20240404- Notulen van de raadsvergadering van 4 april 2024

Ja voorzitter, ik ga die motie over de AVG intrekken, want ik vind het risico te groot dat we het nu niet goed genoeg hebben uitgezocht. Heeft de wethouder gelijk, heb ik gelijk of ligt de waarheid ergens in het midden? En als ik hem indien en hij wordt niet aangenomen, dan kan ik er voorlopig niets over zeggen. De VOORZITTER. Motie AVG wordt dus ingetrokken. Heel goed. Motie 9. Anderen nog in het kader van de tweede termijn? Eenmaal andermaal, dan sluit ik de beraadslagingen op dit punt af. De VOORZITTER. Wethouder Zeegers is gearriveerd. De heer Van Dommelen. 6.1

Het voorstel tot vaststelling van het Masterplan De Kaai – vervolg

De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, dank u wel voorzitter, ik heb een klein puntje van orde. De motie die ik vanmorgen bij De Kaai heb ingediend, is nogal een bevalling gebleken, want er zat een zin die ik had afgesproken niet in, namelijk een verzoek aan de wethouder om met de raad in gesprek te gaan in Q3 2024, dus ik wil graag een aangepaste motie indienen. De VOORZITTER. Hij is ook inhoudelijk aangepast? De heer VAN DOMMELEN (vvd). Hij is inhoudelijk aangepast. De VOORZITTER. Dat is motie 9 hè? De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dat weet ik niet. De VOORZITTER. Feijenoord was het toch? De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja, de Feijenoordvisie. De VOORZITTER. Motie 9A wordt het nieuwe nummer, en het verzoek aan de raadsleden is om de motie dan nog goed te lezen. De heer Van Dommelen heeft de volgende motie ingediend. Motie 9A. De Feijenoordvisie De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, ter bespreking van agendapunt Masterplan De Kaai; constaterende dat: - er voor het hele gebied Feijenoord een plannenparade aan masterplannen en visies in de maak is, van Masterplan De Kaai, toekomstperspectief Kop van Feijenoord tot Masterplan Feyenoord City 2.0;

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

548

-

er een groot woningtekort is én het autoverkeer het afgelopen jaar in Nederland niet is afgenomen, maar zelfs is toegenomen;

overwegende dat: - we volop woningen moeten bouwen en we verheugd zijn met de plannen van het college op dit vlak; - we wel aandacht moeten blijven geven aan de bereikbaarheid en ontsluiting van de bestaande en nieuwe woningen; - we door de veelheid aan masterplannen en visies het risico lopen dat we de samenhang van die plannen en impact van deze plannen op de mobiliteit, ontsluiting, OV en parkeren in het stadsdeel Feijenoord uit het oog verliezen; - er daarom noodzaak is om de impact op het verkeer van de verschillende bouw- en ontwikkelingsplannen in dit gebied weer te geven; verzoekt het college om: - een overzicht te maken van alle verschillende bouw- en ontwikkelingsplannen in en rondom de wijk Feijenoord en Feyenoord City 2.0; - tevens aan te geven wat de plannen samen betekenen voor de mobiliteit, bereikbaarheid, ontsluiting, OV en parkeren in het stadsdeel Feijenoord; - hierover met de raad in gesprek te gaan in Q3 2024; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. D.J. van Dommelen, S.J.C. Becker, T. de Haan, M. Verhoef, R.N. Dahoe, T. Kind, T.J. Vonk en A. Kockelkoren De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Ja, mijnheer Kind? 6.2

Schimmelvorming Rotterdamse huishoudens – vervolg

De heer KIND (volt). Ook een aangepaste motie bij agendapunt 6.2, 'Concretiseer de prestatieafspraken', een aangepast dictum. De VOORZITTER. De heer Kind heeft de volgende motie ingediend. Motie 7A. Concretiseer de prestatieafspraken "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van het agendapunt 6.2 'Schimmelvorming Rotterdamse Huishoudens'; constaterende dat: - in december 2023 de prestatieafspraken tussen de gemeente met alle Rotterdamse woningcorporaties en huurdersverenigingen voor 2024 en 2025 zijn vastgesteld; - hierin is vastgelegd dat de woningcorporaties voldoende moeten investeren in het onderhoud van woningen. Woningen die in slechte staat verkeren moeten gerenoveerd of gesloopt worden; - er in de prestatieafspraken is opgenomen dat de woningcorporaties € 800 miljoen uittrekken voor het onderhoud van huizen; - hiervan is € 48 miljoen bestemd voor de aanpak van vocht, schimmel, loden leidingen, asbest en brandveiligheid; overwegende dat: - schimmel een veelvoorkomend, schadelijk probleem is waarbij de oorzaak vaak een combinatie van factoren betreft; - het niet duidelijk is of de woningcorporaties voldoende doen aan het bestrijden van schimmelvorming als het niet duidelijk is hoeveel geld er specifiek uit wordt getrokken hiervoor; is van mening dat:

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

549

-

de vele schrijnende verhalen van onze Rotterdammers die in schimmelhuizen wonen aangeven dat er niet adequaat omgegaan wordt met meldingen van bewoners en/of met de (reguliere) onderhoudsmomenten;

verzoekt het college: - de besteding van € 48 miljoen voor onderhoud in de prestatieafspraken met woningbouwcorporaties te concretiseren; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Ook hier het verzoek aan de raadsleden om het goed inhoudelijk te lezen. 7.

TWEEMINUTENDEBATTEN

7.1

Het voorstel tot vaststelling van het burgerinitiatief Lloydpark

De VOORZITTER. Dan beginnen we nu aan de reeks tweeminutendebatten, het voorstel tot vaststelling van het burgerinitiatief Lloydpark. In de commissie BWB is uitgebreid gesproken over het burgerinitiatief Lloydpark. De commissie adviseert het burgerinitiatief vast te stellen als inspiratiedocument voor het gebied Schiehaven Noord. Voordat we overgaan tot de bespreking geef ik graag een van de indieners, de heer Diederik van der Mast, de gelegenheid het burgerinitiatief nogmaals toe te lichten. Zoals u weet, mijnheer Van der Mast, krijgt u hiervoor maximaal vijf minuten. U kunt spreken vanaf de katheder. Er is voor de raad geen gelegenheid tot het stellen van vragen aan de inspreker. Dat kan alleen in de commissie. De heer VAN DER MAST (inspreker). Dank u wel voorzitter. Dag raadsleden. Ik ben hier namens nog twee andere initiatiefnemers en ik zal u vertellen hoe wij als initiatiefnemers van het burgerinitiatief Lloydpark ervaren en zien hoe en dat het openbaar bestuur in Rotterdam zich blindstaart op zichzelf, vertrouwt op zichzelf en zichzelf graag op de borst klopt. Rotterdam heeft een marketingmachine uitgevonden lijkt het, en marketing leidt nu het bestuur. Als het beeld maar goed is.

Ik heb het dan met name over het bestuur van de fysieke ruimte, dus wensdenken, mooie ideeën en aannames zijn de vaste onderdelen van het debat die vooral ten dienste staan van de beeldvorming. Alles gaat goed en alles onder controle. Stadsontwikkeling is een aanjager. Kennis, kunde en ruimte voor tegenspraak hebben plaatsgemaakt voor opportunisme en zelfvoldoening. Alleen voor ontwikkelaars en geldschieters gaat de rode loper uit. De burgers en organisaties die kritisch zijn passen niet in de brochure. 50.000 woningen bouwen, let op, dat is twee keer het aantal woningen dat nu in Barendrecht staat, is een zelfopgelegd doel. Keihard blijkt telkens weer hè, dat doel. Het staat in alle brochures van de Stadsontwikkeling. We hebben een enorme bouwopgave, maar we zijn fantastisch bezig met al die torens en verdichting. Jammer alleen van al die nimby’s die bezwaar maken. Maar als die nimby’s of die burgers geen bezwaar maken, wie gaan het dan doen? Want er zijn geen normen die tegenwicht bieden tegen dat keiharde cijfer van 50.000 woningen. En dan heb ik het over normen voor de kwaliteit van de leefomgeving. Burgerinitiatief Lloydpark is een initiatief dat keurig volgens alle spelregels is opgesteld en ingediend.

Echter, de doorlooptijd werd zes keer de maximale termijn en we ontvingen enkele brieven van de wethouder waaruit bleek dat ze het initiatief eigenlijk niet wenste te behandelen omdat er geen woningbouw in is opgenomen. En vorige week is het initiatief in de commissie, waar ik net over sprak, geen besluit geworden maar een inspiratiedocument voor een plan waarop niet eens een voorstel voor is ingediend. Alles bij elkaar opgeteld voelen we ons volledig miskend, gepest en menen we zelfs minachting te herkennen. Onreglementair aanmatigend voor ons, de initiatiefnemers en alle ondertekenaars, en bovendien zeer slecht voor het al broze vertrouwen van burgers in het bestuur. Het goede nieuws natuurlijk, het burgerinitiatief past nu wel in de brochure en het debat is dood, want ja, wie kan er nu tegen dit initiatief zijn, als het een inspiratiedocument is. Even ter herinnering, u heeft nog geen 40% van de kiesgerechtigden naar de stembus gekregen, en nog geen 19% van de kiesgerechtigden heeft op de collegepartijen gestemd. 81% van de kiesgerechtigde Rotterdammers steunt de coalitie niet of is afgehaakt. Hoe krijgt u nu weer vertrouwen en draagvlak

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

550

terug, denkt u? Door burgers zoals wij, die hun nek uitsteken, weg te zetten als lastpakken, te ontmoedigen? De enige manier en echt de enige manier om het vertrouwen in het bestuur weer terug te krijgen is transparantie en het voeren van debat op inhoud in onder andere deze raadzaal. De marketingmachine moet uit, het algemeen belang weer pontificaal op tafel en alle kennis en kundigheid van burgers en ambtenaren gebundeld in debat, debat en nog eens debat. En als u zelf als raadslid niet wenst tegen te spreken, onderzoek dan de mogelijkheid voor het installeren van een raad voor tegenspraak, zoals door andere mensen al eens een keer is voorgesteld in de commissie en in de raad. Daarom nogmaals ons dringend verzoek om de spelregels in de verordening gewoon te volgen en het initiatief niet als inspiratiedocument ter stemming te brengen maar als keuze voor een groen park op het Lloyd Multiplein, Lloydpark. En laat nu het debat over verdichting versus een groene, gezonde leefomgeving, de normen daarvoor, maar beginnen. Dat was mijn verhaal. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dank voor het inspreken. Dan gaan we naar de behandeling van het voorstel in de eerste termijn van de zijde van de raad. Ik heb een aantal sprekers op mijn lijst, om te beginnen mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dank u wel.

Voorzitter, laat ik deze bijdrage even proberen positief te ontvangen en als een spiegel te zien. Ik denk dat het altijd belangrijk is dat wij als raadsleden luisteren naar initiatiefnemers uit de stad, mensen die hun nek uitsteken, die medebewoners oproepen om een initiatief in te dienen, handtekeningen verzamelen en ook met goede ideeën komen voor hun wijk, hun buurt, zeker als het gaat over groen, iets waar ook GroenLinks zich graag hard voor maakt, iets waar wij ons achter kunnen scharen. Ik denk dat we verder als commissie zeker ons best hebben gedaan om dit initiatief op waarde te schatten en tegelijkertijd vinden we denk ik, vindt GroenLinks, ook het maken van nieuwe woningen ook belangrijk, dus is het zoeken naar een goede balans. Wij hebben in de commissie al gezegd dat wij dit initiatief zien als een roep van bewoners om gehoord te worden, om beter betrokken te worden bij de plannen voor hun wijk en aanscherpend op het voorstel dat nu voorligt willen wij nog een tweetal moties indienen. De ene motie is 'Cocreatie voor Lloydpark'. Die vraagt om het proces van cocreatie met bewoners en de wijkraad in te richten om tot een gedragen ambitiedocument Schiehaven Noord te komen. En de andere motie gaat over meer groen als uitgangspunt voor Schiehaven Noord.

Dit om ook bij het college echt op het vizier te hebben dat die vergroening, die zo erg door bewoners vurig wordt bepleit, ook als uitgangspunt voor dat ambitiedocument mee te nemen. Tot zover. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Meer groen als uitgangspunt voor Schiehaven Noord "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt Burgerinitiatief Lloydpark; constaterende dat: - de wijkraad en de initiatiefnemers van het burgerinitiatief Lloydpark spreken van een versteende wijk waar behoefte is aan openbaar toegankelijk groen; - er in de wijk zorgen zijn over hittestress (voornamelijk aan de Schiehavenkade), het waterbergend vermogen en de sociale cohesie; - de toekomstige ontwikkelingen aan de noordzijde van de Schiehaven een kans bieden om de wijk te vergroenen; overwegende dat: - het burgerinitiatief gezien kan worden als een roep van bewoners voor meer groen in een versteende wijk; - een belangrijk deel van het bestaande groen in het Lloydkwartier zich bevindt in binnentuinen die niet de hele dag publiek toegankelijk zijn en weinig uitnodigend zijn naar niet-bewoners om er gebruik van te maken; - publiek toegankelijk groen kan bijdragen aan het verminderen van de hittestress en bevorderend is voor het waterbergend vermogen, ontspanning en de sociale cohesie in de wijk; - een groene buurt een

verbinding kan vormen tussen de nu nog relatief gescheiden buurten Lloydkwartier, Schiemond en Delfshaven;

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

551

verzoekt het college: - een uitbreiding van het publiek toegankelijke groen van 20% van het te ontwikkelen gebied als uitgangspunt te hanteren voor het gebiedsambitiedocument Schiehaven Noord en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, G.J. Engberts, T.J. Vonk en P.J.H.D. Verkoelen Motie 2. Cocreatie voor Lloydpark "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt Burgerinitiatief Lloydpark; constaterende dat: - er een burgerinitiatief voor een 'Lloydpark' voorligt dat unaniem gesteund is door de wijkraad Delfshaven-Schiemond; - de participatie voor een nieuw gebiedsambitiedocument 'Schiehaven Noord' binnenkort van start gaat; - de wethouder aangeeft het burgerinitiatief als 'inspiratiedocument' daarin te willen meenemen; overwegende dat: - het burgerinitiatief gezien kan worden als een roep van bewoners om beter betrokken te worden bij plannen voor hun wijk; - er veel energie in de wijk en de bewoners zit om te komen tot plannen voor extra groen in de buurt en in het nieuw te ontwikkelen gebied aan de noordzijde van de Schiehaven; - in het coalitieakkoord Eén Stad' staat dat initiatieven van anderen door de coalitiepartijen worden omarmd als deze bijdragen aan een veilige, groene en sociale stad; - met actieve participatie het risico op vertraging later in het proces (bijvoorbeeld door procedures bij de Raad van State) kan

worden beperkt; verzoekt het college: - een proces van cocreatie met bewoners en de wijkraad in te richten om tot een gedragen gebiedsambitiedocument 'Schiehaven Noord' te komen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, G.J. Engberts, T.J. Vonk en P.J.H.D. Verkoelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, als ik het goed heb is dit het eerste officiële burgerinitiatief dat op tafel ligt. En als je de eerste bent, dan gaat niet alles in één keer goed. En dat hebben we ook hier gezien. In de behandeling zijn we als raad en college niet altijd adequaat geweest en daardoor is vertraging ontstaan. Daar leren we van voor een volgende keer, en dat moet ook, maar goed, het ligt er nu dan toch. Onze waardering voor het initiatief en alle mensen die daar hun handtekening aan hebben verbonden. In het bijzonder ook complimenten aan de wijkraad, die de roep om groen gehoord heeft en in een gedegen advies daar ook nog eens toegelicht heeft waarom het zo belangrijk is. Inclusief de sociale cohesie en de verbinding tussen de verschillende wijken.

Wat ons betreft verdient die roep een stevige stem, ook in de verdere planvorming voor Schiehaven Noord en daarom hebben wij een motie, 'Zorg voor groene pleinen en parkjes in Masterplan Schiehaven Noord', met een belangrijke rol voor de wijkraad. De VOORZITTER. De heer Vonk heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Zorg voor groene pleinen en parkjes in Masterplan Schiehaven Noord

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

552

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van burgerinitiatief Lloydpark; constaterende dat: - er veel nieuwe woningen zijn gerealiseerd in het Lloydkwartier; - de wijkraad spreekt van 'een zwaar versteende wijk met een hoge dichtheid van gebouwen en opvallend gebrek aan groenvoorzieningen' en tevens constateert dat de groenvoorzieningen in de omliggende wijken summier zijn; - de wijkraad in zijn advies het belang benadrukt van sociale- en groenvoorzieningen in de gebiedsontwikkeling om de leefbaarheid van de wijk te garanderen; overwegende dat: - de wijkraad een duidelijke behoefte signaleert aan ademruimte en publiek groen, die sociale cohesie en verbondenheid tussen de wijken kunnen bevorderen; - de aandacht voor groene en kwalitatieve publieke buitenruimte waar bewoners kunnen samenkomen bij de ontwikkelingen tot nu toe niet hoog op de agenda heeft gestaan; - het college voornemens is van Schiehaven Noord een 'groene ontwikkeling te maken' waarbij het idee van het burgerinitiatief Lloydpark betrokken wordt als inspiratiedocument; - het niet duidelijk is of hiermee de roep van de wijkraad voldoende gehoord wordt; verzoekt het college: - in samenspraak met de wijkraad te zorgen dat in verdere planvorming van Schiehaven Noord / de directe omgeving een of meer groene pleinen en parkjes een plek krijgen; - hierover eind 2024 terug te koppelen aan de

raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.J. Vonk, P.J.H.D. Verkoelen, A. Kockelkoren, G.J. Engberts en T. de Haan De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik steun de woorden van mevrouw Kockelkoren. Die zijn me uit het hart gegrepen en daar valt eigenlijk ook weinig anders aan toe te voegen dan dat ook mijn fractie de initiatiefnemers bedankt voor hun plan en zeer blij is met deze betrokkenheid vanuit de inwoners. We hebben daar een heel mooi besluit over kunnen formuleren in de afgelopen commissievergadering en mijn fractie steunt dan ook dit besluit om dit initiatiefvoorstel te omarmen als een inspiratiedocument en zal alle moties die door collega’s hierover zijn ingediend ondersteunen. Daarmee hoop ik dat dit eerste initiatief ons een stapje verder brengt naar een prachtige invulling van een stukje stad. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Mijnheer Kind. De heer KIND (volt). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, heel veel waardering voor de initiatiefnemers. Laten we heel eerlijk zijn, het is gewoon een heel goed idee, die kale vlakte daar, vooral als we kijken naar de wijken daaromheen en de buurten. Er is gewoon behoefte aan heel veel groen. En ook wat teleurstelling voor de wijze waarop we hiermee om zijn gegaan.

Ik kan me inderdaad voorstellen wat eerder is aangegeven. Het is de eerste keer dus dan gaat niet altijd alles goed. Maar de wijze waarop dit initiatief toch enigszins terzijde is geschoven, vinden wij betreurenswaardig. Wij vinden het dan ook geen inspiratiedocument, zoals het ook vorige week werd genoemd, maar wij vinden dat het eigenlijk de basis zou moeten zijn. Wij vinden dat dit het uitgangspunt zou moeten zijn. En daarom dienen wij een amendement in, dat heet 'Neem het burgerinitiatief over', waarin dit de basis zal vormen voor de gebiedsontwikkeling aan het Lloydkwartier. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Kind heeft het volgende amendement ingediend. Amendement A. Neem het burgerinitiatief over

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

553

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van het agendapunt 7.1 Het voorstel tot vaststelling van het burgerinitiatief Lloydpark; besluit het 'Voorstel tot vaststelling van het burgerinitiatief Lloydpark' als volgt te wijzigen: Samenvattend stellen wij u voor het burgerinitiatief 'Lloydpark' (22bb005883) van de heer P.M. Cusell, de heer O.M. van der Mast en mevrouw T.M.L. van Balen vast te stellen als inspiratiedocument basis voor het gebiedsambitiedocument Schiehaven Noord, zulks door vaststelling van het bij dit voorstel behorende ontwerpbesluit. [ ... ] In de collegereactie is met redenen aangegeven waarom het college adviseert het burgerinitiatief niet over te nemen aangezien het elementen bevat die technisch en beleidsmatig niet aansluiten bij de gemeentelijke visie op het gebied waar woningbouw voorzien is. Wel is het college het met de indieners van het burgerinitiatief eens dat de herontwikkeling van Schiehaven Noord in het teken moet staan van een leefbare en toekomstbestendige ontwikkeling en dat in dat kader - naast de woningbouwontwikkeling - vergroening van het gebied onderdeel moet zijn. Het college neemt het burgerinitiatief mee als inspiratiedocument uitgangspunt bij de gebiedsontwikkeling Schiehaven Noord.

[...] De commissie BWB adviseert het burgerinitiatief 'Lloydpark' het burgerinitiatief ingediend door de heer P.M. Cusell, O.M. van der Mast en mevrouw T.M.L. van Balen over 'Lloyd park' (22bb005883) vast te stellen als inspiratiedocument basis voor het gebiedsambitiedocument Schiehaven Noord." w.g. T. Kind Toelichting Onze wijkbewoners weten vaak het best wat hun wijk nodig heeft, wat er precies speelt en hoe toekomstige ontwikkelingen hun wijk zullen beïnvloeden. Daarnaast zijn burgerinitiatieven van essentieel belang voor een goed werkende democratie en het bevorderen van maatschappelijke betrokkenheid. Het burgerinitiatief Lloydpark geeft een duidelijk signaal: er is een sterke behoefte aan groen. De omgeving is al flink versteend en om in de toekomst leefbaarheid – vooral binnen de kaders van klimaatverandering – te bevorderen, is meer woningbouw niet wenselijk. Deze signalen dienen wij als gemeenteraad serieus te nemen. Dit burgerinitiatief weg te zetten als 'inspiratiedocument' is niet alleen schadelijk voor het vertrouwen in de Rotterdamse politiek door het negeren van de sterke signalen uit de wijk. Daarnaast doet het ook geen eer aan het belang van burgerparticipatie. Wij vinden daarom dat het burgerinitiatief als uitgangspunt genomen moet worden voor de verdere gebiedsontwikkeling van Schiehaven Noord.

Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Dank u wel voorzitter. Dank voor het initiatief en voor het voorstel dat er nu ligt. Ik moet bekennen dat we er ook wel enige worsteling mee hebben gehad, niet vanwege de groene ambitie, maar misschien meer: hoe verstrekkend is het. Wat zijn de gevolgen financieel, waar stem je dan mee in en wat betekent het voor een woningbouwambitie die er bijvoorbeeld bij een partij als de mijne ook leeft met het willen verdichten? Maar tegelijkertijd de behoefte die we zien en ook merken en willen omdat daar zeker in het gebied een slag te maken is in de vergroening. En ik denk dat de worsteling ook een beetje zichtbaar is hoe het raadsbesluit hier door ons als raad nu tot stand is gekomen en waar we zoals het nu is geformuleerd ons in kunnen vinden om juist zo die ambitie uit te spreken. Daarnaast zou ik met dit als haakje toch ook nog even aandacht willen vragen voor het instrument van het burgerinitiatief. We hebben er nu op dit moment twee gehad in de afgelopen, ik denk, twee jaar. Het ene ging iets soepeler dan het andere, maar het lijkt mij een goed moment om daar

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

554

ook met elkaar eens van te leren en te kijken hoe we het proces nu hebben ingericht en hoe we dat ook zouden kunnen verbeteren. De VOORZITTER. Dank. Andere sprekers? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, volgens mij heb ik anderhalf jaar geleden daar leren rijden op een Segway. Wij zijn het helemaal eens met het amendement van Volt, dat we dit moeten omarmen. Het is een goede verbinding, de vergroening met de wijk erachter, met de rivier, dus de SP steunt volledig het amendement van Volt. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. De Partij voor de Dieren staat voor een radicale vergroening. Dat weet u van ons. Sla ons verkiezingsprogramma er maar op na. Onze belofte aan de Rotterdammer die wij gedaan hebben is om de betonnen jungle van de stad te transformeren tot een groene oase. En zeker op dit stuk terrein zou dat prachtig zijn. Dit burgerinitiatief sluit goed aan op onze ambities en het krijgt daarom onze volledige steun. Maar voorzitter, het voorliggende besluit is in dat opzicht te zwak. Een burgerinitiatief laten doorgaan als inspiratiedocument biedt geen waarborgen dat het idee, een Lloydpark, er gaat komen. En wij als Partij voor de Dieren willen er wel zeker van zijn dat het park er wel degelijk komt. En daarom hebben wij een amendement om daarvoor te zorgen.

Nu hoor ik net dat mijnheer Kind van Volt ook een amendement had. Dat wist ik niet, ik heb dat nog niet kunnen lezen. Misschien heeft het overlap, ik weet het niet. Maar ik dien graag dit amendement in en ik wil er ook nog op wijzen dat de wijkraad Delfshaven-Schiemond dit initiatief ook ondersteunt. We hebben het vanochtend over de wijkraden gehad, dus het lijkt mij zeer vanzelfsprekend dat we dit initiatief gaan steunen. Op naar een groene Lloydkade. Ik dank u. De VOORZITTER. U heeft natuurlijk vanmiddag nog ruim de tijd om met elkaar te overleggen om te kijken of die amendementen in elkaar geschoven kunnen worden. Als dat de helderheid helpt dan kan dat natuurlijk altijd nog. De heer Van der Velden heeft het volgende amendement ingediend. Amendement B. Er komt een Lloydpark "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het burgerinitiatief Lloydpark; besluit: het gevraagde besluit, te weten: "het burgerinitiatief ingediend door de heer P.M. Cusell, D.M. van der Mast en mevrouw T.M.L. van Balen over 'Lloydpark' (22bb005883) vast te stellen als inspiratiedocument voor het gebiedsambitiedocument Schiehaven Noord." te wijzigen in: "het burgerinitiatief ingediend door de heer P.M. Cusell, D.M. van der Mast en mevrouw T.M.L.

van Balen over 'Lloydpark' (22bb005883) over te nemen en te hanteren als leidraad in de ontwikkeling van een Lloydpark."" w.g. R.T.J. van der Velden Toelichting Dit amendement zorgt ervoor dat we het burgerinitiatief overnemen. Omdat het initiatief nog nadere uitwerking behoeft, is ons voorstel om het als leidraad te hanteren in de ontwikkeling van een Lloydpark. Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wie wenst nog het woord? Niet? Wethouder Zeegers.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

555

Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. En inderdaad, het is goed dat we een keer hebben kunnen oefenen met een burgerinitiatief. In de commissie hebben we er ook uitgebreid over gesproken, dat hele proces is natuurlijk niet lekker gegaan. Een initiatief wordt ingediend in de commissie en het is ontvangen door onze ambtelijke organisatie, door mij en dus ook door de ambtelijke organisatie, als een initiatief dat speelt in de samenleving. En eigenlijk is er toen wel contact geweest met de initiatiefnemer op ambtelijk niveau, maar is er toen niet bedacht: o, dan moeten wij eigenlijk ook nog een reactie geven aan de commissie en aan de raad. Dat hele proces hadden we nog onvoldoende ingericht. Dat weten we nu wel, dus dat gaan we voortaan natuurlijk beter doen. Maar dat is denk ik de achtergrond en dat heeft toch tot frustratie geleid aan alle zijden. Het is dus denk ik heel goed dat we dat in het vervolg beter gaan doen. Dan even over dit initiatief in het bijzonder. Schiehaven Noord, het is al vaak voorbijgekomen. In het vorige college is er een plan vastgesteld om er een heel grote gebiedsontwikkeling neer te zetten.

Dat bleek financieel niet haalbaar, dus daarom heb ik in het begin of laten we zeggen een jaar, anderhalf jaar geleden u ook meegedeeld dat dat niet haalbaar was, maar dat we toch wel woningbouw daar wilden realiseren, dus zo rond de 500 woningen daar wilden neerzetten, omdat die woningnood gigantisch groot is en dat ook een mooie plek is om dat te doen. Tegelijkertijd ben ik me er ook heel goed bewust van dat het een versteende omgeving is, en willen we die vergroening daar ook realiseren. Mede onder andere door de discussies rond dit burgerinitiatief en een aantal andere zaken hebben we ook op enig moment de participatie nog niet op gang gebracht omdat we dachten: we moeten een aantal zaken eerst goed definiëren met elkaar. Er is bijvoorbeeld nu een kermis, hoe gaan we daar dan mee om? We wilden dus eerst aan de voorkant helder hebben: wat zijn nu eigenlijk de uitgangspunten die we kunnen hanteren voordat we het gesprek met de omgeving goed kunnen voeren. Nou, dat is nu afgerond. Wij gaan starten met de participatie. Dus het feit dat u zegt: wij horen er zo weinig van en we weten er zo weinig van. Dat klopt ook, we zaten nog in de desktopresearchfase. Maar we gaan echt naar buiten en we willen dan ook echt iedereen betrekken. De wijkraad, de initiatiefnemers, andere bewoners, bewoners die zich niet willen organiseren.

Iedereen mag meepraten met hoe dat gebied eruit moet komen te zien. Maar daar gaan we dan ook mee starten en we hebben in ieder geval ook heel veel groene ambities. Dan even de beantwoording van de moties. Motie 1, 'Meer groen als uitgangspunt voor Schiehaven Noord'. Ik ben het natuurlijk helemaal eens met de geest, maar u zet in uw dictum ook 20%. En ik wil mij niet op die manier vastleggen. Dus als u het percentage eruit zou kunnen halen, maar daar hebben we het in de commissie al over gehad, dan zou ik daar heel goed mee kunnen instemmen. Maar nu, 20%, ik weet niet precies hoe dat uitpakt, dus we gaan voor zoveel mogelijk groen, maar we willen ook die woningen, dus mij op voorhand vastleggen op 20% gaat mij iets te ver, dus deze motie zal ik ontraden. Dan de motie 'Cocreatie voor Lloydpark'. Nou, wat ik heb gezegd, participatie, daar hebben we ook hele leidraden voor, we hebben daar beleid voor afgestemd, vastgesteld in de raad. Zo ga ik het ook doen. De term cocreatie hebben we eigenlijk niet goed gedefinieerd. Wanneer doe je nu cocreatie, wanneer niet? Participatie ga ik doen, met de wijkraad, met iedereen wat ik net zei. Maar cocreatie, we hebben net gezien hoe verschillende verwachtingen tot enorme frustraties leiden en dat wil ik echt voorkomen. Dus ik ga participatie organiseren. Iedereen is daarin gelijkwaardig, of je nu georganiseerd bent of niet. Zo ga ik het doen.

Maar hier de nadruk op cocreatie geeft voor mij te veel ruis op de lijn en dat kunnen we in dit traject echt niet hebben, dus deze zal ik ook ontraden. Dan de motie 'Zorg voor groene pleinen en parken in Masterplan Schiehaven Noord'. Daarin geeft u aan: zorg nu ook in samenspraak met de wijkraad dat er veel meer groene pleinen en parkjes komen en laat ons dat ook weten. Nou, daar kan ik goed mee uit de voeten, dus deze is wat mij betreft oordeel raad. We willen hetzelfde, dat dat een mooie groene buurt wordt waar ook plekken zijn waar mensen elkaar in het groen ook tegen kunnen komen. Want dat is denk ik ook een belangrijke rol van pleinen en parkjes, dat dat ook een ontmoetingsplek is in het groen. Dus daar ga ik graag mee akkoord, of dat voer ik graag uit en dus oordeel raad. Dan hebben we nog het amendement van Volt, 'Neem het burgerinitiatief over'. Dat heb ik net al aangegeven, dat ontraad ik. Wij willen die woningbouw. Overigens heeft u daar als raad ook al een IVA voor vastgesteld, dus we hebben er ook al middelen voor om die woningbouw daar te realiseren. Dus in het licht daarvan ontraad ik ook dit amendement. En ik heb volgens mij het amendement van de Partij voor de Dieren nog niet, maar u gaf aan dat het ongeveer dezelfde strekking had. Die ligt op mijn bureau. Amendement 'Er komt een Lloydpark'.

U vraagt ook om dit burgerinitiatief over te nemen en te hanteren als leidraad. Deze ontraad ik ook op basis van wat ik hier eerder over heb gezegd. De VOORZITTER. Dank. Dit is een tweeminutendebat en dat voorziet doorgaans niet in een tweede termijn, maar ik check of de vragen beantwoord zijn. Dat is het geval. Dan gaan we dit gesprek sluiten, met dank ook aan de inspreker. Mijnheer Verhoef.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

556

6.1

Het voorstel tot vaststelling van het Masterplan De Kaai – vervolg

De heer VERHOEF (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Ik wilde tussendoor een aangepaste motie indienen als dat kan. Ik heb een ondertekenaar erbij. De VOORZITTER. De heer Verhoef heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Parkeernormen naar behoefte "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van het Masterplan De Kaai; constaterende dat: - de segmentatie van de voorziene 1.000 nieuwe woningen in het plan De Kaai is voorzien op 10% sociaal, 50% middensegment en 40% in het hoger en topsegment; - de totale parkeerbehoefte van de nieuwe ontwikkeling wordt in dit scenario opgelost op eigen terrein. In een nieuwe parkeerhub kunnen circa 300 parkeerplekken gerealiseerd worden. Indien nodig of gewenst, kan de parkeerhub aangevuld worden met een (half)verdiepte enkellange of dubbellaagse parkeergarage onder het gebouw; - in het genoemde masterplan de parkeernormen worden gekort met 10% voor de aanwezigheid van het NS station Zuid, 10% vanwege de toevoeging van fietsparkeerplekken (circa 2.500-3.000 fietsparkeren worden gerealiseerd in het gehele plangebied waarvan zo veel mogelijk inpandig wordt opgelost) en 40% vanwege deelvervoer; - er ruimte ingeruimd is in het Masterplan (zie blz.

85) om - indien nodig of gewenst – de parkeerhub aan te vullen met een (half)verdiepte enkellange of dubbellaagse parkeergarage onder gebouw 2; overwegende dat: - er door de gemeente altijd wordt gesteld dat wij het middensegment voornamelijk bouwen voor onze politieagenten, brandweerlieden, het zorgpersoneel en leraren; - veel van deze beoogde doelgroepen werkzaam zijn in continudiensten; - hiervoor vaak het bezit en gebruik van een auto noodzakelijk is om in de nacht veilig hun werk te kunnen doen (bijv. wijkverpleegkundigen), op tijd op hun werk te komen en überhaupt op het werk te kunnen komen; - de kortingen zoals beoogd geen recht doen aan de behoefte van deze toekomstige bewoners in het plangebied; - dat daarom het niet onderbouwd vaststellen van de maximale kortingen op de parkeernormen zonder rekening te houden met de beoogde doelgroep niet tot een gewenst maatwerk leidt; verzoekt het college: - duidelijk inzichtelijk te maken hoe de voorgestelde parkeervoorziening van De Kaai aansluit bij de behoeften van de beoogde doelgroep en toekomstige bewoners; - hierover terug te koppelen aan de raad voor 1 oktober 2024; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M. Verhoef, G.J. Engberts, A.R. Oostdijk en R.N. Dahoe De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER.

Wethouder, we hadden vanochtend nog een advies over een motie tegoed hè? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dat was al gedaan, oké. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ik had nog twee moties gekregen, eentje van Volt, 'Concretiseer de prestatieafspraken'. U zegt: maak wat duidelijker wat er nu eigenlijk gebeurt voor die € 48 miljoen. Dat zal ik graag doen, dus deze is oordeel raad. En dan de motie van de VVD, 'De Feijenoordvisie', waarin u ook zegt dat u op een bepaald moment in gesprek wilt, namelijk in het derde kwartaal. Dat kunnen wij heel goed doen, dus dat is ook oordeel raad. Allebei, motie 7A en motie 9A. De VOORZITTER. Prima. Mevrouw Verkoelen, ik zie dat u staat. Nee?

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

557

7.2 Actieprogramma EU-arbeidsmigranten 'Meer grip op arbeidsmigratie' (medio 2023-medio 2026) De VOORZITTER. Dan gaan we over naar het volgende agendapunt, Actieprogramma EUarbeidsmigranten 'Meer grip op arbeidsmigratie'. Dan ga ik het woord geven aan de heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja voorzitter, dank. Het is alweer even geleden dat we in de commissie hebben gesproken over dit actieplan. En wat ik toen heb gezegd wil ik eigenlijk graag herhalen. Het grote probleem is dat het gewoon te veel is. Er is eigenlijk geen enkele controle meer op en we hebben als Nederland, laat staan als Rotterdam eigenlijk geen controle meer op wie er binnenkomt in het kader van arbeidsmigratie. We hebben hier eigenlijk gewoon te maken met de gevolgen van falend Europees en landelijk beleid. En wat je dan als gemeente kunt doen is eigenlijk alleen maar pleisters plakken. Of het nu gaat om overbewoning, verloedering, overlast, uitbuiting, maar het is wel heel belangrijk dat we die pleisters in ieder geval wel blijven plakken, dat we het maximale doen wat we als gemeente kunnen doen.

En wij zien een wethouder die dat ook doet, die er werk van maakt, die de problemen erkent, die goed bezig is met het aanpakken van die problemen en die ook bijvoorbeeld buurgemeenten en bedrijven streng durft toe te spreken, wat geen evidentie is voor een VVDwethouder, maar het is heel goed dat hij dat wel doet. Want we moeten inderdaad gewoon af van het gezeur van bedrijven die de neiging hebben om moord en brand te gillen bij ieder voorstel om arbeidsmigratie te beperken terwijl ze eigenlijk gewoon een lagelonenland van Nederland willen maken. Het is dus goed dat hij dat erkent en dat hij daar gewoon ook luid en duidelijk over is. Kortom, er ligt een plan dat wij eigenlijk volledig kunnen steunen en waar wij wel één zorg bij hebben. De wethouder maakt ook in dit plan werk van het meer betrekken van arbeidsmigranten bij de samenleving, of het nu gaat om inburgeringsactiviteiten of taal. Dat is begrijpelijk voor het moment dat mensen hier zijn. Onze enige zorg is dat dat er wel toe kan leiden dat mensen hier uiteindelijk gaan blijven, terwijl dat oorspronkelijk niet hun bedoeling was, terwijl wij arbeidsmigratie wel graag willen blijven zien als per definitie iets tijdelijks. Dus als de wethouder daar nog op kan ingaan, graag. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Voorzitter, arbeidsmigranten leveren een onmisbare bijdrage aan onze economie.

Mensen die hun thuis achterlaten om hier te werken en zo een belangrijke bijdrage leveren aan onze maatschappij verdienen naast een eerlijke beloning voor hun werk een warm welkom en bescherming tegen de schaduwkanten van de vrije Europese arbeidsmarkt. Helaas zien we nu dat de winst is voor de werkgevers, de risico’s voor de rekening van de werknemers en de gevolgen voelbaar zijn in de hele samenleving. Wij hebben nog een tweetal moties om het beleidsplan aan te scherpen. Allereerst wil ik beginnen over het feit dat er wordt ingezet op het stimuleren om EU-arbeidsmigranten in te laten schrijven bij de BRP, Basisregistratie Personen. Dat is ook voor de arbeidsmigranten superhandig, omdat ze zo aantoonbaar rechten en plichten opbouwen. We hebben begrepen dat het inschrijven op het woonadres niet altijd mogelijk is, omdat er een maximum aantal mensen op het adres zou kunnen worden bereikt, een fenomeen dat we ook kennen van bijvoorbeeld studenten. Naar ons idee zou dat een groot probleem kunnen zijn en we horen graag van de wethouder of dat daadwerkelijk zo is, of dat dit in de praktijk omzeild wordt. Expertisecentrum Pharos heeft na het doen van onderzoek zorgen uitgesproken over de gezondheid, het welzijn en toekomstmogelijkheden van kinderen van arbeidsmigranten.

Met onze motie 'Stevige basis voor de kinderen van EUarbeidsmigranten' willen we inzetten op het voorkomen van ontwikkelingsachterstanden bij deze kinderen door het actief aanbieden van opvoedondersteuning en bijvoorbeeld voorschoolse educatie. We horen graag hoe de wethouder daarnaar kijkt. In het actieplan wordt terecht ingezet op hoe een bedrijf dat zich nieuw wil vestigen als werkgever zorg moet dragen voor voldoende geschikte huisvesting voor arbeidsmigranten. Ook wordt de regionale samenwerking op dit vlak verbeterd. Wij vinden dat dit niet alleen opgaat voor nieuwe bedrijvigheid maar ook voor bestaande. Het Westland huisvest slechts een klein deel van de daar werkende arbeidsmigranten. Daarom vragen we in onze motie 'Westland naast de lusten ook de lasten van arbeidsmigratie' dat de raad zich uitspreekt dat de gemeente Westland haar verantwoordelijkheid moet nemen voor de huisvesting van arbeidsmigranten die werkzaam zijn in hun gemeente. De VOORZITTER. Mevrouw Vlieger heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Stevige basis voor kinderen van EU-arbeidsmigranten

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

558

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt 7.2 Actieprogramma EU-arbeidsmigranten 'Meer grip op arbeidsmigratie' (medio 2023- medio 2026); constaterende dat: - landelijk expertisecentrum Pharos, naar aanleiding van eigen onderzoek naar kinderen van arbeidsmigranten uit MOE-landen, zorgen heeft uitgesproken over de gezondheid, het welzijn en de toekomstmogelijkheden van deze kinderen; - in het voorliggend actieprogramma een actie is opgenomen rondom de zorgstructuur voor schoolgaande EU-kinderen, maar niet expliciet voor kinderen die (nog) niet naar school gaan in Nederland; overwegende dat: - veel verschillende factoren zoals de woonsituatie, taalachterstand en het niet de weg kunnen vinden naar passende ondersteuning nadelige effecten kunnen hebben op de ontwikkeling van jonge kinderen van EU-arbeidsmigranten; - de eerste levensjaren van een kind cruciaal zijn voor de rest van diens leven; - ieder kind het verdient om een optimale kans te krijgen op een gezonde en gelukkige toekomst; verzoekt het college: - te voorkomen dat kinderen van EU-arbeidsmigranten in een cruciale fase van hun ontwikkeling belangrijke ondersteuning missen door ondersteuning gericht op het jonge kind zoals kraamzorg, opvoedondersteuning en voorschoolse educatie expliciet onder de aandacht te brengen van ouders van jonge kinderen die als EU-arbeidsmigrant werken

en wonen in Rotterdam; - hiervoor samen met partners uit de gezondheidszorg, jeugdhulp, onderwijs, het sociaal domein, de gemeente en arbeidsmigranten zelf samen te werken aan een aanpak om arbeidsmigranten en hun kinderen beter te bereiken en ondersteunen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. L.S. Vlieger Motie 2. Westland: Naast de lusten ook de lasten van arbeidsmigratie "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 4 april 2024 ter bespreking van agendapunt 7.2 Actieprogramma EU-arbeidsmigranten 'Meer grip op arbeidsmigratie' (medio 2023- medio 2026); constaterende dat: - Westland slechts 4.500 arbeidsmigranten huisvest terwijl er tussen de 12.000 en 16.000 in de Westlandse kassen en distributiecentra werken; overwegende dat: - de politiek, bewoners en bedrijvigheid binnen de gemeente Westland vooral lijken te willen profiteren van de lusten van Europese arbeidsmigratie zonder oog te hebben voor de verantwoordelijkheid die daarbij komt kijken; - EU-arbeidsmigranten een belangrijke schakel zijn binnen onze lokale economie en geen speelbal mogen worden van de Europese vrije markt als gevolg van nalatig handelen van lokale overheden en bedrijven; spreekt uit: - dat de gemeente Westland haar verantwoordelijkheid moet nemen voor de huisvesting van EUarbeidsmigranten die werkzaam zijn in hun gemeente; verzoekt het college: - in gesprek te treden met het college van B&W van de

gemeente Westland om deze uitspraak van onze raad over te brengen en te spreken over de verantwoordelijkheden van onze gemeenten; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag."

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

559

w.g. L.S. Vlieger, S.J.C. Becker, G.J. Engberts en S. Ceulemans De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, er ligt een heel uitgebreid actieprogramma waarvan wij zeer nieuwsgierig zijn naar de resultaten die het zal boeken. Eén punt van aandacht dat GroenLinks ook al aangaf, namelijk de inzet op het inschrijven in de BRP, terwijl we weten dat arbeidsmigranten juist ook heel erg kampen met overbewoning in huisvesting, waarvan we ook eigenlijk weten dat inschrijving in de BRP niet mogelijk is omdat onze eigen gemeentelijke regels dat juist weer belemmeren. Daar zitten allemaal redenen achter. De wethouder heeft al toegezegd dat hij daar aandacht aan zal besteden op het moment dat er een monitor komt of een update van dit actieprogramma. Om die reden zeg ik nu: kijk hoe het gaat, maar ik ben zeer benieuwd naar de resultaten van de campagne om je in te schrijven in de BRP. En mochten daar nu andere resultaten uitkomen, dan gaan we graag opnieuw in gesprek om ervoor te zorgen dat we al die arbeidsmigranten die we in beeld willen krijgen ook daadwerkelijk in beeld krijgen. De VOORZITTER. Wenst iemand het woord? Ja? Partij voor de Dieren eerst. Mevrouw VAN DE PEPPEL (pvdd). Ja, dank u wel voorzitter. 70% van de medewerkers die in onze slachterijen werken is een arbeidsmigrant.

Ze doen het werk van een gruwelijke sector dat niemand wil doen en daarom halen we hen uit het buitenland met alle ellende voor iedereen zoals we kennen. We willen deze sector uitfaseren en om te beginnen met ons eigen Rijnmonds Arbeidsperspectieffonds, RAP. Hier hebben we afgesproken dat we vooral duurzame bedrijven willen helpen met subsidies. We willen graag de niet-duurzame bedrijven zoals de slachterijen hier uitzonderen. Geen subsidie en geen werkgelegenheidsprojecten in slachterijen. In Rotterdam roepen we een halt toe op uitbuiting van de migrant en het dier. En daarom dienen wij de volgende motie in. De VOORZITTER. Mevrouw Van de Peppel heeft de volgende motie ingediend. Motie 3.

Uitfaseren van niet duurzame sectoren voor EU-arbeidsmigranten "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 april 2024, ter bespreking van het actieprogramma EU-migranten "Meer grip op arbeidsmigratie'; constaterende dat: - EU-arbeidsmigranten een structureel onderdeel van de Nederlandse economie en maatschappij vormen in verschillende sectoren, zowel in duurzame als niet duurzame bedrijven zoals slachterijen; - er grote aantallen uitzendbureaus/werkgevers hun verdienmodel (deels) baseren op het vergaand maximaliseren van de kosten voor de arbeidsmigrant voor woongerelateerde zaken waardoor de EU-arbeidsmigranten in een zeer afhankelijke woon-werk situatie verkeren en in vele gevallen dakloos raken bij arbeidsconflict1; - werkomstandigheden in slachterijen zeer slecht zijn voor de medewerkers in de slachterijen maar ook leiden tot gevaren voor de volksgezondheid; - 70 % van de werknemers in slachterijen een arbeidsmigrant is, die speciaal naar Nederland wordt gehaald uit andere EU-landen voor dit gevaarlijk en niet duurzaam werk2; overwegende dat: - gemeente Rotterdam investeert o.a.

via Rijnmonds Arbeidsperspectieffonds (RAP) in projecten die zich richten op instroom en behoud van werk in de maatschappelijk cruciale sectoren en voor economische transities; - bij deze fondsen de wens tot het stimuleren van werkgelegenheid in duurzame sectoren een van de criteria is voor het verlenen van subsidies; - bij een transitie-economie, het stimuleren van duurzame banen altijd gepaard moet gaan met het uitfaseren van banen in de niet-duurzame sectoren3; verzoekt het college:

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

560

-

afspraken te maken met werkgevers rondom RAP projecten voor het ontmoedigen van het recruiten van EU-migranten ten behoeve van niet duurzame sectoren zoals slachterijen; de mogelijke aanvragen die in deze richting ingediend worden te begeleiden naar duurzame sectoren;

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. S. van de Peppel 1

Uit management samenvatting van Aanjaagteam Bescherming Arbeidsmigranten, 30 oktober 2020 idem 3 Toolkit voor de X-curve – systeemverandering ontleed 2022, Drift for transition, Erasmus Universiteit Rotterdam 2

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Dank u wel voorzitter. Arbeidsmigratie is van alle tijden, maar meer grip op arbeidsmigratie is noodzakelijk, omdat het veel overlast met zich meebrengt en uitbuiting en dat is wat dit actieprogramma beoogt. We zien ook dat de wethouder daar daadwerkelijk werk van maakt. Daar hebben we veel vertrouwen in. We hebben ook eerder schriftelijke vragen gesteld over de arbeidsmigranten die in Rotterdam worden gehuisvest maar niet in Rotterdam werkzaam zijn. We zien dat een stad als Rotterdam maar ook een stad als Den Haag eigenlijk bovengemiddeld veel arbeidsmigranten huisvesten die werkzaam zijn grotendeels in het Westland maar ook op andere plekken buiten de stad. Wij hebben die schriftelijke vragen gesteld, van: hoe kunnen we er nu voor zorgen dat het Westland daar ook eigen verantwoordelijkheid in neemt, dat die werkgevers gewoon ook zorgen voor huisvesting in die gemeente. Die beantwoording laat op zich wachten, maar mevrouw Vlieger dient nu ook met onze steun een motie in om daar werk van te maken, dus we zien ook graag die uitvoering en de reactie van de wethouder tegemoet. Dank u wel. De VOORZITTER. Merci. De heer Soytekin. De heer SOYTEKIN (denk). Ja, dank voorzitter. Inderdaad al even geleden, dus ik moest ook weer even graven.

Maar het is inderdaad belangrijk dat arbeidsmigranten die werken om onze economie te versterken ook menswaardig worden behandeld in onze stad. Daar staat ook het een en ander over in het coalitieakkoord dat natuurlijk heel positief is, maar in dat kader zien we in het actieprogramma ook goede maatregelen met die vier integrale opgaven, waaronder het bevorderen van goed werkgeveren opdrachtgeverschap. En aansluitend daarop had ik eigenlijk maar één vraag. Dat gaat over het verhogen van meldingsbereidheid over misstanden. Ik kan me nog herinneren dat de wethouder tijdens de commissiebehandeling aangaf dat de contacten met sleutelfiguren en ondernemers heel goed zijn, maar dat dat voornamelijk ging over zelfredzaamheid. Mijn vraag is eigenlijk of de wethouder in die gesprekken ook het belang van het verhogen van meldingsbereidheid kan meenemen, zodat het ook doorsijpelt naar alle EU-arbeidsmigranten. Dank. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Dank u wel voorzitter. Wij zijn heel blij dat we het programma dat in 2021 is gestart voortzetten en dat we dat ook aanscherpen. We zijn blij met de voortgaande nadruk op het tegengaan van uitbuiting en de leefbaarheid van de wijken.

Ik denk ook dat het goed is dat we onder ogen zien dat heel veel van die wantoestanden eigenlijk alleen maar bestaan omdat er bedrijvigheid is die alleen maar kan functioneren door mensen uit te buiten en die verder enorm weinig toevoegt aan onze economische ontwikkeling en de ontwikkeling van onze regio. Wat dat betreft mag u daar, via de voorzitter, nog wel een tandje bijzetten om heel kritisch te zijn met dit type bedrijvigheid. We zijn natuurlijk heel blij dat er ook in het programma heel duidelijk staat dat mensen zich inschrijven in de BRP, ook mee kunnen doen aan omscholing en bijscholing naar sectoren waar we mensen nodig hebben die echt iets toevoegen aan onze regio. En daar hoort wat ons betreft ook de kritiek op nutteloze bedrijvigheid en ik ben blij met de motie van de Partij voor de Dieren. De VOORZITTER. Andere sprekers? Wethouder Versnel.

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

561

De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Dank u wel voorzitter en dank aan uw raad voor de gestelde vragen en de ingediende moties en natuurlijk de gemaakte opmerkingen. Allereerst mijnheer Ceulemans, veel dank ook voor uw steun voor waar we mee bezig zijn. Ik denk dat u gelijk heeft dat het voor een groot deel echt een probleem is met de pure omvang van de hoeveelheid mensen die hierheen komen, waardoor het in allerlei opzichten gewoon moeilijk te behappen is. En ik denk dat we ook met z’n allen veel aandacht moeten hebben voor het advies van de Staatscommissie 2050 dat een aantal weken geleden is uitgekomen, dat natuurlijk ook heel helder schetst dat we echt een economisch belang ook in het oog te houden hebben. We hebben gewoon een ronkende economie nodig om onze welvaart te behouden. Daar is arbeidskracht voor nodig. Maar zij zeggen eigenlijk pas in de derde plaats meer arbeidsimmigratie. In de eerste plaats meer innovatie om te zorgen dat je het met minder mensen kunt. In de tweede plaats meer participatie van alle mensen die hier al zijn. Nou, daar ben ik natuurlijk ook met mijn W&I-pet op goed mee bezig. En pas in de derde plaats veel meer arbeidsmigratie. Ik vond dat een interessant advies.

Zijn vraag als het gaat om onze inzet op de integratie van arbeidsmigranten, leidt dat er niet juist toe dat mensen dan sneller hier willen blijven? Ik snap op zich de redenering wel, die voelt ook logisch. Maar het is nog niet wat we nu zien. Dus wat we graag willen is dat mensen die in hun gedrag eigenlijk hier blijven, zonder dat ze mentaal de beslissing hebben genomen: ik ga mij echt in Nederland vestigen. Daarvan zien we: die maken langjarig onderdeel uit van de Nederlandse samenleving en we willen dan ook graag dat ze eigenlijk ook een genormaliseerd bestaan kunnen leiden, waar dus bij hoort dat je beter je weg weet te vinden, dat je bijvoorbeeld ook de taal leert. Maar het is best wel moeilijk om mensen daarvoor te porren. En we merken dat dat nu vooral nog lukt bij mensen die dat ook echt graag willen. Dus de kans dat je mensen die dat eigenlijk nog niet zo graag willen in die taalles krijgt en dan vervolgens tot de conclusie laat komen: o, wat een leuk land, ik wil hier blijven. Dat is nog niet wat we zien. Het is natuurlijk heel goed voorstelbaar dat als je de taal leert, dan ontdek je wat een leuk land is en dan is de kans heel groot dat je wilt blijven, maar zo snel zal het denk ik in de praktijk niet gaan. Het is in ieder geval niet wat we tot nu toe zien. Dan kom ik bij mevrouw Vlieger.

Die spreekt de zorg uit van arbeidsmigranten, vrezen wij, wonen vaak in situaties van overbewoning en dan kunnen ze zich wellicht niet inschrijven. Ik kan daar heel duidelijk over zijn, ook naar mevrouw Maassen. Je mag je altijd inschrijven op het adres waar je woont, ook als op dat pand geen vergunning van kracht is om daar met drie of meer mensen te mogen wonen. Dus je mag je op grond van de Wet basisregistratie personen altijd registreren. Het is dan wel zo, en dat gebeurt dus bij de afdeling Dienstverlening van de gemeente, dat als er dan al twee mensen stonden ingeschreven, er dan een signaal uitgaat bij Stadsbeheer en dat dan Bouw- en woningtoezicht eigenlijk een controlesignaal krijgt om te kijken of daar daadwerkelijk sprake is van overbewoning. Dat gebeurt dan normaal gesproken binnen een week of acht en dan kan dus geconstateerd worden dat er sprake is van overbewoning en dan treedt daar een handhavingsproces in werking. Maar dat is dan in eerste instantie natuurlijk, of eigenlijk uitsluitend gericht op de eigenaar-verhuurder van het pand. En afhankelijk van de precieze situatie proberen we daar ook op een menselijke-maat-manier mee om te gaan die natuurlijk idealiter niet als resultaat heeft dat mensen direct op straat worden gezet maar dat er in ieder geval sprake kan zijn van een normale overgang en een zoektocht naar passende toegestane woonruimte. De VOORZITTER.

Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Dus in een theoretisch geval kan de heer Engberts zich morgen inschrijven in mijn koopwoning? Want ik heb wel eens huisgenoot gehad die een verklaring moest hebben die ik moest ondertekenen als huiseigenaar. En met die verklaring kon die persoon zich pas via de gemeentelijke website inschrijven. Dus ik probeer het te begrijpen, maar ik begrijp het eigenlijk niet op basis van mijn eigen ervaringen. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Als je een huurcontract hebt kun je dus met dat in de hand je inschrijven. Als je dat huurcontract niet hebt, kun je alsnog ook een controle aanvragen om te laten verifiëren dat je wel degelijk op een adres woonachtig bent en dan kun je je ook nog laten inschrijven in de BRP. Dat is hoe het werkt. Maar de onderliggende zorg is natuurlijk heel terecht. Die is dat we willen voorkomen dat mensen nergens zich kunnen inschrijven, waardoor ze geen rechten kunnen opbouwen, ondanks dat ze hier wel zijn. En daarom is het dus belangrijk dat je je wel in de BRP kunt inschrijven. Vervolgens is het belangrijk dat onze communicatie-inzet, gericht op: schrijf je met z’n allen in, er niet toe leidt dat mensen en masse op straat worden gezet. Daar zijn we natuurlijk heel bewust met z’n allen bij.

En ik kan u vast toezeggen dat in de eerste voortgangsrapportage over het actieprogramma dat door de uitgestelde behandeling van het actieprogramma alweer heel snel komt,

raadsvergadering van 4 april 2024

Notulen pagina

562

namelijk over een paar weken al, we ook van de eerste resultaten aan u melding zullen maken. En dan kunnen we met z’n allen in de gaten houden dat het goed gaat. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik begrijp het nog niet helemaal, maar ik ga het uitzoeken en ik kijk uit naar de rapportage. De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Oké. Dan heb ik de moties. Dan was ik nog steeds bij mevrouw Vlieger. Die vestigde ook de aandacht op de kinderen van arbeidsmigranten, heel terecht. Als het gaat om kinderen van specifiek deze doelgroep, is dat eigenlijk lang niet zo hoog op de agenda geweest, en eigenlijk is het besef dat arbeidsmigranten steeds vaker ook met kinderen hier zijn, nog betrekkelijk vers. In onze stad zien we dat al wel een tijdje, maar ook bijvoorbeeld op de landelijke agenda is dat pas net aan het komen. Ik zit ook één keer in de paar weken met de meest betrokken ministers om tafel vanuit de VNG om hierover te praten en we gaan daar de eerstvolgende keer het ook hebben over een onderzoek dat in opdracht van OCW en SZW is gedaan naar specifiek de situatie van kinderen van arbeidsmigranten in Nederland. En daar komen als ik de voorbeschouwing mag geloven ook nog best wel wat stevige conclusies uit over hoe dat echt beter moet.

Als het specifiek gaat over wat wij in Rotterdam kunnen doen, kan ik u melden dat de aandacht ook voor de doelgroep, dat zij onderdeel maken van de doelgroep peuters, en daar is vanuit het Nieuw Rotterdams Onderwijsbeleid ook aandacht voor. Dus alles wat er voor kinderen is, die dreigen met een achterstand te komen te zitten, is ook voor hen beschikbaar. En ook de vroeg- en voorschoolse educatie-inzet die we vanuit het NPRZ doen is ook voor deze doelgroep beschikbaar. Dus het is op dit moment eigenlijk ons idee dat daar niet nu nog eens wat extra bovenop nodig is, en dat we eigenlijk doen wat we zelf daaraan kunnen doen op dit moment, naast dus het ook echt actief mee agenderen op de landelijke agenda. Dus daarom wil ik die motie ontraden, omdat die daarmee eigenlijk overbodig is. Dan vestigt zij de aandacht op het Westland en dat is natuurlijk heel terecht. Er werken daar 16.000 mensen in het hoogseizoen officieel. In de praktijk weten we niet helemaal zeker of het er niet meer zijn. En er worden er zo’n 4000 van gehuisvest in de gemeente Westland, dus dat is echt veel en veel te weinig en we hebben daar inderdaad last van. Ik heb dat ook duidelijk gezegd bij verschillende gelegenheden, zowel tegen mijn collega daar, maar ook wel eens op andere plaatsen.

Ik vind het heel erg fijn dat u als raad, dat is althans uw voorstel samen met mijnheer Becker, ook uitspreekt dat u ook wilt dat de gemeente Westland meer verantwoordelijkheid neemt. Ik zou u wel ook willen zeggen, er gaat veel aandacht naar het Westland en dat is heel begrijpelijk, maar het gaat bijvoorbeeld ook om Lansingerland. Dat is een gemeente waar ook erg veel arbeidsmigranten werken en waar we eigenlijk een vergelijkbare disbalans zien in de verantwoordelijkheid die men daarbij neemt. Dus laat ik dat ook maar eens uitspreken. Maar uw motie kan ik daarmee wel omarmen. Dan ga ik naar mevrouw Maassen. We hebben het al even gehad over uw vraag over de BRP, dus ik denk dat we dat daarmee voor nu voldoende hebben besproken. Eén vraag nog, ja. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Is de ervaring van de gemeente dat alle arbeidsmigranten ook een huurcontract hebben als ze dus ergens wonen hier in Rotterdam? De heer VERSNEL (vvd) (wethouder). Ik aarzel even omdat ik er geen getallen bij heb en ik heb aangeleerd dat ik dan heel voorzichtig moet zijn. Maar we weten natuurlijk vanuit onze kennis van het fenomeen dat dat in lang niet alle gevallen zo is.