20240425- Notulen van de raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 25 april 2024 Notulen van de raadsvergadering van 25 april 2024 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 6. Voorzitter: mevrouw A. Kockelkoren, met dien verstande dat het voorzitterschap van 10.45 uur tot 12.50 uur is waargenomen door de heer G.J. Engberts Tegenwoordig zijn 45 leden, namelijk de heer T.S.J. Coşkun, de heer M.R. van Campenhout, de heer J.M.D. de Waard, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw A. Kockelkoren, de heer M.H. Biljoen, de heer B. van Drunen, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer M. Verhoef, de heer N. Akhatab, de heer S. Ceulemans, mevrouw M.M. Vlasblom, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, mevrouw J. Bokhove, de heer S.M. Bonte, de heer S. Soytekin, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw L.S. Vlieger, de heer A.R. Oostdijk, de heer T.J. Vonk, de heer T. de Haan, de heer G.J. Engberts, de heer E.P.J. Verweij, de heer S.J.C. Becker, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw I. van Wifferen, mevrouw S. Reitema, mevrouw D. Yildirim, mevrouw A.J.A. Maassen, mevrouw I. Coenradie, de heer F. Elbay, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw S. van de Peppel, de heer R.T.J. van der Velden, mevrouw I. Elfilali, de heer D.P.A. Tak, de heer T. Roskam, de heer T. Kind, de heer R.N. Dahoe, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, mevrouw D.A. van Groningen mevrouw J.M.

Nunnely en de heer B. van Schaik Afwezig is: Namens het college zijn tegenwoordig: de heer R. Buijt en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders, met dien verstande dat zij van 11.25 uur tot 11.31 uur is waargenomen door de heer W. de Bel 1.1

Opening

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik open deze raadsvergadering en heet u allen van harte welkom. Ook welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Ik heb berichten van verhindering. De burgemeester is afwezig in verband met een dienstreis naar Duitsland. De heer Van Schaik is in de ochtend afwezig in verband met een crematie en mevrouw Nunnely is in de ochtend afwezig in verband met een begrafenis, dus dat staat genoteerd en wij wensen de heer Van Schaik en mevrouw Nunnely sterkte daarbij. 1.2

Afscheid van mevrouw M.M. (Mieke Megawati) Vlasblom

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan staat agendapunt 1.2 als eerste op de agenda, het afscheid van mevrouw Vlasblom als raadslid. Daarvoor zal ik mevrouw Vlasblom als voorzitter van uw raad kort toespreken. Daarna is er even de gelegenheid aan de heer Coşkun om enkele woorden te spreken als nestor van onze raad en daarna is nog even de gelegenheid aan mevrouw Vlasblom. Daar gaan we dus mee beginnen. Beste Mieke, vandaag neem jij afscheid van ons en van het werk als raadslid. Een ambt dat heel mooi en eervol is, maar ook als een zware last op de schouders kan voelen. Na twee jaar heb je besloten deze last niet langer te kunnen dragen. Zoals je zelf zegt is het een pijnlijke realisatie voor je. Een stad zo groot en mooi als Rotterdam brengt een enorme complexiteit met zich mee. En hoewel je bereid was veel te geven voor onze stad kan de politiek ook veel nemen. Dit herken ik en ik denk met mij vele raadsleden hier in deze zaal. Nadat je eerst je stem liet horen als een van de initiatiefnemers van het woonprotest, maakte je daarna furore tijdens de campagne voor de gemeenteraadsverkiezingen. Met de slogan 'Roffa in de raad' kwam je strijden voor een radicaal rechtvaardig Rotterdam. In 2022 debuteerde de Rotterdamse tak van BIJ1 met twee zetels in onze raadzaal, met jou als gezicht van

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

623

deze nieuwe beweging. De woonproblematiek in Rotterdam was voor jou een belangrijke reden om de politiek in te gaan, omdat je zelf een aantal jaren thuisloos bent geweest, ging dit je aan het hart. Je omschreef jezelf als een spook in de stad waar je al bijna je hele leven woont. Is de politiek er wel voor alle Rotterdammers? Want jij had het gevoel dat de politiek er niet voor jou was. Met je activistische houding en onverschrokken manier van debatteren schuwde je de confrontatie niet. Op de onderwerpen die jou aan het hart gaan, zoals wonen, racisme, gelijkheid en dakloosheid wist je de stem te vertolken van hen die niet altijd gehoord worden. Omdat jij weet hoe het is om niet gehoord te worden. Je hebt je de afgelopen twee jaar uitgesproken tegen institutioneel racisme, misstanden bij de politie en natuurlijk de woonvisie. Wat hierin steeds terugkomt is jouw verlangen om Rotterdam een stad voor iedereen te laten zijn, een plek waar iedereen zich thuis voelt en gelijk behandeld wordt. Niet doen alsof spoken niet bestaan, maar zorgen dat ook zij een plek krijgen. Uit al je daden spreekt jouw liefde voor de stad en wat daarbij hoort, waarbij jouw geliefde Feyenoord niet onbenoemd kan worden gelaten. Vanaf het begin heb jij gestaan voor radicale veranderingen, maar de politiek is een log apparaat. Het kan frustrerend zijn als veranderingen niet meteen zichtbaar zijn.

Het kan voelen als een druppel op een gloeiende plaat. Weet dat jij met jouw inspanningen een bijdrage hebt geleverd aan de toekomst van de stad die jou zo lief is. We willen jou bedanken voor je werk voor Rotterdam, werk dat je vast door zal blijven zetten buiten deze zaal. Jij bent veel te activistisch om nooit meer van je te laten horen. Succes met wat de toekomst je mag brengen Mieke. Dan is het woord aan de nestor. De heer COŞKUN (sp). Dank u wel voorzitter. Bij onze installatie twee jaar geleden werden de SP en BIJ1 naast elkaar op het bankje links achter geplaatst. Voorwaar geen strafbankje, maar wel onzichtbaar voor het publiek hierboven, maar dat terzijde. Toen vroeg ik je meteen: zijn we concurrenten, concullega's of kameraden? Jij reageerde heel zelfverzekerd met: kameraden natuurlijk. En zo heb ik dat ook twee jaar mogen ervaren. Kameraad ben je gebleven. Je was superleergierig en daarnaast bleef je maar water voor mij halen. Jammer dat je weggaat, want ik had nog heel veel willen leren van hoe BIJ1 het activisme van buiten deze zaal vertaalt naar de lokale politiek hierbinnen, vanwege al die schurende regeltjes van de systeemwereld hier met de belevingswereld van de Rotterdammers buiten. Hoe krijgen we de armoede er echt onder? Het grote tekort aan betaalbare goede woningen en noem maar op.

Wie draagt de lasten en wie verzilvert de lusten bij de klimaataanpak? Aan dat dagelijkse debat hebben op 22 maart 2022 maar liefst 8205 Rotterdammers twee vertegenwoordigers van BIJ1 toegevoegd en jij was hun lijsttrekker. Van de verkiezingscampagne herinner ik me alleen jouw energieke optreden in de Maassilo over de nachtcultuur. Maar later ontmoette ik je ook vaak buiten deze raadzaal op de plekken waar Rotterdammers in actie komen, zoals bijvoorbeeld voor het behoud van de Polder De Esch. Je was al zeer actief bij de organisatie van ons aller woonprotest, maar toen kende ik jou nog niet. Het was een eer om naast je te mogen zitten, een eer om buiten deze zaal met jou schouder aan schouder op te komen voor de rechten van daklozen en vele andere gemarginaliseerde Rotterdammers. Soms vrolijk, zoals bij de Rotterdamse Pride, soms woedend, vanwege onze machteloosheid over de vernietiging van Palestina en haar inwoners. Ik hoop dat je de kracht vindt om aan die buitenparlementaire strijd te blijven deelnemen. De beweging heeft iedereen nodig. Zoals een socialist nooit echt met pensioen kan, zo moet een vlasbloem telkens weer bloeien. Hier in deze zaal toonde je vooral ambitie om het vak van volksvertegenwoordiger goed te leren. Want het is een vak dat je alleen maar al doende leert. Iedereen in deze zaal kan daarover meepraten.

Het is een eervol ambacht, maar soms haalt politiek ook het slechtste in collega's naar boven, net als in de rest van de samenleving. Goed dat jij dat hier in deze zaal durfde te benoemen als toxische masculiniteit. Helaas zullen we nu zonder jou die kuren moeten afleren. Inmiddels heb je wel voor een opvolger gezorgd, die helaas wel weer van voren af aan dat vak moet leren waar jij nu net een beetje bedrevener in werd. Bedreven in het geven van een stem aan de Rotterdammers die jou gekozen hebben om hier hun geluid te laten klinken. Je deed dat met verve, altijd collegiaal en met respect voor de vele andersdenkenden in deze raadzaal. Kortom, we gaan je missen, we respecteren jouw besluit. Jij vertegenwoordigde hier het begin van BIJ1. Wij gaan door met de strijd. Met kameraadschappelijke en collegiale groet, uw nestor namens de 45 leden van de gemeenteraad van Rotterdam. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Vlasblom. Mevrouw VLASBLOM (bij1). Op 21 april twee jaar geleden stond ik hier voor het eerst als raadslid. Ik deelde tijdens mijn maidenspeech mijn reis van de straat naar de raad, van spookburger naar volksvertegenwoordiger. En nu sta ik hier weer, maar nu om afscheid te nemen. Raadslid zijn, deze

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

624

prachtige stad dienen, is het mooiste beroep van de wereld. Maar zo mooi als het is, zo zwaar is het ook. Rotterdam, een wereldstad heeft een stadsbestuur vol parttimers, hoe kan dat nou? Hoe kunnen we verwachten dat we met 45 mensen de kaderstellende en controlerende rol grondig kunnen uitvoeren, terwijl we eigenlijk nog echt werk ernaast moeten hebben? In deze tijd van politieke versplintering, waardoor een kleine fractie eerder de regel dan de uitzondering is. Onvoorstelbaar eigenlijk. Een dag heeft slechts 24 uur en een week slechts zeven dagen. Daarin moeten we het werkgeverschap, raadslidschap en een extra baan zien te proppen. En dat is niet alles. Want wanneer je vecht voor je idealen gaat elk verlies je persoonlijk aan. En elk haatbericht, elke vorm van dreiging breekt je steen voor steen af tot er niets meer van je over is. Hier zitten namelijk 45 mensen van vlees en van bloed. En het zijn vaak ook deze 45 mensen die het hardst kunnen tegenwerken. Of dat om een politiek meningsverschil gaat of om een publieke afstraffing in de pers. Zo houden we het ook in stand. Deze normalisering van bedreigingen, van haat, de normalisering van eindeloze dagen en slapeloze nachten. Want vecht het hier nu eens uit, in deze arena. Wees zo meedogenloos als je maar kan, voer je strijd tegen het systeem, niet tegen de persoon.

Want niemand anders weet hoe het voelt om deze last te dragen, alleen de mensen hier, met jou in de zaal, vergeet dat niet. Ik ben dankbaar dat ik het privilege heb gehad om deze mooie stad te dienen. Deze ervaring neem ik de rest van mijn leven mee. En ik deed het niet alleen. Ik werd ondersteund door een partij die zich ten koste van zichzelf inzet voor de gelijke rechten van alle mensen. Een partij vol vrienden, die ik stuk voor stuk liefheb. Maar niet mijn eigen partij alleen. Ik heb vriendschappen voor het leven gemaakt binnen de muren van dit stadhuis. Daarom wil ik nog een heel speciaal persoon bedanken, Mina. Lieve Mina, zonder jou had ik dit nooit gekund. Het hebben van een paar vriendelijke ogen in deze raadzaal is iets wat mij door de zwaarste debatten heeft gesleurd. De aanmoediging, de solidariteit, maar bovenal de oprechte en pure vriendschap die ik voor altijd zal koesteren. Ik zal je voor altijd blijven aanmoedigen, want zo als jij zijn er maar weinig. Mijn strijd houdt ook niet op. Dit is nog maar het begin. Ik heb ervoor gekozen om deze strijd verder te voeren buiten de muren van dit huis. Op straat, op de snelweg en waar het ook maar nodig is. Ik zal strijden tot de dag dat we niet meer onderdrukt worden door het racistische systeem.

Ik zal strijden tot de dag dat we het kapitalisme tot haar laatste steen hebben afgebroken en ik zal strijden tegen de genocide in Gaza en voor internationale gerechtigheid. Tot slot wil ik nog iets kwijt. Zoals wij ons raadswerk nu inrichten is het lang niet meer houdbaar. Juist nu zien we hoe essentieel representatie is. Maak de drempel niet te hoog voor de mensen die deze stad juist het hardst nodig heeft. Maak oprechte vertegenwoordiging de norm en doorbreek de barrières die mensen weerhouden dit werk te doen. Laten we stoppen met het verheerlijken van de 60-urige werkweken omdat raadsleden met een voet in de samenleving zouden moeten staan. Geef ze juist de tijd en de ruimte om de werkelijke samenleving in al haar pracht en complexiteit te ontdekken en zo ook volwaardig te kunnen vertegenwoordigen. Want dat is wat deze mooie rotstad van ons toch wel echt verdient. Tot zover. (Applaus) De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank je wel Mieke. Ik ga je nu even namens de raad en natuurlijk ook de burgemeester wat overhandigen, dus ik vraag je alvast even naar voren te komen en dan schorsen we daarna voor enkele ogenblikken zodat ook iedereen afscheid kan nemen. (Schorsing) Heropening De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dames en heren, ik verzoek u allemaal weer te gaan zitten. Dag lieve Mieke. 1.3

Mededelingen

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan kunnen wij verder met agendapunt 1.3, de mededelingen. Mevrouw Van Wifferen heeft aangegeven een initiatiefvoorstel te willen indienen, dus als de laatste leden van de raad ook weer op hun zetel kunnen gaan zitten, dan geef ik zo het woord aan mevrouw Van Wifferen om een toelichting te geven. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, stap maar af, gooi hem maar tussen de auto's, rijd maar een eind om. Dat is wat je als fietser heel vaak tegenkomt bij vooral kleinere werkzaamheden. Dan

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

625

wordt er een gebouw schoongespoten, er worden soms zelfs ramen gewassen, er wordt iets kleins in de weg gedaan, en fietsers zijn de pineut. D66 vindt dat dat anders moet en daarom hebben wij een initiatiefvoorstel met de titel 'Anders omgeleid'. Want het kan wel. Als we bijvoorbeeld kijken naar heel grote projecten zoals de Roseknoop, werd al het verkeer stilgezet, maar de fietsers mochten lekker door. Dus op kleinere projecten zou het ook moeten kunnen en daarom wil D66 dit initiatiefvoorstel indienen met een aantal maatregelen. De hoofdmaatregel is: laat de auto's een blokje om rijden en laat de fietser vooruitgaan. Maar als het dan niet anders kan en er moet iets worden omgezet, geef dan tenminste duidelijk aan hoe het moet en zorg dat als fietsers ergens niet door kunnen, het ook echt niet kan. Want fietsers gaan er altijd omheen. En stop alsjeblieft met het verschrikkelijke bord 'Fietsers afstappen'. Ze doen het al in heel veel steden. Want fietsers gaan het toch niet doen. Dat was het. (Applaus) De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dank aan mevrouw Van Wifferen. We zullen het initiatiefvoorstel 'Anders omgeleid', een initiatiefvoorstel voor een andere visie voor fietsers bij werkzaamheden, doorgeleiden naar de commissie MHEK en het college om advies vragen.

Dan gaan wij door naar de volgende mededeling, want de heer Segers-Hoogendoorn en mevrouw Kockelkoren hebben aangegeven een initiatiefnotitie te willen indienen en die zal worden toegelicht door de heer Segers-Hoogendoorn en vervolgens door mevrouw Bokhove. Het woord is aan de heer SegersHoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Dank voorzitter. Als CDA Rotterdam vinden wij het streven naar een rookvrije generatie van groot belang en we zijn daarom ook blij met alle aandacht die hieraan gegeven wordt. Van het Nationaal Preventieakkoord tot het Rotterdamse Gezond010. Alleen zijn we er nog lang niet. We weten dat zien roken doet roken en daarom is het des te urgenter dat we blijven inzetten op meer rookvrije omgevingen in onze stad. Dat is ook een oproep die we in de samenleving steeds vaker en steeds luider horen. Om de ambitie voor een rookvrije generatie waar te kunnen maken moeten we wat het CDA betreft als overheid actief deze beweging op weg naar meer rookvrije omgevingen ondersteunen en bekrachtigen. Juist op lokaal niveau, waar we naast onze inwoners staan. Dat vergt moed en lef van ons als gemeente om hierin voorop te lopen. Niet alleen door stoeptegels te plaatsen, maar ook door de rookvrije norm te bekrachtigen, vast te leggen en actiever te sturen op een rookvrije stad.

Met onze initiatiefnotitie die we samen met GroenLinks indienen, willen we het debat over hoe we samen werken aan een rookvrij Rotterdam verder aanzwengelen. We doen dit aan de hand van een concrete norm die we nader uitwerken. In Rotterdam zijn terrassen rookvrij. Daarbij komen we ook met een routekaart om deze nieuwe norm te realiseren, waarbij we zowel de Rotterdammers als de horecaondernemers meenemen. En bij dit alles voorzitter, mogen de initiatiefnemers en architecten van dit voorstel niet onbenoemd blijven, want zij zijn niet in de gelegenheid om dit hier vandaag in te dienen, en dat zijn de burgerleden Sigrid Oosterwegel van GroenLinks en onze eigen Sam Mak. Laten we gezamenlijk de volgende stap nemen richting een rookvrij Rotterdam. (Aplaus) De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan is het woord aan mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Dank u wel voorzitter. Ik begin eigenlijk met de woorden waar de heer Segers eindigde. Dit initiatiefvoorstel was er niet geweest zonder Sigrid Oosterwegel en Sam Mak, onze burgerraadsleden. Sigrid Oosterwegel, woordvoerder op Zorg voor GroenLinks.

En het zou eigenlijk zo mooi zijn als ze dit zelf hadden mogen toelichten in de raad, want natuurlijk moet er officieel een raadslid verantwoordelijk hiervoor zijn, maar eigenlijk zou ik het erg mooi vinden dat de mensen die het echte werk hiervoor hebben verzet, dit zelf ook hadden mogen toelichten. Dus misschien moeten we daar toch in onze eigen verordening eens naar kijken, of we daar niet een mouw aan kunnen passen. Voorzitter, we zijn op weg naar een rookvrije generatie in 2035 en als we dit willen bereiken, moeten we een tandje bijzetten. Naast de bestaande inzet om sportverenigingen, speelplekken, tramhaltes en zorginstellingen rookvrij te maken, moeten we daarom verder kijken. Terrassen waren hierbij nog een blinde vlek, maar zijn een logische volgende stap richting een rookvrije generatie. Het draagvlak hiervoor stijgt ook onder de bevolking. Zo vindt 64% van de Nederlanders dit een goed idee. En om dit in perspectief te plaatsen, de perrons van de NS, waarvan we het al heel lang normaal vinden dat deze rookvrij zijn, werden bij een draagvlak van 67% rookvrij

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

626

gemaakt. Dat we toewerken naar een rookvrije generatie is broodnodig. De gezondheidsverschillen in Rotterdam zijn relatief groot. In sommige wijken sterven Rotterdammers zeven jaar eerder en leven vijftien jaar korter in goede gezondheid dan elders in ons land. En deze gezondheidsverschillen zijn onrechtvaardig en vermijdbaar. Door rookvrije terrassen is hier geen sprake meer van, zien roken doet roken. Een goede kentering. En ook geeft een deel van de rokers aan dat rookvrije terrassen hen helpt om niet of minder te roken. Er zijn mooie voorbeelden van horecaondernemers die zelf de stap al hebben gezet naar een rookvrij terras. Dit deden zij om verschillende redenen. Zoals dat ze het zelf fijner vinden om op een rookvrij terras te zitten, ze het goede voorbeeld willen geven aan de volgende generatie en hun personeel willen beschermen. Rookvrij is daarmee ook gastvrij. We helpen horecaondernemers graag om deze volgende stap te zetten. Met deze initiatiefnota die we samen met het CDA indienen, willen we het debat over hoe we samen toewerken naar een rookvrije stad aanzwengelen en geven we in een routekaart aan hoe we de terrassen in verschillende stappen rookvrij kunnen maken. Zo zetten we echt weer een stevige volgende stap naar een rookvrije generatie. (Applaus) De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel.

Wij zullen de initiatiefnotitie 'De volgende stap op weg naar een rookvrij Rotterdam' doorgeleiden naar de commissie ZWCS, Zorg, Welzijn, Cultuur en Sport, en het college om een advies vragen. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 25 april 2024

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan gaan we naar agendapunt 2, vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 25 april 2024. Ik begin met u erop te wijzen dat we vanavond met een bijzonder moment beginnen, namelijk het vaststellen van de profielschets en de instelling van de vertrouwenscommissie. Hierbij is de commissaris van de Koning aanwezig en daarom beginnen we dit agendapunt stipt om 19.30 uur. En omdat we verder ook nog een heel aantal inhoudelijke agendapunten vandaag willen bespreken, wil ik u ook allen vragen om met vlotheid elke keer na schorsingen weer aanwezig te zijn, zodat we ook niet tot diep in de nacht hier hoeven te vergaderen. Dus het verzoek om daar met z'n allen zorg voor te dragen. Ik wijs u er alvast op dat in verband met de aanwezigheid van de commissaris de besluitvorming over de profielschets en de vertrouwenscommissie aansluitend aan dat agendapunt zal plaatsvinden, dus om dan ook allen dichtbij te zijn, zodat we dat ook vlot kunnen doen. Ik zal nu de agenda met u doornemen en aan het einde zal ik u de gelegenheid bieden nog aanvullende opmerkingen te maken. Agendapunt 6, er is een verzoek ontvangen voor een regulier debat, 'Ontdekhoek', van Leefbaar Rotterdam en anderen. Ik stel voor dit te agenderen als agendapunt 6.5. Heeft dat uw instemming? Ja. Agendapunt 7, er zijn geen verzoeken ontvangen voor een tweeminutendebat.

Dat klopt? Dan agendapunt 10. Er is een verzoek ontvangen voor een motie vreemd aan de orde van de dag, 'Sta achter de huurdersorganisaties', van de SP. Er is een negatief behandeladvies voor dit onderwerp, omdat de motie vreemd niet beleidsarm is en financiële gevolgen heeft. De indiener mag daar een korte toelichting op geven en daarna gaan we stemmen. Het woord is aan de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, de argumentatie beleidsarm en financiële gevolgen, het heeft enkel en alleen financiële gevolgen voor de huurders zelf. De gemeente heeft geen enkele financiële gevolgen, de strekking van de motie heeft ook geen enkele consequentie voor het beleid van de gemeente. Het is meer een oproep vanuit de gemeenteraad om achter de huurdersorganisaties te gaan staan, wat ook in andere steden is gebeurd. Dus de opmerking van de griffie dat het niet beleidsarm is en financiële gevolgen heeft, ja voor de gemeente heeft het dat zeker niet. Dus ik zie niet waarom deze niet zou kunnen. Bovendien, de aankondiging van de huurverhoging van meer dan 5% valt nu bij de mensen op de deurmat, per 1 juli a.s. moeten ze dat gaan betalen. Dus het is nu het moment, voor 1 mei a.s., om dat te doen. Daarna heeft het weinig zin meer. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan stel ik voor om dit voorstel in stemming te brengen., dus gaan we dat even gereedmaken. Mevrouw Bokhove.

Mevrouw BOKHOVE (gl). Ik weet dat we niet over dit soort zaken in discussie moeten gaan, maar ik kan me de overwegingen wel een beetje voorstellen dat hier toch wel inhoudelijke punten in zijn. Ik zou eigenlijk aan de indiener van deze motie vreemd aan de orde van de dag, die best laat op ons

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

627

bordje is gekomen, willen vragen: is er niet een korte route om te zorgen dat dit naar een commissie gaat en daar inhoudelijk besproken kan worden? Dat vind ik eigenlijk mooier dan hier nu een beetje ad hoc stemmen. Dat is een vraag aan de SP. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik zie uw verzoek. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik kan er antwoord op geven. De huisbazen moeten voor 1 mei a.s. die aankondiging doen. Sommigen hebben dat al gedaan. En het is tussen nu, eigenlijk voor 1 mei dat ze dat moeten doen, het is nu 25 april. De eerste commissievergadering is ergens half mei, dus ik zie niet dat dat dan tot verandering en tot een uitspraak van de raad leidt. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, dank u wel. Ik denk dat de heer Coşkun daarmee aangeeft dat hij dit gewoon nu in stemming wil brengen om het vandaag te behandelen, dus dan gaan we daarover stemmen. Oké, het voorstel voor dit agendapunt is met 26 stemmen… De heer Van der Velden? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) O, hij doet niets, u heeft problemen met het stemmen. Er wordt even naar gekeken. Dan wacht ik even met het afconcluderen. Ik kan het afconcluderen met… O, nu gaan we nog een keer stemmen, oké. Excuus. Kan iedereen nog een keer zijn stem uitbrengen? Ja, het voorstel voor behandelen is met 25 stemmen tegen verworpen. Dan gaan we door naar de spreektijd voor vandaag.

Het voorstel is drie uur spreektijd op de klok te zetten. Dat heeft uw instemming? Ja, oké. Het stemvenster is aan het einde van de vergadering, behalve dus het stemvenster over de profielschets, dat is direct aansluitend. Indien nodig zullen wij voor het stemvenster kort schorsen voor fractieoverleg. Rond 12.45 uur is een lunch beschikbaar op de omloop van de raadzaal. De warme maaltijd is rond 18.30 uur op de gebruikelijke locatie beschikbaar. Stipt om 19.30 uur vangen wij dan dus aan met de vergadering over de profielschets. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 4 april 2024

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan zijn we bij agendapunt 3, vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 4 april 2024. Wenst iemand het woord naar aanleiding van deze notulen? Dan stel ik voor deze vast te stellen. 4.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 14 t/m 16

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 4, mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2024 week 14 t/m 16. Ik stel u voor de behandelwijze zoals vermeld bij het desbetreffende stuk vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het bijbehorende bb-nummer te noemen dat bij het stuk staat en dan geef ik als eerste het woord aan mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik zou graag Beantwoording vragen Maassen over Ouderfiguren aan zet, 24bb002039, willen agenderen op de procedurevergadering van de commissie WIOSSAN. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel, dat is genoteerd. Anderen nog? De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja dank voorzitter, niet per se over de ingekomen stukken, maar dit is ook het moment voor een mededeling, dus ik maak er heel snel even gebruik van. Afgelopen week heeft Rotterdam de Eurocities georganiseerd, Eurocities Digital Forum. Wethouder Achbar is op dit moment niet aanwezig, dus even aan de rest van het college, complimenten ook voor de organisatie. Er waren 200 landen hier vertegenwoordigd. Ik heb er ontzettend veel van geleerd in die drie dagen, maar ik zoek eigenlijk naar een manier hoe we dit kunnen terugbrengen naar de commissie.

Want het team Digitale Inclusie bezit ontzettend veel informatie, maar wij krijgen dat niet. En ik denk dat het ook wel gewoon voor de rest van de raad heel goed is als wij weten wat er speelt in de stad en dat de wethouders of het team op een bepaalde manier dingen kunnen terugbrengen naar de commissie. Dus ik geef dat mee aan het college en wellicht kunnen zij daar even op broeden. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik denk dat dat gehoord is en mocht dat niet het geval zijn, dan is een ander instrument natuurlijk het aanvragen van een regeling van werkzaamheden, maar dan

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

628

heeft u het nu in elk geval vermeld. Dan denk ik dat we verder de lijst met ingekomen stukken met algemene stemmen kunnen vaststellen. 5.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de hamerstukken, agendapunt 5. 5.1

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Hollands Tuin 77'

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Als eerste agendapunt 5.1, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Hollands Tuin 77', één ontwerpbesluit. Iedereen daarmee akkoord? Dan gehamerd. 5.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Nieuw Crooswijk II, 1e herziening'

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan agendapunt 5.2, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Nieuw Crooswijk II, 1e herziening', één ontwerpbesluit. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Tegen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Anderen nog daarover? Nee? Dan is met de tegenstem van 50PLUS het voorstel aangenomen. 5.3

Het voorstel naar aanleiding van adviezen van de Algemene Bezwaarschriftencommissie met betrekking tot bezwaren die zijn ingediend tegen het raadsbesluit van 1 juni 2023 tot het vestigen van voorkeursrecht op het plangebied Feyenoord City 2.0

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 5.3, het voorstel naar aanleiding van adviezen van de Algemene Bezwaarschriftencommissie met betrekking tot bezwaren die zijn ingediend tegen het raadsbesluit van 1 juni 2023 tot het vestigen van voorkeursrecht op het plangebied Feyenoord City 2.0. Er is één ontwerpbesluit. Ik zie mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Tegen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Met een tegenstem van 50PLUS is dit voorstel aangenomen. 5.4

Het voorstel tot bekrachtiging van de Noodverordening vliegtuigbomruiming Claes de Vrieselaan 30 mei 2024

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 5.4, het voorstel tot bekrachtiging van de Noodverordening vliegtuigbomruiming Claes de Vrieselaan 30 mei 2024, één ontwerpbesluit. Heeft dat uw instemming? Ja, geen reacties, dan is dat met algemene stemmen aanvaard. 6.

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER. Dan zijn we alweer toe aan de reguliere debatten onder agendapunt 6 en dan geef ik de voorzittershamer over aan de heer Engberts. 6.1

De voorstellen tot vaststelling van: a. het herzien ontwerpbestemmingsplan Zomerhofkwartier b. de Welstandsparagraaf Zomerhofkwartier

De VOORZITTER (de heer Engberts). Goed, we gaan over naar het Zomerhofkwartier, het eerste reguliere debat, en op mijn lijst staat de heer Coşkun als eerste spreker. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, al 48 jaar kom ik bijna dagelijks in het naoorlogse wijkje rond de Zomerhofstraat. Het ligt op de brandgrens die dwars door onze Agniesebuurt loopt. Ook de bestaande bedrijfsgebouwen hebben wat cultuurhistorische waarde, maar het is goed als er nu ook woningen

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

629

worden gebouwd, maar doe dat dan niet zo. Bij de eerste bespreking van een concept nieuw bestemmingsplan Oude Noorden-Agniesebuurt in de toenmalige gebiedscommissie Noord en later in de wijkraad Agniesebuurt in 2018 waarschuwde ik al voor de gevaren van de gekozen werkwijze. Als lid van die wijkraad sprak ik hier tweeënhalf jaar geleden ook in dat we de wereld niet langer op zijn kop moesten zetten. Ook vele bewoners en andere deskundigen kwamen de afgelopen jaren inspreken en vroegen om een andere weg te bewandelen. Het was een leuk experiment van voormalig VVDwethouder Kurvers om het organisch gegroeide Zomerhofkwartier te laten invullen via een tender waarin de gemeente en Havensteder en ook de inmiddels gevormde ZOHOcitizens plaatsnamen. Daar is op het oog een aardig plan uit gekomen, maar ten eerste, veel te weinig sociale woningen. Het zijn er nu 175, maar er zijn ook 53 sociale huurwoningen in de Almondestraat voor gesloopt. Netto worden er dus slechts 122 sociale huurwoningen toegevoegd en dat is slechts 20% van wat er wordt gebouwd. Terwijl de SP voor elk plan van meer dan 100 woningen de eis heeft van minimaal 40% sociaal, en dan hadden er ook nog minimaal 250 middeldure woningen worden bijgebouwd. Dit plan blijft een plan waarbij vooral de expats en rijke Rotterdammers aan een woning worden geholpen.

Ten tweede, de geplande sociale huurwoningen zijn ook nog eens bijzonder klein, waardoor alleen ouderen uit de Agniesebuurt hier een zogenaamde wooncarrière kunnen maken van oudbouw naar nieuwbouw. Gezinnen met kinderen maken geen schijn van kans. Ten derde, de torens aan de Teilingerstaat zetten die cultuurhistorisch zeer waardevolle straat volledig in de schaduw. Dat wordt erkend maar er wordt niet echt iets aan gedaan. En ten vierde, er zijn de afgelopen jaren veel voorstellen gedaan tot verbetering, een heel ander beter plan, maar er is nauwelijks of niets gedaan met al die suggesties. Vanwege de gekozen omgekeerde weg van eerst een tender en daarna het bestemmingsplan, zit alles al jaren muurvast en was elke wezenlijke inspraak en participatie voor de bühne. Vandaag ligt toch dit bestemmingsplan voor, terwijl er na zes jaar ook een goed plan had kunnen liggen. De SP roept deze gemeenteraad op om dit plan weg te stemmen. De bewoners van de Teilingerstraat en omliggende bedrijven gaan zeker procederen tot aan de Raad van State met alle vertraging van dien. Zie de uitgebreide brief die gisteren namens Van der Eijk Beheer BV is gestuurd. Wat is de reactie van de wethouder op deze brief? Keer het tij nu het nog kan. De VOORZITTER (de heer Engberts). Een interruptie door de heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter.

Even goed opletten voor de interrupties. Ja, ik heb een vraagje. De heer Coşkun heeft het erover dat we hier voor de expats bouwen. 30% van de woningen wordt sociaal verhuurd, 20% wordt in het middensegment verhuurd en er komen 24 zorgwoningen en een woonzorgvoorziening. Is dat allemaal voor expats, die 50% en die woonzorgvoorzieningen en dat soort zaken? De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Mijnheer Van Dommelen, u valt me tegen. Luisteren is ook een vak. Ik heb het helemaal voorgerekend. Er komen 122 sociale huurwoningen bij, dat is 20% van het aantal woningen dat daar gebouwd wordt en daarnaast nog wat dure woningen. En natuurlijk, die zorgwoningen is ook prima. Maar er wordt vooral gebouwd, weer voor expats en mensen met geld in deze stad. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer De Haan wil hierop reageren. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Ik heb nog een vraag aan de heer Coşkun, want hij gaat terug op het verleden qua lokale volksvertegenwoordigers. Het doet mij altijd deugd als er teruggegrepen wordt op het verleden, zeker ook de rol die u daarin zelf heeft gespeeld. U gaat terug naar de gebiedscommissie en de wijkraad die daar zo hun bedenkingen bij hadden, maar ik lees in de stukken ook het advies van de huidige wijkraad. Die staat er volgens mij best positief in.

Ik ben benieuwd hoe u die heeft gelezen, het advies daarbij, en waarom het dan nodig is om naar die eerdere punten te wijzen terwijl er ook daarna aan het plan is gewerkt en daar klaarblijkelijk ook in de ogen van de wijkraad best een aardig plan uit is gekomen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik heb zelf ook gezegd dat het best een aardig plan is. Ik ben er bijna zes, zeven jaar mee bezig geweest, net als de heer Biljoen. Het is best een aardig plan, maar er kan een veel beter plan komen. Dat is het antwoord. Ook de wijkraad deelt de zorgen van bewoners. Ook de

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

630

wijkraad deelt de zorgen van die bedrijven. Daarnaast vindt de SP dat er gewoon veel te weinig sociale huurwoningen komen. Daar doet de wijkraad geen uitspraak over. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Van Dommelen weer. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Ja, ik kreeg net een heel vaag antwoord. Ik lees hier het raadsbesluit en kennelijk heeft u een heel andere berekening gemaakt. Misschien heeft u wel andere definities voor sociale woningbouw. Nogmaals, ik lees hier: 30% van de woningen is sociaal. 20% zal worden verhuurd aan het middensegment. 24 zorgwoningen en een woonzorgvoorziening komen allemaal in deze ontwikkeling. En u zegt: er wordt slechts 20% sociaal gebouwd en de rest is voor de rijken. Kunt u toch nog even toelichten hoe dat nu precies werkt en is bijvoorbeeld die woonzorgvoorziening alleen voor de rijken of hoe ziet u dat precies? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Coşkun weer. De heer COŞKUN (sp). Ja, ik had gedacht dat u met uw accountantsachtergrond toch op zijn minst wel kon rekenen. Nou, dan zal ik het even doen. 600 woningen worden er maximaal gebouwd. Daarvan komen er 122 bij in de sociale sector. Er zijn er 53 gesloopt, er komen er 175 bij. 122 van 600 is ongeveer 20%. Zo kom ik tot die slotsom.

En daarnaast zijn er ook nog wat middenhuurwoningen, maar het overgrote deel is dure nieuwbouw voor het centrum, voor de rijke mensen van Rotterdam. De VOORZITTER (de heer Engberts). Nog een interruptie van de heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Nog even een laatste opmerking over wat de heer Coşkun net zei. U doet de wijkraad daar volgens mij ook een klein beetje mee tekort. Die heeft het over een plan dat wel degelijk ook ambitie uitstraalt. Er worden ook een aantal suggesties gedaan waar een deel van de suggesties ook zijn meegenomen en verwerkt in aanpassingen in het plan, dus wat dat betreft vind ik dat u echt tekortdoet aan het advies van de wijkraad en de ambitie van het plan. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, dat gaat natuurlijk vooral over het advies voor het sportgebeuren dat daar is, voor het groen dat daar is. De wijkraad nu, de Agniesebuurt-Provenierswijk, voorheen hadden we enkel de Agniesebuurt, de heer Biljoen weet er alles van, heeft ook in het ZOHO-beraad gezeten. Er zijn natuurlijk wel wat kleine details veranderd. Maar het grote plan, doordat er gekozen is voor eerst een tender, voor eerst het te gunnen aan Stebru-Leyten die daarnaast vastzat met de gemeente, kon er geen echte wezenlijke verandering meer plaatsvinden. Met name de torens aan de Teilingerstraat zijn storend.

De schaduwwerking die niet alleen daar is maar ook op andere plekken. En ook de wijkraad erkent dat dat beter had gekund. En het kan ook, want er liggen ook andere plannen, waardoor je die negatieve effecten niet hebt. Dus keer het tij, zou ik tegen de heer De Haan zeggen, stem tegen dit bestemmingsplan en zorg dat er een beter komt. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel. Dat was mijnheer Coşkun. Dan staat als volgende mijnheer Vonk op mijn lijst. De heer VONK (cu). Dank voorzitter. Als wij het bestemmingsplan ZOHO langs onze meetlat van bouwprojecten leggen, dan vallen ons twee dingen op, een positieve en een negatieve. Laat ik met het positieve beginnen. We zijn natuurlijk blij met het aantal woningen en het percentage sociaal dat daarin wordt gerealiseerd en ook nog ruimte voor zorgwoningen. Complimenten. Minder complimenteus kunnen we zijn over het proces en hoe met omwonenden en andere eigenaren in het Zomerhofkwartier wordt omgegaan. En dat vinden we belangrijk, want dat is wel de plek waar vertrouwen in de overheid ontstaat en waar ook vertrouwen in de overheid verdwijnt. Wij zien dat met name de bewoners van de Teilingerstraat met de nota van uitgangspunten op het verkeerde been zijn gezet. Er was hun een toren in de verte beloofd, en nu komt er eentje pal voor hun neus. Zoiets schaadt het vertrouwen van bewoners in de overheid.

Vindt de wethouder ook dat met de nota van uitgangspunten de bewoners op het verkeerde been zijn gezet? Ten slotte, de verschillende eigenaren van Zomerhofstraat 56 tot 68 willen graag optoppen, maar vallen buiten dit plan. In de commissie is hier uitgebreid over gesproken. Van optoppen gaat ons hart sneller kloppen en de woonvisie benoemt

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

631

het als een speerpunt voor de realisatie van meer woningen. Daarom willen wij een motie indienen om dit stukje Zomerhofkwartier op te nemen in het optopprogramma dat in ontwikkeling is. Tot zover. De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Meteen maar optoppen als we toch met ZOHO bezig zijn "De gemeenteraad van Rotterdam bijeen op 25 april 2024 ter bespreking van Bestemmingsplan Zomerhofkwartier; constaterende dat: - de eigenaren van Zomerhofstraat 56 t/m 68 in aansluiting op het Bestemmingsplan Zomerhofkwartier tot herontwikkeling van hun kavels willen komen door middel van renovatie en verduurzaming van de bestaande bebouwing; - het tevens de wens is van de eigenaren om enkele lagen met appartementen toe te voegen, ook wel optoppen genoemd; - Stadsontwikkeling en eigenaren eerder van gedachten gewisseld hebben over aard en omvang van het optoppen maar nog niet tot overeenstemming zijn gekomen; - de Rotterdamse woonvisie kansen ziet voor optoppen en er een programma in voorbereiding is om dat daadwerkelijk vorm te geven; overwegende dat: - Zomerhofstraat 56 t/m 68 geen onderdeel uitmaakt van de tender en daarmee ook niet van het projectbestemmingsplan, maar wel onderdeel uitmaakt van wat stedenbouwkundig verstaan wordt onder het Zomerhofkwartier; - zowel omwonenden als eigenaren nu onvoldoende inzicht hebben in wat er qua

ontwikkelingen in het Zomerhofkwartier verder mogelijk is; verzoekt het college: - om de kavels Zomerhofstraat 56 t/m 68 op te nemen als concreet project in het optopprogramma dat op basis van de Woonvisie ontwikkeld wordt; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk en P.J.H.D. Verkoelen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Ik kijk even rond of er nog andere sprekers zijn? Mijnheer Dahoe en daarna mijnheer Van Dommelen en dan mijnheer De Haan. De heer DAHOE (denk). Ja, dank u wel voorzitter. Op dit moment is het Zomerhofkwartier een wijk midden in de stad waar genoeg mogelijkheden zijn voor ontwikkelingen en we zien dat het nu een wijk is die niet goed aansluit bij de rest van de wijk en de ligging en de stijl van de bebouwing. Daarom is het goed dat er plannen zijn en liggen voor de bewoonbaarheid en om de bewoonbaarheid goed onder de loep te nemen. We vinden dat de zorgen vanuit de huidige bewoners serieus genomen moeten worden, ook omdat zij letterlijk straks in de schaduw komen te staan met de geplande hoogbouw. In de bezonningsstudie is uitgebreid onderzocht waar de schaduwen van de nieuwe bewoners zullen gaan vallen. Toch willen we benadrukken dat het niet de bedoeling is dat die 30% sociale woningen volledig in de schaduw liggen en wat betreft de nieuwe bewoners.

Dus de vraag aan de wethouder is via de voorzitter: neem dit mee in de verdeling en maak er een gezonde mix van, zodat het voor alle bewoners een aangename omgeving is om te wonen, werken, recreëren. Vorige week hebben we al uitgebreid gedebatteerd over de vijandige architectuur en de sociale veiligheid voor jongedames rondom Zuid. Door alvast rekening te houden met uitkomsten van het onderzoek is dit bevorderlijk voor de veiligheid om dit een aantrekkelijke buurt te maken, nu en in de toekomst. Dus we willen ook graag een toezegging van de wethouder om met de bewoners van het Zomerhofkwartier in gesprek te gaan over wat er nodig is om die veiligheid daar te verbeteren. Dank u wel voorzitter.

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

632

De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel mijnheer Dahoe. Dan geef ik nu het woord aan mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter. Wij zijn erg blij met het Zomerhofkwartier en de ontwikkeling die daar gepland staat. Een prachtig plan, 600 woningen erbij, mooie segmentering. Maar dat hadden er wellicht nog veel meer kunnen zijn. Met een beetje goede wil hadden we wellicht nog meer woningen kunnen toevoegen op de naastgelegen plots, aan de Almondestraat en de Zomerhofstraat. De heer Vonk heeft hier zojuist al een oproep over gedaan. In de commissie hebben we hier uitgebreid over gesproken en ik voel er niets voor om deze discussie over te doen. Het is ook niet aan mij om als een soort rijdende rechter daartussen te gaan zitten. Daarvoor kan ik de argumenten van de ontwikkelaars en de wethouder ook onvoldoende overzien. Wat me wel opvalt is dat iedere keer weer wordt aangegeven dat we een capaciteitsprobleem hebben. En ik denk dan altijd: als we een capaciteitsprobleem hebben, los dan je capaciteitsprobleem op.

Ik heb hier eerder al een motie ingediend waarin ik vraag om de markt intensief te betrekken bij de voorbereiding van de verschillende bouwprojecten en ik kijk reikhalzend uit naar de afdoening van deze motie, want met een goede afdoening kunnen we hopelijk veel meer bouwen dan nu en onze ambities een beetje in lijn brengen met de andere grote steden in Nederland. Want dat is wat de Rotterdammer nodig heeft. Terug naar ZOHO. Kennelijk hebben de aanpalende projecten op dit moment onvoldoende prioriteit en in dat kader heb ik een vraag aan de wethouder. Hoe prioriteert de wethouder haar bouwkeuzes? Zou u daar een toelichting op willen geven? Wat maakt dat het ene project een hogere prioriteit heeft dan het andere? Dat mag wat mij betreft ook in een later stadium met een schriftelijke toelichting. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel mijnheer Van Dommelen. Dan mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Het lijkt hier wel de maand van de verdichting. Nog geen maand geleden, drie weken om precies te zijn, behandelden we in deze gemeenteraad het masterplan van De Kaai, waar we op een relatief compact plot flink verdichten met ruim 1000 nieuwe woningen en vandaag stappen we iets verder in die ruimtelijke processen en staan we stil bij het bestemmingsplan, dat van ZOHO.

Vernoemd naar het Zomerhof van Michiel Baelde, een buitenplaats vanaf het midden van de achttiende eeuw gevestigd op een aantal samengevoegde tuinen, haaks op de toenmalige Schiekade. Die Baelde zat samen met zijn broer Hendrik overigens stevig in de plantage-economie en dus ook de slavenarbeid. Zo zie je maar dat je nooit ver hoeft te graven om op tal van zijpaden te komen om die gelaagdheid van de Rotterdamse geschiedenis weer te geven. Na het bombardement lag het gebied grotendeels in puin en as en was het voor bijna twee decennia een gebied met noodbebouwing, waarna het transformeerde naar een feitelijk binnenstedelijk bedrijventerrein. En nu, zo ongeveer op de pensioengerechtigde leeftijd van het gebied is het tijd voor een nieuwe fase en deels ook een nieuwe invulling. Want na deze opmaat van mij en na best ook wel een lang en ook complex traject rond het ZOHO-gebied ligt er nu een bestemmingsplan waar wat D66 betreft ook ambitie van uitstraalt. Want niet alleen voegen we flink wat hoeveelheden toe, we doen dat ook in percentages waar we denk ik best tevreden over mogen zijn. Wat dat betreft snap ik ook de positieve zienswijze van de corporatie op het plan en we creëren ook nog een aantal woonzorgoplossingen. We creëren en behouden dus ook plek voor kwetsbare Rotterdammers in het gebied.

Ik ben ook bijzonder te spreken over de ruimte die wordt geboden en die blijft voor de creatieve laag in dat gebied. Dat doet mij en D66 dan ook deugd. En daarnaast vergroenen we. Deels wat onconventioneler op daken en voegen we wat mij betreft ook interessante publieke ruimte toe met kwaliteit. De proof is altijd in the eating of the spreekwoordelijke pudding, maar afgaand op de artist impressions, het welstandsdeel ook van dit plan, de insteek met de verschillende lagen, word ik bijzonder blij en enthousiast. Wat dat betreft vanuit D66 dan ook steun voor dit plan. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel. Ik kijk rond. Ik zie mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dank u wel. Voorzitter, met dit bestemmingsplan voor ZOHO worden 600 woningen mogelijk gemaakt, waarvan 200 nieuwe woningen sociaal, voor al die mensen die op zoek zijn naar een woning. Dat is positief, wat GroenLinks betreft. Een plan ook met aandacht voor cultuurhistorie en betaalbare bedrijfsruimte voor de reeds aanwezige ondernemers. Hiervoor is een proces ingestoken volgens de ZOHO-principes en ik heb hier een boekje dat destijds is gemaakt, waarin als een van de principes staat: ZOHO, de plek waar Rotterdammers de ruimte krijgen om het nieuwe Rotterdam zelf vorm te geven. Dat is op zich natuurlijk een prachtig verhaal. Hoe

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

633

moeilijk dit ondanks de goede inzet van velen toch nog is, blijkt eruit dat een deel van de omwonenden zich niet goed gehoord voelt en sommigen met een achteruitgang van het aantal zonuren te maken krijgen. Ik hoor graag welke lessen de wethouder voor de toekomst daaruit meeneemt en ook hoe bewoners betrokken worden bij het vervolg. We krijgen te maken met een situatie ook in de tussentijd. Het zal nog wel enige tijd duren voordat de plannen gerealiseerd zijn, en ook dat zal voor een groot deel onrust en een periode van opbreken van een leefomgeving die goed is voor de bewoners betekenen, en ik wil graag dat dat op een goede manier wordt afgedekt voor bewoners die toch al met de nadelige gevolgen van het plan ook te maken krijgen. Twee initiatiefnemers voelen zich onvoldoende gehoord. Dat zijn twee kavels, één binnen het plangebied en één ernaast. En de overheid moet zowel regie voeren als een gelijk speelveld bewaken. Ideeën over ontwikkelingen kunnen soms strijdig zijn, heeft de wethouder aangegeven. Maar dit laat ook een spanningsveld zien voor de inzet van ambtelijke capaciteit, dat werd al eerder aangegeven. Wij horen graag hoe de wethouder het vervolgproces ziet en hoe ook meer duidelijkheid gegeven kan worden aan deze twee initiatiefnemers. Tot zover. De VOORZITTER (de heer Engberts). Dank u wel mevrouw Kockelkoren. Ik meende dat ik mijnheer Van der Velden zag. Ja.

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. In de breedte zijn wij blij met dit bestemmingsplan. Het maakt verdichting mogelijk op een locatie waar het ons betreft ook kan, en we kijken vooral uit naar de 175 nieuwe sociale huurwoningen en de woningen in het middensegment. Hier worden kwetsbare doelgroepen in de wooncrisis bediend, om het zo maar eens te zeggen. Het bestemmingsplan laat wel zien dat verdichting met pijn komt. De bestaande woningen aan de Teilingerstaat en de Almondestraat komen goeddeels in de schaduw te staan. Minder woongenot en weg particuliere energietransitie, omdat je natuurlijk minder zon hebt. We snappen dat dit een hard gelag is voor deze bewoners. Het stedelijk belang van gebiedsontwikkeling overstijgt het eigenbelang. En omdat de gemeenteraad niet kan kiezen tussen scenario's waar een optimale verdeling van zonuren wordt bewerkstelligd, is het feitelijk slikken of stikken. Wij betreuren het dat we deze keuze niet voorgelegd hebben gekregen. Voorzitter, dan iets anders. Reclamant 24 is eigenaar van Schoterbosstraat 11, en hij belooft de stad te komen met een plan voor studentenhuisvesting met woningen onder de kwaliteitskortingsgrens. Dat heeft ze gisteren nog eens benadrukt in een brief aan de gemeenteraad. Een cadeautje voor de wethouder, lijkt het ons. Want ook houtbouw, circulair, en mogelijk zelfs klimaatneutraal.

En wij dromen al hardop over woningen voor de studenten van het Zadkine bijvoorbeeld, die dan bijna rollend van huis naar onderwijs en weer terug kunnen. Maar er is iets aan de hand. De wethouder conserveert de huidige bestemming en een planologisch kader leg je in principe voor tien jaar vast. Welk signaal geeft de wethouder aan de eigenaar van Schoterbosstraat 11? Wat ons betreft een beetje een slechte. Wij zien namelijk graag dat het college de komst van studentenhuisvesting faciliteert, eenvoudigweg omdat we die woningen nodig hebben. Daarom komen wij met een amendement om Schoterbosstraat 11 uit het bestemmingsplan te halen en de eigenaar de tijd en ook het comfort te geven om te schaven aan de ontwikkeling. Dat lijkt ons best wel redelijk en wij hopen op steun vanuit onze raad voor dit amendement. Ik dank u. De VOORZITTER (de heer Engberts). De heer Van der Velden heeft het volgende amendement ingediend. Amendement A.

Schoterbosstraat 11 witte vlek "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 25 april 2025, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan Zomerhofkwartier; besluit: - artikel 3 'Bedrijf' in de planregels door te halen; - de gronden van het perceel Schoterbosstraat 11 met de bestemming 'Bedrijf' uit de verbeelding van het bestemmingsplan te halen; - in de toelichting van het bestemmingsplan een korte passage op te nemen over de aanleiding van deze wijziging." w.g. R.T.J. van der Velden, G.J. Engberts en T.J. Vonk

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

634

Toelichting Dit amendement zorgt ervoor dat het omringde bestemmingsvlak (zie hieronder) uit het bestemmingsplan 'Zomerhofkwartier' wordt gehaald. Mogelijk gaat er in de toekomst een ruimtelijke procedure lopen voor de herontwikkeling van deze gronden. Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (de heer Engberts). Ik kijk nog één keer voor de zekerheid rond of nog iemand hierover het woord wil voeren. Zo niet, dan gaan we volgens mij naar de eerste termijn van de wethouder. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. En inderdaad, we hebben een uitgebreide commissiebespreking gehad waarin ik toch wel van u heb meegekregen dat het merendeel van u dit echt een mooi en goed plan vindt, veel sociaal, midden, groen, prachtige ontwerpen voor echt heel veel woningen in de binnenstad, vlak bij ov, dus zelf kan ik me daar natuurlijk als wethouder helemaal in vinden. Wel heeft u ook wel bij mij kenbaar gemaakt, dat de manier waarop niet echt een schoonheidsprijs verdiende. Daar kan ik me zelf ook nog uit de vorige periode van herinneren dat we daar ook uitvoerig het gesprek over hebben gevoerd, van: hoe moet je nu de volgorde der dingen zien bij gebiedsontwikkelingen.

Inmiddels hebben we daar ook een besluitvormingsprocesmodel voor vastgesteld en willen we dat ook op een andere manier doen, maar desondanks heeft dit plan wel tot dit bestemmingsplan geleid en kunnen we daar wat mij betreft in ieder geval tevreden over zijn. Maar in het vervolg willen we het proces in ieder geval anders inrichten. Ik ga even een voor een uw vragen en moties langs, dus dan ga ik er nog wat dieper op in. De VOORZITTER (de heer Engberts). U heeft een interruptie van mijnheer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). U zegt dat het tot voortschrijdend inzicht heeft geleid dat we dat zo niet moeten doen. Waarom draait u dat nu dan niet gewoon terug en wacht u tot er ellenlange procedures komen bij de Raad van State, waardoor van dat hele mooie plan van u voorlopig geen moer terechtkomt? De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Nou, maar ik zei in het tweede deel van die zin: maar we hebben nu wel een heel mooi plan hier liggen waar ik helemaal achter kan staan. En in de tussentijd is er natuurlijk ook wel weer heel veel participatie geweest met allerlei partijen waarin dit denk ik een heel mooi resultaat is geweest, maar we hebben wel gezien dat je meer aan de voorkant al het publieke debat wilt voeren over wat je precies met een gebied wilt.

Dat doen we nu ook met gebiedsambitiedocumenten waar de raad dus aan de voorkant meer aan zet is, om aan te geven: wat willen wij hier. En dat je dan daarna pas eigenlijk overgaat tot het mogelijk tenderen, op andere manieren in de markt zetten van een bepaalde ontwikkeling. Maar dit heeft uiteindelijk geleid tot een plan waar we denk ik met zijn allen, en dat was ook wel de afdronk die ik had uit de commissievergadering, inhoudelijk is het wel een mooi plan geworden. Dan de vragen. De heer Coşkun, u had ook een vraag over een reactie op de brief van de heer Van der Eijk, over de vraag waarom die ontwikkeling niet is meegenomen. Ik zal sowieso nu even alle vragen ten aanzien van die ontwikkeling beantwoorden. Wij zijn er gedurende het hele proces met deze ontwikkelaar niet over uit gekomen, met name ook over de bouwhoogte. We hebben wel ook een anterieure overeenkomst opgestuurd, maar in dat proces kwamen we er gewoon niet uit. Ja, dan is het op een gegeven moment ook wel zo, dan moet het proces ook verder, juist vanwege het belang van al die woningen die we daar willen realiseren, en konden we deze ontwikkeling niet meenemen. In zo'n situatie is het gebruikelijk om dan gewoon de oorspronkelijke bestemming conserverend te bestemmen.

We hebben in andere gevallen gekozen voor witte vlekken, maar in het geval in die bestemmingsplannen, dus dat is gelijk een antwoord ook op het amendement van de Partij voor de Dieren, in die gevallen dat je kiest voor een witte vlek, ben je eigenlijk al verder in het proces. Dan hebben we al uitgangspunten met elkaar vastgesteld, en daarom gekozen voor een witte vlek in het bestemmingsplan in plaats van het conserverend te bestemmen. Nou, het is een wat technische exercitie, maar dat is eigenlijk het verschil dat we hanteren en dat we hier dus ook gelijk willen hanteren. De VOORZITTER (de heer Engberts). Een interruptie van de heer Coşkun.

raadsvergadering van 25 april 2024

Notulen pagina

635

De heer COŞKUN (sp). Komt die witte vlek niet door die witte vlek in uw eigen organisatie, omdat u geen capaciteit heeft? Er zit een witte vlek bij u, waardoor u niet door kan met die ontwikkeling. De VOORZITTER (de heer Engberts). Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Dat argument van capaciteit gold hier niet, want hier is wel degelijk een anterieure overeenkomst opgesteld. Dat is vaak een bottleneck in het proces. Dat zit vaak op de planeconomen en de markt- en contractspecialisten. Dat is hier dus niet het argument geweest. Het argument hier is geweest: stedenbouwkundig konden we het niet inpassen, hadden we daar verschil van mening over en dat zal toch eerst even goed uitgekruist moeten worden voordat we verder kunnen met deze ontwikkeling. Dus dat argument geldt wel in het andere geval, maar niet in dit geval. Dan de vragen van de ChristenUnie. Of ik vind dat de nota van uitgangspunten de bewoners op het verkeerde been heeft gezet. In die nota hebben we niet precies opgenomen waar de hoogbouw zou komen, maar dat dat wel in een vervolgstudie zou worden opgenomen.

Dat konden we in dat stadium nog niet helemaal definiëren, dus we denken niet dat we daarmee mensen op een verkeerd been hebben gezet, maar ik kan me goed voorstellen dat mensen die nu geen hoogbouw voor hun deur hebben het toch jammer vinden dat dat dan uiteindelijk wel uit de hoge hoed komt vallen. Wel hebben we in het proces de oorspronkelijke hoogte wat verlaagd en de hoogte elders verhoogd. Dus er is wel degelijk ook rekening gehouden met de wensen van de bewoners. Maar ik denk dat het ook realistisch is om te realiseren dat als we gaan verdichten in de stad, dan betekent dat iets voor daglichttoetreding en ook zonne-uren in de omliggende huizen. Dus dat blijft natuurlijk altijd een afweging, maar als wij ook woningen willen toevoegen, dan zal dat effect hebben op de omgeving. In dit geval dus ook de bezonning en in onze beleving hebben we daar in proportionaliteit keuzes gemaakt, maar effect zal het blijven hebben. De VOORZITTER (de heer Engberts). U heeft een interruptie van de heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, maar met op het verkeerde been zetten bedoel ik bijvoorbeeld: er staat een heel mooi plaatje in de nota van uitgangspunten waar je de Teilingerstraat ziet, en dan zie je vervolgens een nog redelijk laag, iets hoger, en dan uiteindelijk de hoogte in, van 50 meter.

Dat was het plaatje en dat is zelfs ook op het Stadmakerscongres getoond, dus dat is ook echt het beeld dat naar buiten is gegaan. En ik denk dat het ook echt een leermoment kan zijn, ook voor de gemeente Rotterdam, dat ze daarmee wel verwachtingen schept bij bewoners. U heeft inderdaad iets verlaagd, dat klopt, van 50 naar 47 meter, dat is 3 meter lager. U heeft gelijk. Maar bent u het dan toch niet met mij eens dat als je in zo'n proces dit soort plaatjes toont dat mensen daar een beeld bij vormen en dan echt letterlijk van een koude kermis thuiskomen als ze dan vervolgens horen dat er een toren van niet 50 maar 47 meter vlak voor hun neus komt? De VOORZITTER (de heer Engberts). Dan is het woord weer aan de wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, ik denk dat het altijd duidelijk moet zijn dat het inschattingen zijn. Daar hebben we het in de commissie ook over gehad. Het bouwvolume bijvoorbeeld, hoeveel woningen komen er nu, en dat het concepten zijn, bandbreedtes, omdat je nog zaken moet uitwerken. Het risico bestaat dat als je al heel precies moet zijn in de nota van uitgangspunten, want dat is eigenlijk wat u betoogt, je moet preciezer zijn in de beelden die je schetst, dan kun je eigenlijk je hoofdambities ook niet bespreekbaar maken in een context, in bewonersavonden of op een gemeenteraad, omdat je pas heel laat in het proces weet hoe het eruit gaat zien.