20231304- Notulen van de raadsvergadering van 13 april 2023.pdf

Dus wat je zou kunnen doen, geef ik mee, dan kun je niet dezelfde frequenties reizen, want daar moet ik ook eerlijk over zijn, nu gaat hij zes keer per uur richting Molenlaan, zes keer per uur richting Kleiweg. Als je daarvan bijvoorbeeld maakt: vier keer per uur richting Molenlaan en vier keer per uur richting Kleiweg, dan gaat hij dus vanaf station Noord acht keer over de rest van dat tracé, dan komt het qua kosten ongeveer op hetzelfde neer. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja maar voorzitter, bedoelt u dan, want dat was eigenlijk mijn vraag, u heeft dan verder overleg met de MRDH, maar is zo’n buslijn dan reëel? Want voor ons was het wel een voorwaarde om voor zo’n buslijn een rechtstreekse verbinding te hebben met Hillegersberg, want er ligt niet iets anders. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Reëel is, kijk, als je dat zou willen zou dat kunnen, alleen de vraag is hoe aantrekkelijk die wordt en dat kost natuurlijk ook geld. De vraag is dus wat de definitie is van reëel. Het wordt wel lastig, maar het kan. Je kan achterlangs of via de Bergselaan. Dat zou kunnen. De vraag is wat het kost. Ik zeg er wel bij voorzitter, dat mocht je dat willen als raad, dat er dan een herinrichting van de Bergse Dorpsstraat natuurlijk niet mogelijk is, en dat dat juist ook een stem was uit Hillegersberg die dat wel heel belangrijk vond.

Dus voorzitter, als je het op die manier doet, dus met vier, vier, en de rest acht, en je laat de tram verder rijden, dan komt dat qua kosten vergelijkbaar uit met het alternatief dat wij in de brief hebben gezet. Dus dat is dan de tram weg en daarvoor

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

641

in de plaats een bus. Dan moet je wel minder met de tram rijden en heb je geen herinrichting van de Bergse Dorpsstraat. Dat zeg ik er wel bij. Dus ik heb verder geen voorkeur voor het een of het ander, maar de vraag werd mij gesteld door de heer Becker. Dat is het antwoord op de vraag. Dan voorzitter, de vraag van GroenLinks of het een bezuiniging is. Daar hebben we het net over gehad. Nou ja, je herverdeelt middelen. Dus de middelen die je nu inderdaad inzet voor de tram op de Nieuwe Binnenweg, zet je ergens anders in. Dat is dan wat er inderdaad gebeurt. Er gaat dan niet minder geld naar het OV toe, sterker nog, we kunnen meer reizigerskilometers maken met hetzelfde geld. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u voorzitter. Ja, ik wil toch even terug naar lijn 4, want u geeft daar geen garantie over. D66, dat heeft u goed gehoord, hij geeft geen garantie daarover. Maar met uw kostenplaatje heeft u het de hele tijd over het einde van de lijn hè, dus van station Noord zeg maar richting Molenlaan, dat dat dan minder goed bezet zou zijn. Maar het begin van de lijn is ook in het Molenlaankwartier en daar zit die tram bijna altijd vol richting de stad. Wordt dat ook meegenomen in het kostenplaatje dat u hier aan de raad schetst? De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dat wordt ook meegenomen.

En over garanties, garanties kan ik zelf natuurlijk nooit geven, want ik stel alleen maar voorwaarden richting de MRDH. Dus ik heb gezegd: voor ons is het een voorwaarde dat die bus kan en ook een aantrekkelijk alternatief is. Dat heeft de heer Becker de vorige keer gevraagd. Kunnen we het eerst proberen, kijken of het wel een goed alternatief is? Daar heb ik ook op toegezegd. Dus wat ik zeg tegen de MRDH in die brief en naar aanleiding van het commissiedebat, is: wij willen dan wel een buslijn richting Centraal Station, met andere woorden: dus regel dat maar. En als dat niet lukt en niet kan, dan behouden we dus inderdaad de tram. Dat is ons standpunt. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, maar voorzitter, ik heb allemaal mooie moties gemaakt vind ik zelf, ook bijvoorbeeld dat als die tram wordt weggehaald, de straatinrichting daar veilig wordt gemaakt voor fietsers. Maar als dat nu anders blijkt te liggen, wil ik wel de kans hebben om die moties te herschrijven. Want dit is wel andere informatie vind ik dan die we in de commissie hebben gehad. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Nee, dat kan. Dat is niet aan mij, dat is helemaal aan mevrouw Van Wifferen zelf. De VOORZITTER. Kunt u als het nodig is nog een derde termijn regelen? Dat is in de techniek nog denkbaar. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Yes.

Dan inderdaad hoe het college tot het standpunt is gekomen om dit plan te steunen? Dat heb ik net al een beetje in mijn inleiding gezegd. Omdat wij bereid zijn keuzes te maken die misschien niet de populariteitsprijs winnen, maar waarvan wij wel denken dat ze nodig zijn, bijvoorbeeld als het gaat om verkeersveiligheid. En inderdaad als het gaat om het bieden van meer OV-waarde in deze stad. Dat is waarom wij dit doen. Daar hebben we van alles op aan te merken op wat de MRDH als plan heeft voorgesteld, maar wij maken daar inderdaad ook wel een aantal

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

642

keuzes in en om die reden. Dan zal wethouder Kasmi de vraag over de scholen beantwoorden. Dan kan ik het wel beantwoorden over de ondernemers, daar kom ik zo op. De vraag van GroenLinks was eerst nog of er mogelijkheden zijn om andere keuzes te maken. Nou ja, goed, in dit debat. We hebben natuurlijk al uitgebreid een heel proces doorlopen met het Contourenplan, door het vorige college naar de raad gestuurd, behandeld. Dit PTT is behandeld, is besproken met wijkraden. Nou goed, we zitten nu in een raadsvergadering. Daar kunnen natuurlijk moties worden ingediend, die zijn ook ingediend, en als die worden aangenomen zullen we dat natuurlijk netjes verwerken in de brief. Dan in hoeverre ik kan garanderen dat sportclubs bereikbaar blijven. Nou, we kijken natuurlijk overall of de OV-dekking in orde is, in algemene zin, voor alle doelgroepen, niet alleen voor sportclubs of niet alleen voor onderwijs of niet alleen voor levensbeschouwelijke organisaties. Over het algemeen kijken we daarnaar, maar ik zeg daar ook bij, bijvoorbeeld tram 7 richting het Kralingse Bos levert wel opeens een OV-mogelijkheid voor PAC die daar zit, die nu niet goed bereikbaar is met het OV. Dus dat wil ik er wel gelijk bij zeggen, dat zit ook in dit plan. Dan, het weghalen van de tram op de Nieuwe Binnenweg heeft naar verwachting effect voor ondernemers.

Waar kunnen ondernemers terecht met hun zorgen? Nou, sowieso hebben we compensatieregelingen, die passen we nu ook toe bij de Roseknoop. Daar wordt ook gebruik van gemaakt. Sowieso als er werkzaamheden plaatsvinden hebben we allerlei compensatieregelingen voor ondernemers en terecht denk ik. Omdat zij dat inderdaad merken. Ik heb ook veel met ondernemers gesproken en ik wil daar toch wel iets over zeggen. Dat is dat ik naar aanleiding van het commissiedebat dat inderdaad gevolgd is door veel ondernemers op de Nieuwe Binnenweg, veel appjes heb gehad van: bedankt, we voelen ons gehoord en we zijn blij met de toezegging aan DENK over die buslijn over de Nieuwe Binnenweg. En zij zien ook de mogelijkheden van een herinrichting van hun straat. Inderdaad, dat als je het voor de fiets veel vriendelijker maakt, want voor de goede orde, we gaan geen driebaansweg maken van de Nieuwe Binnenweg. Dat beeld werd een beetje opgeroepen, dat is niet het geval. Het idee is dat autoluw te maken en inderdaad meer ruimte voor de fietser, maar dat is heel lastig in te passen met de tram, want die zit op een vaste plek. Dus daarvoor moet je echt die tram weghalen om het wat minder druk te maken, en dan kun je bijvoorbeeld bredere stoepen maken, wat veel aantrekkelijker is voor ondernemers. Dus die zien ook echt wel die voordelen daarvan in.

En nogmaals, ik wilde toch gedeeld hebben dat ik ook veel reacties van ondernemers zelf heb gehad die daar echt wel degelijk heel blij mee zijn. Dan tramlijn 4, 7 en 8 vervangen door bussen. Deze staan nu vast in de spits. Hoe ziet u dat voor zich? Nou, heel veel trams staan nu ook vast in de spits. Kijk maar naar de Nieuwe Binnenweg, tram 4 zit gewoon op de autorijbaan voor een heel groot deel. Tramlijn 7 zit ook op de autorijbaan en tramlijn 8 voor een heel groot deel ook, dus dat is ook al het geval. En tramlijn 8 vervangen we natuurlijk verder niet, alleen dat deel bij Spangen gaat eraf, maar voor de rest wordt het een heel snelle lijn. Dat zeg ik er ook gelijk bij voor de mensen die in Delfshaven wonen, vanaf de Zeilmakersstraat ben je straks met de tram binnen 21 minuten op Centraal Station, mocht je de metro niet willen nemen die natuurlijk wel sneller is. Ook omdat we tram 8 optimaliseren in het centrum. Dat was eerst met tram 4, nou ja, afhankelijk van de spits want daar sta je natuurlijk wel vaak achter auto’s, was dat zo’n 18 minuten. En dat kon ook wel langer zijn als je natuurlijk flink oponthoud had op de Nieuwe Binnenweg. Dat heb ik wel eens meegemaakt en meer dan zelden. Nu heb je een tram 8 die voor een heel groot deel apart ligt, je dus met grote betrouwbaarheid binnen 21 minuten op het Centraal Station brengt.

En dat is het alternatief, onder andere als je echt graag in de tram wil zitten, voor mensen die bijvoorbeeld opstappen op de Zeilmakersstraat in Delfshaven. Dan de vraag over de opdracht van het PTT en alvast versnellen. Dat was inderdaad een van de opdrachten, niet de enige opdracht. De opdracht was het tramnet toekomstvast maken hè, klaar voor de toekomst. En dat versnellen is inderdaad daar onderdeel van. Vandaar dat het er ook in zit. De vraag van GroenLinks was ook hoe het nu kan zijn dat het college aan de ene kant zegt – dat snap ik

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

643

hoor – een tram over een metrobuis, dat haal je juist in Kralingen bijvoorbeeld weg, en dan wil je wel over de Westblaak over de metrobuis een tram hebben. Nou, daar zitten een paar verschillen in. Overigens zeggen wij niet per definitie een tram over een metrobuis, dat moet weg, want tramlijn 8 laten we ook liggen. Die rijdt ook helemaal over een metrobuis in Delfshaven. Maar hier gaat het om het stukje op de Van Oldenbarneveltstraat. Dat is heel druk hè, met voetgangers. Dat gaat daar langs de Burger King. Dat is gevaarlijk en daarvan vinden wij dat moet worden bekeken of het beter is om die tramlijn op de Westblaak te leggen. We zeggen niet dat het moet of wenselijk is, we willen dat graag onderzocht hebben. Dat is een heel klein stukje over die metrobuis. Dat komt niet eens in de buurt, ja bij Eendrachtsplein komt het in de buurt, maar dat is het dan ook, het is niet vergelijkbaar met bijvoorbeeld Kralingen waar hij een heel lang stuk over de metrobuis gaat. Dan of ik het ermee eens ben dat de jeugd betrokken moet worden bij keuzes over de toekomst. Dat is een vraag van GroenLinks en ook van de heer Vonk. Maar via de voorzitter zeg ik tegen de heer Vonk. U bent de jeugd. Of u het wilt of niet, u bent de jeugd en u vertegenwoordigt hier natuurlijk alle Rotterdammers. We hebben natuurlijk ook zoveel mogelijk participatie gedaan met wijkraden.

Die hebben we ook uitgebreid behandeld. Maar uiteindelijk is dit een totale stedelijke afweging en leggen we die participatie en die beslisbevoegdheid daarvan natuurlijk bij de gemeenteraad, het hoogste orgaan in onze stad. Wij veronderstellen dat elke groep, ook de jeugd, goed wordt vertegenwoordigd door de heer Vonk en door anderen hier op dit prachtige stadhuis. De heer VONK (cu). Ja voorzitter, ik voel me jonger dan ooit, maar dit is natuurlijk geen argument. Want we hebben diverse keren in de raad gedebatteerd, bijvoorbeeld over het betrekken van jongeren bij het participeren over zorg, over stedelijke ontwikkelingen. En dan is het juist belangrijk dat we die jongeren ook extra betrekken. We hebben Jong010. We hebben Jong010 niet omdat wij al een raad hebben. Die zijn niet overbodig, die zijn hartstikke nodig. Dus nu zeggen: nee, nu zijn ze even in de raad vertegenwoordigd, is eigenlijk geen goed argument. Wij moeten de jongeren ook aan het woord laten als het over dit soort dingen gaat die over hun toekomst, over hun leefwereld gaan. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Nou, ik vind het wel een goed argument, dus dan zijn we het denk ik niet met elkaar eens. Voorzitter, dan: wat is uw reactie op de reacties van bewoners en ondernemers? Wat betreft de ondernemers heb ik net al wat gezegd over wat zij ervan vinden. En bewoners ook.

Maar ook tegen die bewoners zeg ik: ik snap het en ik snap de pijn, maar die pijnlijke keuzes vinden we hier en daar wel nodig om te maken. Onder andere op de Nieuwe Binnenweg als het gaat om een van de meest verkeersonveilige straten in deze stad. Ik ben ook verantwoordelijk voor de verkeersveiligheid in deze stad, en die taak neem ik heel serieus. Hetzelfde geldt voor de Zaagmolenstraat waar het echt een bloedlinke situatie is met zo ontzettend veel modaliteiten en drukte in één straat, die daar helemaal niet voor gemaakt is. Hetzelfde geldt voor de Nieuwe Binnenweg, dat je daar keuzes in moet maken. En de tram is daar niet de schuld van. Of ik ben daar niet tegen de tram, maar de tram zorgt er wel voor dat je heel veel keuzes niet kan maken, onder andere als het gaat om eenrichtingsverkeer. Want we willen daar zoveel meer. We willen groen, we willen terrassen voor ondernemers, we willen fietsparkeerplekken. We willen ook parkeerplekken zodat mensen daar naartoe kunnen met de auto. Dat willen we nog steeds, maar weliswaar met eenrichtingsverkeer. Maar die tram maakt het onmogelijk om hem op een bepaalde manier in te richten, dus vandaar dat wij zeggen dat het verstandiger is om die, onder andere om die reden, er daar eruit te halen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

644

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank voorzitter. De wethouder zegt dat hij heel veel wil, groen, meer ruimte, maar er is geen geld. De MRDH gaat het niet betalen, u heeft hier nog geen geld voor, geen enkel plan dat geschetst wordt is concreet. Dus hoe gaat u al uw plannen die u hier zegt, wat u wilt, dan betalen? En ten tweede bent u ook wethouder voor de verkeersveiligheid. Dat zegt u net, dat vindt u belangrijk. Nou, op de Nieuwe Binnenweg gebeuren meer ongelukken tussen fietsers en auto’s dan met de tram. En als u zich zo verantwoordelijk voelt voor de verkeersveiligheid, dan kunt u ook eens een keer beginnen op de Meent hè, want dat is volgens mij nog honderd keer gevaarlijker dan dat stukje op de Nieuwe Binnenweg. Dus kijk niet alleen naar de tram, maar ook naar de auto. Maar ik ben wel benieuwd hoe u al deze plannen gaat betalen. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Op dat laatste zeg ik tegen de heer Van der Velden: hou mij goed in de gaten de komende tijd, ook als het gaat om de Meent, ook als het gaat om ingrepen die minder ruimte geven aan de auto. Ik heb er al bijvoorbeeld eentje gedaan op de Zwart Janstraat. Extreem veel verkeersveiliger geworden, de auto daar echt veel minder ruimte gegeven. U wilt niet weten wat voor bewonersavonden ik daar tegenover me had.

Maar daar heb ik het wel verdedigd, omdat ik die verkeersveiligheid belangrijk vind, overal in de stad. Of het nu de Zwart Janstraat is of de Nieuwe Binnenweg. Ik neem de maatregelen waarvan ik denk dat ze nodig zijn in elk aparte straat. Niet met een dogma dat overal de auto eruit moet, zoals de heer Segers-Hoogendoorn zei, dat er geen ruimte meer voor is, want die ruimte moet er ook zijn want mensen zijn er ook van afhankelijk. Maar ik ben niet bang om tegen die auto in te gaan. Echt niet. En mijn track record bewijst dat ook, dus dat zeg ik daarop. De vraag naar het geld is een heel terechte. Een heel terechte. Ik heb dat plan gekregen, ik moest erop reageren. En ja, in die tussentijd heb ik niet tientallen miljoenen kunnen regelen voor de herinrichting van de Nieuwe Binnenweg. U had mij zien aankomen hier in de gemeenteraad. Dus wat ik daarom gezegd heb, ik heb bewust een formulering gekozen voorzitter, waarin staat dat pas als wij daar concreet zicht op hebben, wij akkoord gaan met het uitfaseren van de tram. Als dat geld er niet komt, zeg ik tegen de heer Van der Velden via de voorzitter, dan blijft tram 4 gewoon over de Nieuwe Binnenweg rijden. Want ik heb dat als een-op-een aan elkaar gekoppeld. Dat is voorwaardelijk. Dus ik hoop dat ik daarmee voldoende richting de heer Van der Velden ben opgeschoven. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn.

De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja voorzitter, dank. Ik krijg ook de gelegenheid om te herstellen wat de wethouder mij net in de schoenen schoof. Ik zeg helemaal niet dat overal de auto weg moet. Wat ik wel zeg, en dat heb ik ook op een rijtje gezet en dat wil ik best nog een keer doen, dat je in een drukke stad ruimtegebrek hebt, en dat ruimtegebrek zorgt onder andere voor onveilige situaties in het verkeer. Ik heb gezegd dat ik vind dat de volgorde als volgt moet zijn: eerst de voetganger, dan de fiets, dan het OV en dan pas de auto. Dat is wat ik gezegd heb, dus dat kan ik dan nog even rechtzetten. Maar ik wil even met de wethouder kijken naar die Zaagmolenstraat, want dat vind ik nu een goed voorbeeld waarvan we allemaal snappen dat het een veel te drukke straat is en dat die om die reden met name ook heel erg onveilig is. En dat zag ik bijvoorbeeld terug in de Rotterdamse Mobiliteitsaanpak die we een paar jaar geleden met elkaar hebben besproken, waar ook heel duidelijk die rangschikking in zat. Dus de auto veel vaker te gast. Maar stel je nu die Zaagmolenstraat eens voor zonder auto’s, inclusief parkeerplekken. Dan zou die toch denk ik heel veilig in te richten zijn, inclusief tram. En dat vind ik het hele vreemde aan het verhaal. Het lijkt alsof op een aantal plekken met het mantra van verkeersveiligheid het OV wordt weggehaald en de auto blijft.

U moet mij dan een voorbeeld geven van een punt in dat hele plan waar dat omgekeerd is. Maar laten we eens naar die Zaagmolenstraat kijken.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

645

De VOORZITTER. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Nou, ik wil dat voorbeeld wel geven, Oostzeedijk bijvoorbeeld. Daar leggen we de tram helemaal vrij en daar gaat de autorijbaan vanaf. Nou, alstublieft. Dan ben ik gelijk tot dienst. Het punt dat u net zei, en dat dacht ik te begrijpen, is: inderdaad, als laatste komt de auto als er al ruimte voor is en ik denk het niet. Dat heeft u gezegd. Dus dat betekent: ik denk niet dat er ruimte is voor de auto in deze stad. Zo heb ik het geïnterpreteerd. Nou, volgens mij is dat niet anders dan wat u inderdaad gezegd hebt en ik hier herhaald heb. Als het gaat om die Zaagmolenstraat, dat is een ontzettend smalle straat. Op het moment dat je daar die tram in houdt, tweesporig, betekent het dat je daarnaast dan een rijbaan moet gaan leggen, of aan de andere kant of aan die baan, want anders ligt hij ook niet vrij en heb je ook geen prettige tramvoorziening. Vervolgens moet je een fietspad leggen en vervolgens een stoep. Die stoep is al zo smal, en die tramrails loopt al praktisch door dat fietspad heen. Die ruimte is er niet. Zelfs als je daar alle parkeerplaatsen weghaalt, is het nog steeds een crime om hem op die manier in te richten voor de fietsers. Het laat onverlet dat je niet kan meanderen. Je kan bijvoorbeeld geen drempels aanleggen.

Dat kan nog steeds niet, wat we wel graag zouden willen, in zo’n smalle straat waarin snel optrekken heel erg veel overlast veroorzaakt. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, met permissie voorzitter, de wethouder geeft geen antwoord op mijn vraag. Want ik zei: stel je nu eens voor dat er geen auto was. En u heeft het nu over rijbaan en drempels. Nee, dit hele verhaal gaat namelijk over keuzes, dus geen auto’s en dus ook geen geparkeerde auto’s. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Nou voorzitter, ik ben ook verantwoordelijk voor het wegennet in deze stad en dat dat zich goed moet circuleren. Dus dat is waar ik ook voor sta. Ik denk dus dat het belangrijk is dat je er ook met de auto moet kunnen komen, ook voor die bewoners, ook voor de winkeliers die er zitten. Voor de goede orde, het wordt mij een beetje aangewreven, maar ik ben niet tegen de auto hè. Er is ook geen verbod op auto’s, dat mag gewoon nog steeds. Ik denk dat eenrichtingsverkeer voor heel veel straten een oplossing is, zoals op de Zwart Janstraat, niet heel ver van de Zaagmolenstraat. Ik denk dat dat daar ook goed zou passen. Maar als je dat op een goede manier kwalitatief goed wil inrichten dan moet die tram daar echt uit. Daar ben ik wel eerlijk over. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda).

Ja, afrondend dan voorzitter, zonder vraag. Hieruit blijkt, en dat is prima hè, ieder zijn eigen mening, maar daarmee geeft u de voorrang aan die auto en ik zou het precies andersom doen. Dus dat is dan het verschil. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, de wethouder is wel heel stellig in zijn opmerking: dan moet die tram eruit. Maar er zijn heel veel stedenbouwkundigen, en we hebben schetsen van ze gehad, die laten zien dat dan die tram er helemaal niet uit hoeft om terrassen te kunnen krijgen, om brede trottoirs te kunnen krijgen, om vrijliggende fietspaden te kunnen krijgen. Dan kun je nog steeds vrijliggende trambanen hebben, maar ja, dat kost wel parkeerplekken en ja, dat kost eenrichtingsverkeer. Mijn vraag is dan of de wethouder bereid is om naar die schetsen van die stedenbouwkundigen te kijken voordat hij het besluit neemt dat die tram eruit moet?

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

646

De VOORZITTER. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Voorzitter, in de eerste termijn van de heer Moti was het nog een student. Inmiddels is hij blijkbaar afgestudeerd tot stedenbouwkundige in de afgelopen twee uur, dus dat vond ik interessant. Maar het punt is, ik heb die schetsen niet gezien, ik blijf bij mijn verhaal. Wij hebben een heel grote opgave, onder andere ook op het gebied van klimaatadaptatie. De Nieuwe Binnenweg scoort megaslecht als het gaat om hittestress, als het gaat om waterbestendigheid, net zoals heel veel versteende stadswijken in deze stad. We willen vergroenen, we willen terrassen voor ondernemers, we willen plek voor fietsers, we willen fietsparkeerplekken en ja, ook parkeerplekken. Daar kies ik inderdaad welbewust voor. Daar zijn we het dan gewoon niet over eens, maar ik vind dat dat inderdaad moet kunnen, juist ook voor ondernemers. Ook laad-en-losplekken heb je gewoon nodig voor een supermarkt, want anders kun je dat niet op een veilige manier doen. En er zit ook onder andere een supermarkt op de Nieuwe Binnenweg, sterker nog, er zitten er twee. Dus voorzitter, als je dat allemaal bij elkaar wilt brengen dan blijf ik bij dat standpunt dat die tram er inderdaad uit moet. Dat is niet de schuld van de tram, maar dat is wel het feit dat je door die tram verder geen mogelijkheden hebt om het kwalitatief goed in te richten.

Ik vind het een heel mooi plaatje vanaf hier, ik heb het nog niet goed bekeken, maar ik blijf bij mijn verhaal. Dat zeg ik tegen de heer Moti. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, dan een laatste opmerking. Ik vind het gewoon teleurstellend dat de wethouder dus niet ervoor openstaat om ook alternatieven te bekijken zonder dat die tram weg is. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ik heb die alternatieven wel bekeken. Die zijn alleen niet mogelijk. Natuurlijk heb ik er wel naar gekeken, maar ik kom toch ook beargumenteerd tot een verhaal. Ja, we zijn het niet met elkaar eens, dat is duidelijk, maar dat wil niet zeggen dat ik de argumenten aan de andere zijde heb afgewogen. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik mag dat plaatje niet meer laten zien, dus dat zal ik ook niet meer doen, maar wat de wethouder zegt klopt niet. Dat wat de wethouder zegt kan wel degelijk. En ik heb dat plaatje hier voor mijn neus liggen. Ik heb het net ook nog even gemaild naar alle woordvoerders. Maar wat de wethouder hier zegt klopt gewoon niet en u bent gewoon niet bereid om daarnaar te kijken. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Laten we ervan maken dat de heer Moti vindt dat dat niet klopt. Dat is heel wat anders. En we zijn het gewoon niet met elkaar eens.

Dan ga ik me herhalen, maar door die tram heb je heel weinig mogelijkheden om bijvoorbeeld drempels aan te leggen, om bijvoorbeeld grotere terrassen te maken, om te vergroenen. Je wilt naar één rijbaan toe. Ik zal maar een voorbeeld geven, als jij naar één rijbaan wilt, dan moet je één rijbaan aan één kant leggen, vervolgens wil je een breder fietspad, waar nu al geen ruimte voor is. Dan houd je geen stoep meer over. Dus het is onmogelijk om dat op een kwalitatief goede manier te herinrichten. Daarom kiezen we ervoor, ook onder andere met al die andere argumenten die erbij komen kijken, om die tram eruit te halen. Dan voorzitter, van de Nieuwe Binnenweg naar de vragen van Volt of ik bereid ben mij in te

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

647

zetten voor het vergroten van het aantal reizigers. Het volmondige antwoord is ja. Dat is wat we hier aan het doen zijn. Meer reizigerskilometers. Uiteindelijk krijgen we per saldo meer spoor, voor de goede orde. Er wordt een beetje gedaan alsof er minder spoor komt, maar uiteindelijk komt er meer spoor bij per saldo. Maar het gaat niet om spoor, want tramspoor, niemand heeft ooit tegen mij gezegd: ik vind het zo leuk om tegen tramspoor aan te kijken. Niemand. Ik ben ze tenminste nog niet tegengekomen. Het gaat erom wat je met dat tramspoor doet. En dat is wat we hiermee doen, frequenties verhogen op dat tramspoor dat we hebben en op die manier zorgen voor meer reizigerskilometers. Dat betekent meer reizen met het OV. Meer reizigers, dat is wat we hiermee doen. Dat komt ook uit alle projecties voor. Daarom doe ik dit. Dan of ik bereid ben mij ervoor in te zetten om de loopafstand zo klein mogelijk te houden. Ja, ook. Ik heb het net al beantwoord over Delfshaven, hoe we dat daar inzetten, onder andere door de buslijn die DENK heeft voorgesteld. We zorgen dat het OV nog dichterbij is dan in dat plan van de MRDH zit. Dan of ik mij ga inzetten dat het mogelijk is om binnen vijftien minuten te voet of te fiets te komen. Ja kijk, ik kan niet garanderen dat je binnen vijftien minuten van de Tweede Maasvlakte op de Coolsingel staat met de tram of enig openbaar vervoer dan ook.

Met een hyperloop wellicht ooit hè, maar dat is nog te veel toekomstmuziek. Wij proberen natuurlijk zo snel mogelijk mensen van het ene punt naar het andere punt te vervoeren. Dat zit ook in de essentie van dit plan, dus ik ben blij dat ook die gedachte in ieder geval ondersteund wordt. Dat is inderdaad waar heel veel van deze maatregelen op zien. Hetzelfde geldt voor vervoersarmoede, of ik dat wil meenemen naar de MRDH. Uiteraard. Dit ziet ook op meer rijden met de tram, minder lang hoeven te wachten op de tram, een betrouwbare tram. De heer Moti had het over oma Gerritsen en over Omar. Nou, oma Gerritsen hoeft straks niet twintig minuten te wachten op een tram op heel veel tracés, vooral op Zuid, maar acht minuten. Dat doen wij onder andere voor oma Gerritsen en die vindt dat fijn, heeft ze me laten weten. Dan de tramrails overal laten liggen. Dat doen we bewust niet. Daar hebben we het net uitgebreid over gehad. Dan de vraag van 50PLUS over het informeren van de raad over het plan als voorzitter van de BCVA, de Bestuurscommissie Vervoersautoriteit. Het Contourenplan hebben we al heel lang geleden besproken. Het is al een paar keer terug geweest in de raad, dus ook het democratische proces hier heeft wel degelijk plaatsgevonden.

Of er een bus komt op de Nieuwe Binnenweg? Ja, dat hebben we ook als voorwaarde nu in de brief gezet naar aanleiding van de vragen van DENK in de commissievergadering. Dan is er gesproken met de MRDH. Hoho, zo makkelijk kom je er niet van af. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter, u zegt dus nu heel makkelijk: op de Nieuwe Binnenweg, dat staat in onze brief, dus die komt er. Maar dat zegt u niet over de rechtstreekse bus van Hillegersberg. Dus daar wil ik dan wel even duidelijkheid over. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, die komt er dan ook. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Die komt er dan ook? De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, dat is de voorwaarde. Of het gebeurt niet, of die komt er. Dat is ons standpunt. Het is het een of het ander. Ja? Dus dat is daarover ook. Dan de niveautoegankelijkheid metro. Een vraag van D66, niet wachten tot het in het plan komt, over die prestatienormen, maar gelijk doen. Dat vind ik een terecht punt voorzitter. Ik ga dat snel aankaarten bij de RET, over de toegankelijkheid en het niveau schoon, onder andere van de liften in de metro’s, dus dat wil ik toezeggen. Dan tot slot de vraag van D66, als de trams verdwijnen, komen hier dan comfortabele nieuwe bussen voor terug? Nou ja goed, de RET gaat natuurlijk zelf over zijn eigen materieel, maar dat zal ik bij hen

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

648

aankaarten, dus dat zal ik dan op die manier doen. Dat zijn alle vragen, ik ben er bijna van buiten adem voorzitter. Dan hebben we nog een stuk of 37 moties die ik van antwoord ga voorzien. O, de vraag aan de heer Kasmi natuurlijk, excuus. De VOORZITTER. Wethouder Kasmi. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja, dank voorzitter. Eén vraag die een link heeft met het onderwijs, dus die neem ik voor mijn rekening. De vraag kwam van de heer Biljoen van de fractie van GroenLinks met betrekking tot de bereikbaarheid van scholen. U vraagt hoeveel scholieren en studenten hierin benadeeld zouden worden en of ik bereid ben hierin eventueel te faciliteren. Nu is al door collega Karremans gezegd dat er natuurlijk naar de OVdekking in zijn geheel wordt gekeken, daar waar er trams verdwijnen wordt natuurlijk ook gezocht naar alternatieven. De bus is bijvoorbeeld een alternatief. Ik ga er dus van uit dat er straks een goed dekkend netwerk is. Vooralsnog hebben wij, zult u begrijpen, geen signalen gehad vanuit het onderwijs dat dit een probleem zou moeten opleveren. Desalniettemin houd ik mijn oren natuurlijk de komende tijd open, want ik spreek zoals u weet de onderwijsbesturen heel regelmatig, ik spreek ze allemaal. En als daar signalen binnenkomen dan gaan we daarmee aan de slag. Dat kunt u van mij verwachten. We houden dus ook gewoon een vinger aan de pols. De VOORZITTER. Dan de moties.

De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, zou ik dan de wethouder mogen vragen om eigenlijk een actieve rol hierin te nemen en de onderwijsinstellingen erop te wijzen, mocht dit plan erdoorheen komen, dat deze wijzigingen eraan komen. Dus dat je hen op een actieve manier benadert. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Volgens mij is onderdeel van dit hele plan, maar ik kijk ook naar de heer Karremans, dat hier sowieso actief over wordt gecommuniceerd. Het gaat om nogal wat, ik bedoel, er worden dadelijk natuurlijk ook trams verwijderd. Er komt een alternatief. En daar wordt gewoon netjes over gecommuniceerd naar de Rotterdammers, dus dat is onderdeel van de aanpak. En als dat niet zo is, dan corrigeert wethouder Karremans mij hier wel op, maar daar ga ik gewoon van uit. De VOORZITTER. Helder. Dan de moties wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, ik moet wat rechtzetten want ik kreeg een appje van raadslid de heer De Haan. Ik had het over één à twee supermarkten op de Nieuwe Binnenweg, het zijn er zes, waaronder een Ekoplaza, zeg ik tegen de heer Biljoen en een dark store van de Getir. Ik weet niet wie ik daarvoor moet aanspreken, maar ik begreep dat die er ook is. Dat zou dan nummer zeven zijn, maar die tellen we voor het gemak even niet mee. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dank u wel voor die correctie. Dan de moties.

ꞌDelfshaven weer op het juiste spoorꞌ. Er zijn veel moties met een kwinkslag in de titel naar het onderwerp. Dit is er eentje van. We hebben het hier al heel vaak over gehad. Wat is er? De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, ik heb nog op één vraag echt geen antwoord gehad. Ik denk, dat doe ik maar meteen even. Dat is de vraag over de toegankelijkheid van de liften en

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

649

hoe we daarmee omgaan, zodat dat echt ruim voordat er iets veranderd wordt, gewoon echt significant verbetert. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, als we de VAR daar even voor inschakelen, dan heb ik die beantwoord toen u in gesprek was met de heer Becker. Maar om het even te herhalen, ik heb inderdaad gezegd: een heel goed punt, dat ga ik doen. Want ik vind ook dat we daar niet op moeten wachten, dus ik ga bij wijze van spreken morgen even een briefje naar de RET sturen hierover. Dat is een toezegging. De VOORZITTER. Mijnheer Becker krijgt geel. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). We zitten al in voetbalsferen voor vanavond merk ik, maar we hebben nog 37 moties te gaan, dus daar zijn we nog niet. Dan ꞌDelfshaven weer op het juiste spoorꞌ. We hebben het hier heel vaak over gehad. Het is een kroonjuweel van de SP, dat mogen we inmiddels wel zeggen, maar die ga ik ontraden. Dan de motie van de VVD, dat is geloof ik motie 6, ꞌGeef mensen een innovatief alternatiefꞌ. Die kan ik omarmen, maar ik zeg daar wel bij dat de RET… dit zeg ik wel tegen de heer Becker. De VOORZITTER. Zo dadelijk gaan we naar rood mijnheer Becker. U wordt weer aangesproken. De heer COŞKUN (sp). Even van de orde voorzitter. De wethouder gaat van 1 naar 6, maar slaat hij bewust 2, 3, 4 en 5 over? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) De VOORZITTER. Ik denk dat dat gewoon zo meteen wel aan bod komt.

Even opletten. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Dan de motie van de VVD, ꞌGeef mensen een innovatief alternatiefꞌ. Dat zeg ik tegen de heer Becker. Die kan ik omarmen, maar ik zeg er wel bij dat wij zelf niet dat materiaal inkopen, dus dan moeten wij dat verzoeken aan de RET, maar dat wil ik best doen. Dus die kan ik omarmen. Dan ꞌDe Nieuwe Binnenweg gers groenerꞌ. Ik heb net al wel iets gezegd over de noodzaak van klimaatadaptieve maatregelen en groen is zoals u weet daar het beste middel voor, werkt als een natuurlijke vaporizer. Nou, ik ga niet dat hele klimaatadaptatiebeleid hier vertellen. Dat had ik wel kunnen doen, dat ga ik niet doen, maar in die lijn is het wel een goede motie en kan ik die omarmen. Dat was motie 7. Dan motie 8, ꞌWethouder stemt tegen rampzalig tramplanꞌ. Nou, dat staat haaks op onze collegereactie, dus die ga ik ontraden. Dat is motie 8. Motie 9 van Leefbaar Rotterdam, VVD en DENK ꞌVoor een leefbaar Groene Hilledijk voor bewoners en ondernemersꞌ. Die vraagt het college alle signalen serieus te nemen en tijdswinst niet als meest zwaarwegend argument mee te nemen in de beslissing. Ik ben ook met collega Simons op de Groene Hilledijk bij ondernemers geweest. Ik heb dat zelf ook van ze gehoord. Ik snap het punt en die motie wil ik ook omarmen, dus die motie met die strekking. Dan de motie ꞌDoor de shredderꞌ.

Nou, wat zal ik daar eens mee doen? Nou, ik denk dat ik gewoon ga verwijzen naar het debat en met die reden, die argumentatie ga ontraden. Dan de motie ꞌNiet over ons, niet namens ons, maar met onsꞌ. Daar zijn ook vragen over gesteld, over de vertegenwoordiging in de raad. Die ga ik om die reden ook ontraden. Dat is motie 14. Dan ga ik nu naar motie 13. Ja, het is een beetje een rommeltje. ꞌRendabel OV is geen goed OVꞌ. Nou, over rendabiliteit heb ik net wat gezegd. Die ga ik ook ontraden. Dan motie 12, ꞌMultimodaal mobiliteitshub en verkeersknooppuntꞌ. Het staat wel heel absoluut in het dictum. We kunnen best kijken naar de mogelijkheden, maar zo absoluut durf ik hem nog niet aan, dus die ga ik ook ontraden. Dan motie 11, ik doe het precies in de verkeerde volgorde, ꞌHoor mij, zie mij, praat met mijꞌ. Dat is hetzelfde wat ik net gezegd heb, die ontraad ik ook. Dat zijn die moties. Dan motie 15, ꞌTram 8 en 4, hou ze hier!ꞌ Dat rijmt, maar ik ga hem ontraden.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

650

Dan motie 16, ꞌBehoud tram 20: de directe verbinding van Lombardijen naar het centrumꞌ. Die ga ik ook ontraden. We kiezen er juist voor om de capaciteit in te zetten op andere lijnen, waar meer vraag naar is. Dan ꞌInvesteer in tram 2, investeer in Zuidꞌ. Nou, we zijn het inderdaad eens over dat onderzoek. Kijk, we kunnen dat niet zomaar zonder onderzoek nu even gaan aanleggen. De heer Moti weet ook hoe dat soort processen gaan. Vandaar dat we echt wel vragen om dat onderzoek. Dat vinden we echt belangrijk. Maar dat is echt de eerste stap in zo’n proces. Dus qua strekking zijn we het best wel met elkaar eens, maar we moeten dat eerst even goed onderzoeken dus ik ga hem wel ontraden omdat het er zo absoluut in staat. Wat zei u? Het derde dictum, ja, dus dat is al gelijk budget vrij te maken, maar dat gaan we niet doen op zo’n manier. Ik weet ook niet of dat op die manier kan. Dan motie 18, ꞌVoorrang voor de tramꞌ. Ja, ik wil toch een compliment aan de ChristenUnie maken voorzitter. Want twee excellente moties, al zeg ik het zelf. Het zijn zeker geen slappe moties, het zijn heel goede moties. Het past bij de versnellingsambitie en dat is best een vergaande motie, maar die wil ik wel omarmen. Dat is ook om die VRI’s daarop in te stellen op die manier, om daar serieus naar te kijken. Dus die ga ik omarmen.

En dan ook motie 19, dat gaat erover om als aanvullend aandachtspunt aan de MRDH mee te geven om bij de keuze voor nieuw materieel expliciet de mogelijkheden van lage vloertrams op soepele draaistellen te overwegen. Die gaat ook op het wensenlijstje van nieuw materieel, dus daar wil ik hem inderdaad opzetten, dus die ga ik omarmen. Dan de motie van GroenLinks ꞌEen duidelijk geluid: schrijf een referendum uitꞌ. Je had ook kunnen kiezen: stem voor de tram. Het is natuurlijk een beetje wat voor titel je kiest. Maar die ga ik niet omarmen, die ga ik ontraden. Want het is onmogelijk om dit tot een ja-neevraag terug te brengen. Dan de motie van DENK, omarmen, alternatieve busverbinding Delfshaven en Spangen. Ja, dat wordt de Eleca-buslijn. Daar hebben we het al uitgebreid met elkaar over gehad. Die kan ik inderdaad omarmen. Dan ꞌParticiperen moet je kunnen garanderenꞌ. Ik ben het helemaal eens met het dictum, ook over vervolgplannen. Dat willen de ondernemers en bewoners ook heel graag. Die willen graag meedenken, dus daar ben ik het van harte mee eens, dus die kan ik omarmen. Dan ꞌVervoersarmoede, daar moet je je voor behoedenꞌ. Helemaal eens. Wij staan als Rotterdam toch ook echt bovenaan wat we daartegen doen, wil ik tegen de raad zeggen. Op initiatief van DENK is hier gratis OV voor kinderen tot 12 jaar geïnitieerd. Nou, daar kijken heel veel gemeenten heel jaloers naar.

En ook gratis OV voor ouderen is er uiteraard natuurlijk. En er is ook nog AOW- en jeugdtegoed dat je voor OV kan inzetten. Dus wij doen superveel, juist omdat we het heel belangrijk vinden, dus die kan ik inderdaad omarmen. Dan de motie van het CDA over duidelijke garanties over de inpasbaarheid van voertuigen in de stad. Dat verzoekt het college dat te doen. Ja, dat kan ik enkel en alleen bij de RET neerleggen. Die garantie kan ik u wel geven, dus met die argumentatie kan ik hem wel omarmen. Die gaat ook op het wensenlijstje, waar ook punten van de VVD en de ChristenUnie op stonden. Dan heb ik de motie ꞌLijntje 10ꞌ, van Stichting RoMeO. Eigenlijk bijna niet genoemd, wel belangrijk. Ze hebben ook een brief naar mij gestuurd. Ik ga met ze praten, want ik vind Stichting RoMeO wel heel belangrijk. Ze doen ontzettend goed werk. Die runnen die tent ook echt waanzinnig goed. Ik snap hun zorgen ook. Om die reden heb ik ook gezegd: nou ja, voorlopig blijft het spoor bij de Erasmusbrug liggen, want daar hebben we geen nieuwe herinrichtingsplannen op de korte termijn, dus daar kunnen ze gewoon overheen blijven rijden. Dus waar wel de dienst weggaat met lijn 7, daar kunnen zij dan wel nog steeds naartoe. Dat is voor hen natuurlijk wel een belangrijk punt, bij de Spido en de Erasmusbrug.

Dus dat zeg ik daar wel bij, maar we kunnen natuurlijk niet enkel spoor in stand houden voor lijn 10, een museumtram. Dat zal de heer Segers-Hoogendoorn ook wel begrijpen, dus om die reden moet ik hem ontraden. Dan heb ik een hele hoop, ik noem het even de haarmodemoties van het CDA. Er zit heel veel knippen in. Die ga ik als pakket maar even ontraden, want die gaan allemaal in tegen wat wij juist voorstellen. Om die reden verwijs ik gewoon naar de collegebrief. Dan kom ik bij de moties van 50PLUS. Motie 31, ꞌMaak de tramlijnen toegankelijk voor ouderen en mindervalidenꞌ. Ja, die kan ik omarmen

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

651

voorzitter. Ik ben het daarin van harte eens met mevrouw Verkoelen. Dan motie 32, om tramlijn 4 ook op de Nieuwe Binnenweg te behouden. Daar hebben we het al eerder over gehad. Die ga ik ontraden omwille van onder andere de verkeersveiligheid. Maar mevrouw Verkoelen wil daar nog iets over zeggen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat vroeg ik namelijk niet, ik vraag om er gemeentelijk cultureel erfgoed van te maken. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Het dictum begint met: de gehele tramlijn 4 van 10,6 kilometer te behouden en vervolgens cultureel erfgoed. Maar goed, we willen hem juist niet behouden, dus ook geen cultureel erfgoed ervan maken. Maar voor de volledigheid wil ik dat er wel even bij zeggen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Als ik hem wijzig in alleen cultureel erfgoed, gaat u dan wel akkoord? De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Nee. Dan ꞌDe MRDH is volledig ontspoordꞌ. Ook een leuke woordspeling, motie 33, maar die ga ik ook ontraden. Dan motie ꞌTijd voor verkeersveiligheidꞌ Hillegersberg, motie 34 van D66, te onderzoeken wat er bij de herinrichting van de Straatweg mogelijk is qua verkeersmaatregelen om de Straatweg veiliger te maken voor iedere weggebruiker. Die wil ik omarmen. Dan motie 35 over verkeersveiligheid in Kralingen, een vergelijkbare motie maar dan over de Oostzeedijk, en die wil ik ook omarmen.

Voorzitter, en dat zijn alle moties. Dan weet ik alleen niet welke ik gemist heb. Volgens mij heb ik ze allemaal gehad. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, ik ben net al in technische tijd tien seconden kwijtgeraakt omdat ik vroeg naar motie 2, 3, 4 en 5, dus die tien seconden wil ik terug, dat is één ding. En het tweede ding is dat de wethouder nog steeds antwoord moet geven op motie 2, 3, 4 en 5. De VOORZITTER. Wij gaan zoeken. De heer COŞKUN (sp). Ja, dat zijn de belangrijkste. Je kan ook gewoon zeggen: ik omarm ze, want ze zijn van die zeer consequente SP. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja, ꞌOnderzoek vervoersarmoede Rotterdamꞌ. Excuus voorzitter, hier heb ik ze. Ja, die moet ik ontraden, want die veronderstelt dat de vervoersarmoede komt door het PTT, daar ben ik het ook niet mee eens. ꞌMeetbare normen voor toegankelijkheid metro en busꞌ is overbodig, want dat zit precies in de brief, dus ontraden. ꞌThuiswedstrijd in Spangenꞌ gaat tegen het collegestandpunt in, dus die ga ik ontraden. ꞌAantrekkelijke OV-verbinding voor de Nieuwe Binnenwegꞌ gaat ook in tegen het collegestandpunt, dus die ga ik ook ontraden. Dan heb ik ze volgens mij allemaal gehad. De VOORZITTER.

Voordat ik u ga vragen of u een tweede termijn wenst of dat misschien het debat op dit punt misschien ietsjes later kan worden hervat, in verband met het mogelijk herschrijven van moties van de zijde van D66, wil ik u even van de orde meegeven dat

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

652

wethouder Achbar echt wel dringend naar Den Haag moet en zijn onderwerp is nu aanstaande, 7.1. Dus met de instemming van de raad zou ik u willen vragen om ꞌHerdenkingsjaar slavernijverleden 2023ꞌ als laatste onderwerp op de agenda te houden, zodat hij dan het gesprek kan doen en dan snel weer terug deze kant op kan komen. Als dat op uw instemming kan rekenen, dan doen we dat als laatste onderwerp vandaag, voor de stemmingen. Ik kijk de raad rond. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Kunnen we een beetje een inschatting maken op welk tijdstip dat zou zijn? De VOORZITTER. Wethouder Achbar verwacht om 17.30 uur terug te kunnen zijn. De heer COŞKUN (sp). 17.30 uur. De VOORZITTER. 17.30 uur. Dat is een beetje passen en meten, maar we hebben zoveel belangen tegelijk te dienen. Goed, dan doen we dat zo? Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Wat voor een gesprek had de wethouder ook alweer in Den Haag? De VOORZITTER. Een gesprek met de Commissaris van de Koning. De heer BECKER (vvd). Zou ik een korte schorsing kunnen aanvragen voor de tweede termijn, gezien de beantwoording van de wethouder? De VOORZITTER. Gezien de tijd zou ik u willen vragen om niet te schorsen op dit punt maar gewoon door te gaan met de agenda. We gaan door en dan plakken we een eventuele tweede termijn onmiddellijk erachteraan. Snapt u wat ik zeg of niet? De heer BECKER (vvd).

Na het volgende agendapunt bedoelt u? De VOORZITTER. We zouden nu gewoon 5.4 kunnen doen en dan heeft u de tijd om met elkaar te overleggen en moties aan te passen. Dan kunnen we de tijd nuttig gebruiken, want in een schorsing gebruiken we de tijd niet nuttig. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Zullen we het zo doen? De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, nog even een technisch vraagje voordat we dit punt even afsluiten. Het gaat over motie 13, ꞌRendabel OV is geen goed OVꞌ. De wethouder ging er heel snel overheen en hij bleef stilstaan bij de titel over rendabel OV. Maar in de motie wordt verzocht aan het college om de bezettingsgraad dus niet toe te passen op de buslijnen. U noemde net naar de partij DENK die bus. Dat werd ook in de commissie aangehaald. Ik hoorde dat mevrouw Van Wifferen daar ook bezwaren tegen had, maar daar was de wethouder heel snel overheen gegaan. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KARREMANS (vvd) (wethouder). Ja voorzitter, ik vind bezettingsgraad altijd relevant, ik wil niet met lege bussen rijden. Heel simpel. Het is nooit het enige argument, maar het helemaal schrappen uit een afwegingskader, daar ben ik het volstrekt niet mee eens. Dus daar heeft u wat meer argumentatie bij het ontraden van die motie.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

653

De VOORZITTER. Ja? Akkoord. Dan schorsen we dit punt. Dan kunnen degenen die nog met elkaar willen overleggen daar gebruik van maken. En dan heb ik het voorstel om vast door te gaan met 5.4. Mevrouw Vlieger. Mevrouw VLIEGER (gl). Even inderdaad van de orde. Het was dus niet mogelijk om nu het onderwerp van wethouder Achbar te doen? De VOORZITTER. Nee, want hij moet nu weg. Mevrouw VLIEGER (gl). Hij moet nu weg. Goed, dan wel van de orde. Wel ontzettend vervelend dat het weer een raadsvergadering is waar wethouders afspraken hebben en wethouders weg moeten. De burgemeester moet ook weg. Het is wel ontzettend vervelend voor ons. De VOORZITTER. Waarvan akte. Wij moeten zoveel belangen tegelijk dienen en voor zover wethouders af en toe afspraken elders moeten hebben, hebben we dat niet altijd in de hand wanneer dat zou kunnen. Dus je bent ook afhankelijk van de agenda’s van anderen. Maar dit punt heeft veel tijd in beslag genomen, dus het is niet anders. TWEEMINUTENDEBATTEN 5.4

Het voorstel tot vaststelling van de nota van uitgangspunten voor de ontwikkeling van de locatie Katshoek-Schoterboshof

De VOORZITTER. Mag ik om rust in de raadzaal vragen? We gaan naar agendapunt 5.4, de wethouder is er. Een tweeminutendebat over het voorstel tot vaststelling van de nota van uitgangspunten voor de ontwikkeling van de locatie Katshoek-Schoterboshof. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dank u wel. Als de nota van uitgangspunten wordt vastgesteld is dat hét moment om inhoudelijke richtingen mee te geven aan het college, omdat dan nog niet alles in afspraken vastgeklonken is met ontwikkelaars. Nu staat de nota van uitgangspunten voor de locatie Katshoek-Schoterboshof op de agenda. Daar worden 245 woningen plus 135 woningen mogelijk gemaakt en daarvan is geen enkele woning in het sociale segment voorzien. Wij vinden dat een gemiste kans. Wij vinden gezien de wooncrisis en de vele Rotterdammers die aangewezen zijn op woningen in het sociale segment, dat wij hier een kans laten liggen. Ook gezien het feit dat de bouwproductie van sociale woningen vorig jaar bleef steken op 10% en daarmee het beoogde target van het college niet gehaald wordt. Wij denken dat dit dus een moment is om aan te geven: kun je niet ernaar streven om ook in die gebiedsontwikkeling 10% sociaal toe te voegen? Daarvoor willen wij graag een motie indienen. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Meer urgentie voor toevoegen sociale woningbouw ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van agendapunt 5.4 het voorstel tot vaststelling van de nota van uitgangspunten voor de ontwikkeling van de locatie Katshoek-Schoterboshof; constaterende dat:

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

654

- met de nota van uitgangspunten Katshoek-Schoterboshof tezamen 245 plus 105 à 135 woningen mogelijk worden gemaakt; - geen woningen in het sociale segment worden toegevoegd; overwegende dat: - de wooncrisis door Rotterdammers die aangewezen zijn op woningen in het sociale segment enorm gevoeld wordt; - de bouwproductie van sociale woningen vorig jaar bleef steken op 10% in het sociale segment; - daarmee fors minder sociale woningen zijn gestart dan dit college met het eigen target van 20% sociale woningen beoogt; verzoekt het college: - het realiseren van minimaal 10% sociale huurwoningen te hanteren als uitgangspunt in het project Katshoek-Schoterboshof en de NvU daarop aan te passen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. A. Kockelkoren, T.J. Vonk en G.J. Engberts De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Wenst iemand anders het woord bij dit agendapunt? Ja, toch? De heer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Dank u wel voorzitter. Leefbaar Rotterdam is blij met het grote aandeel middenhuur dat in deze nota van uitgangspunten wordt toegevoegd. Daarnaast begrijpen we het argument om in dit plot geen sociale woningen bij te bouwen, aangezien deze buurt al veel sociale woningen bevat. We maken ons echter wel zorgen over het percentage van 10% sociale woningen dat vorig jaar is gerealiseerd.

Kan de wethouder misschien aangeven hoe de achterblijvende bouw in dit segment ingehaald kan worden? Met het argument dat in deze wijk al veel sociale woningen aanwezig zijn, wordt aangegeven dat we hiermee de wijk voor iedereen willen maken. Leefbaar Rotterdam is van mening dat dan daadwerkelijk ook iedere wijk voor iedereen moet zijn. Daarom dienen wij de motie in ꞌWijken voor iedereen is alle wijken voor iedereenꞌ, om ervoor te zorgen dat alle wijken in Rotterdam deze benadering krijgen. Dus dat in wijken met veel woningen in het dure en topsegment meer ingezet wordt op het toevoegen van woningen in het sociale en middensegment. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Verhoef heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Wijken voor iedereen is alle wijken voor iedereen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 13 april 2023 ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de nota van uitgangspunten voor de ontwikkeling van de locatie Katshoek-Schoterboshof; constaterende dat: - in de genoemde nota van uitgangspunten wordt afgeweken van de segmentatie zoals afgesproken in het coalitieakkoord Eén Stad;

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

655

- het argument hiervoor is: Er zijn momenteel al bovengemiddeld veel woningen in de sociale categorie in de Agniesebuurt en het college meer differentiatie toe wil voegen om ervoor te zorgen dat de wijk voor iedereen wordt; - in het eerder gepubliceerde ambitiedocument De Kaai in de wijk Feijenoord met dezelfde argumenten werd afgeweken van de in het coalitieakkoord Eén Stad afgesproken segmentatie; - de bouwproductie in het sociale segment in 2022 op slechts 10% is blijven steken; overwegende dat: - Leefbaar Rotterdam van mening is dat, als het college alle wijken voor iedereen wil maken, de differentiatie in de woningsegmentatie in alle Rotterdamse wijken ook sociale en middenwoningen moeten bevatten; verzoekt het college: - zich maximaal in te spannen om in toekomstige planvorming, meer woningen in het sociale- en middensegment toe te voegen in wijken waar het aantal woningen in het dure en topsegment al hoog is en zo beter eraan bij te dragen dat wijken voor iedereen ook echt alle wijken voor iedereen worden; - hierover afspraken te maken met de betrokken partijen en deze op te nemen in het aangekondigde 'Doorbouwakkoord'; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. M. Verhoef De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, dank u wel.

Een vraag aan de heer Verhoef naar aanleiding van zijn inbreng. Ik steun eigenlijk het verhaal en de motie. Ik heb de motie niet van tevoren gezien, maar ik denk dat ik hem graag mee zou willen tekenen als dat klopt met het verhaal dat u vertelt. Bent u het niet met ons eens dat het dan ook goed is om nu vast te beginnen, in dit project? De VOORZITTER. Mijnheer Verhoef. De heer VERHOEF (lr). Nou, we hebben eerder ook het ambitiedocument gezien voor De Kaai, het oude Unileverfabrieksterrein. Daarin is ook specifiek gekozen om minder sociaal bij te bouwen, omdat die hele wijk Feijenoord al eigenlijk heel veel sociaal heeft. Ik heb begrepen uit het voorstel dat in dit geval bij de Schoterboshof de omringende buurt al 75% sociale woningen heeft. Als je toch naar een differentiatie wilt in de wijken, zul je toch maatwerk moeten leveren en ik denk dat dat in dit geval gebeurt. De VOORZITTER. Ja? Andere sprekers? Wethouder Zeegers. U heeft de moties? Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. En inderdaad goed dat we toch nog even stilstaan bij de nota van uitgangspunten voor Katshoek en Schoterboshof. Ik denk dat het een mooi project gaat worden. Het werken met zo’n ambitiedocument is eigenlijk de werkwijze waar we steeds meer naartoe willen, zodat u als raad ook weet wat zoal de plannen zijn waar we mee bezig zijn.

Dat moet nog allemaal verder uitgewerkt worden en dat komt nog allemaal in een nadere uitwerking natuurlijk uw kant op. Maar dan

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

656

ziet u in ieder geval wel waar we mee bezig zijn. Het is een voorbode voor hoe ik graag de komende tijd verder wil werken in de ruimtelijke ordeningsplannen die wij allemaal maken. Tegelijkertijd is dat natuurlijk ook een mooi moment om uw wensen hierover nog kenbaar te maken en doet u dat nu. Om in te gaan op de motie van GroenLinks en anderen, ꞌMeer urgentie toevoegen sociale woningbouwꞌ, moet ik inderdaad zeggen wat al eerder is gemeld dat in deze wijk al zo’n 80% sociale huur is en dat wij het ook belangrijk vinden om de diversiteit in wijken ook hier te realiseren. Dus in dit programma, en dan moet ik even mijn aantekeningen erbij halen, gaan wij dus 60% middensegment toevoegen. 60% betaalbaar middensegment. Dus dat is ontzettend belangrijk ook voor mensen uit de wijk die dan hier ook hun huis kunnen vinden. Dus het is wat ons betreft een heel mooi programma dat daar wordt gerealiseerd, los van de kwaliteit van de plannen zelf, ook de segmentering. We denken dat we echt iets toevoegen aan deze wijk en wij kennen dat ook uit geluiden uit de buurt, dat dat ook wel op draagvlak kan rekenen. De VOORZITTER. Een ogenblikje graag. Mevrouw De Jong, ik zag u staan. Mevrouw DE JONG (bij1). Ik kom uit de buurt, dus ik weet inderdaad hoeveel sociale woningen we in die buurten hebben. We hebben natuurlijk in de laatste vijftien jaar ook flink gesloopt.

Dat ze er nu zitten betekent niet dat ze er blijven. Zijn er ook garanties dat er ook het level aan sociale woningen dan wel blijft? Dat er niet straks projecten kunnen komen die vervolgens hetgeen dat we nu gebruiken als een soort standaard, we hebben genoeg sociale woningen, omlaag brengt. Want dan krijg je alsnog scheefgroei. Dus ik ben wel benieuwd of daar garanties voor zijn of zo. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dat kan ik zo op voorhand niet zeggen. Ik ken nu niet plannen die daarvoor zijn. Het is natuurlijk wel zo dat de Almondestraat nog wel gesloopt moet worden. Die staat er nog en die is nu leeg, dus die Almondestraat gaat gesloopt worden. We gaan natuurlijk met het ZOHO-project verder. Daar gaan we ook weer extra sociaal toevoegen. Dus ons beleid is om de hoeveelheid sociale woningen over de stad breed constant te houden. We hebben dus geen bedoeling om die voorraad in z’n totaliteit te verminderen, maar per plotniveau kan het net eventjes een beetje anders zijn. Wat in dit geval gebeurt, is dat er puur woningen worden toegevoegd. In dit verhaal wordt er niet gesloopt, maar echt woningen toegevoegd. En die zijn dus allemaal in het middensegment. Daarmee verandert natuurlijk het percentage sociaal sowieso, omdat er meer woningen komen die niet sociaal zijn. Dus dat is het antwoord dat ik hier nu op kan geven.

De motie van Leefbaar Rotterdam. U geeft aan, als het diversiteit is in alle wijken, dan geldt dat ook om in dure wijken wat meer sociale woningen te realiseren en u verwijst ook naar het doorbouwakkoord waar ik mee bezig ben. U vraagt ook: hoe gaat u nu ervoor zorgen dat ook inderdaad die sociale woningbouw wel geïntensiveerd wordt, omdat we vorig jaar maar 10% hebben gerealiseerd in de bouw? Zoals u weet ben ik bezig met zo’n doorbouwakkoord, dat gaat over alle segmenten, in ieder geval vooral de betaalbare, midden en sociaal. En daar ben ik ook met de corporaties in overleg hoe we zoveel mogelijk projecten nog naar voren kunnen trekken. Echt harde afspraken maken over deadlines, wat is ervoor nodig om het te realiseren. En ik neem ook graag die gedachte op om die diversiteit in alle wijken, dus ook in wijken waar nog een heel laag percentage sociaal is, om te kijken hoe we dat ook in dit doorbouwakkoord kunnen verhogen. Dus dit kan ik onder..., ik zeg nooit meer omarmen, maar dit is oordeel raad.

raadsvergadering van 13 april 2023

Notulen pagina

657

7.2

Het voorstel tot vaststelling van het beleidskader ꞌVerstrekking openbare en geheime informatie aan de raad 2023ꞌ

De VOORZITTER. Dan gaan we naar het volgende tweeminutendebat. Dat is voor uw voorzitter als portefeuillehouder. Mag ik mevrouw Kockelkoren vragen om de voorzittershamer vast te houden? Agendapunt 7.2, het voorstel tot vaststelling van het beleidskader ꞌVerstrekking openbare en geheime informatie aan de raad 2023ꞌ. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Goed, dan gaan we verder met het voorstel tot vaststelling van het beleidskader ꞌVerstrekking openbare en geheime informatie aan de raad 2023ꞌ, agendapunt 7.2. Als eerste op mijn lijstje om het woord te voeren staat mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd). Ja voorzitter, dank u wel. Ik kan heel kort zijn. Mijn bijdrage is namelijk geheim, dus dat was het dan voor dezen. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dat schiet lekker op zo. Dan is de volgende woordvoerder de heer Roskam. De heer Roskam ziet af van een inbreng. Mevrouw Bokhove ziet daar ook van af. Zijn er nog andere woordvoerders die hier iets over willen zeggen? De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Ik dacht, dan doe ik het toch. Ik zat er even over te dubben, maar als alleen maar het een stukje geheim is, dan mogen er toch wel even wat woorden aan gewijd worden. Het is de tweede keer in een maand dat we het ongeveer feitelijk over onze informatiehuishouding hebben, waar we inzage over hebben.

Informatie die we bewaren voor de toekomst, informatie die we ook archiveren. En wanneer je de Archiefwet erop naslaat, bestaat geheime informatie niet. Je hebt simpelweg openbare informatie en je hebt niet-openbare informatie. En op basis van goed gemotiveerde argumenten langs heldere richtlijnen en kaders kun je informatie voor enige tijd als niet-openbaar verklaren. Maar uiteindelijk dienen we, zeker ook als raadsleden, altijd dat openbare belang, om nog maar eens met de oude Thorbecke te spreken, openbaarheid is de grote algemene school van politieke opvoeding. Oftewel, in een democratie geldt dat openbaarheid een vanzelfsprekende norm voor goed openbaar bestuur is. En het is goed openbaar bestuur om naar die norm te leven. Dat is volgens mij de essentie van dat citaat van Thorbecke. Fijn, goed en helder dat we dat kader hierover zo schetsen en straks ook waarschijnlijk gaan vaststellen. Maar nog fijner dat we in dit stuk ook rekenschap geven aan die openbaarheid en dat in de begeleidende brief wordt aangegeven dat maximale transparantie en openbaarheid van informatie de regel is. En we borgen dat geheimhouding niet langer dan noodzakelijk duurt. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Mevrouw Van Groningen. Mevrouw VAN GRONINGEN (vvd).