20240126 Technische vragen bekeuren daklozen VOLT def

Op 11 december 2023 stelden de fracties van Volt en ChristenUnie technische vragen. Inleidend wordt gesteld: De Rotterdamse fracties van Volt en ChristenUnie maken zich al langer zorgen over het bekeuren van dakloze Rotterdammers. Wij zijn bang dat deze, o.a. door een stapeling van bekeuringen, verder in de schulden en daarmee in de problemen komen. Daarnaast maken wij ons zorgen over de gevolgen van bekeuringen op een gedwongen terugkeer van EUburgers die in Rotterdam verblijven. Onze zorgen zijn toegenomen naar aanleiding van de beantwoording van eerdere technische vragen, waaruit volgt dat het aantal bekeuringen voor ‘slapen op straat’ (APV artikel 2.23a) in een jaar tijd meer dan verdubbeld is van 317 bekeuringen in 2022 naar 698 bekeuringen tot op heden in 2023. Hieronder volgen de vragen en de beantwoording. Vraag 1: Hoeveel buitenslapers waren/zijn er volgens het college in 2017,2018,2019, 2020, 2021, 2022 en 2023? Welk percentage buitenslapers was in deze jaren EU-migrant? Hoe verklaart het college deze ontwikkeling? Antwoord: Op basis van een signaallijst van veldwerkers wordt een inschatting gemaakt van het aantal mensen dat buiten slaapt (of in een niet voor bewoning geschikte plek). Maandelijks wordt een overzicht aangeleverd van het aantal unieke buitenslapers dat in de betreffende maand één of meer nachten is aangetroffen.

In onderstaande tabellen zijn de aantallen per maand in de jaren 2017 t/m nov 2023 weergegeven. De totaalaantallen zijn al eerder gedeeld in de raadsmonitoren van de betreffende jaren. In de tabellen is een onderverdeling in subdoelgroepen gemaakt met daarbij het percentage EU-migranten t.o.v. het totaal. Wanneer zich bijzonderheden hebben voorgedaan in een betreffende periode van het jaar, is dit met een sterretje onder de tabel opgenomen. Deze informatie is ook terug te vinden in de afgelopen raadsmonitoren. Overall is te zien dat het aantal buitenslapers (en het aandeel EU-migranten daarin) over de jaren 2017 t/m 2019 redelijk stabiel was. Het totaal aantal varieerde tussen de 110 en 130, waarvan tussen de 40 en 50% EU-migranten. Vanaf 2020 tot heden is het aantal buitenslapers én het aandeel EU-migranten daarin toegenomen naar een totaal van rond de 160 buitenslapers, waarvan 60 tot 70% EU-migranten. Een mogelijke verklaring hiervoor is dat er een algehele toename te zien is van het aantal EU-migranten dat naar Nederland komt om te werken waarbij de woning vaak gekoppeld is aan de baan. Ook spelen naar verwachting de slechte economische omstandigheden in Oost-Europese landen een rol waardoor mensen naar Nederland migreren zonder duidelijk zicht op (perspectiefvol) werk.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

2/5 17 januari 2024

2017 NL EU Ongedocumenteerd Onbekend Totaal Percentage EUmigranten

jan 59 77 11 5 152

feb 55 74 13 4 146

mrt 48 48 6

apr 56 55 7

mei 54 54 5

jun 59 66 6

jul 57 66 6

aug 63 72 10

sep 55 74 11

okt 62 57 12

nov 57 56 13

dec 58 60 14

102

118

113

131

129

145

140

131

126

132

51%

51% 47% 47% 48% 50% 51% 50% 53% 44% 44% 45%

jan 55 62 14

feb 33 25 9

mrt 41 26 9

apr 40 40 9

131

67

76

89

47%

2018 NL EU Ongedocumenteerd Onbekend Totaal Percentage EUmigranten

mei 39 44 11 2 96

jun 53 45 13 4 115

jul 65 54 15

aug 70 50 14

sep 67 49 14

okt 63 48 9

nov 61 51 6

dec 59 37 5

134

134

130

120

118

101

37% 34% 45% 46% 39% 40% 37% 38% 40% 43%

37%

* De sterke daling van het aantal buitenslapers in februari 2018 heeft waarschijnlijk een administratieve oorzaak, omdat de signaallijst in die periode is opgeschoond.

2019 NL EU Ongedocumenteerd Onbekend Totaal Percentage EUmigranten

jan 52 26 4

feb 48 28 7

mrt 57 41 7

apr 47 38 8

mei 50 37 8

jun 68 51 11

jul 64 46 12

aug 68 44 11

sep 58 55 13

okt 45 58 9

nov 45 51 11 1 108

dec 44 69 13 3 129

82

83

105

93

95

130

122

123

126

112

32%

34% 39% 41% 39%

39% 38% 36% 44% 52% 47% 53%

jan 40 84 10

feb 48 97 14

mrt 43 106 15

apr 79 119 19

mei 96 104 24

jun 119 102 19

jul 29 100 8

aug 30 95 6

sep 34 95 17

okt 36 98 22

nov 27 69 21

dec 20 48 15

134

159

164

217

224

240

137

131

146

156

117

83

63%

61% 65% 55% 46% 43% 73% 73% 65% 63% 59% 58%

2020 NL EU Ongedocumenteerd Onbekend Totaal Percentage EUmigranten

* In 2020 is, als gevolg van de Corona-uitbraak en de oproep vanuit het Rijk om iedereen op te vangen een noodopvang geopend voor alle buitenslapers. In de periode van april 2020 t/m juni 2020, zijn alle slapers in deze noodopvang geregistreerd als buitenslapers, dus ook mensen die niet eerder op straat zijn aangetroffen. Daarnaast verliep in deze periode de instroom van nieuwe CO-pashouders via de noodopvang. Als gevolg hiervan laten de cijfers in de maanden april, mei en juni 2020 (ten onrechte) een flinke toename zien. In november en december 2020 was de noodopvang voor alle daklozen wederom geopend. In deze maanden zijn als buitenslaper enkel de mensen meegeteld die daadwerkelijk buiten zijn aangetroffen.

2021 jan

feb

mrt

apr

mei

jun

jul

aug

sep

okt

nov

dec

Blad: Datum: Ons kenmerk:

3/5 17 januari 2024

NL EU Ongedocumenteerd Onbekend Totaal Percentage EUmigranten

21 28 9

18 28 5

10 23 5

13 37 5

21 45 10

30 100 18

35 93 19 3 150

27 93 15 2 137

25 116 20 1 162

28 113 19 1 161

30 113 20

58

51

38

55

76

148

48%

55% 61% 67% 59% 68% 62% 68% 72% 70% 69% 70%

163

26 106 17 3 152

* Ook in de maanden januari t/m mei 2021 was de noodopvang als gevolg van het coronavirus geopend. In deze maanden zijn als buitenslaper enkel de mensen meegeteld die daadwerkelijk buiten zijn aangetroffen.

2022 NL EU Ongedocumenteerd Onbekend Totaal Percentage EUmigranten

jan 15 46 8 7 76

feb 22 68 13 4 107

mrt 27 79 10 11 127

apr 24 83 9 11 127

mei 31 100 13 10 154

jun 35 119 14 4 172

jul 34 125 14 4 177

aug 40 119 16 5 180

sep 36 109 17 6 168

okt 35 133 27 3 198

nov 28 145 23 3 199

dec 32 118 22 8 180

61%

64% 62% 65% 65% 69% 71% 66% 65% 67% 73% 66%

* Als gevolg van het coronavirus werd conform de landelijke richtlijn in het eerste kwartaal van 2022 de noodopvang voor alle daklozen wederom geopend. In deze maanden zijn als buitenslaper enkel de mensen meegeteld die daadwerkelijk buiten zijn aangetroffen. Dit verklaart waarom de cijfers van de buitenslapers in deze periode lager uitvallen.

2023 NL EU Ongedocumenteerd Onbekend Totaal Percentage EUmigranten

jan 48 130 11 2 191

feb 20 41 7

jul 48 107 18 4 177

aug 52 118 18 3 191

sep 51 102 17 3 173

68%

60% 66% 71% 76% 70% 60%

62%

68

mrt 26 64 6 1 97

apr 37 114 9

mei 35 149 13

160

197

jun 37 129 17 1 184

okt 52 113 17 182

nov 68 147 21 5 241

dec n.n.b n.n.b. n.n.b. n.n.b. n.n.b.

59% 62%

61%

n.n.b.

* De cijfers van 2023 zijn nog niet helemaal compleet (december ontbreekt nog). Het volledige jaar zal worden opgenomen in de Raadsmonitor.

Vraag 2: Voert het college actief beleid om vanaf deze collegeperiode ‘strikter’ te handhaven op de genoemde artikelen uit de APV? Zo ja, op welke artikelen? Welke specifieke maatregelen zijn er sinds deze collegeperiode genomen in de aansturing van handhaving rondom deze artikelen? (bijv. werkinstructies) Antwoord: Nee, het college voert geen ‘strikter’ handhavingsbeleid jegens buitenslapers. Handhavers houden actief toezicht op de leefbaarheid in de stad. Wanneer handhavers buitenslapers tegenkomen, wordt waar mogelijk contact gezocht met zorgpartners om diegene toe te kunnen leiden naar een passend zorgaanbod. Daarnaast wordt zoveel mogelijk gekeken naar de omstandigheden van de buitenslaper en naar de situatie op het moment dat buitenslaper getroffen wordt. Echter, wanneer er voldoende aanleiding is, kan en zal iemand beboet worden. Het beboeten gebeurt bij aanzienlijke/herhaaldelijke overlast of overtredingen en strafbare feiten, die zijn vastgesteld door handhavers.

Blad: Datum: Ons kenmerk:

4/5 17 januari 2024

Vraag 3: Hoeveel bekeuringen zijn er in 2017,2018,2019,2020,2021,2022 en 2023 uitgedeeld voor overtredingen van de genoemde artikelen uit de APV? Voor welk totaalbedrag? Kunt u dit uitsplitsen naar de verschillende artikelen? Over hoeveel unieke personen gaat het? In hoeveel gevallen betreft het EU-migranten? Vraag 4: Hoeveel bekeuringen op bekeuringen (verhogingen) zijn er uitgedeeld in dezelfde jaren voor overtredingen van deze artikelen? Voor welk totaalbedrag? Kunt u dit uitsplitsen naar de verschillende artikelen? Over hoeveel unieke personen gaat het? In hoeveel gevallen betreft het EU-migranten? Vraag 5: Hoe groot is het bedrag dat de gemeente ontvangen heeft per jaar vanaf 2017 van de mensen die een bekeuring kregen binnen deze artikelen? Welk bedrag staat nog uit? Vraag 6: Hoeveel bekeuringen zijn er in dezelfde jaren kwijtgescholden voor overtredingen van de genoemde artikelen? Kunt u deze uitsplitsen naar de verschillende artikelen? Voor welk bedrag? Over hoeveel unieke personen gaat het? In hoeveel gevallen betreft het EU-migranten? In het geval van meerdere bekeuringen per persoon binnen deze categorieën: Vraag 7: Hoeveel personen kregen meerdere bekeuringen voor overtredingen van de genoemde artikelen? Wat is het hoogste aantal bekeuringen dat één uniek persoon in deze jaren heeft ontvangen voor overtredingen van deze artikelen? Wat is het gemiddelde aantal

bekeuringen dat een uniek persoon in deze jaren kreeg voor overtredingen van de genoemde artikelen? Antwoord op vraag 3, 4, 5, 6 en 7 Wij kunnen het aantal unieke personen niet uit onze systemen halen omdat onze systemen ingericht zijn volgens privacywetgeving waardoor persoonlijke gegevens niet zichtbaar zijn voor data-analyse. Opgelegde bekeuringen worden verstuurd naar het OM voor verdere afhandeling, het CJIB is verantwoordelijk voor de inning en het CVOM voor het behandelen van bezwaren. Hierdoor kunnen wij geen uitspraak doen over verhogingen op bekeuringen of het aantal kwijtscheldingen. Het geld van de geinde boetes gaat naar de algemene middelen van de rijksoverheid. In het onderstaand tabel is een overzicht te zien van het aantal bekeuringen die door Toezicht en Handhaving is opgelegd vanaf 2018 tot en 2023 per artikel. Gegevens uit 2017 zijn vanwege privacywetgeving al verwijderd uit ons systeem. Handhavers registreren naast overtredingen niet of er sprake is van dakloosheid. Gelet hierop, zijn er geen bekende cijfers van het aantal boetes dat specifiek is opgelegd aan daklozen. 2018

2019

2020 2021

2022 2023

Blad: Datum: Ons kenmerk:

5/5 17 januari 2024

Artikel 2:23a (Slaap)verblijf op de weg, in voertuigen en in kampeermiddelen Artikel 2:48 Verboden drankgebruik Artikel 2:49 Verboden gedrag bij of in gebouwen Artikel 2:50 Hinderlijk gedrag in voor het publiek toegankelijke ruimten

71

84

95

207

317

716

67 4

102 36

174 61

238 71

309 67

645 208

1

9

9

15

27

96

Vraag 8: In hoeveel gevallen hebben deze bekeuringen in de genoemde jaren bijgedragen aan dossieropbouw van EU-burgers die gedwongen zijn teruggestuurd? Vraag 9: Bij welk aantal van deze bekeuringen gaat het college over tot maatregelen rondom gedwongen terugkeer? Hoe zien deze stappen er specifiek uit? Antwoord op vraag 8 en vraag 9 In hoeveel gevallen bekeuringen bij hebben gedragen aan dossieropbouw van EU-burgers kunnen we niet uit de systemen halen omdat onze systemen ingericht zijn volgens privacywetgeving waardoor persoonlijke gegevens niet zichtbaar zijn voor data-analyse. Bekeuren is niet nodig voor dossieropbouw. Registraties zijn voldoende. Afhankelijk van de omstandigheden en situatie wordt bepaald welk instrument wordt ingezet. Dit betekent niet automatisch een bekeuring. Het kan ook een waarschuwing zijn of een registratie in het dossier. Echter, wanneer er voldoende aanleiding is, kan en zal iemand beboet worden. Het beboeten gebeurt bij aanzienlijke/herhaaldelijke overlast of overtredingen en strafbare feiten, die zijn vastgesteld door politie of gemeentelijke handhavers. Om overlast aan te pakken en de vicieuze cirkel waarin betrokkene zich bevindt te doorbreken, wordt getracht iemand toe te leiden naar vrijwillige terugkeer naar werk of land van herkomst.

Op het moment dat dit niet tot resultaat leidt en de overlast aanhoudt en als er sprake is van 5 registraties voor overtredingen in een half jaar of 10 registratie in een jaar tijd, kan iemand in aanmerking komen voor beëindiging van het recht op verblijf. Als na een onderzoek geconcludeerd wordt dat hier sprake van is, worden mensen eerst gehoord door de politie. Daarna draagt de AVIM het dossier over aan de IND. Deze verifieert de informatie en slaat vervolgens een beschikking. Dat houdt in dat het recht op verblijf van mensen wordt beëindigd en mensen nog 28 dagen de kans krijgen het land vrijwillig te verlaten. Die beschikking wordt door de politie bij de betreffende persoon uitgereikt. In die 28 dagen tijd kunnen mensen bezwaar maken en daarna eventueel beroep aantekenen. Na het verstrijken van 28 dagen kunnen mensen in vreemdelingenbewaring worden genomen en door de Dienst terugkeer en vertrek (DT&V) worden uitgezet. Als mensen daarna weer terugkomen naar Nederland en er is geen bewijs van bestendig terugkeer dan kunnen ze weer het land worden uitgezet. Dit is een intensief en langdurig proces. In 2023 zijn er 84 personen gedwongen uitgezet.