20232206 -Notulen van de raadsvergadering van 22 juni 2023

Dat zegt de wethouder nu net toe, dus wat mij betreft trek ik dan de motie in en kunnen we dit inderdaad na de zomer gaan bespreken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, oké, motie 1, de enige die was ingediend, is ingetrokken. De heer Simons. De heer SIMONS (lr) (locoburgemeester). De heer Lansink vraagt: kiezen de criminelen voor explosies in plaats van kogels. Ik heb daarstraks de cijfers gegeven en we zien inderdaad een verschuiving van beschietingen naar explosies. Uw zorgen of ondernemers ook in Rotterdam worden bedreigd, gechanteerd, de politie in Rotterdam herkent deze signalen niet. In ieder geval niet dat het een heel groot probleem is. Je kunt ook niet alles weten. Ik zit ook even te kijken, in het afgelopen jaar is er één geval bekend van een explosie waarbij

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1190

sprake was van afpersing. Dus het bestaat wel, maar in ieder geval de cijfers die ik nu voor me heb, is het vorig jaar één keer gebeurd. Dus dat wordt ook heel serieus genomen. De politie leest net zoals u ook de kranten en die hebben waarschijnlijk al eerder van hun collega’s in den lande vernomen als dit zich voor gaat doen. Dus bedankt nog voor de extra attentie. Voor zover ik het kan beoordelen heeft het ook alle aandacht maar is het gelukkig nog niet een heel groot probleem in Rotterdam. Sterker nog, voor zover ik weet is het één keer gebeurd. Mevrouw Bokhove, over uw motie hebben we het al gehad. U heeft het er zelf over gehad. Volgens mij hebben we verder al uw vragen beantwoord. Mevrouw Reitema, over ondernemers die gechanteerd worden, die vraag heb ik net ook beantwoord. Preventie, nazorg, programmering voor jongeren. Daar heb ik eigenlijk ook al antwoord op gegeven. Het een kan niet zonder het ander. Preventie, het is natuurlijk tien keer beter als je kunt voorkomen dan genezen. Maar daar wordt ook vol op ingezet. Mevrouw Van Wifferen had het over Loes van der Wees van het OM, het krantenartikel. Daar hebben we net uitgebreid over gesproken. Dat zijn volgens mij alle vragen die u in de eerste termijn heeft gesteld. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Hartstikke mooi.

Zijn er nog vragen blijven liggen voor de veegronde? Nee? Is er nog behoefte aan een tweede termijn op dit onderwerp? Ook niet. Dan heb ik de toezegging genoteerd dat de locoburgemeester de raad schriftelijk informeert zo snel mogelijk, maar in ieder geval voorafgaand aan de commissiebehandeling over de stand van zaken rond de GVI-aanpak. Voor de kijkers thuis, de Group Intervention aanpak. Dan is met deze toezegging deze beraadslaging afgerond. Dan stel ik voor dat we even naar een theepauze gaan voor een kwartier. Dat is dan tot 16.10 uur. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik heropen de raadsvergadering van 22 juni 2023. Ik verzoek de raadsleden plaats te nemen op hun plek en daar waar gesprekken plaatsvinden deze voort te zetten in de koffiekamer of op de gang. 6.5

Debat ꞌBehoud de tramꞌ, aangevraagd door de leden Moti, Biljoen, Coşkun, Verkoelen, Segers-Hoogendoorn en Elfilali

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Aan de orde is het debat ꞌBehoud de tramꞌ, aangevraagd door de leden Moti, Biljoen, Coşkun, Verkoelen, Segers-Hoogendoorn en Elfilali. Ik geef als eerste het woord aan de heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, de stad pikt het niet meer, onze bewoners pikken het niet meer en ze bijten terug. Ze bijten terug tegen de asociale voorstellen van dit stadsbestuur. Na duizenden en duizenden handtekeningen van bewoners, ondernemers en wijkraden, na vele ludieke acties, deze middag nog van de reizigersorganisatie Rover, ziet in elk geval een van de coalitiepartijen eindelijk het licht, namelijk dat het rücksichtslos schrappen van tramlijnen juist het openbaar vervoer van onze stad verarmt. De beantwoording van het college over de vervangende buslijn laat ook zien dat het college zijn eerdere tramplan niet goed heeft doordacht en sommige zaken die de raad zijn voorgespiegeld, simpelweg niet kunnen of niet werken. Het college, bij monde van wethouder Simons, is er trots op dat ze geen visies maken. En dit gebrek aan visie van dit college, in elk geval het gebrek aan een visie op openbaar vervoer, levert alleen maar slecht doordachte plannen op en plannen die aan alle kanten rammelen. Wat de PvdA betreft moet er juist geïnvesteerd worden in het openbaar vervoer in onze wijken in plaats van het schrappen van tramlijnen.

We moeten en kunnen het openbaar vervoer aantrekkelijk maken. En zo moeilijk is het niet voorzitter, zo

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1191

moeilijk is het niet. Verhoog de frequentie, zodat de inwoners minder lang hoeven te wachten en sneller op hun school of werk zijn. Verhoog de fijnmazigheid, zodat onze ouderen en mindervalide bewoners minder ver hoeven te lopen naar een OV-halte. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Moti, u heeft een interruptie van de heer Becker. De heer BECKER (vvd). Dank u wel voorzitter. De heer Moti zegt een paar dingen. We moeten het OV aantrekkelijker maken, we moeten de frequentie verhogen. Als u kijkt naar de beantwoording van de schriftelijke vragen die gesteld zijn door de heer Biljoen en anderen waaronder u, dan wordt daar ook in aangegeven dat juist die frequentie omhooggaat. Dat is juist ook het idee achter het PTT, het aantrekkelijker maken van het openbaar vervoer door een hogere frequentie, waardoor juist die reizigersaantallen gaan stijgen. Dat is de prognose, dus dat wordt eigenlijk juist gedaan door het PTT. Dus heeft u de beantwoording van die schriftelijke vragen gelezen en waarom ziet u dat anders? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, de heer Becker heeft gelijk. De frequentie wordt op een aantal lijnen verhoogd, maar op een aantal lijnen ook verlaagd. Op tramlijn 20 wordt de frequentie naar nul teruggebracht. Tramlijn 4 richting Delfshaven wordt naar nul gebracht en daar zijn wij niet voor.

Het is niet alleen de frequentie dat het openbaar vervoer aantrekkelijk maakt, het gaat ook over de fijnmazigheid. Dat was mijn tweede punt dat ik net noemde. Het gaat over de sociale veiligheid, zorgen dat de conducteur weer op alle trams terugkomt. Het gaat over het betaalbaar houden, dat het voor iedereen betaalbaar en toegankelijk is. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Moti, u heeft een interruptie van mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, kijk, het verhaal van lijn 20, dat is gewoon zand in de ogen strooien. Daar gaat inderdaad een spitslijn weg, maar die lijn blijft bestaan. Er wordt geen halte opgeheven en er gaan andere lijnen zelfs vaker op rijden. Mensen in die omgeving hebben ook niet geklaagd. Er zijn ook helemaal geen boze bewoners uit die hoek gekomen. Ik denk dat de petitie het ook slecht heeft gedaan als de tram daar juist vaker gaat rijden. Ik vind dat de heer Moti echt een aantal punten heeft waarvan ik denk dat het wel terechte zorgen zijn, maar deze klopt niet. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, dan heeft de fractie van D66 blijkbaar weinig voelsprieten in Lombardijen, in IJsselmonde. Wij hebben wel degelijk boze reacties gekregen van mensen die het helemaal niet aantrekkelijk vinden dat ze elke keer moeten overstappen als ze naar het centrum willen.

We hebben een mail gekregen van mijnheer Sterkman die wekelijks naar de markt gaat in het centrum, wat nu minder aantrekkelijk is omdat hij elke keer moet overstappen. Dus dat signalen u niet bereiken, zegt wat over uw bereik misschien. Wij als PvdA hebben wel veel contact met onze bewoners, ook in IJsselmonde en Lombardijen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Voorzitter, u heeft een interruptie van mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, ik heb ook bericht gehad van mensen die het juist fijn vinden dat het ook overdag vaker gaat rijden. Dus wat dat betreft, lijn 20 wordt qua

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1192

naam opgeheven, maar al die haltes blijven in gebruik. Mensen kunnen nog steeds naar het centrum komen. Ik blijf dit een flauw standpunt vinden en het doet eigenlijk af aan uw andere standpunten en dat is jammer. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, wij verschillen daar van mening. Ik krijg berichten dat mensen hun rechtstreekse verbinding met het centrum graag willen behouden en helemaal niet zitten te wachten om elke keer over te stappen als ze het centrum van Rotterdam willen bereiken. Voorzitter, ik noemde vier elementen voor aantrekkelijk openbaar vervoer. Frequentie, fijnmazigheid, de sociale veiligheid en het betaalbaar houden. Zo moeilijk is het niet. Het vraagt alleen andere keuzes, en keuzes die op dit moment door een gebrek aan visie niet worden gemaakt. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Moti, u heeft een interruptie van de heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Via u voorzitter, ben ik het volledig eens met de heer Moti, met name wat betreft fijnmazigheid. Maar de heer Becker refereerde er ook al aan, bij de schriftelijke vragen die u zelf heeft ingediend zult u ook zien dat u op uw wenken bediend wordt. Er wordt inderdaad geschrapt in het aanbod van de tram.

En als ik dan kijk naar de zogenaamde dienstverleningskilometers per jaar, dat naar mijn idee een zeer goede indicator is van de fijnmazigheid, dan gaat dat inderdaad op het tramnetwerk omlaag met 105.000. Echter, voor de bus komt daar 900.000 kilometer bij, dus wat dat betreft is fijnmazigheid exact wat er gebeurt. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, we hebben een beantwoording gehad met heel veel lijsten en tabellen. De heer Van Drunen haalt hier nu een paar getallen uit die echt uit de context worden gehaald en misschien ook wel verkeerd worden geïnterpreteerd. Ik weet niet precies welke getallen het zijn, maar volgens mij haalt de heer Van Drunen hier getallen uit, niet over de unieke tramkilometers en buskilometers, maar over het totaal. En inderdaad, als je van A naar B honderd keer rijdt, heb je honderd kilometers gereden. Maar dat betekent niet dat het fijnmazig is, want het is elke keer dezelfde route en de rest van de plekken bezoek je niet. Dat is niet wat de PvdA bedoelt met fijnmazig. Met fijnmazigheid bedoelen we dat ouderen die wat minder mobiel zijn, mindervalide, die niet zo ver kunnen lopen, ook gewoon op een korte afstand een OV-halte in de buurt hebben.

En het huidige tramplan zorgt ervoor dat ze veel langer moeten lopen, veel verder pas een OV-halte hebben en als ze dan die OV-halte bereiken ook nog eens veel vaker moeten overstappen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Wat betreft de bereikbaarheid van OVhaltes, of dat nu om een metro, tram of bus gaat, daar zijn zeer heldere normen voor. Er zijn normen van de RET, er zijn ook normen van de MRDH zelf, en als inderdaad het PTT zo wordt doorgezet zoals de verwachting is, dan blijft nog steeds de bereikbaarheid van alle haltes ver en ver binnen alle normen. De heer Moti doet hier nu net alsof er straks een soort kaalslag gaat plaatsvinden in het OV, dat iedereen een halve stad moet doorkruisen om uiteindelijk eens op de bus te stappen, maar dat is gewoon helemaal niet het geval. Ik kan me heel goed voorstellen dat er mensen zijn die nu gewend zijn om hun deur uit te stappen, tweehonderd meter naar rechts te lopen en daar een tram in te stappen. Ja, en dan kan het

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1193

best zijn dat ze straks niet die tweehonderd meter naar rechts zullen lopen om een tram in te stappen. Nee, in plaats daarvan lopen ze honderdtachtig meter naar links om een bus in te stappen. Dus de situatie en het beeld dat de heer Moti hier schetst voor de toekomst van de stad is gebakken lucht voorzitter. Want het slaat helemaal nergens op. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Van Drunen heeft duidelijk niet naar de stad geluisterd. Meer dan 20.000 mensen hebben hun handtekening gezet voor het behoud van hun OV. Voor het behoud van hun OV-halte, voor het niet schrappen of het inkorten van hun tramlijnen. Maar dat maakt blijkbaar bij de heer Van Drunen geen indruk. De PvdA luistert wel naar bewoners. En we zijn blij voorzitter, dat in ieder geval ook naar de bewoners van Spangen nu wel geluisterd lijkt te worden. Want de schaamteloze vertoning in het vorige debat waarbij alleen de tram voor bewoners uit Hillegersberg werd gered en onze bewoners in Delfshaven, in het Oude Noorden, in Crooswijk en in Lombardijen keihard in de steek werden gelaten door Leefbaar Rotterdam, de VVD, D66 en DENK, wordt vandaag blijkbaar gelukkig hersteld voor onze bewoners uit Spangen. Er lijkt nu een meerderheid te zijn om de eerdere motie van de SP samen met GroenLinks en de PvdA aan te nemen.

Maar onze bewoners uit de rest van de stad, uit Delfshaven, het Oude Noorden, Crooswijk, Lombardijen, lijken nog steeds in de kou te staan. En dat kan en mag niet. De redenatie om deze tramlijn 8 voor Spangen te behouden, gaat namelijk een-op-een ook op voor onze tram in Noord. Ook daar blijven de rails voorlopig in de grond liggen richting Kleiweg. En ook voor tram 20 geldt dezelfde redenatie. De rails blijft liggen omdat, zoals mevrouw Van Wifferen al zei, andere tramlijnen daar ook gebruik van maken. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Moti, u heeft een interruptie van mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Even een misverstand ophelderen, maar over de tram richting de Kleiweg hebben we de vorige keer al besloten dat die blijft. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, volgens mij was het alleen tramlijn 4 richting de Molenlaan en niet tramlijn 8 richting Kleiweg. Als dat wel zo is, dan ben ik heel blij. Dan hebben we in ieder geval die fout ook hersteld. Ik herinner me alleen dat de raad de motie van de VVD richting de Molenlaan heeft aangenomen en dat ging om tramlijn 4. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een reactie van mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, het was mijn eigen motie en u heeft ervoor gestemd. De heer MOTI (pvda).

Ja voorzitter, wij hebben voor alle moties gestemd voor elke tramlijn. Wij zijn daar niet selectief in. Of het nu alleen maar Hillegersberg is maar ook voor de tramlijnen in Delfshaven, het Oude Noorden, Crooswijk en Lombardijen. Ook daar hebben we voor gestemd. Als u mij op dit punt corrigeert ben ik daar heel blij mee dat u me daarop corrigeert. Voorzitter, mevrouw Verdoold is in ieder geval heel blij dat haar tram in Spangen behouden blijft. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Moti, u heeft nog een interruptie van de heer Becker.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1194

De heer BECKER (vvd). Het is een beetje het gevaar dat we het hele PTT-debat nu gaan herhalen hè, maar de heer Moti noemt een aantal dingen waar ik toch op wil reageren. Het idee van het PTT is juist om te gaan naar een tramnet dat aansluit op de veranderende stad. En het pleidooi dat de heer Moti hier doet is eigenlijk aartsconservatief. En zo ken ik de PvdA niet, ik ken de PvdA als een progressieve partij. Alles moet bij het oude blijven. Trams die niet vol zitten, die eigenlijk meer lucht verplaatsen dan reizigers, moeten per se blijven rijden, terwijl de stad verandert. Dus hoe ziet de heer Moti dat? Moet het hele tramnet niet aangepast worden aan de veranderende stad? De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, zeer zeker, want de stad is gegroeid de afgelopen jaren. De stad is heel hard gegroeid. Wat is het, een kleine twintig jaar geleden hadden we 580.000 inwoners en inmiddels 650.000 inwoners. Dat is een forse groei van het inwonertal. Alleen, wat doen wij? In plaats dat we het openbaar vervoer laten groeien, dus overal de frequentie verhogen of nieuwe tramlijnen aan te leggen, gaan we tramlijnen schrappen. Dat is de verkeerde manier van reageren op de groei van de stad. In plaats van minder tramlijnen heeft de stad behoefte aan meer tramlijnen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein).

Mijnheer Moti, ik wil u vragen om op het moment dat u ziet dat er een interruptie is, mij te helpen om een punt of een komma te vinden in uw betoog, zodat ik u ook niet onderbreek in uw betoog. Dat helpt elkaar en ook het debat. Mevrouw Elfilali stond als eerste. Mevrouw ELFILALI (volt). Dank voorzitter. De heer Moti haalt me eigenlijk de woorden uit de mond. Want het is natuurlijk de omgekeerde wereld wat de VVD hier zegt. De stad verandert, inderdaad. Dat betekent dat we ervoor moeten zorgen dat er meer mensen gebruikmaken van het OV, want we willen onze klimaatdoelen halen, we willen een schonere stad zijn, dus het is natuurlijk totaal bizar wat de VVD hier stelt. Het geeft weer aan dat er niet wordt gekeken naar het OV als een publieke dienst. Nee, het wordt gezien als een soort onderneming en dat is iets waar wij vanuit Volt absoluut tegen zijn. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Dat was geen vraag. Ik kijk naar de heer Biljoen, want die stond vervolgens als eerste. De heer BILJOEN (gl).

Ja voorzitter, de stad verandert kennelijk in vijf weken zodanig dat de VVD terugkomt op haar standpunt, maar ik wil dan toch wel even aan de heer Becker via u voorzitter vragen: in de veranderende stad, hoe reflecteert u dan op de beslissing over Spangen om daar dan tegen alle moties te stemmen in de veranderende stad en daar dan een achtpersoonsbusje te laten rijden? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Een paar dingen. Allereerst Volt, mevrouw Elfilali geeft aan minder reizigers. In de beantwoording van de schriftelijke vragen die ook mede door mevrouw Elfilali zijn gesteld, wordt aangegeven dat op basis van het PTT er juist meer reiziger gebruik gaan maken van het OV. En de heer Moti stelt net: minder tramlijnen, minder tram, maar er wordt juist in Rotterdam extreem veel geïnvesteerd in het openbaar vervoer. Metro aan zee is gaan rijden. Op de Oude Lijn worden twee treinstations toegevoegd, onder andere in Zuid. Er komt een nieuwe tramlijn over de nieuwe brug door Rotterdam-Zuid heen. Per saldo komt er meer tramspoor bij dan er verdwijnt, juist om in die veranderende stad meer OV toe te voegen, om meer reizigerskilometers te kunnen maken, om meer mensen gebruik te laten maken van het OV. Dus dat is echt een heel ander beeld. De feiten zijn echt totaal anders dan de heer Moti

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1195

nu doet voorkomen. En dan wil ik nog reageren op de heer Biljoen over Spangen. Er zijn nu andere feiten. In de beantwoording van de schriftelijke vragen van DENK wordt aangegeven dat het laten rijden van tram 8 in een lagere frequentie, er wordt een wat brede bandbreedte aangegeven, dat dat om en nabij evenveel kost als die bus. Nou ja, dat zijn nieuwe feiten waarmee het behouden van die tram in een lagere frequentie een reële optie wordt. Maar dat lag nog niet op tafel toen wij de vorige keer het PTT bespraken. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, ik weet dat de heer Becker ook gewoon de beantwoording van onze schriftelijk vragen goed heeft gelezen. Volgens mij waren deze cijfers wel paraat. In de schriftelijke vragen lees ik ook dat er is gevraagd aan de RET om deze door te rekenen. Dat heeft u toch ook gelezen? Nou ja, ik wil daar inderdaad op aanvullen. Het klopt, ze waren niet paraat ten tijde van de bespreking, ja. Wat vindt u daarvan? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Van Wifferen heeft een interruptie op de heer Biljoen. Mevrouw Van Wifferen, aan u het woord. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, dat is gevraagd door een motie van DENK tijdens die behandeling van het raadsdebat. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl).

Nee voorzitter, via u voorzitter, dat is al eerder gevraagd, ook door de SP tijdens de technische sessies, om cijfers te krijgen, voorzitter. Niet pas tijdens de raad. Niet pas bij de schriftelijke vragen van DENK, al eerder. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Ja, u vraagt aan mij wat ik daarvan vind. Ik vind het prachtig. Dit is fantastisch nieuws, want dit geeft aan dat het mogelijk is om in een lagere frequentie tram 8 te behouden. Dus dat zijn denk ik nieuwe feiten die we eerder niet hadden, waar we allemaal hartstikke blij mee zijn. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Voorzitter, dus daaruit mag ik concluderen dat de Rotterdamse VVD het prachtig vindt dat wij nieuwe informatie krijgen nadat de besluitvorming al is geweest die zoveel impact heeft op de levens van Rotterdammers? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Ik geef het woord aan de heer SegersHoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, ik krijg tamelijk laat het woord, maar ik wilde heel graag reageren en eigenlijk aansluiten op wat mevrouw Elfilali zei. Wat de heer Becker net in een eerdere variant zei, dat is precies de reden waarom ik eerder al zei: we hebben hier niet alleen maar koele rekenmeesters nodig en soms zijn VVD’ers dat, in dit geval zeker.

Want als hij zegt dat er vooral veel lucht wordt verplaatst, dan snapt hij het idee van openbaar vervoer ook echt niet. Want openbaar vervoer is er ook juist om mensen in minder bereikbare gebieden naar bereikbare gebieden te krijgen. En dan verplaats je vanzelf, de heer Becker, lucht. Dus als u dat zegt: je moet niet te veel lucht verplaatsen, dan

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1196

krijg je precies wat hier in dit PTT staat, dan gaan we gewoon een tabelletje invullen, dan gaan we kijken: wat is dat waard? Er moeten alleen maar volle trams rijden en dat betekent dat al die buitengebieden uiteindelijk onbereikbaar worden. En dat is precies de visie waar wij hier volgens mij allemaal tegen ageren. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Van Drunen, heeft u een interruptie op de heer Segers? De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Ja, ik kan een heel eind meegaan met de redenatie van de heer Segers-Hoogendoorn. Maar volgens mij, het beeld dat hij schetst is in een eerder stadium blijkbaar toen voor de heer Segers-Hoogendoorn geen enkel probleem geweest, en toen ging het over Park 16Hoven. Daar reed een buslijn en ik doe het nu even uit mijn hoofd. Ik dacht dat daar op een dag, ik dacht iets van veertien mensen vervoerd werden, dus dat was letterlijk lucht verplaatsen. Toen heb ik de heer Segers-Hoogendoorn niet gehoord met het argument dat die lijn coûte que coûte moet blijven rijden. Dus waar ligt dan de ondergrens voor de heer Segers-Hoogendoorn? De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, fijn dat ik hier even gratis dertig seconden voor krijg.

Via u naar de heer Van Drunen, excuus als ik niet voor iedere lijn op ieder moment exact weet of ik daar wel of niet voor ben opgestaan, dus dat even voor wat betreft uw boemeltje door Park 16Hoven. Het is voor ons heel simpel en het is ook altijd heel simpel geweest. Je kunt niet alleen maar een rekensom op openbaar vervoer loslaten, zoals je dat op heel veel publieke voorzieningen niet kunt doen, want dan ga je de verkeerde kant op. Want dan kan iedere rekenmeester uitrekenen. Dan is de politiek dood, dan is de democratie dood en dan is de minderheid nooit beschermd. Dat is precies waar politiek over gaat en dus ook openbaar vervoer. En als u dat niet snapt, dan zit u hier op de verkeerde plek. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Dat heeft weinig met snappen te maken en nogmaals voorzitter, de intenties van de heer Segers-Hoogendoorn zijn absoluut te prijzen. Want ik kan heel ver met hem meegaan. Alleen het vervelende is dat de middelen niet onbeperkt zijn. Dus de heer Segers-Hoogendoorn, ja, u heeft helemaal gelijk. In een theoretische exercitie waar geen prijskaartje aan hangt. Maar helaas is dit de echte wereld, overal hangen prijskaartjes aan. Dus moeten er keuzes gemaakt worden. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda).

Ja, dit is echt weer het typische argument van: er is nu geen geld voor. Het is eigenlijk weer koren op mijn molen dat het visieloos is, via de voorzitter. Visieloos, want u kijkt alleen naar vandaag. Ik ga even zeggen wat de heer Becker net al zei. Terecht. Dat zou ik eigenlijk in mijn termijn doen, maar dan doe ik het nu eventjes in deze gratis dertig seconden. Als wij die frequentie op dat deel van de stad waar hij het over had omhoog brengen, dan gaan de reizigersaantallen stijgen. Dan hoef je dus al niet meer te rekenen met de huidige businesscase. Dan kijk je dus vooruit. Dat zou zomaar kunnen betekenen dat je andere lijnen in de stad kunt behouden, omdat die andere lijnen zo vruchtbaar zijn. Dat is net even één stap verder denken dan alleen maar: hé, wat heb ik nu op mijn bankrekening staan en wat moet ik nu betalen? Dat is dus visieloos, dat is wat u doet als u tegen mij zegt dat er geen geld voor is.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1197

De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Rehim Zadeh, heeft u een interruptie op de heer Segers-Hoogendoorn? Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja, en even terugkomend op de heer Biljoen. Vooruitkijken betekent ook een stap verder kijken, wat u net aangeeft. En dan weet u ook dat er meerdere factoren zijn die hierin een rol spelen. Behalve die kostenverdeling en de herverdeling van de schaarse middelen waar dit om gaat en niet het rendementsdenken van de VVD, zijn we op zoek gegaan naar alternatieven omdat we ook gewoon in de cijfers zagen dat er een onderbezetting was op dit gedeelte van het traject. En wij maakten ons bij DENK zorgen dat dit uiteindelijk de portemonnee van de Rotterdammer zou gaan raken, dus dat is ook vooruitdenken. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Becker. De heer BECKER (vvd). Ja, dank u wel. Als koele rekenmeester zal ik nog wat aan de discussie toevoegen. Ik snap de emoties en dat siert u ook hè. Het openbaar vervoer gaat ons allemaal aan. Maar dit is geen rendementsdenken. Openbaar vervoer is niet rendabel. Er is geen enkele tramlijn die rendabel is. Overal moet geld bij. En we hebben gewoon nu eenmaal te maken met een brede doeluitkering. We krijgen een pot geld en daar moeten we het mee doen.

Dan kunnen we beter kijken hoe we dat efficiënt inrichten en we zien ook in de beantwoording van die schriftelijke vragen heel duidelijk het verschil tussen de kosten voor een buslijn en een tramlijn. Een tramlijn is vele malen duurder. Niet alleen per uur, ook de infrastructuur, ook het onderhoud. En met een buslijn kun je ook mensen bedienen, en daarmee kun je dus gewoon op een efficiëntere manier meer reizigerskilometers realiseren voor de Rotterdammer, een hogere frequentie, meer comfort met hetzelfde geld. En daar gaat het om, dat we samen kijken hoe we de Rotterdammer op de beste manier kunnen bedienen qua OV. En dat is misschien koel kijken naar cijfers, maar dat is wel kijken hoe je voor de Rotterdammer het meest kan bereiken. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, dank u wel dat ik weer het woord krijg in mijn termijn. Voorzitter, ik wil nog wel op één punt reageren richting de heer Becker. Dat is een reactie op een interruptie, dus in interruptietijd. De heer Becker gaat in het lijstje dat hij een stukje terug in het debat alweer noemde, helemaal voorbij aan het feit dat de stad groeit. De stad heeft dan meer OV nodig, maar de merkwaardige redenatie die de heer Becker dan doet, is dat als we dus een nieuwe wijk bouwen waar OV nodig is, dat we dan eerst ergens anders een OV-lijn moeten schrappen.

Dus omdat we nu een metrolijn naar Hoek van Holland hebben doorgetrokken naar zee, dat we zo meteen een derde oeververbinding krijgen met een tramlijn, betekent dus dat we de tramlijn in Delfshaven of in het Oude Noorden eerst moeten afpakken zodat we die andere bewoners dat kunnen geven. Dat is een heel merkwaardige redenatie, een redenatie waar de PvdA niet in meegaat. Als de stad groeit moet je ook bereid zijn om meer geld in openbaar vervoer te stoppen, om juist die sociale functie overeind te houden, er juist voor te zorgen dat ook al zit die tante Sjaan met tante Truus alleen in die tram, dat die tram dan toch nog kan rijden omdat die tram voor hen heel belangrijk is. Daar kiest de PvdA voor. En wat u doet is vooral, ik noem het toch nogmaals het rendementsdenken, alleen maar kijken hoe je zoveel mogelijk reizigers op de dikke lijnen nog groter kan maken. Dat is niet waar de PvdA voor kiest. Wij vinden de sociale functie van het openbaar vervoer veel te belangrijk daarvoor. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Moti, nogmaals, als u mij helpt om een punt te vinden. Ik geef het woord aan de heer Van Drunen.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1198

De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Wat de heer Moti hier doet is, ik zal even op een andere manier de situatie schetsen. Je hebt een huis met een achtertuin. Vervolgens heb je behoefte aan een grotere woonkamer, dus je maakt een uitbouw. Wat de heer Moti hier doet is heel hard klagen dat zijn tuin kleiner wordt. Nee, je moet juist kijken: ik ben heel blij dat mijn woonoppervlak groter wordt. Dat is wat er hier gebeurt en de heer Moti doet nu net, wat ik daarstraks ook al aangaf, alsof er aan de ene kant van de stad een enorme kaalslag plaatsvindt om aan de andere kant iemand een plezier te doen. Nee, dat is het niet, het gaat om de stad in zijn geheel. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de heer Van Drunen maakt dezelfde denkfout of dezelfde redenatie, de bekrompen redenatie als de heer Becker. U gaat ervan uit dat alles hetzelfde is als twintig jaar geleden, dat de overheidsbudgetten allemaal hetzelfde zijn als twintig jaar geleden. Dat is niet waar, de stad is gegroeid. De welvaart is gegroeid. We hebben behoefte aan meer openbaar vervoer. Trek dan ook meer geld uit voor openbaar vervoer. De PvdA is in ieder geval bereid om die keuze te maken. Want wij geloven dat als je echt investeert in openbaar vervoer, dat deze stad veel aantrekkelijker wordt.

Als je echt ervoor zorgt dat die frequentie overal omhoog gaat, als je echt ervoor zorgt dat het OV fijnmaziger wordt, dat de sociale veiligheid goed geregeld is en die betaalbaarheid juist blijft, dan gaan we het openbaar vervoer pas echt aantrekkelijk maken voor grote groepen in onze stad. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een interruptie van de heer Becker. De heer BECKER (vvd). De heer Moti doet voorkomen alsof er niet wordt geïnvesteerd in het openbaar vervoer, maar nu ga ik mezelf een beetje herhalen. Er wordt juist enorm geïnvesteerd in openbaar vervoer. Er worden in deze stad honderden miljoenen geïnvesteerd in de metro naar zee, in extra treinstations op de Oude Lijn, in een extra tramverbinding over de nieuwe oeververbinding. En wat de heer Moti ook doet voorkomen dat er tramlijnen worden weggehaald om elders nieuwe lijnen te creëren, dat is niet zo. Er worden tramlijnen vervangen door buslijnen, deels ook weggehaald, juist om die frequentieverhoging te realiseren waardoor dat openbaar vervoer aantrekkelijker wordt, waardoor er meer reizigers gebruik van gaan maken. Dus dat doet u echt verkeerd voorkomen. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, op dat laatste, wat ik zeg staat gewoon in de stukken hè.

De tramlijn in Crooswijk wordt verkort zodat hij omgelegd kan worden richting de nieuwe wijk Nieuw Kralingen. Het staat gewoon in de stukken. We hebben in het vorige debat ook gehoord dat er richting Merwe-Vierhavens een tramlijn moet komen en daarvoor worden andere tramlijnen ingekort en geschrapt. Het is allemaal in het debat gewisseld, dus in die redenatie willen wij in ieder geval niet meegaan. Natuurlijk is het belangrijk dat Nieuw Kralingen en Merwe-Vierhavens ook een tramlijn krijgen, maar niet door het schrappen van andere of het inkorten van andere tramlijnen. De stad groeit, er mogen ook meer tramlijnen bij komen. En dan op het punt van investeren van de heer Becker. Want daar verdient hij ook een antwoord op denk ik, voordat de heer Van Drunen zijn vraag verder kan stellen. Natuurlijk, ja, er is geïnvesteerd in nieuwe infra, dus in rails richting Hoek van Holland strand en de derde stadsbrug zoals u noemt. Maar daardoor gaan er niet meer trams rijden. Wat we

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1199

moeten doen is ook de RET ruimte geven, exploitatieruimte geven om meer tramlijnen te laten rijden en daar wordt niet op geïnvesteerd, sterker nog, daar wordt op bezuinigd. We gaan het zo meteen over enkele agendapunten zien. Maar liefst € 32 miljoen gaan wij bezuinigen op de exploitatiesubsidie van de RET en daardoor gaan er tramlijnen geschrapt worden en daar zijn wij als PvdA niet voor. Maar ik ga dat punt in het volgende debat verder uiteenzetten. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). U heeft een interruptie van de heer Van Drunen, mijnheer Moti. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Ik ga een constatering doen en geen vraag stellen aan de heer Moti want ik gun hem zijn dertig seconden niet, maar ik wil wel de constatering doen dat de heer Moti hier toch wel een iets te grote broek aantrekt als hij het heeft over investeren in sociale veiligheid. Ja, dat klopt. Dit college doet dat. Het vorige college waar de PvdA in de coalitie zat, heeft daar juist op bezuinigd. Die heeft dat toezicht in het OV juist de nek omgedraaid. En nu wordt daar weer in geïnvesteerd. U kunt wel nee schudden, maar het is wel degelijk zo. U zou juist dit college moeten prijzen: eindelijk, die fout die wij destijds gemaakt hebben wordt nu weer teruggedraaid. Bravo wethouder Karremans. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mijnheer Moti, u kunt uw betoog vervolgen. De heer MOTI (pvda).

Ja, nou, het was wel een vraag, een opmerking, dus ik ga daar toch op reageren. Want wat de heer Van Drunen zegt, klopt niet. De heer Wijbenga heeft wel degelijk de budgetten voor de sociale veiligheid in de trams overeind gehouden. Ja, u heeft gelijk dat er een plan was om daarop te bezuinigen, maar dat is weer teruggedraaid. De conducteur op de tram is overeind gehouden en daar zijn wij heel blij mee geweest. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja voorzitter, ik hoor de heer Moti constant zeggen dat de stad verandert. En daar heeft hij gelijk in, de stad verandert. We hebben te maken met verstedelijking, we willen gaan vergroenen. Uw collega bij GroenLinks wil in ieder geval dat we gaan vergroenen. We hebben onveilige gebieden, dingen die zijn ingericht op een manier als dat… volgens mij de laatste keer dat we het PTT hebben herzien, het tramnetwerk hebben herzien was in 1990. Dus ik vind dat u uzelf een beetje tegenspreekt en het PTT een beetje afschildert als één grote ramp waar we alleen maar tramlijnen gaan afhalen. Ik snap niet hoe u denkt het OV goed te kunnen inrichten door alles op dezelfde plek te laten blijven staan. De VOORZITTER (mevrouw Mohamed-Hoesein). De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, eigenlijk een beetje hetzelfde antwoord als ik net ook al gaf.

Heeft u wel eens met de mensen in de stad gesproken? Heeft u die boosheid en die woede gezien? Die twintigduizend handtekeningen, al die acties die ze voeren? Denkt u dat ze dat voor hun lol doen? Dat ze dat voor hun plezier doen? Nee, omdat ze boos zijn, omdat ze zich in de steek gelaten voelen, omdat hun tram wordt afgepakt. Voorzitter, er is niets mis met verandering, maar dat betekent geen verslechtering. Het moet een verbetering worden. En wat deze coalitie tot nu toe heeft besloten zijn alleen maar verslechteringen en geen verbeteringen.

raadsvergadering van 22 juni 2023

Notulen pagina

1200