat je eerst een beetje afvlakt en daarna in die daling teruggaat. Overigens, al die miljoenen die overigens bij alle vakwethouders in hun portefeuille zitten, zijn gewoon ingeboekt en behaald. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Kijk, ik stel gewoon vast dat u dit plan naar achteren heeft geschoven en het is een jaar opgeschoven in de Voorjaarsnota. Dat is gewoon een feit. Erken dat gewoon. Dat is het punt van de heer Biljoen. U heeft gewoon ruim een jaar lang personeel in onzekerheid laten zitten en dat is gewoon onnodig. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, ik zie de heer Lansink maar ik zie de heer Roskam ook al een tijdje, dus dan ga ik eerst naar de heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ja, kijk, er wordt nu een beetje een vals frame geschetst, van iemand komt langs, jongens, er gaat € 150 miljoen vanaf.

In de commissie BOFV is afgelopen jaar het gesprek ook geweest, en het staat me bij dat we, ja, het is inderdaad iets later dan bedacht, maar de bezuiniging vanuit het coalitieakkoord is wel al ingeboekt, en daarnaast lag deze organisatieopgave er al langer, dus echt nieuws kan het ook niet zijn, maar volgens mij is er rond oktober een plan geweest waarin netjes staat uitgelegd hoe we die € 150 miljoen gaan realiseren, waar het vandaan gaat komen. En ik denk ook, u zegt steeds dat de uitvoering achterblijft. Ik denk dat u toch juist blij moet zijn dat de uitvoering intact blijft, dat er meer mensen bij komen op veiligheid, dat er meer mensen bij komen om de buitenruimte, ook het groen op orde te houden en dat er dan minder overhead is. Ik bedoel, een kind zonder waterhoofd zou iedereen toch fijn moeten vinden. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter. Ik ga verder. De initiële begroting is de leidraad voor de uitgaven van het college en de raad mag verwachten dat hij de bijbehorende ambities en de doelen geleverd krijgt. Het college voert daar dan regie op. Bij de bijgestelde begroting bleek al dat er grote afwijkingen waren en dat de afspraken met de raad niet nagekomen werden. Bij de eindafrekening blijken de verschillen nog groter in negatieve zin.

Het college heeft hier bij de begroting voor 2024 geen enkele rekening mee gehouden. Niet alleen is er onvoldoende bijgestuurd gedurende het jaar, ook kan het budgetrecht van de raad niet goed worden uitgeoefend. De raad kan in november immers niets meer bijsturen. Dit gevoel dat er geen regie is, beloftes die worden gebroken, planningen die niet worden gehaald, is overduidelijk een gebrek aan grip. Gebrek aan grip op de eigen portefeuille en gebrek aan grip in zijn algemeenheid. We zien de tekorten echt enorm oplopen en het overkomt niet alleen ons als raadsleden doordat we informatie veel en veel te laat krijgen of soms helemaal niet, maar het overkomt ook nog eens het college, een soort van: ik stond erbij en ik keek ernaar. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, even op dat in control zijn hè, waar komen de tekorten vandaan? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, u kunt het accountantsrapport nalezen waar alle tekorten vandaan komen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

935

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Maar leest u dan het accountantsrapport maar ook de reactie van het college daar eens op. Heel vaak heeft het niets te maken met controle maar gewoon gestegen kosten. Dan kunt u wel zeggen: u bent niet in controle, maar wilt u dan dat we de zorg bijvoorbeeld, dan pakken we even de zorg. Vond u het dan een goed idee om die zorg dan maar helemaal te halteren, die openeinderegeling? Gewoon maar geen zorg meer te verlenen om binnen de financiële parameters te blijven en dus in control te blijven. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik kom zo meteen in mijn betoog nog op een heel stuk over zorg. Misschien kunt u daar nog even op reflecteren. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ik markeer eventjes dat de heer Biljoen hier dus toch wel een beetje een verhaal voor de bühne aan het houden is, inhoudelijk niet op mij wil reageren en daarmee natuurlijk feitelijk een verhaal houdt waar we niets aan hebben en dat ook het debat niet helpt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, dat is een persoonlijke noot van de heer Lansink, maar dat is niet mijn verhaal.

Want voorzitter, we vragen dan ook aan de wethouder van Financiën: hoe denkt u beter in control te komen, uw collegewethouders te helpen en de raad beter in positie te brengen? Want dit gedrag valt heel sterk op binnen de portefeuille Bouwen en wonen. De targets op woningbouw lopen er weer op achter en de grondexploitatieportefeuille kost ons inmiddels meer dan dat deze zal opbrengen. En dat is allemaal in het afgelopen jaar gebeurd. Sterker nog, in november waren we hier ook over aan het praten en toen zei de wethouder: we verwachten een tekort van € 35 miljoen. Onze fractie was not amused. Maar vervolgens een paar weken later blijkt dat tekort gewoon € 78 miljoen te zijn. Een toename van 222,86% binnen een paar weken. En dan heb ik het nog niet eens gehad over het besluit over de sociale grondprijzen, dat zonder ambtelijk advies aan de raad is aangeboden. Niet in control, niet over financiën, niet over planning, niet over doelen, niet over targets, en dit is het tweede jaar op rij. Maar je hebt altijd baas boven baas, of een beetje de overtreffende trap. En dat vinden wij toch de dagelijks bestuurder die verantwoordelijk is voor de portefeuille Zorg, ouderen en jeugdzorg. In het sociaal domein vallen de hogere lasten jeugdhulp van € 70,7 miljoen op door afrekeningen met de GRJR, lezen we onder andere in de bevindingen van de accountant.

Onderdeel van deze overschrijding is een bedrag van € 42,7 miljoen, waar de wethouder door is overvallen. Hij is verantwoordelijk en had het moeten weten, maar had het kennelijk helemaal niet scherp dat het in één keer moest worden betaald en dat het niet kon worden uitgesmeerd over de komende jaren, terwijl dit al eerder was gemeld door Financial Audit. Dat zijn onze mensen. En alsof dat nog niet genoeg is, lees ik in het openbare verslag van de GRJR van begin april over de jaarstukken 2023: het verschil in zorgkosten is voornamelijk ontstaan door achterstalligheid in de afgifte van toewijzingen van jeugdhulp voor zorg die wel is geleverd. De gemeente geeft die toewijzingen af. Ik hoor graag een uitleg van de wethouder hierover. € 43 miljoen overschrijding doet u af als een administratieve kwestie en u vraagt niet door bij uw ambtelijke ondersteuning, terwijl de taak van de wethouder is om zijn ondersteuning actief te bevragen. Waarom gebeurt dit? Ik heb er geen zicht op, leg het me uit. Maar de wethouder doet dit niet of hij doet dit onvoldoende. We zien een enorme stijging in de wachttijd op de wachtlijst van wijkteams. De gemiddelde doorlooptijd en de voorraad WMOmeldingen zijn gestegen ten opzichte van vorig jaar. En de wethouder beloofde vorig jaar nog beterschap.

En dan gaan we over twee weken praten over het voorstel om de stijgende zorgkosten die met name betrekking hebben op jeugdzorg te dekken met Eneco-middelen. We houden ons hart vast. Want voorzitter, dit is ook mijn wethouder en die van mevrouw Kockelkoren, mevrouw Morkoç, mevrouw Bokhove en mevrouw Vlieger. En daar wil ik duidelijkheid van krijgen. Waarom is het al voor de tweede jaarrekening op rij niet gelukt om grip te krijgen op het terugdringen van de wachtlijsten omtrent het komen tot goede zorg en zicht te houden op financiën? Als u de portefeuille en het werk heeft onderschat, dan wil ik dat gewoon horen. Dan weten we waar we aan toe zijn in plaats van achter de feiten aan te lopen. En daarmee sluit ik de eerste termijn af. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan heeft u nog een interruptie van de heer Elbay.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

936

De heer ELBAY (d66). Ik hoor mijnheer Biljoen eigenlijk zeggen dat hij de bestuursopdracht Zorg onderschrijft. Klopt dat? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Dus het klopt dat u de bestuursopdracht Zorg onderschrijft? Want ik heb namelijk in de afgelopen tijd van uw collega mevrouw Kockelkoren andere verhalen gehoord en dat is nogal bijzonder. Fijn om dit te horen. Het is namelijk belangrijk dat wij inderdaad ervoor zorgen dat we met minder meer kunnen gaan bieden, zorg kunnen bieden aan de Rotterdammer. U geeft aan dat er sprake is van stijgende wachtlijsten. Het is inderdaad cruciaal dat wij ons inzetten om juist innovatief, door in gesprek te gaan met zorgaanbieders, keuzes te maken. En dan heb ik uw fractie in de afgelopen tijd alleen maar horen klagen op de maatregelen die dit college probeert te nemen. Dan staat het toch ook heel haaks op elkaar dat u vandaag simpelweg zit te klagen over de stijgende wachtlijsten en tegelijkertijd klaagt dat we aan het bezuinigen zijn, soort van. Maar ik wil nog even duidelijk maken dat u gewoon ook een eenduidige lijn moet hanteren als fractie. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik zie een paar mensen staan, maar ik geef eerst even de heer Biljoen het woord om hierop te reageren. De heer BILJOEN (gl).

Ja voorzitter, dat is niet waar het hier over gaat, want we kijken terug. De maatregelen zijn onvoldoende. Zorgkosten dempen, dat snappen we, maar niet met een kaasschaaf. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ja, zoals de heer Elbay zegt, inderdaad de lijn, en zoals de heer Biljoen zegt, we kijken terug. En als we inderdaad terugkijken naar bijvoorbeeld de Voorjaarsnota 2019, dan zien we daar ook al staan dat de gemeente met een pakket van maatregelen komt om meer grip te krijgen op de kostenontwikkeling op termijn, de uitgaven van WMO en jeugdhulp, dat het teruggedrongen moet worden. We zien staan dat ondanks het nemen van alle beheersmaatregelen grip op zorgkosten rondom de zorgkosten van de WMO en jeugd, ze zich zorgen maakt om meerjarig tot een sluitend beeld te komen. En bij de begroting 2022 wordt gewoon ook doodleuk gezegd: nou ja, we pakken een potje geld erbij omdat we de reguliere begroting niet sluitend krijgen op zorg. Dus wat dit college doet, is wat het vorige college heeft nagelaten. Dit college maakt er werk van om realistisch te begroten en tot een sluitende begroting te komen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u voorzitter. Dat is natuurlijk complete lariekoek.

De accountant geeft de wethouder nota bene nog een veeg uit de pan over die € 43 miljoen die gewoon zijn eigen financiële administratie gemist heeft. Laten we dat niet vergeten. € 43 miljoen gemist door zijn eigen financiële administratie. Sorry, dat is niet iets kleins, dat is iets heel wezenlijks. Dan ben je als wethouder niet in control. En nog even over die bestuursopdracht. Die is ons anderhalf jaar geleden al beloofd. Daar is afgelopen jaar niets van terechtgekomen. Ook de accountant zegt: we kunnen niet eens een voortgang meten. En nota bene in de commissie gaf de wethouder zelf aan dat door een nieuw IT-systeem hij klaarblijkelijk niet eens in staat was om de financiën in te zien. Deze wethouder heeft geen grip op de situatie mijnheer Elbay, en dat weet u zelf ook donders goed. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, er staat nergens in het rapport van de accountant dat de wethouder geen grip heeft op de zorgkosten. En laten we even duidelijk zijn, die € 43 miljoen is een administratieve afhandeling. Het heeft ons, de stad, niet meer of niet minder gekost. Hoe had u het dan begroot? Hoe had u het vervolgens verwerkt in de jaarstukken?

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

937

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Tak. De heer TAK (pvda). De accountant zegt dat de voortgang van de bestuursopdracht niet te volgen is. Daarmee is de wethouder niet in control. Zo simpel is het gewoon. U heeft het over die € 43 miljoen als een administratieve handeling. Dat is niet enkel een administratieve handeling. Het gaat erom dat je je feiten scherp hebt. Het gaat erom dat de wethouder weet wat de kosten zijn die komen kijken bij die gemeenschappelijke regeling. Als zelfs het afschaffen van een bepaalde regeling, die nota bene in 2022 is aangekondigd, dat nota bene stond in de stukken die in het voorjaar van 2023 met deze gemeenteraad zijn gedeeld, als deze wethouder dan in het najaar van 2023 de zaken nog steeds niet op orde heeft, dan is hij gewoon niet in control. Dan heeft hij dus geen grip op de zaak. Zo duidelijk is het. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Elbay. De heer ELBAY (d66). Voorzitter, volgens mij schrijft de accountant in haar rapport dat de bestuursopdracht Zorg juist te volgen is in allerlei brieven die naar de raad worden gestuurd. De accountant geeft wel duidelijk aan dat er weinig in de jaarstukken staat over de bestuursopdracht Zorg en wat het heeft opgeleverd.

En volgens mij heeft deze wethouder, sterker nog, niet alleen wethouder Buijt maar ook wethouder Struijvenberg dan ook toegezegd: wij zullen de bestuursopdracht Zorg-cijfers en de resultaten daarvan dan ook opnemen in de aankomende P&Ccyclus. Nou, dat is al een mooie ontwikkeling. Dan hebben we al een totaalbeeld hè. Dan is er al voldaan aan uw wens. Dat is toch niet gelijk aan: u bent niet in control, u weet niet waar u het over heeft. Ik bedoel, de nalatenschap, en laten we eerlijk zijn, van het vorige college probeert dit college dan ook te pakken. Als we niets doen met de zorg, hebben we een tekort aan € 200 miljoen in 2026. En wat gaat u dan roepen? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik zie de heer Roskam. Wilt u aanvullend? Dan ga ik eerst naar de heer Tak. De heer TAK (pvda). Kijk, het is heel simpel. We staan hier vandaag voor de jaarstukken 2023. Vorige week in de commissie was onze wethouder van Financiën ook al aan het vissen naar complimenten en begon hij met een terugblik naar 2011. We staan hier voor de jaarstukken 2023. We roepen het college ter verantwoording. Het is gewoon niet goed genoeg. Als u € 43 miljoen aan kosten niet weet op de juiste manier op te nemen, dan bent u als wethouder niet in control.

Als wij de voortgang van de bestuursopdracht een jaar lang niet kunnen volgen en als de wethouder bijna een jaar lang zelf de cijfers niet heeft, dat heeft hij gewoon in de commissie toegegeven, dan is die wethouder niet in control. Hoe kun je in control zijn als je niet eens weet wat er uitgegeven wordt? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Ja, allereerst, de heer Tak noemde wat ik net zei lariekoek, maar goed, dat is dus zijn kwalificatie op de begroting en de Voorjaarsnota uit de vorige periode. Goed, die zijn dus met terugwerkende kracht lariekoek. En met betrekking tot het in control zijn, we hadden vorig jaar een advies vanuit de COR, inderdaad, er wordt slecht begroot vanuit verschillende clusters. En als de wethouder inderdaad gewoon vraagt om een begroting en er wordt eigenlijk een ondeugdelijke begroting opgeleverd. Goed, de gemeentesecretaris voert dan nu sturingsgesprekken, dat staat ook in de afdoening daarvan, met de verschillende concerndirecteuren. Maar schijnbaar dat ik dan misschien een keertje moet overwegen om die gemeentesecretaris of de concerndirecteuren ter verantwoording te roepen, want de wethouder zit daar nu één jaar, maar schijnbaar kunnen ze daar nog niet begroten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mijnheer Roskam, mag ik u even onderbreken.

We hebben het hier over de bestuurders ter verantwoording roepen, en we roepen niet het concern of clusters ter verantwoording, dus dat is even hoe het hier werkt in dit huis. Was u verder klaar met uw punt? Ja? Dank u wel. Dan ga ik terug naar de heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, dank voorzitter. Het meeste is al gezegd. Ik wil nog wel even benadrukken voorzitter, de bestuursopdrachtmaatregelen zijn onvoldoende. De VNG heeft hier ook al over gerapporteerd. En als u kijkt naar het vorige college, het vorige college legde bestemmingsreserves aan voor de begrote zorgkosten en het zorgde altijd dat het budget van het rijk als taakstelling werd

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

938

gerapporteerd en meegenomen. Want wij, althans het vorige college liet met die bestemmingsreserve juist zien wat we tekort kregen van het rijk. En die lobby voor aanvulling werkte daarmee wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Toch nog even in herhaling. Is GroenLinks wel of niet voor de bestuursopdracht Zorg? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Volgens mij heb ik zojuist al aangegeven dat de bestuursopdracht Zorgmaatregelen onvoldoende zijn. Punt. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dus u wilt… De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. Kunt u even wachten tot ik u het woord geef, maar ik geef u nu het woord. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Dus u wilt harder optreden, rücksichtslos de hamer erin zetten, aan de wortel van onze zorg- en welzijnsstaat hier in Rotterdam. Nee, voor die partij die zegt voor die ene stad te staan, dat we dat even duidelijk hebben. Dat we gewoon rücksichtslos eventjes die bezuinigingen in moeten boeken zonder dat we daar met het veld ook het gesprek over voeren wat die bezuinigingen dan voor hen betekenen. Dan even klare taal hè. Wat wilt u allemaal weg gaan bezuinigen? Hoeveel gaat dat opleveren? Wat zijn uw plannen? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl).

Voorzitter, ik kijk echt uit naar het debat dat we over twee weken gaan hebben bij de Voorjaarsnota, maar vandaag blikken wij terug en hebben wij de bestuurders van de stad ter verantwoording. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, het is eigenlijk, een beetje het hele betoog van de heer Biljoen zijn grote woorden, lekker bashen naar dat college, lekker bashen naar deze coalitie, om vervolgens een paar simpele vragen van mijn kant niet te kunnen beantwoorden. Mijnheer Biljoen, u valt door de mand, uw verhaal is zwabberig en in die zin kunnen we denk ik gewoon vaststellen dat het verhaal ook ten einde is. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja voorzitter, hier wil ik even wat over zeggen. U weet prima dat de heer Biljoen bij ons organisatie en financiën en ook voorzitter van de COR is, een kei met financieel inzicht. U weet ook dat wij als GroenLinks de bestuursopdracht zoals die gegeven is, je geeft een bestuursopdracht om eerst goed in kaart te brengen hoe je in de toekomst zorgkosten beheersbaar kunt houden, niet om direct rücksichtslos een bezuiniging door te voeren. En nu gaat u natuurlijk allemaal een beetje gedetailleerd vragen aan mijnheer Biljoen, wat vindt u dan naar de toekomst, bestuursopdracht wel of niet.

GroenLinks heeft altijd gezegd: wij willen van tevoren weten wat het beleid is van deze coalitie om de zorgkosten beheersbaar te houden naar de toekomst toe, want we zien allemaal inderdaad vergrijzing, dat er een toename van zorgkosten is, maar we hebben ook steeds gezegd: kom met voorstellen, die willen we van tevoren zien, want dan willen wij ook kunnen beoordelen of dat wel haalbaar is. En tot nu toe hebben wij een heleboel onhaalbare voorstellen in de bestuursopdracht gezien en dat weet de wethouder ook en daarom vindt hij het ook zo moeilijk om dat door te voeren. Als je namelijk al maatregelen hebt genomen in een vorige periode, kun je die niet voltijds inboeken om daar nog winst uit te behalen. Dus het gaat erom: hoe doe je die bestuursopdracht? Hoe goed weet je waar je aan begonnen bent? En het blijkt ook met deze resultaten van dit jaar op zorg dat dat gewoon niet in control is, dat daar onvoldoende grip op is en dat er onvoldoende resultaten worden geboekt, met voorstellen waarvan de wethouder dacht dat ze

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

939

haalbaar waren en waarvan GroenLinks al vaker heeft gezegd: dat kunt u op uw buik schrijven, dat gaat u niet lukken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nou voorzitter, u hebt veel woorden nodig om vast te stellen dat wat ik net zei over de heer Biljoen gewoon klip-en-klaar waar is, want u heeft uzelf nodig om hem te verdedigen in het feit dat ik hem een paar simpele vragen stel waar hij geen antwoord op heeft. Ik zie de paniek bij GroenLinks in ieder geval toenemen. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Nou, even een praktische handreiking naar de heer Biljoen. U gaf aan: over twee weken erover in discussie te gaan, maar de Voorjaarsnota bespreken we volgende week, dus ik zou de agenda even goed scherp houden. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, volgens mij hoef ik hier niet meer op te reageren, ik laat het hierbij. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Geen vrijval bestemmingsreserve armoedebeleid "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 juni 2024 ter bespreking van agendapunt 5.1 Debat met het college van burgemeester en wethouders naar aanleiding van de voorlopige jaarstukken 2023, de tussentijdse bevindingen van de accountant en het adviesrapport van de Commissie tot Onderzoek van de Rekening ; constaterende dat: - in de voorlopige jaarstukken 2023 een vrijval van de bestemmingsreserves Armoedefonds en Armoedebeleid zijn ingeboekt van respectievelijk € 1 miljoen en € 1.1 miljoen; - omwille van de continuïteit en gezien het onvermijdelijke karakter van deze posten de bestemmingsvoorstellen, in tegenstelling tot de jaarstukken, ter vaststelling aan de raad worden voorgelegd; overwegende dat: - armoede in Rotterdam een onverminderd groot probleem is; - het college heeft aangegeven dat de herijking van Rotterdamse inkomensregelingen, die plaats zal vinden na het vaststellen van de Voorjaarsnota, voor een groot deel afhankelijk is van de beschikbare middelen binnen het programma Armoede, schuldhulpverlening, inburgering en samenleving; - het om deze reden zeer onverstandig is om budget ten behoeve van armoedebestrijding à € 2,1 miljoen vrij te laten vallen aan de algemene middelen; verzoekt het college: - alvorens de jaarstukken 2023 worden gepresenteerd aan de raad ter vastlegging de voorlopig ingeboekte

vrijval van de bestemmingsreserves Armoedefonds en Armoedebeleid terug te draaien en te verwerken in de jaarstukken; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.H. Biljoen, L.S. Vlieger, S. Reitema, P.J.H.D. Verkoelen en M.R. van Campenhout De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan gaan we door naar de volgende spreker en dat is de heer Roskam van de fractie van Leefbaar Rotterdam.

raadsvergadering van 13 juni 2024

Notulen pagina

940

De heer ROSKAM (lr). Goed. Voorzitter, we bespreken vandaag de jaarstukken en blikken terug op het afgelopen jaar. 2023 was namelijk het eerste volledige jaar van het huidige college en het was op zijn zachtst gezegd geen makkelijk jaar om de stad te besturen. De ene na de andere crisis stapelde zich op, in Nederland en dus ook in onze stad. Asiel, koopkracht, stikstof, wonen en het explosiegeweld. En als menig Rotterdammer eindelijk wat ademruimte kreeg, dan was deze soms ongezond vanwege de schimmel. Van Vreewijk en Bloemhof tot aan Spangen en Pernis, het probleem is helaas groot. In 2023 zaten wij van Leefbaar Rotterdam niet stil. We hebben grote en kleine zaken opgepakt. Soms met succes en soms liepen ook zelfs wij tegen politieke onwil of muren op. That’s life. In ieder geval was het ruim voldoende voor ons om de Leefbaarkrant te vullen. Goed, Leefbaar Rotterdam is trots op het feit dat wij het afgelopen jaar het strengste asielbeleid hebben van Nederland, dat we zeer fors investeren in veiligheid en extra handhaving en eindelijk budget hebben vrijgemaakt voor het verbeteren van de leefbaarheid in de kleine kernen. En nee, natuurlijk is niet ieder besluit een besluit dat wij zouden nemen als wij 23 zetels zouden hebben, maar wij leveren op de thema’s die voor ons belangrijk zijn. 2023 was ook het jaar van het versterken van gemeenschappen.

Het zijn die gemeenschappelijke initiatieven die onze stad meerwaarde bieden. Samen eten in Overschie, de Zuiderkroon in Charlois, volkstuinders van de Venhoeve, ons geliefde Recreatieoord in Hoek van Holland, de uitrol van de wijkhubs, zorgrestaurants, huismeesters, het zijn stuk voor stuk initiatieven die onze stad sterker maken. Soms hebben we het verschil kunnen maken en soms een kleine bescheiden bijdrage geleverd. En ook de komende jaren gaan we hier vol mee door. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). U heeft een interruptie van mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja voorzitter, ik was blijven hangen bij veiligheid. Want inderdaad, dit rechts-conservatieve college roept van alle daken, heeft de mond vol over veiligheid, maar hoe reflecteert Leefbaar Rotterdam op het feit dat de Rekenkamer constateert dat u, het college, de target niet haalt? De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Roskam. De heer ROSKAM (lr). Goed, inderdaad is bij een van de vijf wijken het target niet gehaald, dat is subjectieve beleving. Ja, daar wordt aan gewerkt. En ik denk ook het feit dat wij nog meer investeren dan vorige colleges, het is triest maar het is nodig. Want het geeft denk ik ook aan dat de veiligheidssituatie in onze stad dermate verslechterd is dat er meer geld nodig is. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt).