20231107 en 20231109- Notulen van de raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2153

kracht er ook nog in die ouderen zit, dus ik hoor nu een heel groot verhaal over de zorgbehoefte van de ouderen, maar ik had echt gehoopt dat we van u ook nog een bijdrage zouden krijgen over hoe fantastisch die ouderen het hier in Rotterdam wel niet doen, en hoeveel ze wel niet kunnen. Ik zou u willen uitnodigen: kunt u ons daar ook in meenemen? Mevrouw VERKOELEN (50+). Daar wil ik u best in meenemen. U heeft overigens gelijk dat ik vergat om de heer Versnel ook te noemen. In mijn verhaal heb ik het ook niet over werkgelegenheid gehad, want dat is helemaal in orde. Maar ik wil het u zeker wel vertellen. Wat ik met de heer Versnel… en ik was ontzettend blij dat de wethouder dat ook positief ontving. Kijk, u moet ons ouderen zien als zijnde jongeren die als ze ouder worden en niet meer aan het werk komen, een probleem hebben. Ook wij moeten weer aan de bak. Maar ga nu alstublieft een oudere die langer dan drie jaar niet meer werkt, daar kunt u toch niet gaan zeggen: we gaan een carrière voor u maken, we gaan u veertig uur hard laten werken. Dat is volkomen flauwekul. Daar zitten die ouderen niet meer op te wachten. Wat je wel kunt doen is met die ouderen afspreken: we gaan zorgen dat u een goed inkomen heeft. U behoudt uw uitkering en we gaan zorgen dat we er een stapje bovenop doen en u hoeft ook niet meer die veertig uur te werken.

Want u wilt natuurlijk met uw kleinkinderen gaan wandelen. Uiteraard, dat heeft u de afgelopen drie jaar gedaan, dat wilt u nu ook nog. Dat blijft u doen, dus we gaan minder werk doen. Twintig uur. En denk erom, ouderen zijn de meest loyale werknemers van een organisatie. Pas erop, ze worden altijd weggezet als zijnde dat ze snel ziek zijn en dat ze niet mee willen en dat ze niet kunnen. Ze hebben waanzinnig veel deskundigheid. Heel veel ervaring. Ze zijn ontzettend loyaal aan een werkgever en denk erom, ze zijn zelden of nooit ziek. Dat is wat je zou moeten organiseren. En als je dat doet, en dat gesprek heb ik gevoerd met wethouder Versnel, en daar is wethouder Versnel ook heel erg positief over, en daar gaan we ook naar zoeken. Hoe kunnen we anders dan dat eeuwige altijd maar weer blokdenken van iedereen moet 100% aan de bak en vooral weer een carrière gaan maken. Vraag dat niet aan een 55-jarige of ouder. Maar zorg dat je op maat mooi werk gaat verzorgen. Daar gaan we voor zorgen, maar dat was niet de insteek van mijn begroting voor vandaag. Want daarom heb ik de heer Versnel ook niet genoemd als zijnde een probleem. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja voorzitter, ik mag altijd graag naar mevrouw Verkoelen luisteren hoor, en ze maakt er ook altijd een spektakel van.

We dachten na mevrouw Coenradie ongeveer de zuurste citroen wel gehad te hebben, maar u gaat er toch nog wel een beetje overheen. Ik vind het toch ook wel een beetje een kwalijk wereldbeeld dat u neerzet dat 50% van de ouderen tot niets in staat is en die moeten we maar vooral, ja, u zet eigenlijk met uw verhaal, door dat zo stevig neer te zetten, de oudere zelf buiten schot. U zet daar een beeld bij, waarvan ik, als ik kijk naar de ouderen die in mijn omgeving oud worden, daar herken ik echt heel veel delen van uw verhaal niet. Misschien moet ik eens een keer met u op een werkbezoek ergens naartoe. En ik ontken niet dat er ouderen zijn die problemen hebben, maar dat toch wel gitzwarte verhaal dat u afdraait, daar kan ik echt niet in meegaan. En dat wil ik ook niet. Ik wil ouderen ook niet neerzetten als allemaal hulpbehoevend en totaal afhankelijk van de overheid. Dat wil ik niet geloven, dat ga ik niet geloven en ik denk dat wij nog maar eens een paar koppen koffie moeten drinken om bij elkaar te komen, want volgens mij bedoelt u het ook niet zo, maar komt het er gewoon een beetje, hoe zeg je dat, rot uit. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Het komt er wat vervelend uit voor het college. Mijn ouderen zijn gewoon hartstikke actief, vitaal en wensen het wel. En het is inderdaad zo, niet uw achterban, nee, uw achterban kan de zorg goed zelf betalen.

Die zou zelfs die eigen bijdrage heel goed zelf kunnen betalen. Die hebben geen problemen met een woning, die zitten niet op driehoog achter en moeten geen eigen lift, eigen voorzieningen verzorgen, dat het allemaal geïsoleerd is. Nee, dat klopt. Maar het grootste gedeelte van de Rotterdammers mijnheer Lansink, en dat is ook het probleem dat ik u aansmeer als college, u heeft niet in de gaten wat er in uw stad gebeurt. Het grootste gedeelte van de Rotterdammers heeft wel problemen met wonen, heeft wel problemen met goede verbindingen, die hebben niet allemaal twee of drie auto’s voor de deur staan. Die moeten met het openbaar vervoer. En helaas, dat lukt ze niet want u bent het weg aan het saneren. De VOORZITTER. De heer Lansink.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2154

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, mevrouw Verkoelen moet maar eens aangeven hoeveel kilometer openbaar vervoer we eigenlijk wegbezuinigen. Daar moet u mij maar een antwoord op geven en dan kom ik wel op u terug. Vervolgens doen we wel veel aan ouderen. Sterker nog, we hebben in het coalitieakkoord opgenomen, omdat we dat juist ook hebben gezien, dat we juist ook bouwen voor ouderen en jongeren, omdat dat een heel belangrijke doelgroep voor ons is. We hebben ook opgenomen dat we de plusflats gaan realiseren en er liggen daar al keurig… we hebben geen enkele reden om te verwachten dat we dat target niet gaan halen. En dan gaan we echt in de komende vier jaar heel wat van die plusflats realiseren. Die plusflats waar u ook op zit te wachten. Dus ik snap dat u vanuit nature een gitzwarte toekomst schetst. Ik ben toch meer de optimist die ook kijkt wat we met elkaar hebben afgesproken. Daar stuur ik dit college ook op af. En ik zie voldoende aanleidingen in ons coalitieakkoord waarvan ik zeg: daar mogen de ouderen zich echt in de handen wrijven. En overigens, zelfs de bestuursopdracht Zorg is voor u ouderen. Als wij vandaag niet ingrijpen in de zorg, wordt die zorg voor uw ouderen compleet onbetaalbaar. Dat kan ik u op een briefje geven. Dus als er één ding is voor uw ouderen dat wij hier gaan regelen, is het zorgen dat de kosten betaalbaar blijven.

En daar zou ik u aan onze kant moeten hebben. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Zorgmijdend gedrag is toegenomen van 2016 tot nu van 12% naar meer dan 25%. Dat zegt alles mijnheer Lansink, dat zegt echt alles. Het is gewoon te duur voor de meeste ouderen en het is ook te duur voor heel veel jongeren en voor heel veel minderbedeelden. Dat ben ik ook met u eens. Dat zijn de groepen die vandaag al aan de orde geweest zijn. De ouderen nog niet, maar daar hebben er een hele hoop toch echt problemen mee. En dat is waarvoor we moeten zorgen. En dan kunt u wel zeggen: ze moeten zelfredzaam worden. Maar ze worden niet meer zelfredzaam. Dat lukt niet meer na je zestigste. Dan breek je alleen nog maar het netwerk om je heen af. Mijn moeder zei het van de week nog: ze heeft niemand meer. Ze is haar lijstje aan het maken voor als ze deze wereld verlaat. Er komen er niet zoveel meer. Nee ma, die zijn allemaal al weggevallen. Dus daar zullen we als overheid voor moeten zorgen. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Gelukkig heeft uw moeder een heel fijne dochter die volgens mij alles voor haar doet. Maar dat is een compliment aan u. Maar dat is precies wat ik bedoel. Die zorg wordt te duur, dus we moeten met elkaar naar oplossingen zoeken en daar is dit college mee bezig om die zorgkosten te laten dalen.

Dus dat we ook kijken welke interventies er echt nodig zijn om die gezondheid en ondersteuning van ouderen te waarborgen. Maar we hoeven niet altijd gelijk op het maximumniveau van zorg te zitten. We moeten met indicering bijvoorbeeld goed nakijken: wat is er nu nodig en wat kan er straks, zodat we die kostenstijging in de zorg die wij allemaal betalen hier in Rotterdam, dat betalen we allemaal, betaalbaar houden, ook voor uw ouderen. Dus volgens mij vinden wij elkaar daar. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat denk ik dus niet. Ik ben het helemaal met u eens dat het inderdaad te duur is en dat er van alles minder moet. Maar het is ook een kwestie van je prioriteit geven waar je je € 3 miljard, die wij in dit huis aan het weggeven zijn elk jaar, waar je die aan geeft en daarvan wil ik dat er meer naar de zorg gaat. Dat is een kwestie van keuze. U wilt meer naar de weg, nou, daar ben ik ook nog voor. Maar andere zaken, ik ben niet zo voor heel dure woningbouw. Nou, dat is een kwestie van prioriteiten mijnheer Lansink, en mijn prioriteit ligt toch wat meer op de zorg. De VOORZITTER. Mijnheer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). De PvdA doet dit trucje ook hè, bij de Voorjaarsnota ook. We hebben ze gevraagd: hoeveel wilt u dan aan de zorg gaan uitgeven? Dan vraag ik het u ook.

Als u zegt: het gaat mij niet om besparen, bezuinigen, maar meer naar de zorg, dat is een politieke keuze. Hoeveel wilt u dan aan de zorg gaan besteden de komende jaren. Hoeveel? Dat hoeft niet op de cent nauwkeurig, maar geef eens aan, wordt dat € 2 miljard, € 3 miljard, € 4 miljard, € 5 miljard? Wat is het prijskaartje?

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2155

De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ik zou het in procenten willen zeggen. Ik denk dat we er een heel mooie stap van zouden maken als wij hier in Rotterdam 10% in onze begroting meer gaan uittrekken voor zorg. Als we dat nu eens zouden doen, dan zetten we een goed begin neer. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja, 10%, dat zijn in onze begroting, als ik het zo even meerjarig reken, dat zijn heel veel honderden miljoen euro’s. Mevrouw VERKOELEN (50+). € 100 miljoen. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). € 450 miljoen hoor ik daar. Nou, € 400 miljoen aan de overkant. € 400 miljoen, en ondertussen zegt u: armoede vindt u belangrijk. U vindt mobiliteit belangrijk. En daar hoor ik dan geen keuzes. Kijk, als u keuzes maakt, dat zegt u hè, dat is mijn keuze, ben ik ook benieuwd wat we dan niet gaan doen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Dat weet u van mij van de afgelopen vijf jaar al. Wat dacht u van een stadion van een half miljard? Daar hebben we al € 500 miljoen. Of wat dacht u van met evenveel gemak nu maar in gaan zetten op een Boijmans Van Beuningen van minstens € 250 miljoen tot € 300 miljoen. Daar ligt mijn prioriteit niet, dat zult u wel begrijpen met dit soort rekeningen. En zo kan ik er nog wel een paar noemen. In de Oostflank kan ik er ook nog wel paar van dat soort bedenken.

Wat dacht u van onze brug? Misschien moeten we hem uitstellen. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja maar kijk, dit is interessant hè, u laat kosten in de zorg meerjarig stijgen en u gaat dat compenseren met eenmalige bezuinigingen of besparingen. Zo werkt het niet. Dan moet u elke keer, elk jaar weer een paradepaardje laten sneuvelen om uw zorgkosten te betalen. Dat hoor ik u niet doen. Ik hoor u een paar projecten noemen, maar daarmee vult u echt niet meerjarig voor de komende tien jaar het zorgtekort. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Daar heeft u gelijk in, maar dat heeft te maken met het feit dat we nu eenmaal tegen een recessie nu aanlopen, want tien jaar geleden hadden we een andere discussie gehad. Die zullen we dus met zijn allen moeten overbruggen. Dat zegt u zelf ook. Dus we zijn de horeca enorm aan het stimuleren, daar hebben we verschrikkelijk veel geld in gestopt. Ja, dan zeg ik, als u met mij meegaat, dan snap ik het helemaal, maar geef in ieder geval mij op kortlopende periodes dan in ieder geval wel wat geld voor die zorg. En dat doet u niet. U snijdt het nu gelijk weg en u doet wel andere leuke grapjes die u allemaal wilt hebben. En dat mag, maar dat is niet onze keuze. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd).

Ja goed, die tientallen miljoenen sowieso krijgt u hè, want er komt € 50 miljoen elk jaar weer meer bij. En wat we doen is niet de zorg laten bezuinigen, maar we maken inzichtelijk wat we elk jaar tekort hebben. Wat we elk jaar tekort hebben plussen we ook gewoon weer bij hè, dat vullen we gewoon weer aan. Maar dat komen we tekort. Dat is de discussie die we voeren. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen, ik wijs u graag op uw tijd. Mevrouw VERKOELEN (50+). Kijk, we kunnen ook op een andere manier omgaan met onze grondexploitaties. Dat is ook zo’n mooie methode waarop we meer geld in kunnen halen. U bent heel goed in het verkopen van maatschappelijk vastgoed. Daar ben ik niet zo ontzettend enthousiast over, maar goed, als het dan moet kunnen we daar misschien zaken mee doen. Kijk, het gaat erom dat u ook

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2156

het geld bij elkaar schraapt elk jaar. En dat zeg ik, dat moeten we dus in mijn beleving voor wat andere zaken doen dan alleen de paradepaardjes van de VVD. En dat is bij mij nu eenmaal wel de zorg. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Nou, ik ben in ieder geval blij dat mevrouw Verkoelen dus voor verhoging van de sociale grondprijs is, want zij ziet de oplossing in de grondexploitaties. Mevrouw VERKOELEN (50+). Erfpacht, ik zie hem in de erfpacht. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Goed, dan gaan we naar de heer Vonk. De heer VONK (cu). Voorzitter, dank u wel. Meer dan ooit wordt de wereld geteisterd door oorlog en instabiliteit en dat heeft ook zijn weerslag in onze stad. Ook onze stad wordt geteisterd door geweld en explosies, maar ook de verdeeldheid internationaal vindt zijn weerslag in onze stad. En ook de gevoelens van onveiligheid die daarbij horen. En nog meer dan anders moeten we elkaar opzoeken, elkaar vasthouden en helpen. En als gemeente moeten we nog meer uitstralen dat we er voor iedereen zijn, dat niemand door de bodem van bestaan zakt en het perspectief op een goed leven verliest. En vanuit die achtergrond voorzitter, hebben wij gekeken naar de financiële keuzes van deze begroting. In de Voorjaarsnota hebben we al uitgebreid gesproken over de kaders. Daarom houd ik het deze keer ook wat korter en kom ik ook niet met moties.

Ik heb toen gezegd: de begroting is goed voor mensen die het al goed hebben. Te weinig of geen aandacht wordt er besteed aan de echt kwetsbare Rotterdammers en ik noemde toen de EU-arbeidsmigranten en de ongedocumenteerden. Dit college blijft nog steeds kiezen voor het uitsluiten van deze groepen. En ondanks alle mooie woorden die we zonet van D66 hebben gehoord over verbinding en inclusiviteit blijft het college en ook de coalitie de andere kant op kijken. En als het college straks reageert op het op zich prachtige idee om een dag voor de Rotterdammer te gaan vieren, dan is mijn vraag daarbij gelijk al: gaan deze groepen daar ook in meedoen? Kunnen die voor honderd procent participeren in die dag voor de Rotterdammer? En als dat niet zo is voorzitter, dan vinden wij dat we als ChristenUnie niet mee hoeven te doen met zo’n selectieve dag. Want wij blijven vinden dat de instrumenten die ons ter beschikking staan om recht te doen, om te beschermen en te helpen, voor alle groepen, dus ook voor de meest kwetsbare groepen in onze stad, beschikbaar moeten zijn. Voorzitter, toen hebben we ook gesproken over de keuze om de ozb te willen verlagen. Uiteindelijk is gebleken dat die ozb niet verlaagd wordt, maar dat die wel degelijk stijgt. Ik heb begrepen met iets van 6% in plaats van 10%, dus we geven € 12 miljoen uit om de stijging van 10% te verlagen naar een stijging van 6%.

Dat is ook even voor alle partijen die iets hebben geroepen in de media dat de ozb verlaagd wordt en dat ze dat zelfs hebben geregeld, dat is dus niet het geval. € 12 miljoen, wij hadden die € 12 miljoen graag anders besteed. Maar goed, op deze punten hebben wij in de Voorjaarsnota uitgebreid gesproken en er zijn andere keuzes gemaakt. Waar we het toen ook over gehad hebben, is dat de ChristenUnie vindt dat bij de Voorjaarsnota nog te veel geld uitgaat naar de plannen die we op de Coolsingel verzinnen en niet naar de ondersteuning van mensen in de sociale basis, die al jarenlang zich inzetten voor hun omgeving. Niet de partijen die de aanbesteding winnen maar de bewoners zelf die zich langdurig inzetten voor hun medebewoners, zij maken het verschil. Zij bouwen de zorgzame gemeenschappen. Niet de professionals die na een paar jaar weer worden ingewisseld voor andere. En in de Voorjaarsnota werd duidelijk dat als er bezuinigd moet worden er eerst juist naar deze middelen wordt gekeken. Gelukkig hebben we toen een deel daarvan kunnen terugdraaien. Het handgeld voor de wijkmanagers, Couleur Locale, bewonersinitiatieven, en ik zie ook tot mijn tevredenheid dat deze reparatie goed is verwerkt in de begroting, dank daarvoor.

Maar waar die nu weer zichtbaar wordt is in de bedreiging voor het voortbestaan van het Kinderparadijs, ook zo’n fenomeen in de wijk, zo’n fenomeen in die sociale basis. En wij vinden dat er voor een dergelijk bewezen initiatief altijd geld moet zijn. Dan maar wat minder geld naar commerciële welzijnspartijen. Het gaat om een relatief klein bedrag, dus onze oproep aan de wethouder Welzijn is: los het op en zorg voor zekerheid voor het Kinderparadijs. En wat ons betreft geldt dat voor alle initiatieven die stevig zijn geworteld in de wijk en hun meerwaarde allang hebben bewezen. Als dergelijke pijlers in de wijk verdwijnen, zullen de kosten om dat te repareren in de toekomst vele malen hoger zijn, dus wethouder, los het op en geef zekerheid. Dan over de maatschappelijke opvang. Met de begroting hebben we informatie in handen om het college te kunnen controleren. Althans, dat zou de bedoeling zijn, maar als het gaat over de middelen voor maatschappelijke opvang is dat niet het geval. Het is toch vrij bizar dat wij nu lezen dat er dit jaar € 9 miljoen uit de reserves wordt getrokken om iets te doen met de maatschappelijke opvang, maar ik

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2157

weet zeker dat als ik ieder raadslid hier in de zaal ga vragen wat er voor die € 9 miljoen gedaan gaat worden, dat niemand mij daar een antwoord op kan geven. Dat is toch te gek voor woorden, dus geef ons er duidelijkheid over waar die € 9 miljoen besteed wordt. En dan die kasschuif, waarmee we € 5,7 miljoen verschuiven naar 2027 en verder. Met als uitleg dat dit gebeurt op basis van afspraken met betrokken partijen. Dat is de zin die erover staat. Welke afspraken zijn dat? Met welke betrokken partijen zijn die afspraken gemaakt en waar kunnen wij als raad die afspraken terugvinden? Wij zijn tenslotte ook een betrokken partij. En dan over de besteding over de extra middelen die elk jaar opnieuw weer naar ons toekomt. Wij krijgen elk jaar als gemeente Rotterdam extra geld om te investeren in de maatschappelijke opvang. We hebben ook een plan vastgesteld wat we ervoor gaan doen, maar er staat geen financiële paragraaf bij. En nu lees ik in de begroting dat er wordt gezegd: besluitvorming moet nog plaatsvinden. Dus het was ook nog helemaal niet helder, dus toen wij de plannen bespraken en wij vroegen om een financiële paragraaf, moeten wij dus nu lezen in de begroting dat die besluitvorming ook helemaal nog niet heeft plaatsgevonden, dus dat er ook niet eens een financiële paragraaf was. En dat is toch wel een vreemde volgorde voorzitter.

Dus graag duidelijkheid over wanneer die financiële paragraaf of in ieder geval ook de besteding van die extra middelen naar ons toekomt. Wij zien de dakloosheid in de stad toenemen en realiseren ons hoe ontwrichtend dat is. En omdat het uitgangspunt is dat dakloosheid primair een woonprobleem is, moet dat leiden tot verschuiving van de regie naar de wethouder Wonen. Beschikbaarheid van betaalbare en dus goedkopere woningvoorraad is essentieel om de dakloosheid op te lossen. Het achterblijven van de bouwambitie van deze wethouder en dan ook nog eens het verhogen van de sociale grondprijs gaat niet helpen. Dus onze oproep is: laat de grondprijs laag en maak afspraken over aanvullende bouw van betaalbare oplossingen voor de dakloze Rotterdammers. En we zullen dit de komende periode dan ook nauwlettend blijven volgen. En dan over armoede. Allereerst het Jongerenperspectieffonds. Ondanks dat het college eerder een lofzang hield op de voordelen van het Jongerenperspectieffonds, ligt het Jongerenperspectieffonds nu definitief op het hakblok. We gaan het amendement ook steunen van GroenLinks, sterker nog, we gaan het ook samen indienen, en toch zijn we er niet gerust op dat dit gaat helpen. En dat na alle lovende woorden erover.

Daarom horen we graag van de wethouder wanneer we meer horen over welke elementen uit het Jongerenperspectieffonds overgenomen worden in de reguliere dienstverlening en welke alternatieven aangeboden gaan worden, juist aan deze groep, die we eindelijk konden bereiken met dit Jongerenperspectieffonds en nu dus dit instrument uit handen wordt geslagen. Verder over armoede, de interim-wethouder heeft ervoor gezorgd dat er een plan door de raad is geloodst met veel onvrede vanuit de stad. Dus er was werk aan de winkel. Ondertussen is er een nieuwe wethouder en onze oproep is dan ook: wethouder, ga aan de slag met de partijen waar we altijd goed mee hebben samengewerkt, de Ombudsman, de Brede Raad, Warm Rotterdam, al die partijen die partners zijn van ons in de bestrijding van armoede, om met hen weer on speaking terms te komen en samen de schouders eronder te zetten. Want Rotterdammers hebben rust nodig in hun huishoudboekje. Gelukkig hebben we nu meer duidelijkheid gekregen over de plannen van het Armoedefonds. Daar zijn we blij mee en die stemmen ook best positief, onder andere omdat we zien dat er gekozen wordt voor een intensieve gezinsaanpak, en een integrale aanpak kinderarmoede. Ook daar zijn we blij mee.

De vraag blijft nog wel, een groot deel van het Armoedefonds wordt ingezet om kinderarmoede tegen te gaan, wanneer is het college tevreden over het terugdringen van kinderarmoede? Voorzitter, ik sluit af. De begroting is goed voor de mensen die het goed hebben, zei ik in het begin. En ja, we zijn dankbaar voor de mogelijkheden die we als rijk land en ook als rijke stad hebben. Maar de aandacht voor de meest kwetsbare Rotterdammers moet beter en de aansluiting bij de initiatieven vanuit de sociale basis, de bewoners die zich voor deze stad blijven inzetten, moet steviger. De winter is op komst, en niemand wil toch dat we hier een begroting van ruim € 4 miljard vaststellen, kunnen feestvieren omdat de ozb een beetje minder hard is gestegen, en ondertussen mooie initiatieven van onderop onderuitgaan, en armoede en dakloosheid steeds meer zichtbaar worden in onze stad? Het was toch één stad? Laten we ons voor elkaar inzetten. Juist voor de mensen die moeilijk meekomen. De mensen die niet in onze bubbel van gewone Rotterdammers zitten. En laten we de eenheid van één stad dan ook blijven zoeken voor iedereen. Op hoop van zegen. De VOORZITTER. Dank u wel. De heer VONK (cu). En voorzitter, ik heb er lang over geaarzeld tijdens mijn speech, ik wil er toch één ding aan toevoegen, want de verbinding in deze stad staat echt onder druk.

Een paar minuten voordat ik hiernaartoe liep, kreeg ik een bericht, dat is waarschijnlijk een LinkedIn- of een Instagrambericht en dat wil ik u toch voorlezen, om maar aan te geven hoever wij af zijn van die verbinding die we zoeken in deze stad. En dat is dit, een paar minuten geleden: als steun voor de Palestijnen die een holocaust

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2158

ondergaan en zich verzetten tegen de onderdrukking en het uitmoorden van het Palestijnse volk tegen de terroristen van het zionisme, kleurt huisartsenpost Zuidplein Palestina. Huisartsenpost Zuidplein kleurt Palestina. Voorzitter, dat gebeurt een aantal minuten geleden hier in onze stad. Ik vind het ongelofelijk, en het is ook een oproep aan ons allen om ons uiterste, uiterste, uiterste best te gaan doen om voor die verbinding in de stad ons voor honderd procent in te zetten, want dit is niet het zoeken van verbinding, dit is exclusie. Je zult maar Joods zijn en naar de huisartsenpost moeten. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Dank u wel voorzitter. L’année prochaine sera une année difficile. Volgend jaar wordt een moeilijk jaar. Zo begonnen alle Franse presidenten van De Gaulle tot en met Macron hun nieuwjaarstoespraak tot het volk. Une année difficile. Dat is ook de titel van een Franse film die nu in de bioscopen draait, dolkomisch maar met een zeer serieuze ondertoon worden de problemen geschetst waar de Fransen mee worstelen, zeer herkenbaar ook, voor de Hollanders, de Rotterdammers en andere Europeanen. Problemen met uitgeholde koopkracht, enorme persoonlijke kredieten en schulden, en de waanzin van het consumentisme op Black Friday, met daarnaast activisten die zich zorgen maken over de klimaatverandering.

Une année difficile, ga die film zien. Daar moest ik aan denken bij het lezen van deze begroting van dit college. Alles is moeilijk, meer werklozen dan gepland, veel minder woningen dan beloofd, groeiende armoede, zorgkosten die onbeheersbaar dreigen te worden. Alles piept en kraakt en geen sprankje hoop. Het leven is moeilijk, is de boodschap van dit college. Het wordt een moeilijk jaar, zeker als je kijkt naar de toestand in Palestina, waar het kruitvat van Gaza is ontploft nadat er twintig jaar lang de grootste openluchtgevangenis ter wereld van is gemaakt. Van die terreur en contraterreur voelen we ook hier in Rotterdam de gevolgen. Zo ook met de nog andere altijd niet opgeloste kwesties. Er hoeft maar iets te gebeuren of Rotterdammers slaan elkaar de hersens in vanwege hun vermeende verwantschap met etnische Turken of etnische Koerden. De oorlog in Oekraïne raast door, met duizenden in Rotterdam opgevangen vluchtelingen, die voorlopig nog lang niet naar huis kunnen en hier zullen moeten integreren. Zij moeten leren ook Rotterdammer te worden. Hetzelfde geldt voor de Syriërs, de Irakezen, de Afghanen, de Somaliërs en vele anderen die recht hebben op een menswaardige en solidaire opvang in Rotterdam. In Rotterdam kan dat ook, want deze stad en de haven is gebouwd door migranten uit Drenthe, Brabant, Zeeland en de rest van de wereld.

Zelfs collega Ceulemans heeft een Belgische achternaam. Rotterdam is geen eiland. De mensen in de wereld maken moeilijke tijden door en de Rotterdammers dus ook. Niet alleen het gezondheidssysteem piept en kraakt, het hele neoliberale systeem staat op instorten. Wat de SP betreft gaan we dat fundamenteel anders aanpakken. Niet langer pleisters plakken, maar echt de markt uit de zorg, de woningbouw, het openbaar vervoer, de energie en de noodzakelijke voorzieningen halen. Alles wat niet failliet mag gaan, brengen we terug onder democratische controle. Daarvoor zoekt de SP bondgenoten. De verkiezingen van 22 november gaan juist ook daarover. Ondertussen ligt er een begroting waarin alles bij het neoliberale oude blijft, met weinig ambitie vanwege het ontbreken van echte visie. De targets voor woningbouw, voor het terugdringen van de bijstand en armoede worden niet gehaald. Er wordt gewaarschuwd dat het beroep op de zorgvoorzieningen zal worden afgeschaald. Allerlei initiatieven van bewoners en sociale ondernemers verliezen hun structurele subsidie, zoals het Kinderparadijs Meidoorn of de Katrol. Voorzitter en collega’s, wij maken hier zelf de regels en kunnen die ook veranderen. Laten we het Kinderparadijs redden. Dat kan ook, door ze nog minstens een half jaar het bedrag te geven dat ze nodig hebben. Dan hoeven ze nog geen mensen te ontslaan.

Vervolgens gaan we met een denktank, betaald uit alle betrokkenen, zoeken naar nieuwe structurele oplossingen. Vanuit welzijn, vanuit de scholen rond bso, vanuit veiligheid, vanuit cultuur of wat dan ook. Het Kinderparadijs beslaat vele beleidsvelden. Een kinderparadijs dat al 25 jaar zijn nut en noodzaak heeft bewezen en waarvan iedereen vindt dat het moet blijven. Iedereen, dat zijn de kinderen, de ouders, de onderwijzers, de wijkraad en zelfs de wethouder. Dat moet toch kunnen. Als we op een begroting van € 4 miljard niet eens een paar ton kunnen vinden, dan zijn we het niet waard het volk te mogen vertegenwoordigen. Heb lef, wees creatief en laten we dit samen voor elkaar boksen. Ik vraag aan wethouder Achbar dan ook: gaat u mee met ons voorstel om het Kinderparadijs echt structureel te ondersteunen? Zo zijn er natuurlijk nog veel meer voorbeelden in de stad. Waar de SP toe oproept is meer visie, meer ambitie en structurele oplossingen. Bouw de woningen die nodig zijn en stop met het slopen van woningen waar de huidige bewoners graag in willen blijven wonen. Zoals de Pompenburg, de Tarwebuurt en verder. Dat is beter voor de bewoners, beter voor de duurzaamheid en de schaarste aan bouwmaterialen en bouwvakkers. Durf een eigen woningbedrijf Rotterdam te beginnen. Waar de markt faalt, moet de wethouder zelf het initiatief nemen.

Een vraag aan wethouder Zeegers: bent u bereid een eigen woningbedrijf als

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2159

katalysator van de woningbouw op te richten? Stop met alleen maar pleisters plakken rond armoede en start met het maken van een deltaplan. Daar kunnen we 20 november a.s. in Arminius al mee beginnen, samen met Warm Rotterdam en vele ervaringsdeskundigen. Dan ligt dat deltaplan tegen armoede er bij de volgende Voorjaarsnota. Waar een wil is, is een uitweg. Vraag aan wethouder Mohamed-Hoesein: doet u mee met de Rotterdammers om zo’n deltaplan tegen armoede te ontwikkelen? Dat geldt ook voor de vele wensen van de wijkraden. Durf grote sprongen voorwaarts te maken, het geld is er. De miljarden in de Rotterdamse reserve van de RIM blijven de komende jaren onaangeroerd vanwege een gebrek aan plannen. Er is geld zat, er is alleen een gebrek aan ambitie bij dit college. Vraag aan wethouder Struijvenberg: is er een groep ambtenaren actief op zoek naar nieuwe ambitieuze investeringsplannen voor Rotterdam? Armoede heeft vele gezichten, waaronder vervoersarmoede, omdat het bestaande openbaar vervoer ontbreekt of te duur is. Wat de SP betreft worden de kaartjes van de RET niet duurder, nu niet en ook niet in 2027. Sterker nog, wat ons betreft krijgen alle Rotterdammers tot 18 jaar en vanaf 65 jaar nu gratis OV in het RET-gebied. Maar zorg er ook voor dat de trams en de bussen minimaal weer gaan rijden op de trajecten en de frequenties zoals die in 2017 zijn afgesproken.

Het is tijd dat de coronabeperkingen eindelijk worden opgeheven. Wat ons betreft komt er ook een nieuw aanvalsplan tot uitbreiding van de bus- en tramlijnen richting de nieuwe concessie van 2027. Vraag aan wethouder Karremans, die even verdwenen is: gaat u in 2024 al actief de boer op om de wensen bij de wijkraden op te halen om te komen tot een echt fijnmazig net van bus- en tramlijnen in Rotterdam? Voorzitter, zo zouden we nog uren kunnen doorgaan. Natuurlijk moet er veel meer goed geregeld worden. De doelen staan netjes opgelijnd en opgesomd in de voorliggende begroting. Dank aan de ambtenaren die dit zo keurig in beeld hebben gebracht. Maar ambtenaren bepalen niet de doelen en stellen ook niet het beleid bij. Dat moeten wij als gemeenteraad doen. Wij gaan over alle budgetten en beleidsregels. Vandaag en donderdag bepalen we de toekomst van Rotterdam in 2024. Het kan zoveel beter. Het wordt een moeilijk jaar. Une année difficile, zouden de Fransen zeggen. Laten we de komende dagen deze beleidsarme en nogal hopeloze begroting bijstellen en zorgen voor wat lichtpuntjes voor de Rotterdammers die dat zo hard nodig hebben.

Niet door weer als zogenaamde oppositie of coalitie te muggenziften, niet door partijpolitieke spelletjes voor de bühne met het oog op de verkiezingen van 22 november, wel door meerderheden te zoeken en te vinden op basis van de inhoud, zodat hier donderdag niemand tegen iets hoeft te stemmen waar hij eigenlijk voor is, of voor iets dat hij of zij eigenlijk helemaal niet gewenst vindt. Stop met de vermaledijde fractiediscipline. Elk raadslid heeft hier donderdag één stem. Zonder last of ruggenspraak. Gebruik die stem goed naar eer en geweten. De SP rekent op u, de Rotterdammers ook. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER. Dank u. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Voorzitter, dank. Ik had ook ongeveer willen beginnen zoals de heer Vonk van de ChristenUnie begon. Laat ik me aansluiten bij zijn inleidende woorden over verbinding en het feit dat als er veel tweespalt is en veel uit elkaar valt in een samenleving dat je dan als volksvertegenwoordiging meer dan ooit de opdracht hebt om met elkaar juist verbinding te zoeken, omdat alle dingen die in de samenleving gebeuren ook een spiegel zijn en hier in deze zaal terechtkomen en wij dan als politici geacht worden om elkaar juist vast te houden, hoe groot de verschillen ook zijn. En in dat licht wil ik mijn verhaal ook doen. Het zal wel scherp zijn hier en daar, maar dat mag ook in deze zaal.

En uiteraard zal ik ook eindigen met een handreiking, zoals u dat van ons gewend bent. Voorzitter, ik heb hier steeds in deze periode gestaan en gezegd dat ik respect heb voor het feit dat de vier coalitiepartijen die gigantische verschillen tussen elkaars partijen hebben, willen en weten te overbruggen. Dat respect staat voor altijd. Maar daar waar ik deze coalitie eerder een gebrek aan visie verweet, heb ik nu een nieuwe maar. En die maar gaat over het kompas van deze coalitie. De vier coalitiepartijen heb ik ook altijd gekend als partijen met een kompas. Welke richting vinden wij dat het uit moet? Wat is voor ons te billijken, wat is uitlegbaar en wat echt niet meer? Maar ik begin me nu, rondom deze tweede begroting van dit college wel af te vragen of de coalitiepartijen hun kompas nog wel goed afgesteld hebben. Want tel maar op: een liberale minderheid in zowel deze raad als in het college bepaalt nog steeds het veel te liberale woonbeleid in deze stad. Waar zijn Leefbaar Rotterdam en DENK als het college denkt dat het verhogen van de sociale grondprijzen een goede zet zou zijn in tijden van schaarste op de woningmarkt? We hebben het al vaak gezegd en we hebben het er zojuist in het debat ook over gehad. We moeten het ook blijven zeggen.

Dit college bedacht voor het eerst in de Rotterdamse historie een quotum voor het aantal vluchtelingen, of waren het nu statushouders? Waar zijn D66 en DENK als hier door hun morele ondergrens wordt gezakt? U kent het CDA als een voorstander van het ontmoedigen van autogebruik binnen de ring, maar we

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2160

hebben ook altijd gezegd: de invoering van betaald parkeren moet de oplossing van een probleem zijn en geen melkkoe. Waar zijn Leefbaar Rotterdam, VVD en DENK als dit college rücksichtslos overal betaald parkeren wil invoeren, los van parkeerdruk? Dit college bedacht een einde aan de subsidieregeling sportinitiatieven, die met name verenigingen in hechte gemeenschappen binnen de kleine kernen snoeihard raken. Waar is Leefbaar Rotterdam dan, als het verenigingsleven in de kleine kernen de nekslag wordt toegebracht? En ten slotte voorzitter, is dit college niet bereid te gaan staan voor Rotterdammers in en rond het Maasvlaktegebied, als men wanhopig smeekt om een degelijke milieueffectrapportage als een bedrijf met een op zijn zachtst gezegd niet al te beste staat van dienst wil uitbreiden met ammoniakopslag, dat nota bene ontmoedigd wordt door het rijk? Waar is D66 dan als het gaat om duurzaam en veilig? En waar zijn Leefbaar Rotterdam en VVD als het gaat om de veiligheid van Rozenburgers en Hoekenezen? Dit alles is reden tot zorg voorzitter, voor ons allemaal. Want een bestuur van de stad dat duidelijk regelmatig een haperend kompas kent, doet ons geen van allen goed. Ik roep de coalitiepartijen dan ook op om nieuwe vruchtbare grond te zoeken in hun samenwerking, zonder dat daarbij door de ondergrens van waar deze partijen voor staan, wordt gezakt.

En zoals u van ons gewend bent voorzitter, zijn wij bereid de hand uit te steken en daarom heb ik vijf moties. Ten eerste, 'Ondersteun het verenigingsleven in de kleine kernen'. Dat gaat over het onderzoeken van de mogelijkheden om de middelen van het noodfonds voor verenigingen in te zetten ter ondersteuning van het verenigingsleven daar in die kleine kernen, die zo hard geraakt worden door het einde van de subsidieregeling Sportinitiatieven. Ten tweede, 'Vrijwilligersverlof', en dit is de motie die erg lijkt op de motie van Volt en wij zijn al met elkaar bezig om mogelijkerwijs tot één motie te komen. Voor de zekerheid dien ik hem wel in, maar dan weet u dat we daar nog aan werken.

Als derde en vierde voorzitter, bent u van ons gewend dat wij opkomen voor een cyberweerbare stad en hebben wij de motie 'Rotterdam cyberweerbaar', samen met Volt, de motie 'Rotterdam, de cyberstad van de toekomst', samen met GroenLinks en Volt, en ten slotte voorzitter, kwamen wij erachter bij het lezen van de begroting dat de leges voor een vergunning voor het uitbaten van een kansspelautomaat slechts voor 8% kostendekkend zijn en wij denken dat dat niet oké is, en wij roepen in deze motie dan ook op om een lobby bij het rijk te starten, want daar gaan de leges van uit, om die meer kostendekkend te krijgen, en deze motie heet, en daar sluit ik mee af voorzitter, 'De eenarmige bandiet, liever niet'. Dank. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn heeft de volgende moties ingediend. Motie 43.

Ondersteun het verenigingsleven in de kleine kernen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024 en tweede herziening begroting 2023; constaterende dat: - het verenigingsleven in de kleine kernen onder druk staat; - zowel de dorpsraad van Rozenburg haar zorgen over het verenigingsleven in de commissievergadering haar zorgen heeft geuit; - andere wijkraden uit de kleine kernen eveneens hun zorgen kenbaar hebben gemaakt; overwegende dat: - vitale verenigingen van groot belang zijn voor de leefbaarheid van de kleine kernen; - verenigingen te allen tijde steun van de gemeente verdienen; verzoekt het college: - te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn om een deel van de overgebleven middelen van het noodfonds voor verenigingen in te zetten ter ondersteuning van het verenigingsleven in de kleine kernen; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 44. Vrijwilligersverlof

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2161

"De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024 en tweede herziening begroting 2023; constaterende dat: - uit onderzoek blijkt dat vrijwilligerswerk onder druk staat; - steeds minder Nederlanders zeggen vrijwilligerswerk te doen; overwegende dat: - vrijwilligerswerk onmisbaar is voor een vitale samenleving; - voortdurend beschikbaar moeten zijn voor werk en dan ook nog vele uren vrijhouden voor vrijwilligerswerk een uitdaging is; - er door de overheid een steeds groter beroep wordt gedaan op vrijwilligers; - de gemeente het goede voorbeeld kan geven door haar werknemers te stimuleren om vrijwilligerswerk te doen; verzoekt het college: - te onderzoeken welke mogelijkheden er zijn voor het invoeren van een vrijwilligersverlof voor personen die in dienst zijn bij en werken voor de gemeente Rotterdam; - hierover terug te koppelen aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn Motie 45.

Rotterdam Cyberweerbaar "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024 en tweede herziening begroting 2023: constaterende dat: - in het Cyberbeeld Rotterdam 2022 actielijnen staan die gaan over een digivaardige en weerbare Rotterdamse samenleving; - in het Cyberbeeld Rotterdam 2022 het advies te lezen is om: 'Rotterdam te profileren als cyberweerbare stad waarbij de beste burgemeester ter wereld op kop gaat'; overwegende dat: - het vestigingsklimaat kan profiteren van het aantrekken cyberprofessionals om zo de kansen rondom cyberveiligheid te benutten; - de burgemeester een belangrijke rol kan spelen in het digivaardig en cyberweerbaar maken van de Rotterdamse samenleving; verzoekt het college: - de actielijn om Rotterdam te profileren als een digivaardige en cyberweerbare stad van harte uit te voeren; - de beste burgemeester van de wereld een prominente rol te laten spelen in deze profilering van Rotterdam Cyberweerbaar en hier een concrete invulling aan te geven; - voor de jaren 2025 en 2026 een dekking te zoeken van jaarlijks € 75.000,00 uit de raming van het Gemeentefonds waaruit blijkt dat voor 2025 een marge van € 3,97 miljoen te vinden is en voor 2026 een marge van € 2,35 miljoen te vinden is; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.G.C.

Segers-Hoogendoorn en T. Kind Motie 46. De Cyberstad van de toekomst "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024 en tweede herziening begroting 2023;

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2162

constaterende dat: - in het Cyberbeeld Rotterdam 2022 te lezen is dat de digitale vaardigheden nog te wensen overlaten; - in het Cyberbeeld Rotterdam 2022 de aanbeveling wordt gedaan om de cyberweerbaarheid van de regio als kans te zien om het vestigingsklimaat te verbeteren; overwegende dat: - het vestigingsklimaat kan profiteren van het aantrekken cyberprofessionals om zo de kansen rondom cyberveiligheid te benutten; - het Cyberbeeld Rotterdam als advies geeft om een 'pool van cyberprofessionals' in te richten die elkaar kunnen ondersteunen wanneer mogelijk; verzoekt het college: - het advies om een: 'pool van cyberprofessionals in te richten' uit te werken en te faciliteren vanuit de gemeente; - studenten en scholieren in Rotterdam door middel van informatievoorziening en cursussen te stimuleren te kiezen voor een baan in de cybersecuritysector; - voor de jaren 2025 en 2026 een dekking te zoeken van jaarlijks € 75.000,00 uit de raming van het Gemeentefonds waaruit blijkt dat voor 2025 een marge van € 3,97 miljoen te vinden is en voor 2026 een marge van € 2,35 miljoen te vinden is; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn, M.H. Biljoen en T. Kind Motie 47.

Eenarmige bandiet? Liever niet! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023, ter bespreking van de begroting 2024 en tweede herziening begroting 2023; constaterende dat: - in de gemeente Rotterdam een vergunning kan worden aangevraagd voor het uitbaten van een kansspelautomaat; - de gemeente Rotterdam voor de aanvraag van deze vergunningen leges vraagt; overwegende dat: - in de begroting te lezen is dat de opbrengsten van deze leges maar voor 8% kostendekkend zijn voor de gemeente Rotterdam; verzoekt het college: - een lobby te starten bij het rijk om het maximumtarief voor leges ten behoeve van vergunningen voor kansspelautomaten te verhogen zodat beter kostendekkend kunnen zijn; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. R.G.C. Segers-Hoogendoorn De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mijnheer Oostdijk. De heer OOSTDIJK (fvd). Voorzitter, het was een enerverende dag en ik heb veel catchphrases, stevige taal en verkiezingsverhalen gehoord. Niet zo gek ook, want het is verkiezingstijd. Ik zal geen campagne voeren, maar ik wil het wel hebben over wat zaken waar wij als FVD Rotterdam veel voor voelen.

Maar voordat ik aan mijn bijdrage begin, wil ik alle slachtoffers van het Palestina-Israëlconflict veel kracht en sterkte toewensen, niet alleen in Nederland maar over de hele wereld. In een oorlog

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2163

vallen altijd onschuldige slachtoffers over en weer. FVD Rotterdam hoopt dat de oorlog en het bloedvergieten snel stopt en dat iedereen ondanks de verschillen in harmonie met elkaar kan samenleven. Voorzitter, al eerder brachten wij cybersecurity ter sprake en waren medeondertekenaar van de CDA-motie van november 2022, 'Het hack is van de dam'. In het afdoeningsvoorstel van deze motie is aangegeven dat er meer focus komt te liggen op het stimuleren van de cybersecurity van belangrijke stedelijke functies. Hierin wordt ook samenwerking aangekondigd met FERM. Ik lees dat het doel van FERM is het stimuleren van de samenwerking tussen en het verhogen van het bewustzijn onder bedrijven van de cyberrisico’s. In het Cyberbeeld Rotterdam 2022 wordt al even aangestipt dat spionage door vreemde mogendheden een reële dreiging is. Wij missen in de huidige begroting oog voor de inmiddels sterk toegenomen investeringen door China en ook de invloed die China mondiaal krijgt in de havens en dus ook in onze haven. Kan de wethouder aangeven of er in de begroting middelen gereserveerd zijn voor het uitvoeren van deze zeer belangrijke taak, waar wij als gemeente toch voor circa 70% aandeelhouder van de haven zijn en hoeveel middelen zijn dit dan? Is er voor dit onderwerp voldoende aandacht in de begroting en zo niet, gaat die aandacht er dan komen? Ik heb het niet kunnen vinden.

Voorzitter, waar het voorgaande onderwerp cyber zes keer genoemd wordt in de hele begroting, tegen de 159 keer het woord klimaat, vinden wij toch dat de nadruk wat scheef ligt op dit onderwerp. Dat het klimaat verandert, weten we allemaal en dat er voorstellen gedaan worden tot het invoeren van een aantal klimaatadaptieve maatregelen zoals omschreven in Rotterdams Weerwoord die onze veiligheid moeten waarborgen, juicht FVD Rotterdam van harte toe. Echter, we zouden behoorlijk wat geld overhouden om aan dingen te besteden die direct aantoonbaar resultaat hebben als er wat meer nuance in de bestedingsdoelen zou worden aangebracht. Zo verdient de aanbeveling te concentreren op een echt alternatief, dat niet tientallen, misschien wel honderden vierkante meters opslokt, geluidsoverlast veroorzaakt en vogels en insecten ten prooi laat vallen aan de wieken. Buiten deze bezwaren is er bij het overgrote deel van de bevolking geen draagvlak te vinden wanneer ze in de spreekwoordelijke achtertuin geplaatst dreigen te worden. Forum voor Democratie Rotterdam heeft nog hoop dat het kader voor windparken dat we binnenkort kunnen verwachten, realistisch is en er zo duidelijk wordt dat er geen plaats is voor deze windturbines op land of in zee. Voorzitter, waar is dan wel plaats voor, kun je je afvragen.

Wij zijn erg gecharmeerd van de verkenning die Rotterdam samen met het rijk doet naar kernenergie en ervan uitgaat dat deze oplossing, kernenergie dus, leidend gaat worden in het faciliteren van de toekomstige energievoorziening. Zeker de SMR-centrales en in de toekomst wellicht thoriumcentrales. Deze oplossingsrichting zal onzes inziens een stabielere… en minder ruimtebeslag leggen op de toch al schaarse ruimte. Om nog maar te zwijgen over het tot een minimum beperken van de landschapsvervuiling. Voorzitter, over het klimaat hoorde ik mevrouw Maassen zeggen dat het klimaat niet discrimineert. Dat is misschien wel zo, maar de klimaatmaatregelen, zoals onder meer door D66 gewenst te treffen, discrimineren wel degelijk. Deze maatregelen raken immers de midden- en de lageklasse-inwoners van de stad. Vermogende mensen kunnen prima een elektrische auto kopen, hogere energiebelasting betalen, zonnepanelen kopen, hun huis verduurzamen, et cetera. Terwijl de gemiddelde Rotterdammer amper een huis kan betalen. Laten we daarom vooral eerst kijken naar zaken zoals kernenergie, waar ik al eerder wat over zei, en waarvan het draagvlak steeds breder wordt, ook in de politiek. En dan afsluitend het parkeerbeleid en de invoering van betaald parkeren. Want hier valt ook veel over te zeggen. Autogebruikers worden de stad uitgejaagd.

De straat gaat op de schop en wordt steeds minder autovriendelijk. Wie denkt zorgeloos in zijn straat voor zijn deur te kunnen parkeren, komt vervolgens ook bedrogen uit. Dit onderwerp hangt enigszins samen met het klimaatbeleid, want er verdwijnen ook steeds meer parkeerplaatsen uit de stad. Een recent en concreet voorbeeld is de vernieuwing van de rioolleidingen en het ophogen van de straten in GrootIJsselmonde. De straten worden opnieuw ingericht en er wordt veel mooi groen aan toegevoegd. Tot zover prima. De straten worden opengebroken en wanneer daar een nieuwe straat voor terugkomt, is er opeens een flink aantal parkeerplaatsen verdwenen. De bewoners zijn dan genoodzaakt om buiten de straat of ergens op de stoep te parkeren en vervolgens wordt door het college gesteld dat de parkeerdruk is gestegen en liggen de plannen al klaar om betaald parkeren in te voeren. Dit kan niet de bedoeling zijn voorzitter. Het college creëert een probleem en biedt daar vervolgens een oplossing voor. Om nog even in deze wijk te blijven, want na de herinrichting van de straten wordt geconstateerd dat een deel van de overgebleven parkeerplaatsen zijn omgetoverd tot parkeerplaatsen met een laadpaal voor elektrische auto’s. Dit in een wijk waar een aanzienlijk deel bestaat uit sociale huurwoningen en waar de mensen met een laag inkomen wonen.

Die kunnen niet eens een normale auto betalen, laat staan een elektrische auto. Deze trend is eigenlijk in heel Rotterdam te zien. Het lijkt FVD Rotterdam dan ook onwaarschijnlijk dat het college een deugdelijke of überhaupt een parkeerdrukmeting heeft gedaan. We kijken naar het inspreekmoment op 16 november aanstaande

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2164

waar de bewoners hun mening en hun zorgen zullen uiten. Voor de duidelijkheid, FVD Rotterdam is tegen het invoeren van betaald parkeren binnen de ring van Rotterdam. Tot zover, dank u wel. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Dan stel ik u voor, nu we alle fracties in de eerste termijn gehoord hebben, kort even een kwartiertje te schorsen. Maar ik krijg denk ik nog even een technische aanpassing. Dat kan straks ook nog, maar doe maar. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, omdat het college misschien even na wil denken over alle ingebrachte moties. Dit is een gewijzigde motie. De VOORZITTER. Welke motie heeft u gewijzigd? Mevrouw BOKHOVE (gl). Dat is Met woningruil bestaande woningen beter passend benutten. De VOORZITTER. Is dat een nieuwe motie of een oude? Mevrouw BOKHOVE (gl). Het is een motie die al in de eerste termijn is ingediend en waarvan het dictum is aangepast. De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove heeft de volgende motie ingediend. Motie 12A.

Met woningruil bestaande woningen beter passend benutten "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van Agendapunt 5.1 Debat over de begroting voor 2024; constaterende dat: - de huidige woning niet altijd aansluit op de woonwens van de bewoner; - de woningnood in onze stad onverminderd hoog is, waardoor het lastig is om een passende woning te vinden; overwegende dat: - mensen te groot wonen of juist te klein; ze wonen op een bovenverdieping terwijl ze lager willen wonen, of hebben een tuin en kunnen deze niet onderhouden; - woningruilen een uitkomst kan bieden voor een deel van de woningzoekenden; - door in te zetten op woningruil, maken we het aanbod flexibel en maken we beter gebruik van de bestaande voorraad. Ook wordt daarmee de kans dat mensen langer in de eigen buurt kunnen blijven wonen vergroot; - het via de reguliere woningruilkanalen (bijvoorbeeld via corporaties) lang kan duren voor er een passende woning is gevonden; - de optie van woningruil op dit moment weinig bekendheid geniet; verzoekt het college: - met de woningbouwcorporaties in gesprek te gaan over het wegnemen van belemmeringen bij woningruil om woningruil aantrekkelijker te maken; - woningruil bij woningzoekenden, corporaties en andere aanbieders meer onder de aandacht te brengen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. A. Kockelkoren, G.J. Engberts en A.G.

van der Elst De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Een kwartiertje en dan gaan we aanvangen. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Dat gaat niet lukken? Ja, ik begrijp dat het college echt wel een aanzienlijk langere tijd nodig heeft voor schorsing. Dat bereikt mij nu pas. Zullen we insteken, ik kijk even naar de wethouder Financiën. Zullen we insteken op een uur en indien nodig

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2165

verlengen met een halfuur? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) We schorsen voor een uur en indien nodig verlengen we met een halfuur. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. Uit de raad bereiken mij signalen van raadsleden die wellicht nog iets met moties willen. Ik begin bij mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank u wel voorzitter. Ik heb een lichtelijk herschreven motie 'Meer DCMR, minder vervuilers' en een extra ondertekenaar. Deze wil ik graag opnieuw indienen. De VOORZITTER. Mevrouw Morkoç heeft de volgende motie ingediend. Motie 5A. Meer DCMR, Minder Vervuilers "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van agendapunt 5.1 Debat over de begroting 2024; constaterende dat: - DCMR Milieudienst Rijnmond de gezamenlijke omgevingsdienst is van de Provincie Zuid-Holland en dertien gemeenten in de regio Rijnmond; - DCMR maakt omgevingsvergunningen, houdt toezicht op 26.000 bedrijven in de Rijnmondregio, onderzoeken overlast en brengen risico's in kaart; - DCMR heeft de mogelijkheid om te handhaven en om bedrijfscontroles uit te voeren; - juist in het havengebied risicovolle bedrijven zijn waarbij de bovenstaande taken van groot belang zijn om naar behoren uit te voeren; - als het college zijn klimaatdoelen wil behalen, DCMR een belangrijke rol speelt tegenover vervuilende bedrijven; overwegende

dat: - commissie Van Aartsen in 2021 heeft geconcludeerd dat door de tekorten bij omgevingsdiensten er onvermijdbare schade ontstaat; - DCMR een belangrijke speler is in de verduurzamingsopgave van Rotterdam; - investeren in kennis en capaciteit van DCMR noodzakelijk is om het complexe proces vanaf de vergunningverlening te verbeteren; - meer capaciteit voor DCMR betekent dat er minder gevallen zoals de Chemours-zaak kunnen plaatsvinden; - door meer capaciteit bij DCMR het meetnet wellicht kan worden uitgebreid naar methaanemissies; - door meer capaciteit bij DCMR de energiebesparingsplicht voor kantoren beter kan worden gehandhaafd; - de verduurzamingsmaatregelingen die vallen onder de energiebesparingsplicht een besparing teweegbrengt die gelijk staat aan het verbruik van 1,2 miljoen huishoudens; verzoekt het college: - na afronding van het door het rijk ingezette versterkingstraject van het VTH-stelsel met DCMR te bespreken hoe de conclusies van de commissie Van Aartsen voor de regio Rijnmond verhouden; - de uitkomsten van dit gesprek te rapporteren aan de raad; - uiterlijk in het tweede kwartaal van 2024 met DCMR in gesprek te gaan om in beeld te brengen of het versterkingstraject leidt tot de gewenste effecten; - na dit gesprek terug te rapporteren en met eventuele acties te komen omtrent welke leemtes overblijven; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y.

Morkoç, T.S.J. Coşkun, T. Kind, R.G.C. Segers-Hoogendoorn, S. Reitema, R.T.J. van der Velden, I. van Wifferen

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2166

De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, ik heb hier nog een nieuwe motie. Want we hebben het vaak over de lokettenjungle in Rotterdam, waar Rotterdammers tegenaan lopen. Dit is een motie die daarbij zou kunnen helpen om dat tegen te gaan, een motie over Integrale Infopleinen in de wijk. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali heeft de volgende motie ingediend. Motie 48. Integrale Infopleinen in de wijk "De gemeente Rotterdam, in vergadering bijeen op 7 en 9 november 2023 ter bespreking van het agendapunt 'Conceptbegroting 2024 en tweede herziening 2023'; constaterende dat: - het Rotterdamse stelsel van welzijn, zorg en ondersteuning voor grote uitdagingen staat; - het positief is dat o.a.

via de bestuursopdracht zorg (BOZ), de welzijnsopdrachten, wijkakkoorden, wijkprogrammering, wijkhubs en de inzet op de menselijke maat wordt toegewerkt naar meer menselijke maat en een integrale aanpak op wijkniveau; overwegende dat: - de Rotterdamse Rekenkamer en De Rotterdamse Ombudsman laten zien dat er ondanks deze plannen er vooral voor bewoners met meervoudige problematiek grote uitdagingen zijn om zorgen ondersteuning toegankelijk te organiseren; - er op dit moment meerdere loketten op wijkniveau zijn, die de eerste toegangspoort (kunnen) vormen tot zorg- en ondersteuning, zoals: buurtsteunpunten, wijkteams, Infopleinen, wijkhubs, armoedeplatformen, vraagwijzers en lokale initiatieven; - het wenselijk is bruggen te slaan tussen deze verschillende toegangspoorten op wijkniveau, bijv.

rondom preventie en het afschalen van zorg; - welzijnsaanbieders binnen de welzijnsopdracht een belangrijke rol hebben om wekelijks Infopleinen te organiseren en hierin samen te werken met partners in het wijknetwerk; - er desondanks op verschillende Infopleinen nog beperkt afstemming plaatsvindt tussen relevante professionals, partners en loketten op wijkniveau; verzoekt het college: - € 250.000,00 vrij te maken voor een pilot Integrale Infopleinen waarin onder andere maar niet uitsluitend vraagwijzers, wijkteams, welzijnsaanbieders, huisartsenposten, deskundigen armoede en schulden, het jeugdloket en lokale initiatiefnemers actief samenwerken door ondersteuningsvragen van bewoners gezamenlijk op te pakken en af te stemmen; - deze pilot te dekken uit de vrijgevallen ruimte in de begroting van 2025 en 2026; - hierover te rapporteren aan de gemeenteraad van Rotterdam; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. l. Elfilali en T. Kind De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Nog iemand in de techniek? Niet? Dan wilde ik u nog de orde van de dienst voor de rest van vanavond meegeven. Wij beginnen zo dadelijk met de locoburgemeester als eerste met wat algemene opmerkingen naar aanleiding van het debat en dan de moties die op zijn domein liggen. Dan gaan we over naar de wethouder van Financiën en daarna volgt de rest voor de avond.

Ik ben voornemens omstreeks 18.45 uur, 19.00 uur, afhankelijk van hoe het debat loopt te schorsen voor de dinerpauze. Dan kan de keuken zich daar ook op instellen. En dan schorsen we tot een uur of acht, en dan vangen we de vergadering weer aan. En dan zien we hoe het vanavond loopt. Is dat iets wat uw goedkeuring kan dragen? Akkoord. Dan gaan we als eerste beginnen met de locoburgemeester. In de eerste termijn het college.

raadsvergadering van 7 en 9 november 2023

Notulen pagina

2167

De heer SIMONS (lr) (wethouder). Dank u voorzitter en dank u raad voor uw bijdragen en alle bespiegelingen. Het is altijd een belangrijk moment, de begroting. Ik snap ook dat veel mensen vanavond ook nog voetbal willen kijken. Ik zal er alles aan doen om in ieder geval enige vaart te maken. Ik wil even een korte bespiegeling geven aan de hand van wat ik heb gehoord van alle fractievoorzitters. Ik heb gehoord dat er eigenlijk heel veel dingen hetzelfde worden gezien. Soms zijn er wat andere oplossingen, maar goed, daarom zitten we hier ook bij elkaar. U heeft ook allemaal moties en amendementen ingediend om ook voor uw eigen oplossingen te pleiten, dus dat gaan we straks doen. Na een korte algemene beschouwing zal ik de moties op mijn beleidsveld van advies voorzien en de vragen die gesteld zijn zal ik beantwoorden. We hebben vanochtend afgetrapt met mevrouw Bokhove en die wandelt graag. En ik denk dat dat ook klopt, want wij als college komen haar ook vaak tegen. Want dit college is natuurlijk ook gewoon veel in de stad en dat is gewoon echt belangrijk, om te zien en te horen wat er speelt. Mevrouw Bokhove heeft ook het Wijkpark Oude Westen gezien en gelukkig ook geconstateerd dat daar alles weer op orde is. Maar tevens constateert ze terecht dat het waterbedeffect er is en dat er in de wijk veel overlast is. En ook noemde u de explosies.