20231221- Notulen van de raadsvergadering van 21 december 2023

Ik wil toch graag even gezegd hebben dat de heer Biljoen wel heel makkelijk zijn conclusie trekt. Ik heb net duidelijk aangegeven waar het hele verhaal over de oeververbinding is gestart in 2018, ook de heer De Haan heeft dat aangegeven. We hebben ook duidelijk aangegeven dat er nog onderhandeld wordt over de mogelijkheden die er zijn en dat er een financiering van ruim € 800 miljoen, bijna € 900 miljoen is los gekregen bij verschillende overheidsinstanties en dan vervolgens komt er een BO- MIRT waarin staat dat we voor die brug gaan en de heer Harbers legt uit wat hij daarmee bedoelt en dat er een auto overheen moet. En dan zegt u: het is duidelijk dat er geen auto overheen moet. Dat vind ik merkwaardig. En nu ik toch de gelegenheid heb, wil ik graag nog iets tegen alle insprekers zeggen. Het is niet de Esj maar de Es, zoals het ook niet Den Bosj is maar Den Bos.

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2516

De VOORZITTER. Ik ken nog mensen die zeggen Duin Bosj dat is nog leuker. Mijnheer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter want hier zit juist het probleem. Ik hoor alleen maar VVD'ers voortdurend roepen: er moet een auto overheen, er moet een auto overheen, maar in geen enkele Kamerbrief is ook maar één woord terug te vinden dat dat een eis is. Sterker nog, uw partijgenoot Dijkstra, diende een motie in in de Tweede Kamer en die werd gewoon weggestemd. De Kamer vindt helemaal niet dat er per sé een auto over de oeververbinding moet. Kijk het maar na, de motie, in 2019 ingediend, D66 stemde tegen, PvdA stemde tegen want wij vinden helemaal niet dat er per sé een auto over die oeververbinding heen moet. Het is gewoon een VVD-mantra dat elke keer wordt herhaald en ze blijven het maar net zolang herhalen totdat iedereen erin gelooft. Dat is gewoon niet waar. De Tweede Kamer is uiteindelijk de baas en die heeft duidelijk door het wegstemmen van die motie gezegd: het is helemaal geen harde voorwaarde. Het feit dat de minister dat alleen maar op TV Rijnmond durft te zeggen en in geen enkele brief durft te schrijven, zegt volgens mij genoeg, zeg ik ook richting onze democratische vrienden van D66. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Ja even reagerend op de heer Moti.

Het is niet een VVDfeestje want ook Leefbaar Rotterdam wil heel graag een auto er over. De heer MOTI (pvda). Oké voorzitter, dan moet ik mezelf corrigeren, het is een rechts feestje. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja voorzitter ik snap dit wel, dit is een beetje D66 in een hoek zetten van: jullie zijn erin geluisd. Dat is ook wel een beetje pijnlijk. Het stond in ons verkiezingsprogramma: een metrotunnel. Ik was ook voor een metrotunnel. In het coalitieakkoord stond het ook dus dit is iets wat simpelweg op deze manier niet gelukt is. En de uitkomst van de onderhandeling is deze brug. Dat het niet in officiële stukken staat, lijkt mij voor de verre toekomst een heel goed idee. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja ik geloof inderdaad dat D66 er ingetuind is. Want als ik aan de D66-fractie vraag, als er bij u in de straat dag en nacht 24 uur per dag elke vijf seconden een auto door uw straat rijdt, vindt u die straat dan autoluw? De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja, u kunt dat wel zo zeggen, maar er komen twee rijbanen op, een de ene kant op en de andere de andere kant. Het is niet een autosnelweg.

Het is ook wel iets dat wij idealiter niet hadden gezien dat wil ik best wel toegeven, daar ga ik ook niet omheen draaien, maar er komt een mooie fietsvoorziening op, er komt een hartstikke mooie openbaar vervoer-voorziening op, er komen veel meer mensen overheen te voet en met de fiets en met het OV dan met de auto. Het wordt een prachtige brug voor onze nieuwe stad. Wat u wilt doen, is dit prachtige resultaat dat binnen is gehaald voor Rotterdam wegzetten als een soort van dat wij dit hebben verloren vanwege dat er ook auto's overheen gaan. Die auto's die kunnen er best even overheen gaan dat kan je in de toekomst ook weer veranderen maar op dit moment denk ik dat het een heel mooi onderhandelingsresultaat is voor Rotterdam. Een tijd geleden toen ik nog probeerde te lobbyen voor die metrotunnel, toen kreeg ik vooral te horen: Rotterdam krijgt helemaal niets. Wij zijn uiteindelijk toch heel blij dat deze mooie oeververbinding er gaat komen. De heer MOTI (pvda). Een heel mooi antwoord maar geen antwoord op mijn vraag. Mijn vraag was heel concreet: als er elke vijf seconden een auto door uw straat rijdt, is uw straat dan autoluw? Ik denk dat niemand dat zal vinden. Elke vijf seconden, dag en nacht, een auto dat is niet autoluw. En dat gaat wel gebeuren op die brug. Dus u bent er gewoon ingetuind als u blijft roepen dat die brug autoluw is want dat is gewoon niet zo.

De VOORZITTER. Goed. Alles is gezegd in eerste termijn. Toch nog niet mevrouw Rehim Zadeh.

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2517

Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Nee voorzitter, niet alles is gezegd want het is geen rechts feestje. DENK Rotterdam ziet ook graag die auto over die brug gaan, maar ik ben toch ook nog wel benieuwd naar hoe de PvdA hierin staat. Wilt u een auto over die brug? De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Volgens mij ben ik heel duidelijk geweest in mijn eerste termijn. Wij willen gewoon een metrotunnel en als een metrotunnel te ver weg is, dan beginnen we met een tram en dan bouwen we die later om tot een metrotunnel. Dat is door mij heel duidelijk uitgesproken, niet alleen in dit debat maar ook in de voorgaande debatten. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Dan vraag ik het nog één keer heel duidelijk: wilt u een auto over die brug want die metrotunnel, de heer Van der Velden zei het net dat gaat niet gebeuren. Dus als u nu een beslissing zou moeten maken, zou die auto dan over die brug gaan. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, wij willen geen brug nogmaals wij willen een tunnel. Ik weet niet hoe duidelijker ik het moet zeggen, wij willen geen brug. U wilt een brug, wij niet. De VOORZITTER. Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja voorzitter dan ga ik gewoon heel kinderachtig doen en het alsnog vragen. Maar als die brug er dan wel komt, wilt u dan een auto over die brug? De heer MOTI (pvda).

Als en als en als er een zeppelin en een kabelbaan in de stad zijn, als dat aan de orde is dan geven wij daar antwoord op. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Dan kan ik concluderen dat de heer Moti geen antwoord wil geven op mijn vraag. Er presenteert zich nu een prachtig moment voor Rotterdam, we kunnen met een zak geld van het rijk een prachtige brug realiseren ook voor Zuid waar u zich ook voor inzet. U heeft vorige week nota bene een actua aangevraagd voor een parkeervergunning als het gaat om een bewoner op Zuid. Ik probeer er maar een verhaal van te maken, maar I just can't. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ik zou hier toch wel eens willen bijvallen, want ik vind de PvdA op dit gebied heel erg opportunistisch. Aan de ene kant enorme strijd voeren tegen betaald parkeren en het keihard opnemen voor de automobilist, keihard tegen GroenLinks in, toch de goede vrienden en een nieuwe soort van politieke partner. Maar als het dan weer gaat over een brug waar auto's overheen gaan dan ga je weer keihard D66 aanvallen. U waait met alle winden mee. Ik vind dat niet mooi staan. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ons standpunt over betaald parkeren is volgens mij hetzelfde als in de vorige periode. Ons standpunt hier over de oeververbinding is ook hetzelfde als in de vorige periode, toen waren wij ook voor een metrotunnel.

Dus als er één partij is hier die draait, dan moet ik toch echt wel naar de fracties hier aan mijn rechterzijde wijzen. De VOORZITTER. Mevrouw Rehim Zadeh. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja ik concludeer gewoon dat de PvdA geen stelling wil nemen als het gaat om die auto over die brug. Er is nu een situatie ontstaan waarvan wij weten dat die metrotunnel er niet komt. Ik vraag u duidelijk: als die brug er komt, gaat de auto er dan wat betreft uw partij overheen. Daar geeft u geen antwoord op, dus ja. De heer MOTI (pvda). Ja maar voorzitter, dit is dus een misvatting waar ik in mijn introductie mee begon richting de heer Van Dommelen. Want ik zie nergens, niet één snippertje papier, waarop staat dat de Tweede Kamer vindt dat zij alleen maar meebetalen aan een oeververbinding als er een auto over rijdt. Noem mij één snippertje papier, leg het op mijn bureau, dan ga ik uw vraag beantwoorden. Maar dat is er niet. Het is een zelf verzonnen argument en dan gaat u maar zeggen: wij moeten maar

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2518

dat antwoord geven op dat zelfverzonnen argument. Dat ga ik gewoon niet doen. Het is ook niet nodig om een brug per sé te bouwen. Mevrouw REHIM ZADEH (denk). Ja voorzitter, het enige dat ik dan kan concluderen is dat u een prachtige kans die ontstaat voor Zuid, waar banen, waar werkgelegenheid, waar toch die zichtbare verbinding komt, en waarvan de PvdA zegt: ja dat kan ons eigenlijk vrij weinig verrotten. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter ik vraag mij toch af of mijn bijdrage net wel gehoord is. Ook op het punt van banen heb ik net wat gezegd. Als u de stukken leest dan ziet u dat er gewoon bar weinig banen op Zuid gecreëerd worden. Dat is mijn grote kritiekpunt op dit plan. Er komen niet zo heel veel banen op Zuid erbij dat is juist het probleem. De VOORZITTER. U heeft veel gezegd tegen elkaar, ook tegen mij. Ik nodig u uit voor een kleine pauze want wij zitten hier nu bijna drie uur. Het lijkt mij beter om even de benen te strekken, elkaar weer op een andere manier aan te spreken. Ik zou u graag willen terugvragen om 17.00 uur. (De vergadering is geschorst.) Heropening 6.2

Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de Omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende Gebiedsuitwerking Oostflank – vervolg

De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. Aan de orde agendapunt 6.2, het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de Omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende Gebiedsuitwerking Oostflank. In de eerste termijn van de zijde van het college, wethouder Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja, dank u wel voorzitter. Ik vind het toch een heel bijzonder moment om nu in de laatste raadsvergadering van 2023 over zo'n mooi traject met u te kunnen spreken. Ik denk dat we als college ook echt heel trots zijn op wat we aan u hebben kunnen aanbieden als plan, de herziening van de Omgevingsvisie. Een plan waarin we echt dertigduizend woningen mogelijk maken voor al die mensen, al die Rotterdammers die op zoek zijn naar een woning, waarin we daar ook een fors percentage betaalbaar in hebben, maar dat het ook een heel levendig stuk stad extra gaat worden, die verschillende wijken, alle verschillend van karakter, met elkaar gaat verbinden door groen, door groenverbindingen, recreatieve zones te maken, fietsverbindingen, maar uiteraard ook door die stadsbrug. Dus wij vinden het heel fijn dat we nu in ieder geval in dit moment staan en dat we ook volgend jaar in januari, als u ook instemt met al deze plannen, een vervolgstap kunnen zetten. Het gaat over de woonopgave, het gaat over bereikbaarheid, maar het gaat ook over een boost in de energietransitie en klimaataanpak.

Eigenlijk die hele integrale aanpak die we heel belangrijk vinden, investeringen in groen. Het is iets wat hierdoor allemaal mogelijk gemaakt wordt. Goed, ik zal niet al te veel en al te lang met de loftrompet gaan, en ingaan op uw vragen. Maar ik vond het toch belangrijk om wel even gemarkeerd te hebben dat dit wat ons betreft een historisch moment is. Er is een aantal vragen aan mij gesteld en ik heb een aantal moties. Die zal ik eerst behandelen en dan zal mijn collega de heer Karremans over de stadsbrug et cetera spreken. Ik begin even bij de eerste vragen die mijn kant op zijn gekomen van de PvdA, die vooral ook heel veel aandacht vroegen voor die economische kant van Rotterdam-Zuid en of dat voldoende mogelijk wordt gemaakt. Nou, ik denk dat we dat echt doen met dit plan. Als we kijken naar het plan van de Oostflank dan bevindt ongeveer twee derde van het plan zich op de noordoever en ongeveer een derde van het plan op de zuidoever en de banencreatie heeft ongeveer dezelfde verdeling. Dus we kijken ook echt naar die bedrijfsruimtes op beide flanken van de stad. Door de verbinding van die brug worden die banen natuurlijk ook beter bereikbaar, dus wij denken daar echt wel een boost in te kunnen geven ook in Rotterdam-Zuid.

En de Oostflank is maar een klein deel van Rotterdam-Zuid, want we zien natuurlijk ook dat we daar nog heel veel meer plannen hebben waar bedrijvigheid in voorkomt. Bijvoorbeeld de Koers op Zuid, een plan dat heel Rotterdam-Zuid betreft, waarin we ook echt die werklocaties en die bedrijfsruimten een plek geven, ook met ons Actieplan Bedrijfsruimten. Want het feit dat ik hier wat langduriger bij stilsta, is ook omdat het college ook vindt dat we voor die bedrijfsruimten echt plekken moeten maken, en dat we niet alles moeten verdichten met woningen, maar juist wonen, werken, recreëren, groen, bij elkaar. Die

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2519

goede groei behelst alles, en dus ook die banen en die werkgelegenheid, ook juist die maakindustrie. Dus daar zijn wij groot voorstander van, en wij denken hier dan dus ook echt wel aandacht aan te hebben besteed. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, wij hebben inderdaad ook gezien dat twee derde van de Oostflank aan de noordoever zit en een derde aan de zuidoever. Maar als u zegt: we willen op Zuid die economische infrastructuur versterken, zouden we toch juist ervoor moeten zorgen dat meer dan een derde van die banen op Zuid gerealiseerd worden? Maar nee, het is gewoon nagenoeg recht evenredig, sterker nog, heel veel banen die u meetelt zijn gewoon mensen die thuis werken als zzp'er. Die tellen ook mee in dat banenaantal, dus daar komen helemaal geen werklocaties. Dat is gewoon iemand die thuis achter de keukentafel wat consultancywerk of wat dan ook doet. En dat zien we dan ook op Zuid. Dus de banen die dan op Zuid worden meegeteld, is een groot deel daarvan. Dat is natuurlijk helemaal niet het versterken van de economische infrastructuur op Zuid. En bent u niet van mening… ik heb D66 ook wel eens horen roepen dat je ongelijk moet investeren om iedereen een gelijkwaardige kans te geven.

Als we constateren dat de economische infrastructuur op Zuid zwakker is dan op Noord, moet je dan niet ongelijk investeren, ook in het aantal banen op Zuid, en dus niet recht evenredig, zoals u hier betoogt? De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ik ben het met u eens dat er zeker economische structuurversterking nodig is in Rotterdam-Zuid. Ik geef aan dat daar meerdere plannen voor zijn. Een deel van het realiseren van die economische structuurversterking heeft te maken met ruimte. Dat ben ik met u eens. Er moeten ook voldoende werkplekken zijn. Maar er moeten natuurlijk ook bedrijven zijn die zich daar willen vestigen. Het is een ruimtelijke visie waar we het nu over hebben en daarin hebben we op deze manier de verdeling gemaakt. Daarbij geef ik ook aan: in Rotterdam-Zuid zijn er nog veel meer plannen die te maken hebben met bedrijfsruimtes. Dus het is niet zo dat dit het enige is wat we doen. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Nee zeker voorzitter, maar dit bepaalt wel zo meteen de ruimtelijke toekomst van het oostelijk deel van de stad, inclusief het oostelijk deel van Zuid. En ik zie in de plannen dat we rondom knooppunt Alexander enorm veel kantoorlocaties gaan bijbouwen. Dat zijn banen. Maar bijvoorbeeld bij het knooppunt bij Zuidplein, dat ook een OV-knooppunt is, komt maar een beperkt aantal banen terecht.

Vooral winkels, retail, maar het is een tiende van wat er op de Alexanderknoop bij komt met dit plan. Bent u dan niet van mening dat we ook op dat knooppunt meer banen kunnen realiseren door gewoon te zeggen: daar gaan we dus ook meer vierkante meters voor werklocaties reserveren, en misschien iets minder voor woningen. En dan doen we aan de noordkant iets meer voor woningen en minder voor werklocaties. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw ZEEGERS (d66) (wethouder). Ja goed, ik verkeer in de veronderstelling dat retail en al die zaken meer, zorgvoorzieningen, ook werkgelegenheid is. En zoals gezegd, over die economische structuurversterking, daar heeft het college ook een apart target voor overigens, om juist ook te zorgen dat er meer werklocaties beschikbaar blijven. Maar ik wil onmiddellijk toegeven dat we zien in de plannen die er tot de laatste jaren gemaakt zijn, er heel veel transformaties hebben plaatsgevonden van bedrijventerreinen en ook kantoorlocaties naar wonen. En dat we ook zien dat we daar kritischer naar moeten gaan kijken. Dus het is niet zo dat ik uw punt totaal niet herken. Maar we zien wel dat we dat in dit plan op deze manier wat ons betreft goed hebben neergezet. Maar dat we voor de volledige economische structuurversterking echt nog wel acties te doen hebben. Dus wat dat betreft denk ik dat we het deels met elkaar eens zijn maar niet helemaal.

Dan wilde ik overgaan naar de vragen. Ook nog even over participatie. Daar hebben we het in de commissie ook uitgebreid over gehad en mevrouw Kockelkoren van GroenLinks refereert daar ook aan: er zijn zoveel insprekers, zoveel zienswijzen ingediend en er wordt helemaal niets mee gedaan. En dat wil ik toch bestrijden. Als ik kijk, er is sinds 2020 zo'n beetje al met allerlei partijen gesproken. En dan heb ik het natuurlijk, op de noordoever maar

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2520