20231221- Notulen van de raadsvergadering van 21 december 2023

Alleen waar het nu om gaat is, we zijn nu bezig met het inrichten van onze fysieke leefomgeving op die plek. Als je dan als startpunt de auto neemt dan kom je op een andere uitkomst dan als je als startpunt neemt: nee, we gaan zorgen voor een mobiele, groene stad waarin ruimte is voor de natuur, het vermeerderen van de natuur, en dat is eigenlijk ons betoog. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja ik heb wel een beetje moeite met het feit dat u eerst zegt: het startpunt is de auto geweest, daarna zegt u: het startpunt is de scheepvaart geweest. Volgens mij ligt hier een plan waarbij een goede balans is gevonden tussen de fietsers, de voetgangers, het OV, de bewoners op Zuid, de bewoners op Noord, de auto, de scheepvaart, het groen, alles moet ingepast worden. De stad wordt steeds voller, daar zijn wij ons allemaal bewust van, er is steeds meer ruimteconcurrentie, en dit plan zorgt voor een heel goede balans tussen al die belangen. U zegt: het startpunt is de auto geweest; nee dat is niet zo, het startpunt is niet de auto geweest. Het startpunt is geweest dat er een oeververbinding komt, een brug die voor iedereen en alles hartstikke veel toegevoegde waarde gaat leveren. Wij groeien naar een fantastische stad toe, op dat deel van de stad wordt het gewoon fantastisch en dat is het uitgangspunt.

Daar past ook een auto, een autoluwe brug bij, en daar past ook bij dat je de scheepvaart de ruimte geeft. Dat is een iets andere insteek dan dat u geeft.

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2500

De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja ik zie dat toch anders. Ik weet dat helemaal niet of dat een goede balans is, want nogmaals: er zijn twee moties van ons nog helemaal niet uitgevoerd. Die kunnen juist bijdragen aan een heel ander startpunt. Daarbij zijn er ook alternatieven, kijk bijvoorbeeld naar de plannen van de Rotterdamse dromers. Die willen op een fantastische manier onze stad verbinden met bijvoorbeeld vier oeververbindingen. Dus er zijn nog veel alternatieven die nu eigenlijk hier buiten vallen en dat is doodzonde. En dat is dus ook niet iets waar wij mee kunnen instemmen. Dus mij rest alleen maar te zeggen dat ik op dit moment nog wat teleurgesteld ben maar in ieder geval dat de wethouder mij bijvoorbeeld nu kan toezeggen wanneer de twee genoemde moties die wat mij betreft nog niet uitgevoerd zijn, wanneer die wel worden uitgevoerd, heel concreet. Als ik inderdaad ook wat geluiden hoor over toch een wat meer progressieve en toekomstgerichte oeververbinding dan kan mijn fractie best een eind meekomen. De VOORZITTER. Dank u wel. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Voorzitter, ik heb even een puntje van orde. We gaan dadelijk over de financiering van de brug praten en dat gaat geheim gebeuren he? Oké, nou ik pak het liefst maar het hele pakketje in één keer samen.

Nee niet het geheime deel maar ik wil het eigenlijk op deze manier maar zo in één keer pakken dan heb ik het gehad. Het hangt zo aan elkaar, we horen niets anders dan over de brug. Het gaat over de centjes dat was mijn punt van orde. Voorzitter, het glossy verhaal van VVD en Leefbaar kan ik ook maken. We staan voor één van de grootste historische drama's sinds de wederopbouw van Rotterdam. We kiezen helemaal nergens voor. We kiezen voor het slopen van volkstuinen, we kiezen voor het slopen van sportvelden, voor het slopen van natuur in De Esch, maar het ergste van alles is dat er 30.000 woningen niet gebouwd moeten worden omdat we een wooncrisis hebben maar die moeten gebouwd worden omdat een brug mogelijk gemaakt moet worden. Conclusie voorzitter: de lasten van de brug komen in de kostprijs van de woningen en dat betekent dat die 30.000 woningen veel en veel te duur worden. De VOORZITTER. Mijnheer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Mevrouw Verkoelen, zegt u nu toch een beetje dat de wederopbouw een historische vergissing is van Rotterdam? Ik bedoel dat we hier nog steeds in een kale vlakte in Rotterdam met op zijn best een hertenkampje op het Weena? Is dat nu wat u in het begin zegt over de historische vergissing over de wederopbouw van Rotterdam? De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Ik ga nog één keer de zin voorlezen want u was er niet goed bij, geloof ik. We staan voor één van de grootste drama's sinds de wederopbouw van Rotterdam. Dat is iets heel anders, mijnheer De Haan. Goed, ik ga verder. Voorzitter, we gaan een halve snelweg in volledig gebied Oostflank door midden laten klieven, onvoorstelbaar. Voorzitter, mijn fractie voelt een enorm déjà vu opkomen: de koppeling van een gebiedsontwikkeling aan een totaal niet onderbouwing van een brug. Waar hebben we dat eerder meegemaakt? Ongelooflijk. Voorzitter, de brug is niet onderbouwd, het is een handjeklap van de wethouder en de minister van dezelfde signatuur. Als deze brug niet haalbaar is – en die kans is immens groot – zal het hele bouwwerk van de gebiedsontwikkeling instorten. Ook dat hebben we eerder meegemaakt. De VOORZITTER. U krijgt een vraag mevrouw Verkoelen. Mijnheer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja een halve snelweg. Is die dan in de lengte of de breedte doorgesneden? Even alle gekheid op een stokje, waar heeft mevrouw Verkoelen het over als zij het heeft over een halve snelweg? Dan denk ik aan twee keer driebaans ofzo. Dat zie ik nergens terug. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Nou het is niet het verhaaltje van u van allerlei voetpaden en alles en dan kleine dingen… dik 15.000 vervoersbewegingen, het wordt toch veel meer dan de Erasmusbrug. Ja,

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2501

u kunt het blijven vragen en u doet het keer op keer, u gaat uw gang maar, uw brug wordt een halve snelweg. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja voorzitter, als we termen keer op keer gaan gebruiken dan zal ik maar niet beginnen over het nepnieuws dat continu door mevrouw Verkoelen verspreid wordt. Ik heb nog steeds geen antwoord op mijn vraag: een halve snelweg. Het wordt een brug voor voetgangers, voor fietsers, er komt een tram overheen en twee keer een rijbaan voor een auto. Dat is geen halve snelweg. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). U heeft het hele plan nog niet gezien, wacht maar tot het klaar is. Het wordt een halve snelweg. U mag anders denken, gaat uw gang maar, voor u is het twee keer eenbaans. Tegen de tijd dat ik niet meer terug kan op het verhaal dat u zegt, zit ik met de gebakken peren van een halve snelweg. En daar houdt u geen rekening mee. U wilt 30.000 woningen, we knallen ze door de stad heen, daar gaan we, en mijnheer Van Drunen zegt: twee keer eenbaans. Onbegrijpelijk. Echt werkelijk onbegrijpelijk. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja voorzitter, laat ik het zo zeggen: hij wordt ingericht als twee keer eenbaans.

Als daar dan met een toverstaf in één keer twee keer drie rijbanen van gemaakt kan worden dan ben ik heel benieuwd… Volgens mij heeft mevrouw Verkoelen een technische achtergrond dus ik onderschat haar technische achtergrond absoluut niet, maar ik zou het heel leuk vinden als mevrouw Verkoelen mij kan uitleggen hoe je drie rijbanen kwijt kan op een plek van één rijbaan. Mevrouw VERKOELEN (50+). Als je het dan historisch wil zien, ga ik met u nog eens opnieuw over de Erasmusbrug beginnen. Zo begon de Erasmusbrug ook, twee keer één baan, toen werd het twee keer anderhalf en nu is het twee keer twee, ten koste van de fietsers en voetgangers. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Voorzitter, er is op de Erasmusbrug geen centimeter minder voor fietsers of voetgangers dan dat er was op het moment dat het lintje werd doorgeknipt bij de opening, want dat is technisch onmogelijk. Er zit een scheiding tussen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, we kunnen erover blijven bakkeleien. De Erasmusbrug was ook twee keer eenbaans, was ook maar een heel mooie verbinding tussen Zuid en het centrum, maar het kwam er niet van. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja dank u wel. De vorige keer toen wij over de Oostflank spraken, voorzitter, toen heb ik mevrouw Verkoelen gevraagd of zij de stukken wel gelezen had.

Dat heeft zij mij behoorlijk kwalijk genomen en daar heeft zij mij meerdere keren op aangesproken. Dat ga ik nu ook niet doen, ik ga ervan uit dat u de stukken gelezen heeft. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dank u wel dan moet u het niet herhalen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Maar dan heb ik wel een vraag. Als u de stukken gelezen heeft, kunt u zich dan beperken tot de inhoud van de stukken en niet allerlei fancy verhalen hebben. 15.000 auto's over de brug dat wordt nergens genoemd. 10.000 auto's, daar hebben we het over. Dat zijn er minder dan over de Mathenesserlaan rijden. U komt met allerlei verhalen, 15.000, halve snelweg, ik denk dat het het debat ten goede komt mevrouw Verkoelen als wij ons houden aan de feiten en de stukken en u niet uw eigen werkelijkheid daaraan koppelt, de fake werkelijkheid. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Het staat letterlijk in de sessie mijnheer Van Dommelen, dus laten we daar even heel duidelijk over zijn. En we hebben die discussie voor de zoveelste keer. Laat ik heel

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2502

eerlijk zijn: uw glossy verhaal, nee die kunnen we er zo inplakken dadelijk, daarvoor komt elke projectontwikkelaar uit het hele land mee. We moeten zien dat het gebeurt, mijn verhaal ligt anders en ik weet precies hoe de VVD hierin staat, want u gaat hier de winst halen, niet Leefbaar, niet DENK, niet D66, die leveren allemaal in maar u gaat het verdienen. Het is waar, het klopt. Goed, als deze brug niet haalbaar is en die kans is immens groot, zal dus het hele bouwwerk van de gebiedsontwikkeling instorten. Voorzitter, voorstel van ons is: ontkoppel de gebiedsontwikkeling Oostflank van de derde oeververbinding, concentreer je op de woningbouw, concentreer je op groenontwikkeling, op sport en recreatie, en concentreer je op werkgelegenheid. Zorg ervoor dat het een gebiedsontwikkeling wordt die gericht is op wat de Rotterdammer nodig heeft en niet op een speeltje van dit college. Voorzitter, het is werkelijk ongelooflijk, onvoorstelbaar en onwaarschijnlijk dat deze gebiedsontwikkeling vervolgens opgehangen wordt aan een in de achterkamertjes afgesproken brug. Niemand wil de brug, zelfs de MIRT, een zeer gerenommeerd, adviserend instituut, mijnheer Van Dommelen dat haalt u elke keer maar niet aan als u het over de MIRT heeft, geeft aan dat de kosten van een afgezonken tunnel net zo duur zal zijn als een brug.

Het ouderwetse denken dat een halve snelheid kwaliteit gaat leveren aan de stad is zelfs voor een ouderenpartij als de mijne, een doelgroep overigens dames en heren die zich heel graag in de auto voortbeweegt, een gedrocht van een beredenering. Laat ik daarover duidelijk zijn. Ouderen zijn dol op liften, dus zo los je dat probleem van de tramtunnel op. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ik wil graag toch eventjes helder maken, want u zegt dat de MIRT geen brug wil. Dat is helemaal niet zo, dat hebben zij helemaal niet gezegd. Maar ik wil u wel duidelijk maken dat wij vele argumenten hebben genoemd waarom wij een brug willen. Eén van de argumenten is, en dat is niet alleen omdat er een auto overheen moet, is dat een brug een zichtbare verbinding is. Die zichtbare verbinding hebben we nodig tussen Zuid en Noord. Dat is precies wat de heer Van der Vecht hier tijdens de inspreekbijdrage vertelde: je hebt een zichtbare verbinding nodig. Dat is de belangrijkste reden. Daarnaast vinden wij het ook lekker als die brug gefinancierd wordt. Dan kunnen we een tramtunnel aanleggen en dan kunt u zeggen: die is even duur, maar die betalen we wel alleen. Maar helemaal los van die financiering: wij willen een brug om heel goede redenen, namelijk om de veiligheid van fietsers en wandelaars en om de verbinding tussen Zuid en Noord. De VOORZITTER. Mijnheer De Haan.

De heer DE HAAN (d66). Volgens mij weet mevrouw Verkoelen heel goed wat haar achterban en de senioren willen, maar ik ben ook benieuwd… ik bedoel, we hebben de Maastunnel gehad waar regelmatig de roltrappen kapot waren en ook liften kapot waren, waar het echt lastig was om naar beneden te komen. Tegelijkertijd wat misschien nog wel belangrijker is, is volgens mij ook de sociale veiligheid en hoe mensen een tunnel beleven. Volgens mij valt daar nog wel wat op af te dingen, waarin je in alle vrijheid en boven op een brug kan genieten van het uitzicht, heb je in een tunnel echt wel een andere dynamiek. Ik ben benieuwd hoe mevrouw Verkoelen daarnaar kijkt. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja wat aankleden, mijnheer De Haan, maken we er wat winkeltjes in, gaan we het gezellig maken. U kunt alles bedenken wat u wilt, echt serieus, werkelijk waar, u weet verdomd goed – en ik neem regelmatig de Maastunnel want ik vind het ideaal en die lift, daar heb ik geen last mee. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Nee ik wilde nog even reageren op wat de heer Van Dommelen vertelde. Ik wil wel dat hij het eerlijke verhaal vertelt. U vertelt dat we een zichtbare verbinding nodig hebben. Een zichtbare verbinding is niet nodig, het is een politieke keuze. U moet wel het eerlijke verhaal vertellen. De VOORZITTER.

De heer Van Dommelen De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ja ik moet er een beetje om lachen: u moet het eerlijke verhaal vertellen. Volgens mij heb ik het eerlijke verhaal verteld. Wij geloven erin dat het voor heel Rotterdam goed is dat er een zichtbare verbinding komt. En die komt er, want daar heeft het college voor gekozen.

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2503

Ik zal u zeggen: ik ben er erg blij mee. Ik weet niet of u het zich nog herinnert. Mijn eerste verkiezingsdebat, twee jaar geleden, op de Veranda, heb ik het al geroepen: we willen een brug, ik wilde toen een brug, want dat is het beste voor een zichtbare verbinding tussen Zuid en Noord. Een zichtbare verbinding die maakt een echte verbinding, niet de metrotunnel onder de Erasmusbrug door, nee, die Erasmusbrug maakt de verbinding. Dat gaat nu precies hetzelfde gebeuren. Dit wordt een enorme sprong voorwaarts voor Zuid en dat vinden wij ontzettend belangrijk. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, als u het zo adresseert dan doet u het toch anders dan wat u net deed. U geeft net aan dat het nodig is. Het is niet nodig, het is een politieke keuze. U geeft zojuist aan dat u het graag wil, dat u het twee jaar geleden in het verkiezingsdebat aangaf dat u het heel graag wil. Het is dan een politieke keuze, maar dan moet u niet tegen mevrouw Verkoelen van 50PLUS aangeven dat het nodig is. De VOORZITTER. Ja, mijnheer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Oké nou dan begin ik het nu te begrijpen. U zegt dus eigenlijk dat ik het nodig vind dat Zuid meegetrokken in één stad dat Noord en Zuid met elkaar verbonden zijn. Ja dat vinden wij nodig en als u dat een politieke keuze vindt dan is dat mijn politieke keuze.

Mag ik daaruit concluderen dat u het niet nodig vindt dat Zuid en Noord met elkaar verbonden worden tot één stad? De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Nee voorzitter dat mag u zeker niet concluderen want volgens mij zijn wij altijd heel eenduidig geweest: wij staan voor een oeververbinding, maar u heeft het over een zichtbare verbinding in de vorm van een brug. Dat is niet wat wij hebben aangegeven: een oeververbinding. Volgens mij hebben meerdere partijen dat aangegeven, zelfs uw partij ook bij het schrijven van het coalitieakkoord dat u een verbinding wilde hebben en niet per sé een zichtbare verbinding in de vorm van een brug. Punt. De VOORZITTER. Mijnheer van Drunen, u bent gaan zitten. Het gaat over. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Nou dan ga ik verder want dan kom ik op het punt wat VVD ook zojuist zegt, zij zijn ervoor. Voorzitter, we worden hier door achterkamertjespolitiek in het VVD-pak genaaid. Ik weet niet of iedereen het in de gaten heeft, maar de Haagse politiek is sinds 22 november toch wel drastisch veranderd. De kans dat we met glittertjes en kraaltjes van 500 miljoen afgekocht gaan worden, is verdomd klein. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Ja nou breekt toch een beetje mijn klomp.

Een minister die volgens mij aan de rand van de rivier in de camera van RTV Rijnmond staat te roepen en te verdedigen wat er gaat gebeuren, noemt u dat een achterkamertje? Ja hoe duidelijk wilt u het hebben, mevrouw Verkoelen? Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik heb het hem niet horen zeggen in de Kamer en precies zoals mijn collega's van zowel de PvdA als GroenLinks zeggen, ik ben reuze benieuwd of minister Harbers, of ik moet zeggen demissionair minister Harbers, dadelijk in de Kamer met het RTV Rijnmond interview gaat zeggen: dames en heren, dit is wat ik wil. Ik denk het niet. De VOORZITTER. De heer De Haan. De heer DE HAAN (d66). Ja u zegt dat het in de achterkamertjes in besloten. Ik zeg u: kijk de uitzending ook na, misschien moeten we er een transcript van maken en toevoegen zodat iedereen het na kan lezen zodat het op die manier duidelijk is, want er wordt iedere keer op teruggekomen. Hoe duidelijk wil je het hebben. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik wil daar gelijk wel even op antwoorden. Ik ben zelf voorzitter van de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte geweest en in die commissie werd tot drie keer toe, één

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2504

keer door DENK, één keer door de VVD en één keer door de wethouder gezegd dat we het moesten geloven want het was achter de schermen zoveel afgehandeld over dit onderwerp. Nou jongens als dat geen achterkamertjes is dan weet ik het ook niet meer. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter, mevrouw Verkoelen begint over een veranderde, gewijzigde politieke werkelijkheid in Den Haag heden ten dage. Ja exact, en dat betekent juist dat we ons geen seconde vertraging meer kunnen veroorloven want nu is de pot geld beschikbaar. Als wij hier gaan dralen en wij gaan hier moeilijk over doen dan is die pot geld dadelijk gewoon weg. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik kan u beloven dat die pot geld weg is en mijnheer Van Drunen, wat ik echt onbegrijpelijk vind, voor u moet toch duidelijk zijn wat er in Den Haag gebeurt? Neem nu toch uw kans en wacht even, er komt veel meer uit voor u wat u wilt, niet wat er nu gebeurt. U bent het beleid van de VVD aan het uitdragen dat zal uw achterban leuk vinden straks als 30.000 koopwoningen veel te duur worden vanwege de financiering van een brug. De heer VAN DRUNEN (lr). Voorzitter, mijn achterban is juist hartstikke blij als er 30.000 woningen zijn die ook daadwerkelijk bereikbaar zijn en dat zij niet in een kano hoeven te stappen als zij naar de noord- of de zuidoever willen aan de overkant.

Los daarvan, ik zou graag de kristallen bol van mevrouw Verkoelen willen lenen want blijkbaar kan zij op alles tien jaar vooruit kijken en daar ben ik eerlijk gezegd wel heel erg jaloers op. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat moet u ook zijn en ik zou u adviseren om dat ook wat vaker te doen, want daar gaat politiek namelijk over: visie, vergezichten. Allerlei perspectieven willen schetsen, doorrekenen wat u allemaal wilt naar de toekomst toe. Als u dat doet dan zijn wij uit de problemen. Nee, u blijft ad hoc hangen op het moment van 500 miljoen van een demissionair minister, onbegrijpelijk. Er zijn veel meer kansen en mogelijkheden, pak die, dat is politiek. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Voorzitter, ik ben helemaal voor het grijpen van kansen en mogelijkheden, maar dat is niet wat mevrouw Verkoelen hier doet en wat mevrouw Verkoelen hier schetst. Mevrouw Verkoelen beroept zich op hoop in de toekomst en voorzitter, hopen is een heel slechte strategie, ook in de politiek. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ik zou nog graag even een ander aspect van het betoog van mevrouw Verkoelen naar voren willen halen. Dat die 30.000 woningen alleen maar dure woningen zijn.

Hoe komt u bij deze wijsheid? Voor de brug ligt een compleet financieringsverhaal voor, daar gaan we het dadelijk over hebben, en dat betekent dat die woningen gewoon gefinancierd worden op de normale manier. Daar hebben we duidelijke afspraken over gemaakt, dus ik zie niet in hoe u met deze onzin komt. En dat is meteen mijn grootste bezwaar tegen uw hele verhaal: het is met allerlei onzin aan elkaar geknoopt. U roept maar wat, maar de werkelijkheid is dat er 30.000 woningen komen voor alle segmenten. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Eén ding weet ik keer op keer: als de heer Van Dommelen dit soort dingen gaat zeggen dan weet ik: de argumenten van de heer Van Dommelen zijn op en dan gaan we op het persoonlijke. Geen enkel probleem mijnheer Van Dommelen dat mag u vinden, die 30.000 woningen, uw collega wist het mij keihard te zeggen in de commissievergadering: die 30.000 woningen zouden er niet komen als er geen brug kwam want wie moet dat dan toch financieren. Nou dat is wel degelijk aan elkaar gekoppeld. Ik hoop trouwens – het komt trouwens in de notulen – maar we zullen later zien hoe de koppeling ligt tussen de woningen en de financiering van de brug, dan gaat u het vanzelf zien. Mijn idee is dat het zo is en ik denk dat ik aardig in de buurt zit. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen.

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2505

De heer VAN DOMMELEN (vvd). Ik wil hier graag nog één ding over zeggen, op het gevaar af dat ze dan weer zegt dat het persoonlijk is. Wat u nou net zegt dat slaat echt als een tang op een varken. Dat heeft mijn collega nooit gezegd. Het enige wat er gezegd is, is dat als je 30.000 woningen wil bouwen je dan een goede infrastructuur nodig hebt, dan wil je ook dat er een ventiel is voor de auto's die weg moeten van die woningen. Daarvoor heb je dit nodig. We hebben helemaal nooit gezegd dat de woningen nodig zijn om de brug te financieren. Mevrouw VERKOELEN (50+). Kijk en dan kom ik terug op wat de heer Van Drunen zegt. Dat is een beetje politicus, die heeft toekomstvisies, toekomstbeelden, en die gaat niet op het ouderwetse hangen van een halve snelweg door zijn stad, hé zijn er misschien andere mogelijkheden om eens een keer het vervoer te gaan organiseren? Want autoluw worden, zullen we, links of rechts om dat is nu eenmaal de klimaatopgave die wij met zijn allen hebben en dat begin je niet door een halve snelweg neer te leggen. Maar goed, ik krijg mijnheer Van Dommelen daar niet mee omgepraat, is ook overigens niet mijn bedoeling want dat is denk ik de laatste die akkoord zou gaan. Nogmaals, ik zei het al: de Haagse politiek is veranderd en de kans dat u dus die glittertjes en kraaltjes van die € 500 miljoen afgekocht gaat krijgen die is nog maar klein.

En dat een wethouder achter de schermen op de achterkant van een bierviltje een financiële berekening van de raad gaat voorleggen, want het is echt niet meer, het is ongelooflijk dat we echt nog totaal niet weten waar we staan financieel of inhoudelijk met de hele brug, maar de financiële berekening al wel voorgelegd gaan krijgen. Die gaat zeker nog drie keer over de kop, ik durf hier een paar flessen wijn daarop te gaan zetten. Het zal gewoon een schoffering van deze raad gaan worden. Men weet gewoon nog niet wat het gaat kosten, maar dat het veel kost dat kan ik u vertellen. Mijn fractie zal daar dus niet aan mee doen en zal dan ook niet deelnemen aan die geheime raadsvergadering die we zo dadelijk zouden gaan hebben, maar dat is niet nieuw dat doe ik al sowieso niet, en ik heb gelukkig daar nog niks van gevolgd. Zeker is dat zonder mij mijn fractie de financiële gegevens heeft gezien, het geld al wel helemaal opsoupeert van de Eneco-gelden. Dat is niet alleen van hun eigen beleidsperiode nu maar ze hebben het ook alvast maar ingepikt van de vorige beleidsperiode. Daar kan ik nog iets mee vinden want dat ligt achter ons, maar wat ik erg schandalig vind voorzitter is dat ook het geld van de Eneco-gelden van de volgende beleidsperiode vast en zeker nu al opkomen voor die brug. En dat betekent over je graf heen gaan regeren. Schandalig dat dit college dat doet. De VOORZITTER.

Mag ik u helpen ook een beetje naar uw tijd te kijken. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja hoor. En dat gaat mijn fractie niet voor haar rekening nemen. Voorzitter, afrondend heeft mijn fractie daarom een tweetal moties in ieder geval. Eentje om een position paper te maken over de ontwikkeling Oostflank en eentje om de nieuwe oeververbinding een risicovol project te laten zijn. Dat is mede ondertekend door de PvdA en de Partij voor de Dieren. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Mevrouw Verkoelen heeft de volgende moties ingediend. Motie 7. Nieuwe oeververbinding risicovol project "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - een nieuwe oeververbinding tussen De Esch en Veranda zo rond de € 1,3 tot € 1,4 miljard kost; - de gemeente Rotterdam met€ 498 miljoen bijdraagt aan de nieuwe oeververbinding; voorts constaterende dat: - de gemeente Rotterdam een regeling voor risicovolle projecten kent (Regeling risicovolle projecten Rotterdam 2012) waarmee de gemeenteraad projecten kan aanwijzen waar de regeling van toepassing voor is; overwegende dat: - aanleg van een oeververbinding complex is;

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2506

-

het aannemelijk is dat de kosten voor de oeververbinding gedurende de aanlegfase worden overschreden of dat het resultaat later wordt opgeleverd, omdat veel praktijkvoorbeelden dat uitwijzen;

voort overwegende dat: - halfjaarlijks rapporteren op tijd, geld, kwaliteit en resultaat belangrijk is om vinger aan de pols te houden over de voortgang van het project; draagt het college op: - een nieuwe oeververbinding aan te wijzen als risicovol project; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen, R.T.J. van der Velden en R. Moti Motie 8. Een position paper voor een complexe gebiedsontwikkeling Oostflank. "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023 ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - het gebied Oostflank een van de grootste verstedelijkingsgebieden in Rotterdam is; - alle ambities in de omgevingsvisie om verdere uitwerking vragen; - de omgevingsvisie alleen maar bindend is voor de gemeente; voorts constaterende dat: - de gemeente Rotterdam in een eerdere grootschalige gebiedsontwikkeling Feyenoord City een position paper waarin de randvoorwaarden vastgelegd waren waar de gebiedsontwikkeling voortdurend getoetst werd; - dit een zeer succesvolle werkwijze is gebleken; overwegende dat: - een gebiedsontwikkeling als de Oostflank complex is; - deze gebiedsontwikkeling zich nog in de beginfase van een wenkend perspectief bevindt; voort overwegende dat: - halfjaarlijks rapporteren op criteria,

randvoorwaarden, tijd, geld, kwaliteit en resultaat belangrijk is om de vinger aan de pols te houden over de voortgang in het project; draagt het college op: - een position paper conform Feyenoord City op te stellen voor de gebiedsontwikkeling Oostflank dus in de position paper voorwaarden opnemen die verband houden met tijd, geld, kwaliteit en resultaat; - een begeleidingscommissie vanuit de raad ter voorbereiding van deze position paper in te stellen; - dit position paper Oostflank binnen drie tot zes maanden ter vaststelling aan de raad voor te leggen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. P.J.H.D. Verkoelen De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Dank u wel voorzitter. Nou, na het betoog van mevrouw Verkoelen was ik wel toe aan een theepauze, maar goed. Toch maar even mijn verhaal, maar ik doe de korte versie. Dat is op zich best wel jammer, want ik had een mooie Bijbelse parallel gevonden met wat nu voor ligt, maar ja, de

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2507

tijd. Maar toch even, de geschiedenis van de mensheid begint in een groene tuin, je zou kunnen zeggen volkstuin, en dat de geschiedenis eindigt in openbaringen met de volmaakte stad met gouden straten. De VOORZITTER. Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Ja mag ik u één interruptie, 30 seconden, geven om uw mooie Bijbelse parallel te maken? De heer VONK (cu) Nou voorzitter, dan weid ik iets uit en dan zeg ik inderdaad: de geschiedenis begon met die groene tuin en eindigt met die volmaakte stad. Als je dat leest en tot je door laat dringen dan realiseer je je toch wel dat wij als je die visie van Oostflank leest, heel erg ver af zijn van die ideale werkelijkheid die ons wordt voorgeschoteld. Wat zijn wij dan ontzettend blij dat dit niet voor altijd is, het beste moet nog komen. Maar goed, tot die tijd doen we het met een visie op de Oostflank doen en blijven we een beetje voortkrabbelen en compromissen sluiten. Wat is er veel te doen geweest over die ontwikkeling op Oostflank. Dat is op zich ook logisch. We staan aan de vooravond van een grote stedelijke ontwikkeling en dan zijn er altijd grote conflicterende belangen en moeten er keuzes gemaakt worden. Ja dat een elitaire golfbaan het wint van een volkstuin is voor een werkstad best wel bijzonder. Dat er auto's over de brug kunnen komen, lijkt eerder een plaatje uit het verleden dan een plaatje van de toekomst.

Meervoudig ruimtegebruik is niet de oplossing voor alle ruimtelijke problemen. Maar, zoals ik zei, er zijn altijd conflicterende belangen en het is een kwestie van politieke weging. Wat ons betreft is de richting goed. Ruimte voor wonen, werken, recreëren, maar ook ruimte voor verbinding en ontmoeting. Dat stemt ons positief. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Voorzitter, de stad zegt nee. Eind november kwamen de Rotterdammers bij ons langs om een duidelijk en krachtig tegengeluid te brengen over de plannen van het college voor de oostkant van de stad. Want er zijn grote zorgen over de effecten van verstedelijking op de leefomgeving, met name aan het Toepad en De Esch. Over de brug kom ik terug bij het volgende onderwerp zoals het gepland staat. Dus over de brug later meer. Voor nu willen wij stilstaan bij het lot van de volkstuinverenigingen, ATV Kweeklust en ATV Ommoord. Die worden opgeheven. Een kleine 400 Rotterdamse gezinnen zijn straks tuinloos. Hun groene koninkrijkje wordt van ze afgepakt. En de dieren, die raken cruciaal leefgebied kwijt. Kwetsbare natuur is soms letterlijk vogelvrij in deze stad. In deze gemeenteraad hebben wij een paar maanden geleden gepleit om de volkstuinverenigingen in de Oostflank te behouden, dus niet op te heffen.

Jammer genoeg hadden onze voorstellen geen meerderheid, ook omdat Leefbaar Rotterdam maar één volkstuinvereniging wilde redden. Maar wij, als Partij voor de Dieren, willen alle volkstuinen voor de toekomst behouden. En aangezien het Oostflankplan nog altijd uitgaat van het slopen van de volkstuinnatuur zullen wij daarom tegen het voorstel van het college stemmen, de omgevingsvisie op dit punt aan te passen. Maar voorzitter, wij geven de strijd nog niet op. ATV Kweeklust heeft in haar zienswijze een poging gedaan de functies van wonen, sporten en volkstuinieren allemaal onder te brengen aan het Toepad. En dat kan gewoon. En wij roepen het college op nu niet met de hakken in het zand geluiden uit de samenleving aan te horen, maar te werken aan een gebiedsuitwerking die voor alle bestaande belangen verdedigbaar en rechtvaardig is. Met andere woorden: alle opties op tafel met uitwerking van scenario's zonder en met ATV Kweeklust. Zo kan de gemeenteraad objectief het scenario kiezen dat gewoon het beste is voor onze mooie stad. En voorzitter, het college wil ook gewoon ecocide gaan plegen in De Esch. Over de nieuwe oeververbinding straks later meer, maar voor nu willen wij echte compensatie van de natuurwaarden in de polder die straks mogelijk afgegraven gaat worden.

Natuurwaarden, zeker die van een waardevol Natuur Netwerk Nederland-gebied zoals natuurpolder De Esch dat willen we in kaart brengen en elders onderbrengen als het afgraven onverhoopt toch wordt doorgezet. Wij willen deze ecocide stoppen en daarvoor komen wij met een motie. Tot slot komen wij met een motie om de gemeenschap in De Esch te behoeden voor de sociale problemen die meekomen met het doorsnijden van een wijk. Want door aanvoer van verkeer naar een nieuwe oeververbinding en ook de nieuwe grote burg komt er heel veel op hen af, wat de leefbaarheid en de sociale cohesie niet ten goede komt. Kijk maar naar Overschie. Voorkom een tweede Overschie, voorkom De Esch-Oost en De Esch-West. Ook hiervoor hebben wij een motie. Voorzitter, de Partij voor de Dieren heeft keihard gestreden om dit besluit ten goede te wijzigen. Ik kan u garanderen: wij zullen blijven strijden. Zolang er nog geen schop in de grond staat, gaan wij gewoon door. Zoals Gerard Reve zei: wij gaan moedig voorwaarts.

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2508

De VOORZITTER. Eerst even de moties van Partij voor de Dieren, dan mag u het spreekgestoelte gebruiken mevrouw Kockelkoren. De heer Van der Velden heeft de volgende moties ingediend. Motie 9. Voorkom oost en west in De Esch "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - aanlanding van een brug in De Esch ertoe leidt dat er een fysieke barrière wordt opgeworpen in de wijk; overwegende dat: - fysieke barrières tot leefbaarheidsproblemen kunnen leiden omdat het de sociale cohesie in de wijk geweld aan doet; - de subjectieve veiligheidsbeleving onder bewoners in De Esch tevens in het geding is; voort overwegende dat: - het creëren van een Esch oost en Esch west ongewenst is; verzoekt het college: - een leefbaarheidsprogramma op te tuigen in De Esch rond de komst van een nieuwe (bovengrondse) oeververbinding in de wijk; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden Motie 10.

Alle opties op tafel voor ATV Kweeklust "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - in de plannen voor de Oostflank wordt voorgesteld de volkstuinen ATV Kweeklust aan het Toepad op te heffen; voorts constaterende dat: - volkstuinvereniging ATV Kweeklust in haar zienswijze op de plannen een alternatieve invulling van de gebiedsindeling aan het Toepad heeft voorgesteld waarin wonen, sporten en volkstuinieren naast elkaar kunnen bestaan; overwegende dat: - maatschappelijke initiatieven zoals die van ATV Kweeklust alle lof verdienen en op hun merites moeten worden bestudeerd; - er nu geen enkele reden bestaat onomkeerbare keuzes te maken over de gebiedsindeling aan het Toepad; verzoekt het college: - verschillende varianten voor de gebiedsindeling aan het Toepad op te stellen, met en zonder volkstuinvereniging ATV Kweeklust; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden, R. Moti, A. Kockelkoren, A.G. van der Elst, P.J.H.D. Verkoelen, I. Elfilali, T.S.J. Coşkun en T.J. Vonk

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2509

Motie 11. Stop ecocide in De Esch met échte compensatie van natuurwaarden "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - voor de komst van een nieuwe stadsbrug tot 175 meter van natuurpolder De Esch moet worden afgegraven; - natuurpolder De Esch onderdeel is van Natuur Netwerk Nederland (NNN), per aanwijzing van de Provincie Zuid-Holland; - de provincie constateert dat aanlanding van de brug waarschijnlijk zeer negatieve effecten met zich meebrengt en dat er 'migratie- en compensatiemaatregelen' moeten worden genomen; overwegende dat: - het college ecocide pleegt met vernietiging van de natuur in De Esch polder; - compensatie op basis van 'stammetjes tellen' of hectaren aan groenareaal achterhaald is, omdat dit geen uitspraak doet over behoud van de biodiversiteitsfunctie; - échte natuurcompensatie daarentegen moet bestaan uit een volledige vervanging van bestaande natuurwaarden, vastgelegd in een inventarisatie door erkende stadsecologen; verzoekt het college: - alle bestaande natuurwaarden te compenseren als natuurpolder De Esch wordt afgegraven voor een nieuwe stadsbrug; - de gemeenteraad op de hoogte te stellen op welke wijze de natuurcompensatie wordt uitgevoerd; en gaat

over tot de orde van de dag." w.g. R.T.J. van der Velden De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter, in de omgevingsvisie Oostflank wordt een toekomst geschetst voor het gebied van Zuidplein tot aan de Alexander knoop, voor het realiseren van 30.000 nieuwe woningen, nieuwe voorzieningen en een oeververbinding. Plannen met goede elementen voor de stad maar ook grote aantasting van huidige waarden, de bestaande leefomgeving van Rotterdammers. En dat wegen van waarden is waar we als raad voor staan. Voor GroenLinks is het belangrijk dat bewoners daarin centraal staan. Een jaar geleden heeft GroenLinks het college het voordeel van de twijfel gegeven voor het uitwerken van de ontwikkeling van de omgevingsvisie met een brug. Nu zijn we een jaar verder en hebben meer dan 300 Rotterdammers de moeite genomen zich te verdiepen in de plannen en hun mening te geven. Meer dan 60 Rotterdammers zijn komen inspreken.

Mevrouw De Bruin van volkstuincomplex Kweeklust, mevrouw Van Dijk-Jansen namens ATV Ommoord, mevrouw Mulder over lessen van Feyenoord City die de gemeente Rotterdam in de wind slaat, wijkraad Bloemhof, of we hier in dit stadhuis Rotterdam-uid wel zien, de heer Arnold, die ons vertelde dat de inbreng van bewoners van De Esch tot geen enkele verandering heeft geleid, de heer Zuurbier van buurtcollectief De Esch, die stelt dat blind staren op alleen uitgaan van de bestuurlijke voorkeursvariant voor de oeververbinding prematuur is, mevrouw Sjoerdsma, die terecht opmerkt dat hier wederom een knieval wordt gemaakt voor de heilige koe: de auto, mevrouw Krol die ons herinnerde aan een dappere wethouder de heer Mentink die in 1975 het afgraven van polder De Esch heeft voorkomen. Voorzitter, wij zien in de beantwoording van het college op al deze zorgen bitter weinig tegemoetkoming terug en al die Rotterdammers wil GroenLinks hier dan ook een stem geven. Want duurzame toekomstgerichte gebiedsontwikkeling bestaat in de ogen van GroenLinks uit het bouwen van betaalbare woningen met als drager goed openbaar vervoer. Daar hebben we al even een debatje over gehad. En ja dat kan met een brug maar het volledig vastpinnen op deze brug op dit moment met alle negatieve gevolgen, is als een blinde bestuurder op een stoomwals waarmee de polder Esch wordt plat gewalst.

Daarom hebben we als eerste een amendement 'Verbind de stad, houd opties open', omdat een uitwerking van de omgevingsvisie nog vele jaren in beslag zal nemen en de uitkomst nog ongewis is.

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2510

De VOORZITTER. Mevrouw Kockelkoren heeft het volgende amendement ingediend. Amendement A. Verbind de stad, houd opties open "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; besluit de tekst van het Ontwerpbesluit van het raadsvoorstel over definitieve vaststelling herziening omgevingsvisie Oostflank als volgt te wijzigen: -

de zinsnede 'de komst van een nieuwe stadsbrug' te vervangen door 'de komst van een nieuwe oeververbinding'; na 'vast te stellen' de punt te vervangen door een komma en de volgende tekst in te voegen: 'met dien verstande dat in de vervanging van het hoofdstuk A-Z in het gehele document het woord oeververbinding wordt gehandhaafd."

w.g. A. Kockelkoren, R. Moti en I. Elfilali Toelichting De partiële herziening omgevingsvisie Oostflank is een kaderstellend document op hoofdlijnen, waarin de gemeente haar ambities en visie op de fysieke leefomgeving vastlegt. De omgevingsvisie is alleen bindend voor de gemeente, niet voor andere partijen. De uitwerking van de omgevingsvisie zal vele jaren en verschillende bestuursperiodes in beslag nemen en de uitkomst is nog ongewis. In deze herziening omgevingsvisie Oostflank wordt voor de oeververbinding voorgesteld de beoogde hoofdlijn los te laten en uitsluitend in te zetten op een brug voor OV, auto, fiets en voetganger. Het project heeft een lange looptijd en er zijn veel onzekerheden en nadelen aan deze variant die nog nader moeten worden onderzocht. Daarnaast is de omgevingsvisie alleen bindend voor de gemeente Rotterdam zelf. Om deze redenen is het wat GroenLinks betreft onverstandig om onszelf in deze visie op hoofdlijnen uitsluitend vast te leggen op een brug. Zeker omdat participerende bewoners keer op keer hebben aangegeven een tunnel te willen, en geen brug. Met dit voorstel houden we de mogelijkheid open om op een later moment alternatieven voor de stadsbrug te onderzoeken, mocht de situatie daar om vragen. Het amendement is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. Mevrouw KOCKELKOREN (gl).

De tweede motie gaat over het gedeeltelijk afgraven van De Esch. Alles van natuurwaarde De Esch is weerloos, om niet alleen groen te compenseren maar juist als raad te kunnen sturen op het compenseren van natuurwaarde en biodiversiteit. We hebben het ook daar in het debat over gehad dat dit een van de waarden is die sterk onder druk staat. Wij willen als raad goed vinger aan de pols houden en niet alleen op de blauwe ogen van de wethouder moeten vertrouwen om hier de natuurwaarden in De Esch ook terug te krijgen. Een volgend pijnpunt is het opofferen van volkstuinen. Ook daar is al veel debat over gevoerd. Grond voor grond, wordt er gesteld voor sportcomplexen, maar volkstuinen moeten verdwijnen. En daarom dienen wij een amendement in 'Ruimte voor volkstuinen en sport gelijk wegen' zodat we die afweging en het debat over de waarden van verschillende functies op een goede manier kunnen voeren. Onze laatste motie gaat over Zuid, om de kansen voor de huidige bewoners op Zuid te benutten. En voorzitter, het afgelopen jaar is voor GroenLinks de weging van waarden voor de Oostflank er niet positiever op geworden. We horen graag hoe dit college onze voorstellen ontvangt om onze afweging daarover te bepalen. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u wel. Mevrouw Kockelkoren heeft het volgende amendement en de volgende moties ingediend. Amendement B.

Ruimte voor volkstuinen en sport gelijk wegen. "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank';

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2511

besluit de tekst van het Ontwerpbesluit van het raadsvoorstel over definitieve vaststelling herziening omgevingsvisie Oostflank als volgt te wijzigen: -

na 'vast te stellen' de punt te vervangen door een komma en de volgende tekst in te voegen: 'met dien verstande dat in de teksten op pagina's 101 (maatschappelijke voorzieningen) en 148 (gebiedskeuze) van de omgevingsvisie de teksten die ingaan op het één op één compenseren van het huidige areaal van sportterreinen worden geschrapt.'"

w.g. A. Kockelkoren, R.T.J. van der Velden en T.J. Vonk Toelichting In de Rotterdamse omgevingsvisie die is vastgesteld op 2 december 2021 is het één op één compenseren van sportareaal vastgesteld. In het debat over de partiële herziening van de omgevingsvisie Oostflank is gebleken dat deze exclusieve claim op de schaarse ruimte voor de functie sport een goede belangenafweging ten aanzien van andere functies zoals volkstuinen belemmerd wordt. Door deze harde regel wordt de discussie die de omgevingsvisie biedt voor de Oostflank om de ruimtelijke puzzel goed te leggen, sterk verkleind. Wat GroenLinks betreft moet de afweging over de verdeling van ruimte integraal worden gemaakt, waarbij niet één functie (in dit geval sport) bij voorbaat al een andere status krijgt dan andere functies (zoals volkstuinen of groen). Bij de vaststelling in 2021 van de omgevingsvisie is afgesproken dat de omgevingsvisie een levend document is. Om ervoor te zorgen dat bij iedere volgende wijziging functies als sport, volkstuinen en natuur op gelijke wijze behandeld worden en een transparante afweging kan worden gemaakt, grijpen we deze partiële herziening aan om deze wijziging van de omgevingsvisie als geheel voor te stellen. Motie 13. Alles van natuurwaarde (De Esch) is weerloos.

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - door de ontwikkeling van de Oostflank, waaronder de bouw van 30.000 woningen en de aanleg van een nieuwe brug, natuurwaarde verloren zal gaan; - specifiek de gedeeltelijke afgraving van polder De Esch zal leiden tot een verlies van unieke natuur, die zich sinds de 13e eeuw relatief ongestuurd heeft kunnen ontwikkelen en onderdeel is van Natuur Netwerk Nederland; overwegende dat: - de raad eerder moties heeft aangenomen met de opdracht om natuur die door de bouw van een brug verdwijnt, volledig te compenseren; - uit de milieueffectrapportage blijkt dat de precieze effecten van de afgraving van polder De Esch nog niet bekend zijn; - in de milieueffectrapportage de effecten op de natuurwaarde slechts kwalitatief zijn meegenomen; - het college in de nota van beantwoording aangeeft het verlies van natuurwaarden in De Esch één op één te compenseren, maar hierbij nog niet ingaat op de bestaande natuurwaarde en nog geen concreet voorstel heeft voor deze compensatie; - het meten van natuurwaarde voor de stad en de raad inzichtelijk kan maken wat er verloren gaat en hoe dat kan worden gecompenseerd; - natuurcompensatie niet direct na

oplevering leidt tot de gewenste natuurwaarde; verzoekt het college: - nulmetingen uit te voeren van de natuurwaarde in de Oostflank en specifiek van de natuurwaarde in polder De Esch; - de natuurwaarde in De Esch te compenseren door in de uitwerking van de plannen maatregelen te nemen voor nieuwe natuur met minimaal gelijke natuurwaarde, bovenop de bestaande plannen voor vergroening van de stad; - de raad hierover te informeren met een tijdspad waarin inzichtelijk wordt wanneer en op welke manier maatregelen leiden tot gelijke natuurwaarde;

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2512

en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden en T.J. Vonk Motie 15. Kansen voor de huidige bewoners op Zuid benutten "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023 ter bespreking van agendapunt 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de Omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - de plannen voor Oostflank leiden tot nieuwe kansen voor Rotterdam-Zuid; overwegende dat: - er helaas weinig zienswijzen en insprekers uit Rotterdam-Zuid kwamen, waardoor het perspectief van Zuid nog te weinig aan bod is geweest bij dit onderwerp; - het wenselijk is dat de gemeente in woord en daad aan de kant van de bewoners van RotterdamZuid staat; - gebiedsontwikkeling het risico van gentrificatie kent, waardoor het extra belangrijk is dat de huidige bewoners van Zuid gaan meedelen in de kansen die de voorziene gebiedsontwikkeling met zich mee zal brengen; verzoekt het college: - bij het realiseren van nieuwe voorzieningen en woningen op Zuid de kansen en behoeften van de bestaande bewoners centraal te stellen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. van Kockelkoren en R. Moti De moties en het amendement zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Volgens mij heb ik zo alle fracties gehad. Mijnheer Coşkun.

De heer COȘKUN (sp). Ja we hebben nog één motie dat we zeker willen weten dat het een tram wordt en geen bus. De VOORZITTER. De heer Coşkun heeft de volgende motie ingediend. Motie 12. Tram is geen bus "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - er wordt gesproken over een oeververbinding met een HOV-verbinding van 'tramkwaliteit'; - op de vraag of wij een bus of een tram krijgen, antwoordde wethouder Handhaving, Buitenruimte en Mobiliteit tijdens de BWB commissievergadering van 6 december 2023: “Wij krijgen een tram”; overwegende dat: - uit onderzoek blijkt dat de tram het meest gewaardeerde OV-middel is vanwege het comfort en (zit)capaciteit; - de nieuwe OV-verbinding een dichtbevolkt gebied zal bedienen en het dus van belang is om het minst vervuilende transportmiddel te kiezen – een tram stoot minder fijnstof uit dan een bus; - er geen revolutionaire ontwikkelingen in de nabije toekomst zijn die een tram zullen vervangen in termen van comfort, gemak en volume van passagiers;

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2513

verzoekt het college: - in het vervolgtraject alleen een HOV-verbinding met een tram te onderzoeken in plaats van een HOV-verbinding met 'tramkwaliteit'; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T.S.J. Coşkun De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Oostdijk, ik had u over het hoofd gezien. De heer OOSTDIJK (fvd). Ja dank u wel voorzitter. FVD Rotterdam is vanaf het begin voorstander geweest van een Noord/Zuid-verbinding en bij voorkeur een ondergrondse, een tunnel van De Esch naar de Veranda. In de loop van de tijd hebben we ook argumenten en bezwaren gehoord waaruit blijkt dat een tunnel simpelweg niet realiseerbaar is. Dus zijn we de oeververbinding die nu voor ligt, in de vorm van een brug, serieus gaan bekijken. Voorzitter, wij zijn niet doof voor de bezwaren die de bewoners van o.a. De Esch hebben, maar denken ook dat een oeververbinding in de vorm van een stadsbrug zeker positieve gevolgen zal hebben voor Rotterdam, met name voor wonen en werken. We zien hier in de toekomst nog wel een aantal problemen, bijvoorbeeld met betrekking tot de nautische veiligheid. Ook is nog een en ander onduidelijk over hoe en wie er precies gebruik zouden mogen maken van de brug en daarover hebben we nog wat vragen aan de wethouder. Voorzitter, ik neem alvast een voorschot op de vormgeving van deze oplossing.

Er wordt veel nadruk gelegd op het aanbod van hoogwaardig openbaar vervoer, maar wij zien ook nog steeds een grote rol voor de auto die onzes inziens net zo belangrijk is en niet weg te denken is van het Rotterdam van de komende decennia. Wanneer we kijken naar de geplande ruimte die is toegekend aan de auto en rekening houdend met het aantal voorzieningen die zeker ruim baan moeten krijgen, wil FVD Rotterdam graag pleiten voor een aantal aanpassingen. Zo is er slechts één rijbaan in het ontwerp opgenomen en daar moet een maximum snelheid van 30 kilometer per uur gaan gelden. Zeker nu er een mogelijkheid is om een fysieke scheiding te maken tussen de diverse verkeersstromen is er geen reden om op dit traject niet 50 kilometer per uur aan te houden. Ook de functie die de brug moet gaan vervullen ten behoeve van het verlagen van de verkeersdruk op bijvoorbeeld de Van Brienenoordbrug maakt 50 kilometer per uur een realistischer alternatief voor de andere verbindingen. Dat draagt ook bij aan een goede doorstroming van het verkeer. Wij zien elektrificatie van mobiliteit niet direct als een duurzame oplossing maar een verbetering van de lokale luchtkwaliteit is zeker voor te stellen in dit plan. Gezien de plannen van zero emissie stadslogistiek en daarbij de afname van logistiek vervoer op diesel is een tweede baan niet geheel onvoorstelbaar.

Als je die tweede rijbaan nu niet incalculeert, kan je die er later niet bijplakken. Voorlopig is de planning dat onze stad nog fors gaat groeien en er nieuwe woningen en banen bijkomen, waarbij vanzelfsprekend ook meer wens ontstaat voor autogebruik. Mocht er in een verre toekomst wellicht geen autoverkeer meer nodig zijn in de stad, het is al eerder ter sprake gekomen, dan kan deze baan eenvoudig omgebouwd worden naar een andere functionaliteit. We horen graag een reactie van de wethouder. Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. Alle fracties hebben we gehad. Mijnheer Biljoen, ik zie nog een vinger omhooggaan. De heer BILJOEN (gl). Ja dank voorzitter, ik zal het kort houden. Ik wilde het eigenlijk in de tweede termijn doen, maar het is misschien handig als ik het toch in de eerste termijn doe. Want voorzitter, waar staan wij nu. Vorig jaar, het eind van vorig jaar hebben we een heel interessante discussie gehad over de oeververbinding. Daar werden een aantal besluiten genomen waar GroenLinks tot op heden nog wel wat vraagtekentjes bij heeft. En dan, afgelopen september voorzitter, uit het niets, in de commissie Mobiliteit, de stadsbrug werd betrokken bij de gebiedsuitwerking van de Oostflank. Mijn collega's in MHEK waren ontzettend verrast. Ik snap tot op heden niet waarom het college daarvoor heeft gekozen.

Maar voorzitter, vervolgens hebben we wat interessante commissievergaderingen gehad en mevrouw Verkoelen heeft het zojuist ook al aangegeven. Er zijn een aantal dingen veranderd. Eén van de dingen die is veranderd, voorzitter, is dat het nu duidelijk is geworden dat autoverkeer over de brug geen voorwaarde was. Het is geen eis van het rijk geweest bij het beschikbaar stellen van de BO-MIRT dat de auto's gebruik moeten maken van de oeververbinding. Er staat nergens zwart op wit, in de notulen van de Tweede Kamer ook niet, er wordt slechts door bepaalde partijen verwezen naar

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2514

een artikeltje op TV Rijnmond, hoe goed die zender ook is. Maar dat staat haaks op de ambitie die wij hier in Rotterdam hebben. In Rotterdam hebben wij de ambitie om het autoverkeer te verminderen en al helemaal binnen de ring. Ik wil dan toch even inhaken op wat de heer Van Dommelen zojuist aangaf. In 2018 inderdaad was aangegeven dat wij een knelpunt moeten oplossen, maar wat we nu doen is een nieuw knelpunt creëren. Een knelpunt in De Esch polder en een knelpunt op de Veranda. Voorzitter, en daarom dienen wij de volgende motie in 'Geen voorwaarden, geen noodzaak', waarbij wij het college verzoeken om de vervolgstappen van de oeververbinding zonder autoverkeer te onderzoeken en hierover te rapporteren aan de raad. De VOORZITTER. De heer Biljoen heeft de volgende motie ingediend. Motie 16.

Geen voorwaarden, geen noodzaak "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 21 december 2023, ter bespreking van agendapunt 6.2 'Het voorstel tot vaststelling van de eerste herziening van de omgevingsvisie Rotterdam en de bijbehorende gebiedsuitwerking Oostflank'; constaterende dat: - in de uitwerking van de partiële herziening van de Omgevingsvisie wordt aangegeven dat 'het huidige aanbod aan auto-infrastructuur in stand wordt gehouden en een schakel wordt toegevoegd via de nieuwe stadsbrug'; - op de multimodale stadsbrug een (autoluwe) wegverbinding wordt gecreëerd; overwegende dat: - het rijk geen expliciete voorwaarde heeft gesteld bij het beschikbaar stellen van BO-MIRT gelden dat auto's verplicht gebruik kunnen maken van een oeververbinding; - deze expliciete voorwaarde nergens zwart op wit is vastgelegd, niet blijkt uit de notulen van de Tweede Kamer en daarmee de noodzaak ook niet wordt aangetoond; - Rotterdam de ambitie heeft om het gebruik van de auto binnen de ring te verminderen; - het creëren van extra asfalt altijd leidt tot meer wegverkeer en tevens meer files; - autoverkeer dat nu over de Ring A16 rijdt, bij file rondom de Van Brienenoordbrug, een nieuwe route dwars door de stad wordt geboden door navigatiesoftware; - de effecten van deze extra verkeersintensiteiten invloed hebben op de veilige en gezonde leefomgeving, meer specifiek op de hinder door geluid en

de kwaliteit van de buitenlucht; - de luchtkwaliteit in de regio Rijnmond relatief slecht is, in vergelijking met de rest van Nederland, en niet voldoet aan de nieuw vast te stellen EU-grenswaarden; - het verminderen van wegverkeer helpt bij het verbeteren van de luchtkwaliteit, zoals benoemd in het addendum kwaliteit leefomgeving bij aanvulling ROER; verzoekt het college: - om bij de vervolgstappen een oeververbinding zonder autoverkeer te onderzoeken en hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.H. Biljoen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja ik loop een beetje vooruit misschien op het volgende agendapunt, maar het standpunt van GroenLinks is mij niet helemaal duidelijk. Gaat u straks stemmen voor een brug wel met auto's of niet? Ik vind uw standpunt een beetje diffuus. De VOORZITTER. De heer Biljoen.

raadsvergadering van 21 december 2023

Notulen pagina

2515

De heer BILJOEN (gl). Nou voorzitter, zoals mijn collega mevrouw Kockelkoren zojuist al heeft aangegeven: ons besluit hangt af van hoe met onze moties wordt omgegaan. Wij zullen u daarin meenemen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Maar u dient net een motie in voor een onderzoek. Dat is natuurlijk makkelijk toe te zeggen van een wethouder, ja we gaan een onderzoek doen want dan geef je geen hom of kuit, je gaat iets onderzoeken. Maar dat weet u nog niet, de uitkomst van dat onderzoek, maar u moet straks wel stemmen over die brug. Dus ik ben gewoon heel benieuwd hoe gaat GroenLinks dan straks stemmen? Want dat doet niets af aan deze motie. De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja voorzitter, misschien ben ik niet heel duidelijk geweest. Dat onderzoek moet gewoon worden uitgewerkt. Ons voorstel is dat als er geen voorwaarde is, geen noodzaak is om autoverkeer over de oeververbinding te laten plaatsvinden zoals wij vorig jaar wel in de veronderstelling waren, dan vinden wij het niet nodig dat er autoverkeer over gaat. Dus wij stellen voor dat de vervolgstappen die nu worden genomen in het vervolgproces dat daar een variant van wordt uitgewerkt zonder autoverkeer. De VOORZITTER. Ja, mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd).

Oké dus stel dat het autoverkeer niet doorgaat dan wilt u wel een brug maar geen tunnel voor een metro. Of zie ik dit verkeerd? De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja het liefst wat wij zouden willen, is een metrolijn mijnheer Van der Velden, een cirkel lijn van de metro. Maar ik wacht de antwoorden van de wethouder af om te kijken hoe hij staat in deze moties die zowel ik als mevrouw Kockelkoren hebben ingediend en ook een aantal moties waar wij hebben meegetekend. Dan kan ik u in tweede termijn nog van een antwoord voorzien. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja maar u weet dat er geen metro gaat komen en politiek is ook werken met je idealen. Uw ideaal is een metrotunnel, nou die gaat u niet krijgen. U kunt op uw achterste benen gaan staan maar ik weet, denk ik, kan ik voorspellen dat die er niet gaat komen. Dan gaat u dus wel voorstemmen voor een brug en passeert u even uw eigen ideaal als GroenLinks voor een eigen metro? De VOORZITTER. De heer Biljoen. De heer BILJOEN (gl). Ja, nee, voorzitter dat is inderdaad een beetje voorbarig. Wij wachten het antwoord van de wethouder af en aan de hand daarvan zullen wij kijken hoe wij verder gaan met het verdere debat. De VOORZITTER. De heer Van Dommelen. De heer VAN DOMMELEN (vvd). Dank u wel voorzitter.