20231012- Notulen van de raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen raadsvergadering Notulen van de raadsvergadering van 12 oktober 2023 Notulen van de raadsvergadering van 12 oktober 2023 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 14. Voorzitter: mevrouw A. Kockelkoren Tegenwoordig zijn 42 leden, namelijk mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer R.G.C. SegersHoogendoorn, de heer T.S.J. Coşkun, mevrouw V.A. Bruin, mevrouw D. Yildirim, de heer T. Roskam, mevrouw J. Bokhove, de heer B. van Drunen, de heer N. Akhatab, mevrouw E. Rehim Zadeh, de heer S. Ceulemans, mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer S. Soytekin, mevrouw A. Kockelkoren, de heer B. van Schaik, de heer M.H. Biljoen, de heer M. Verhoef, de heer R. Moti, mevrouw M.S. Abrahamse, mevrouw I. Coenradie, de heer T. de Haan, de heer T.J. Vonk, mevrouw J.M. Nunnely, mevrouw I. van Wifferen, de heer E.P.J. Verweij, de heer S.J.C. Becker, de heer S.M. Bonte, de heer G.J. Engberts, de heer D.J. van Dommelen, mevrouw M.Y. Morkoç, mevrouw L.S. Vlieger, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer F. Elbay, mevrouw S. Reitema, mevrouw I. Elfilali, de heer T. Kind, mevrouw S. van de Peppel, de heer R.T.J. van der Velden, de heer A.R. Oostdijk, mevrouw A.G. van der Elst, de heer R.N. Dahoe en mevrouw A.J.A. Maassen Afwezig zijn: mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw M.S.S. de Jong en de heer J.M.D. de Waard Namens het college zijn tegenwoordig: de heer F. Achbar en de heer V.P.G.

Karremans Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.1

Opening

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dames en heren, hartelijk welkom. Ik open de vergadering. In het bijzonder welkom aan de nabestaanden van oud-raadslid en oud-wethouder de heer Van der Schalk. Ook welkom aan degenen die op afstand onze vergadering volgen, de vertegenwoordigers van de media en onze medewerkers. Ik heb berichten van verhindering ontvangen. Mevrouw Van Groningen is afwezig. De burgemeester is afwezig in verband met een dienstreis, vandaar dat ik vandaag deze ochtend uw plaatsvervangend voorzitter mag zijn. Wethouder Zeegers is tot 12.00 uur afwezig in verband met bestuurlijk overleg. 1.2

In memoriam oud-lid van de gemeenteraad en oud-wethouder J.W. (Jan) van der Schalk

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan beginnen we nu allereerst met het In memoriam van oud-lid van de gemeenteraad en oud-wethouder, de heer Van der Schalk. Ik zal daarbij naar de katheder gaan voor het In memoriam. Ik verzoek u allen uw telefoon op een stand te zetten zodat deze niet hoorbaar is voor anderen en na het uitspreken van het In memoriam is er een moment van stilte, waarbij alle aanwezigen, voor zover mogelijk, verzocht worden te gaan staan. Geachte raadsleden, wethouders en familie van Jan van der Schalk. Johannes Willem van der Schalk, oud-raadslid van het CDA en oud-wethouder van Rotterdam, is op 29 september overleden, op de gezegende leeftijd van 93 jaar, waarvan hij vele jaren de publieke zaak heeft gediend. De onderwerpen die hij onder zijn hoede had, waren heel divers. Van het deelgemeentebestel tot welzijn en volksgezondheid. Wat de deelgemeente betreft, de nota Binnengemeentelijke decentralisatie, deelgemeenteraden in de jaren negentig, kon rekenen op ruime steun in de gemeenteraad. Het was de nieuwe wethouder Jan van der Schalk, die in de collegeperiode 1990-1994 de taak kreeg om het werk van zijn voorgangers te voltooien. De laatste ronde, heette dat laatste hoofdstuk optimistisch. Optimistisch en eufemistisch ook, want er mocht dan ruime politieke steun zijn, de bouw aan het bestel ging met de nodige emoties en bestuurlijke verwarring gepaard.

Met zijn kennis, ervaring en kalmte bracht Jan rust in het proces. Zo kwam er een goed einde aan negentien jaar bouwen aan het

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1933

Rotterdamse deelgemeentebestel. De stad kreeg elf deelgemeenten. Een man zonder opsmuk, maar charmant. Een man die goed luistert, maar niet aarzelt om de discussie aan te gaan. Dat was Jan van der Schalk ten voeten uit. Bij grote reorganisaties zoals van de GGD destijds, maakte zijn houding het verschil. Geachte raadsleden, wethouders en familie van Jan van der Schalk. Johannes Willem van der Schalk, oud-raadslid en oud-wethouder – Excuus voor dit misverstand. Ook de decentralisatie van de welzijnskoepels, de uitbreiding van de kinderopvang en de verbetering van vrijwilligerswerk konden op zijn warme aandacht en toewijding rekenen. Tegenwoordig staat de terugkeer van de menselijke maat in het overheidsbeleid volop in de belangstelling. Na alle affaires waarbij burgers de afgelopen jaren in de knel kwamen behoeft de noodzaak hiervan geen betoog, maar in de discussie over het hoe en waarom van een luisterende overheid zal men er goed aan doen de wapenfeiten en werkwijze van Jan van der Schalk te bestuderen. Niet meer verschansen achter agenda’s en beleidsnota’s, beschikbaar, aanspreekbaar en bereikbaar zijn. Voor Jan was dat vanzelfsprekend. Vanuit de burger denken in plaats van beleid. Hij was daarvan een pleitbezorger avant la lettre. Bij zijn afscheid in de gemeenteraad op 7 april 1994 ontving hij zowel de Wolfert van Borselenpenning als een koninklijke onderscheiding.

Beide waren welverdiend en werden hem door velen van harte gegund. Voor zijn kinderen, kleinkinderen en achterkleinkinderen is hij ongetwijfeld een onvergetelijke vader en grootvader geweest, innemend en toegewijd als hij was. Velen delen met u warme herinneringen aan hem. Namens het gemeentebestuur van Rotterdam condoleer ik u met het verlies van Jan en wens ik u veel sterkte toe. Rotterdam is een empathische deskundige bestuurder verloren. Mag ik u dan verzoeken om te gaan staan. (Stilte.) Dank u wel. 1.3

Onderzoek van de geloofsbrieven van het nieuwe benoemde lid van de gemeenteraad de heer R.N. Dahoe

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Oké, dan zijn we bij het onderzoek van de geloofsbrieven van het nieuwe benoemde lid van de gemeenteraad de heer Dahoe, namens DENK. Ik heb de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven gevraagd een onderzoek in te stellen naar de geloofsbrieven van de heer Dahoe. Ik neem aan dat de commissie haar werkzaamheden al heeft verricht en geef het woord aan de voorzitter, de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Dank u wel voorzitter. Leden van de gemeenteraad, ik deel u mede dat de commissie de geloofsbrieven van het nieuw benoemde lid R.N. (Rashied) Dahoe heeft onderzocht. De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert u R.N. (Rashied) Dahoe toe te laten als lid van de gemeenteraad ter voorziening in de vacature van N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein. Dat was het voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Ik stel u voor het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven over te nemen en de heer Dahoe toe te laten als lid van uw raad. 1.4

Beëdiging van de heer R.N. Dahoe als lid van de gemeenteraad

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan komen we bij de beëdiging van de heer Dahoe als lid van de gemeenteraad. Ik vraag de griffier de heer Dahoe binnen te leiden door de hoofdingang van de raadzaal. Welkom mijnheer Dahoe. U heeft aangegeven de verklaring en belofte af te willen leggen. Dat klopt? Mijnheer Dahoe, door de gemeenteraad is tot uw toelating als lid van deze vergadering besloten. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, dient u overeenkomstig artikel 14 van de Gemeentewet in de vergadering in handen van de voorzitter de eed of een verklaring en belofte af te leggen. U heeft aangegeven de verklaring en belofte te zullen afleggen. Na voorlezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier, verzoek ik u mij na te spreken de woorden 'Dat verklaar en beloof ik'. 'Ik verklaar dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk, enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik!' De heer DAHOE (denk). Dat verklaar en beloof ik!

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1934

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Hartstikke mooi. Succes bij uw werkzaamheden. (Applaus.) De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Aangezien wij ook nog een aantal burgerleden gaan installeren, wil ik u allen verzoeken dat eerst te doen en de felicitaties na afloop te doen. Dan mag u alvast plaatsnemen op uw plek in de raadzaal in de fractie van DENK. 1.5

Onderzoek geloofsbrieven van de te benoemen burgercommissieleden van de gemeenteraad, mevrouw S.D. Sodirijo, de heer R.J. Tissen en de heer J. Vicario

De VOORZITTER. Dan mag u weer even plaatsnemen, want ik moet toch eerst nog even terug naar de commissie van onderzoek van de geloofsbrieven. Het onderzoek van de geloofsbrieven van de te benoemen burgercommissieleden van de gemeenteraad, mevrouw Sodirijo, de heer Tissen en de heer Vicario. Mag ik de voorzitter van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven, de heer Coşkun, vragen verslag uit te brengen wat betreft de bevindingen rondom de benoeming van de nieuwe burgercommissieleden? De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Leden van de gemeenteraad, ik deel u mede dat de commissie de geloofsbrieven heeft onderzocht van de volgende personen die zijn aangewezen als burgercommissielid, S.D. (Safa) Sodirijo, aangewezen door de fractie DENK, R.J. (Roy) Tissen, aangewezen door de fractie van het CDA, J. (Jordi) Horro Vicario, aangewezen door de fractie van de VVD. En de heer Horro Vicario heeft aangegeven aangesproken te willen worden als de heer Vicario. De commissie heeft de geloofsbrieven en de daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert u de volgende personen toe te laten als burgercommissielid voor de raadsperiode 2022-2026, voor zover het lidmaatschap van de commissies zonder onderbreking voortduurt. De personen S.D. (Safa) Sodirijo, aangewezen door de fractie DENK, de heer R.J.

(Roy) Tissen, aangewezen door de fractie van het CDA, J. (Jordi) Horro Vicario, aangewezen door de fractie van de VVD. Dat was het voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Hartelijk dank. Ik stel u voor het advies van de commissie tot onderzoek van de geloofsbrieven over te nemen en mevrouw Sodirijo van DENK en de heren Tissen, CDA en Vicario, VVD, toe te laten als burgercommissieleden van uw raad. 1.6

Beëdiging van de burgercommissieleden mevrouw S.D. Sodirijo, de heer R.J. Tissen en de heer J. Vicario

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan gaan we over tot de beëdiging van de burgercommissieleden, mevrouw Sodirijo, de heer Tissen en de heer Vicario. Welkom, allereerst mevrouw Sodirijo. U heeft aangegeven de verklaring en belofte te willen afleggen. Door de gemeente is tot uw toelating als burgercommissielid besloten. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen dient u overeenkomstig artikel 4 lid 8 van de Commissieverordening in handen van de voorzitter de eed of een verklaring en belofte af te leggen. U hebt gekozen voor de verklaring en belofte. Na voorlezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier, verzoek ik u mij na te spreken de woorden 'Dat verklaar en beloof ik'. 'Ik verklaar dat ik, om tot burgercommissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik verklaar en beloof dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik beloof dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als burgerlid van een commissie naar eer en geweten zal vervullen. Dat verklaar en beloof ik!' Mevrouw SODIRIJO (denk). Dat verklaar en beloof ik! De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Dan gaan we over naar de heer Tissen en de heer Vicario.

Zij hebben aangegeven de eed te willen afleggen. Ik lees één keer het stuk voor en dan mag u beiden de eed afleggen. Door de gemeenteraad is tot uw toelating als burgercommissielid besloten. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen dient u overeenkomstig artikel 4 lid 8 van de Commissieverordening in de

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1935

vergadering in handen van de voorzitter van de gemeenteraad de eed of een verklaring en belofte af te leggen. U heeft aangegeven de eed af te willen leggen. Na voorlezing door mij van het wettelijk voorgeschreven formulier, verzoek ik u mij na te spreken de woorden 'Zo waarlijk helpe mij God Almachtig' en gelijktijdig de beide voorste vingers van uw rechterhand omhoog te steken. 'Ik zweer dat ik, om tot burgercommissielid benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als burgerlid van een commissie naar eer en geweten zal vervullen. Zo waarlijk helpe mij God Almachtig!' De heer TISSEN (cda). Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De heer VICARIO (vvd). Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Gefeliciteerd en ik wens u allen succes, als raadslid en burgercommissieleden van de gemeenteraad van Rotterdam. Dan zal ik nu even schorsen voor de felicitaties. (Applaus.) (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren).

Dames en heren, mag ik u verzoeken te gaan zitten? Dan kunnen we aanvangen met de vergadering. 1.7

Mededelingen

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). We gaan verder met agendapunt 1.7, Mededelingen. Ik heb geen mededelingen ontvangen. Ik kijk even rond. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja voorzitter, ik heb een mededeling, nou ja, eigenlijk heb ik een verzoek. Het gaat mij om het volgende. Ik zag wat moties langskomen rond het enorme drama dat we nu hebben in Israël en in Palestina. Wat mij opvalt is dat we er nu dus middels moties van alles van gaan vinden. Ik had eigenlijk al een soort regeling van werkzaamheden klaar maar ik ga het niet doen, want ik heb helemaal geen zin in het feit dat we iets gaan doen in polarisatie, want de burgemeester is er vandaag niet. En waar ik mij eigenlijk op zou willen richten, is: onze burgervader die altijd als boegbeeld gelijk van alles zegt en doet, heeft dat dit keer totaal achterwege gelaten. We hebben een demonstratie gehad, we hebben wel of niet de vlag hoog en laag. En mijn punt is dat ik een beetje bang ben dat we vandaag in het dossier Samenleven dat we dadelijk gaan behandelen, ons eigenlijk zowat alleen maar bezig gaan houden met dit onderwerp, terwijl ik eigenlijk denk: moeten we hier niet, als de burgemeester terug is, het apart over hebben met elkaar en dan kijken welke moties we wel en niet willen doen? Want ik vind het echt heel moeilijk om nu dadelijk aan de hand van moties te moeten gaan zeggen wat ik wel en niet vind.

Het voelt gewoon niet goed en ik weet niet hoe ik het moet vangen, maar ik merk dat dit vandaag het onderwerp zou kunnen gaan claimen van Samenleven en misschien nog wel veel meer. En waarom doen we dat? Want we hebben dan nog niks met elkaar besproken of gedaan. En de burgemeester is er niet, dus tegen wie of wat hebben we het dan? Ik zou het liever apart geagendeerd willen zien, en alle moties met betrekking tot dit punt terughalen en kijken of we het dan zouden kunnen gaan behandelen en kunnen bekijken, want ik voel me er gewoon niet goed bij zo. Want dan ga ik bij elke motie een verhaal houden. Dat vind ik niet netjes. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, het is meer een oproep die ik nu hoor. Ik moet eigenlijk nog beginnen met vaststelling van de agenda, en het gaat over één agendapunt specifiek. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Maar u wilt dus eigenlijk een voorstel doen om als een soort regeling van werkzaamheden in de commissie iets te gaan behandelen.

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1936

Mevrouw VERKOELEN (50+). Ja, of apart een keer als raad bij elkaar komen. Het is nogal wat wat er gebeurd is, ik bedoel, ik vind het ook heel raar dat we als raad het gesprek niet eens met elkaar erover gevoerd hebben. Ik weet niet welke vorm we ervoor willen zoeken, maar ik vind het middels moties in ieder geval en middels het actieplan Samenleving in ieder geval niet goed. Dat voelt niet goed. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Helder. Dit is een oproep. Ik stel voor dat mensen dat nog even laten bezinken. Als we bij het agendapunt komen, dan hoor ik hoe andere fracties daartegen aankijken. Als fracties moties willen indienen dan staat het hun in principe vrij, maar de oproep is op dit moment gedaan. Mijnheer Ceulemans, is het een mededeling? De heer CEULEMANS (lr). Ja, een soort van mededeling, want ik begrijp het gevoel van mevrouw Verkoelen goed. Het is eigenlijk onvermijdelijk dat dit nu voor een deeltje in het actieplan Samenleven gaat komen. Ik denk dat we daar geen geopolitiek debat van moeten maken. Ik denk dat niemand dat wil. Maar ik kan het gevoel van mevrouw Verkoelen begrijpen en ook gelet op de zaken die nu in de stad spelen die afgelopen weekend plaatsgevonden hebben. De burgemeester had hier gewoon vandaag moeten zijn.

Ik wil wel even op dit moment mijn onvrede kenbaar maken dat het op deze manier nu gaat, waardoor we eigenlijk in een heel lastig parket komen met zijn allen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, zoals aan het begin van de vergadering is aangegeven is de burgemeester op dienstreis, dus dat is moeilijk te voorkomen. Die stond ook al langer gepland. Maar waarvan akte. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 12 oktober 2023

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan ga ik nu even over tot de vaststelling van de agenda van de raadsvergadering van 12 oktober. Ik zal eerst de agenda met u doornemen en aan het eind zal ik u de gelegenheid bieden nog aanvullende opmerkingen te maken. Bij de punten die ik noem kunt u uiteraard uw opmerkingen maken met betrekking tot dat onderdeel van de agenda. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, ik had het natuurlijk al aangekondigd, bij de vaststelling van de agenda gaan we het hebben over de agenda. Daarom sta ik hier, maar tot u bij dat punt bent dan zal ik mijn opmerkingen maken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dat lijkt me heel verstandig, want dan gaan we eerst gewoon even naar de andere agendapunten. Agendapunt 3A. Gisteren heeft het college een voorstel gestuurd om de geheimhouding van een presentatie aan de commissie MHEK op te heffen per 27 oktober in verband met een aanstaande commissiebespreking. Ik stel u voor dit te agenderen als agendapunt 3A als hamerstuk, als ik daar instemming voor zie. Uitstekend. Dan gaan we het zo meteen hameren. Agendapunt 6. Er is een verzoek ontvangen voor een tweeminutendebat, 'Explosies', door Leefbaar Rotterdam. Op 28 september is het reguliere debat naar aanleiding van de jaarrapportage Ondermijning doorgeschoven. Vanwege de afwezigheid van de burgemeester vandaag wordt dat in een volgende vergadering besproken.

Dit onderwerp kan ook bij die bespreking betrokken worden. Wil de indiener dat nog nader toelichten? Mevrouw Coenradie. Mevrouw COENRADIE (lr). Ja voorzitter, wij zouden dan ook nu in de wacht gezet worden door de afwezigheid van de burgemeester en gezien de actualiteit en de urgentie willen we het vandaag wel agenderen, omdat we ook moties hebben die afgestemd zijn en waar we graag ook over in gesprek gaan en die we graag willen indienen en daarmee niet willen wachten, nu dan weer ongeveer een maand. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan constateer ik dat het geagendeerd wordt. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ik begreep dat niet helemaal, dat het daarmee geagendeerd wordt, want ik dacht dat het een negatief stemadvies had van de griffie. En juist omdat het al behandeld gaat worden en ik heb er zelf behoefte aan om hierover van gedachten te wisselen met de burgemeester, dus dan moet dat in stemming worden gebracht. Ik volg graag dat advies van de griffie en ik vind het ook op dit gebied jammer als we een gemankeerd debat hebben, temeer omdat we er uitgebreid over kunnen spreken in de commissie.

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1937

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik wil even voorkomen dat we hier nu een heel debat gaan voeren, want we hebben met elkaar afgesproken om dat niet te doen. Ik constateer dat er verschillende gevoelens zijn over nut en noodzaak van het debat op dit moment en dan wil ik er gewoon over gaan stemmen. De stemming is om dit agendapunt wel te agenderen. Hij staat open, u kunt daarover stemmen. Dan constateer ik dat met 27 stemmen voor het tweeminutendebat 'Explosies' vandaag besproken gaat worden. Zijn er nog andere leden die iets willen opmerken met betrekking tot de agenda? De heer Ceulemans. De heer CEULEMANS (lr). Ja, dank. Samenleven, daar hebben we dinsdagavond pas een klap op gegeven aan het eind van de commissie, dus daar is relatief weinig tijd geweest. Ik begrijp van heel veel fracties dat er nog heen en weer geleurd wordt met moties en afstemmen en dit en dat. Dus mijn voorstel zou zijn: we beginnen dadelijk met dat biodiversiteitsverhaal geloof ik. Als daarna nog ruimte is voor de lunchpauze, of we dan bijvoorbeeld het tweeminutendebat Opvang naar voren kunnen halen, zodat we na de lunchpauze Samenleven kunnen gaan behandelen. Dan is er wat meer tijd. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik kijk even rond of daar consensus over is. Ik zie daar op zich instemming voor. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50+).

Ja, misschien, ik onderschrijf dit wel, maar zouden we dan niet gewoon kunnen zeggen: we maken er 5.3 van en dan halen we Zorg naar voren en dan heeft hij gelijk een ander debat ervoor en heeft hij veel meer tijd. Dan gaat het zeker over de lunchpauze heen. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dat is een ander ordevoorstel en ik zie eigenlijk dat er al consensus was over het voorstel van de heer Ceulemans, dus ik zou willen voorstellen om dat gewoon te accorderen. Mevrouw VERKOELEN (50+). Ook goed. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Voorzitter, ik heb een ander ordevoorstel over datzelfde onderwerp. Ik ga expres hier staan omdat ik mijn collega’s dan in de ogen kan kijken omdat het wel een ernstige zaak is, wat er gaande is in de wereld en in de stad en we gaan het hebben over samenleven in de stad en over ernstiger zaken als dat kunnen we het eigenlijk niet hebben. Aan de ene kant, de heer Ceulemans gaf het net al aan, afgelopen dinsdagavond is het nog besproken in de commissie WIOSSAN en daar was grote verdeeldheid of dit wel rijp was voor raadsbehandeling. En volgens mij is dit niet rijp voor raadsbehandeling.

Zeker niet omdat ik vanochtend geconfronteerd word, tenminste via via, met allerlei moties die rondzingen over het geopolitieke conflict in het Midden-Oosten, en de burgemeester er niet is en de burgemeester in de moties wel wordt aangevallen. Mevrouw Verkoelen gaf het al aan, ik vind het vandaag niet geschikt om überhaupt 5.2 te bespreken. Dat zou de raad zichzelf niet moeten aandoen. Het gaat onmiddellijk ontaarden in weet ik wat voor debat en ik heb persoonlijk zes minuten om de wereldproblematiek en het samenleven in Rotterdam te bespreken. Het is in ieder geval wat de SP-fractie betreft niet gepast om dat nu zo te doen in afwezigheid van de burgemeester. Dus mijn voorstel is om dit punt nu vandaag niet te bespreken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ja, dank u wel. Het is een ordevoorstel om het onderwerp Samenleven, 5.2, vandaag niet te bespreken en daar wil ik over stemmen. Ik zie dat iedereen gestemd heeft. Met 30 stemmen tegen is het voorstel verworpen, dus het actieplan Samenleven wordt vandaag wel besproken. Na de lunch, zoals het voorstel van de heer Ceulemans. Dus qua agenda hebben we dan 5.1, het voorstel tot vaststellen van het Biodiversiteitskader en dan 6.1. En dan na de lunch Samenleven. Dan kom ik nu bij de spreektijd voor vandaag. Het voorstel is twee uur spreektijd op de klok te zetten. Dat heeft uw instemming? Mevrouw Verkoelen.

Mevrouw VERKOELEN (50+). Nou voorzitter, dat heeft niet mijn instemming. Het punt is, die twee uur

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1938

hadden we via het presidium besloten en heel eerlijk gezegd stond er toen nog geen enkel regulier debat op, alleen nog maar tweeminutendebatten en nu zijn er ondertussen drie reguliere debatten. Mijn verzoek zou een uurtje erbij zijn, want dat geeft wel een beetje lucht om dan ook wel het gesprek te kunnen voeren. Dus ik verzoek een uurtje erbij, als het kan. En dat vind ik op zich niet onlogisch, met drie reguliere debatten en ook nog drie tweeminutendebatten. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Het voorstel is helder. U doet het voorstel om een uur extra op de klok toe te voegen en daar gaan we over stemmen. Het voorstel is met 24 stemmen tegen verworpen. Dan constateer ik daarmee dat twee uur spreektijd op de klok wordt gezet. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Voorzitter, dan is het niet ongebruikelijk om gezien het onderwerp en dat die onderwerpen denk ik echt wel wat spreektijd en emoties zullen opleveren om dan nog voor te stellen om een half uur te verlengen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Kan dat rekenen op instemming? Nee? Dan gaan we daar ook over stemmen. Een half uur ophogen. De heer Dahoe moet nog stemmen. Het ordevoorstel om de spreektijd op te hogen naar tweeënhalf uur is met 23 stemmen voor aangenomen. Dan staat er dus tweeënhalf uur spreektijd op de klok. Het stemvenster is aan het einde van de vergadering.

Indien nodig zullen wij kort schorsen zodat u in eigen kring uw stemgedrag kunt bepalen. Rond 12.45 uur is een lunch beschikbaar op de bekende locaties voor zover de voorraad strekt. Er is geen warme maaltijd beschikbaar gezien de te verwachte duur van de vergadering. Als u toch in de avond wenst te vergaderen dan dient u gebruik te maken van horecavoorzieningen buiten het stadhuis. 3.

Mededeling van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2023 week 39 en 40

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mededelingen van de ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2023 week 39 en 40. Ik stel u voor de behandelwijze zoals vermeld bij de desbetreffende stukken vast te stellen. Als u een opmerking heeft met betrekking tot een bepaald stuk, dan verzoek ik u het bijbehorende bb-nummer te noemen dat bij het stuk staat. Zijn er opmerkingen over? Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik zou graag het afdoeningsvoorstel Toezegging over evaluatie energieclusters, 23bb006198, op de procedurevergadering willen van WIOSSAN en ik zou graag het afdoeningsvoorstel Toezegging over medisch advies en privacy, 23bb006177, ook op de procedurevergadering van WIOSSAN willen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Wenst iemand anders daar nog het woord over? Nee? Dan constateer ik dat dat niet het geval is en dat de lijst met ingekomen stukken met de opmerking van mevrouw Maassen is vastgesteld. 3A.

Het voorstel tot opheffen van de geheimhouding op het document 'Technische sessie RET 2709-2023 – vKluis

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan het voorstel tot opheffen van de geheimhouding op het document 'Technische sessie RET 27- 09-2023 – vKluis. Dat gaat uit de kluis. Heeft dat uw instemming? Ja. Dan accorderen we dat. 4.

HAMERSTUKKEN

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan komen we bij de hamerstukken. 4.1

Het voorstel tot aanwijzen van 'de verhuur van ruimtes in de Upcycle Mall aan circulaire ondernemers en bedrijven en (educatieve) organisaties met circulaire ambities' als economische activiteit in het algemeen belang

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Allereerst 4.1, het voorstel tot aanwijzen van 'de verhuur van ruimtes in de Upcycle Mall aan circulaire ondernemers en bedrijven en (educatieve) organisaties

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1939

met circulaire ambities' als economische activiteit in het algemeen belang. Er zit één ontwerpbesluit bij. Kan dat op uw instemming rekenen om dat te hameren? Ja. 4.2

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Hoogvliet Midden'

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). 4.2, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Hoogvliet Midden'. Eén ontwerpbesluit. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, mijn fractie heeft ook in de commissie aangegeven dat er te weinig voor de gewone Hoogvlieters wordt gebouwd, dus wij zijn tegen dit bestemmingsplan. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan constateer ik dat het gehamerd wordt met uitzondering van de SP die tegen stemt. 4.3

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Hoogvliet Noordoost'

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Hoogvliet Noordoost'. Is dat hetzelfde mijnheer Coşkun? De heer COŞKUN (sp). Ja, daarvoor geldt hetzelfde. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Prima, dan constateer ik dat we dat ook kunnen hameren met een tegenstem van de SP. 4.4

Het voorstel tot vaststelling van de lijst met relevante wet- en regelgeving ten behoeve van de rechtmatigheidscontrole in de jaarrekening 2023 en de getrouwheidscontrole door de externe accountant

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan het voorstel tot vaststelling van de lijst met relevante wet- en regelgeving ten behoeve van de rechtmatigheidscontrole in de jaarrekening 2023 en de getrouwheidscontrole door de externe accountant. Eén ontwerpbesluit. Kan dat op uw instemming rekenen? Ja. 4.5

Het voorstel tot de Tweede wijziging van de Verordening bekostiging leerlingenvervoer Rotterdam

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan 4.5, het voorstel tot de Tweede wijziging van de Verordening bekostiging leerlingenvervoer Rotterdam. Eén ontwerpbesluit. Kan dat op instemming rekenen? Dat is het geval. 4.6

Het voorstel tot vaststelling van de Tweede wijziging van de Verordening winkeltijden Rotterdam 2019 wegens het verlengen van de openingstijden van nachtwinkels

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). 4.6, het voorstel tot vaststelling van de Tweede wijziging van de Verordening winkeltijden Rotterdam 2019 wegens het verlengen van de openingstijden van nachtwinkels. De heer Vonk. De heer VONK (cu). Ja, dank u wel voorzitter. Zoals ook in de commissie aangegeven zijn wij hierop tegen en dat wil ik hierbij kenbaar maken. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan constateer ik dat met uitzondering van de ChristenUnie dit besluit met algemene stemmen wordt aangenomen, met uitzondering van de ChristenUnie. Niet verwarring creëren natuurlijk. 4.7

Het voorstel tot vaststelling van de: a. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers Hart van Zuidwijk (Asterloplein) 2024; b. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers en eigenaren Boulevard Kralingen 2024; c. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers en eigenaren Rotterdam Centrum 2024; d. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers DistriPark Botlek 2024;

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1940

e. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers Hart van Katendrecht 2024; f. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers Hoogkwartier 2024; g. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers Lageland2024; h. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers en eigenaren Meent 2024; i. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers Nieuwe Binnenweg centrum 2024; j. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers en eigenaren Plein 1953 2024; k. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers en eigenaren Pothof 2024; l. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers Witte de Withkwartier 2024; m. Verordening Bedrijveninvesteringszone gebruikers en eigenaren Zalmplaat 2024. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan 4.7, het voorstel tot vaststelling van de Verordening Bedrijveninvesteringszone a tot en met m, dertien ontwerpbesluiten. Heeft dat uw instemming? Dat is het geval. Dan zijn de dertien ontwerpbesluiten aangenomen. 4.8

Het voorstel tot vaststelling van 'De Rotterdamse dienstverlening', opgave 2023-2026

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan 4.8, het voorstel tot vaststelling van 'De Rotterdamse dienstverlening', opgave 2023-2026. Dat heeft ook één ontwerpbesluit. Kan dat op uw instemming rekenen? Dat is ook het geval. Dan is het aangenomen. 5.

REGULIERE DEBATTEN

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan komen we bij de reguliere debatten. 5.1

Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'

De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Agendapunt 5.1, het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'. Het beleidskader Biodiversiteit geeft richting aan de ambitie om in 2030 de kwaliteit van ecologische structuren in Rotterdam te behouden en te verbeteren. Het is één ontwerpbesluit. Het woord is aan mevrouw Morkoç, die als eerste op mijn lijstje staat. Mevrouw MORKOÇ (gl). Voorzitter, biodiversiteit is noodzakelijk. We kunnen hoog of laag springen, maar het is noodzakelijk voor de wereld. Daarom probeer ik het vandaag anders. Ik neem jullie mee in hoe ik kijk naar groen. Niet als economisch middel, niet als iets wat plezierig moet zijn voor de mens, maar iets dat bestaat omdat de wereld dat nodig heeft. Elke ochtend als ik mijn fiets van het slot af haal, zie ik tussen de stoeptegels voor mijn deur plantjes groeien en dan denk ik: gelukkig, ze zijn er nog. Ik heb ze nu een paar weken zien groeien, en dat heb ik ook gedaan met de vorige edities, want ze worden steeds weggehaald. Ze deden niemand kwaad, ze belemmerden de toegankelijkheid niet, maar blijkbaar was het niet mooi en niet netjes. Kennen jullie de Instagrampagina Onderhoudsarmoe? Die zou ik even opzoeken. Zo ziet Rotterdam er op veel plekken uit.

In juli werd zelfs door Stadsbeheer op social media aan bewoners gevraagd om wildgroen te bestrijden met kokend water. Hoe reflecteert de wethouder nu op het adviseren van het bestrijden van dit groen met kokend water nu hij zich gaat inzetten voor de biodiversiteit, nu hij weet hoe belangrijk het is voor onze toekomst? GroenLinks wil dat er bewust plek is voor natuur om simpelweg te zijn hoe het wil en hoe het moet zijn, en dat het college die ruimte actief biedt en beschermt. Dat betekent dat wij meer plekken in Rotterdam zullen zien die niet plat gemaaid zijn, dat we daardoor meer dieren zullen leren kennen en van ze gaan houden. Daarvoor moeten we af van wat we zien als onkruid en wildgroen zien als groen dat is gewild. Dat betekent dat de parken in de avond niet of weinig verlicht zijn en dat flora en fauna ook nachtleven verdienen. Dat betekent dat het advies van ecologen serieus wordt genomen en dat er een afwegingskader komt voor de bedreiging van de biodiversiteit. Dat betekent dat iedereen mee gaat doen, jong en oud, maar zeker ook de industrie, die de meest versteende omgevingen beheert. Het plan voor ons is een goed plan, maar het radicale groene gedachtegoed van GroenLinks zit er onvoldoende in en daar hebben we een paar moties voor. Motie 1 vraagt het college om enkel groen weg te halen als dat nodig is voor de toegankelijkheid.

Motie 2 vraagt het college om regelmatiger met bewoners die groene initiatieven hebben te communiceren. Motie 3 vraagt, aangezien Citizen Science zo goed terugkomt in de stukken, om ook Rotterdamse studenten mee te nemen in deze projecten. Motie 4 vraagt om een natuurvriendelijke groene rode loper te realiseren. Als je Rotterdam Centraal uitloopt

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1941

zie je eigenlijk alleen maar plat gemaaide stukken groen, tot aan de Veerhaven. Motie 5 vraagt om de verlichting in het Zuiderpark zo snel mogelijk aan te passen voor onder andere de meervleermuis. Die heeft dat ontzettend nodig. Als laatste, we zijn blij dat de wethouder ons heeft toegezegd te werken aan een stadsnatuurprestigeproject en we hopen dat die radicale groene ideeën van GroenLinks over biodiversiteit daar een prominente plek in krijgen. Dank u wel. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Abrahamse heeft een interruptie. Mevrouw ABRAHAMSE (vvd). Ja, ik ben een klein beetje verbaasd over een van de moties van mevrouw Morkoç, waar ze dus inderdaad vraagt de verlichting aan te passen, terwijl ze het in de commissievergadering nog met mij eens was dat ook de veiligheid van mensen belangrijk is en dat hoor ik nu niet mee als overweging. Terwijl we volgens mij een redelijke consensus hadden dat de verlichting niet ten koste van de veiligheid moet gaan, terwijl hier gewoon echt direct wordt gekozen voor het terugbrengen van de verlichting. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Mevrouw Morkoç. Mevrouw MORKOÇ (gl). Dank u wel. Ik denk dat we hier ook op kunnen samenwerken, want in mijn dictum staat ook dat er een afweging moet worden gemaakt tussen sociale veiligheid en ecologische veiligheid. Die afweging moet altijd worden gemaakt.

En zeker midden in de nacht is er niet per se licht nodig op de plekken waar de meervleermuis vliegt. Dat is een waterweg. En die afweging tussen sociale veiligheid en biologische en ecologische veiligheid moet inderdaad worden gemaakt. Dat staat ook in het dictum. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. Mevrouw Morkoç heeft de volgende moties ingediend. Motie 1. Natuur waarderen zoals natuur zelf wil zijn "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van agendapunt 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'; constaterende dat: - de biodiversiteit van Rotterdam in slechte staat is en het noodzakelijk is om hierop in te zetten; - groen dat niet 'past' in het straatbeeld wordt weggehaald; - door het college actief aan bewoners wordt gevraagd om 'onkruid' weg te halen met kokend water; overwegende dat: - om meer biodiversiteit te stimuleren, het nodig is om anders te denken over wat 'onkruid' en 'verwilderd' is; - groen dat geclassificeerd wordt als onkruid op verschillende plekken in de stad weggehaald wordt, bijvoorbeeld groen dat door tegels heen komt; - ook dit groen bijdraagt aan de biodiversiteit van Rotterdam en een plek heeft in de stad; - verwilderd groen een grote bijdrage levert aan de biodiversiteit en daarom de ruimte moet krijgen binnen Rotterdam; - verwilderd niet

betekent dat er geen zorg meer voor is, maar juist dat de zorg erop gericht is dat natuur een natuurlijke gang mag gaan; - verwilderd groen door middel van kennisbordjes en mooie omheiningen er toch ook leuk uit kan zien; verzoekt het college: - alleen wild groen ('onkruid') weg te halen als het nodig is voor de toegankelijkheid; - meer ruimte te geven aan verwildering van het groen ter bevordering van de biodiversiteit; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden, T. Kind en T.J. Vonk Motie 2. Communicatie met bewoners in groenprojecten

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1942

"De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van agendapunt 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'; constaterende dat: - de biodiversiteit van Rotterdam in slechte staat is; - het noodzakelijk is om in te zetten op biodiversiteit; - groen-initiatieven van bewoners ontzettend belangrijk zijn in dit proces; overwegende dat: - Rotterdam al haar bewoners nodig heeft in het verbeteren van de staat van de Rotterdamse biodiversiteit; - de gemeente groen-initiatieven van bewoners zou moeten ondersteunen, met bewoners samenwerken aan groene projecten en bewoners adviseren waar nodig; - bewoners aangeven niet te weten wat er uiteindelijk gebeurt met de groenplannen die zij hebben opgesteld, geen duidelijk tijdspad krijgen en lastig in contact komen met het college; - het college juist stimulerend te werk zou moeten gaan om bewoners betrokken te houden in het verkrijgen en beschermen van biodiversiteit; verzoekt het college - regelmatiger terug te koppelen naar bewonersgroepen die samen met college groenprojecten samenstellen; - in deze terugkoppeling te vertellen welke onderdelen van het groenplan zijn opgepakt, welke nog liggen en wanneer die zullen worden opgepakt en welke niet gaan lukken (en waarom niet); - regelmatiger de raad te informeren over het proces van groenprojecten met

bewoners; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden, T. Kind en T.J. Vonk Motie 3. Studenten betrekken bij biodiversiteit "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van agendapunt 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'; constaterende dat: - de biodiversiteit van Rotterdam in slechte staat is; - het noodzakelijk is om in te zetten op biodiversiteit; overwegende dat: - studenten eerder mee hebben gedaan aan waarnemingsprojecten; - Citizen Science een goede manier is om meer te leren over biodiversiteit; - er in de uitvoeringsagenda meerdere malen genoemd wordt dat we voornemens zijn om gebruik te maken van Citizen Science bij monitoring van biodiversiteit; - studenten staan te popelen om mee te helpen in dit proces; verzoekt het college: - in de biodiversiteitsaanpak ook Citizen Science projecten met studenten van Rotterdamse onderwijsinstellingen te stimuleren; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden, T. Kind en T.J. Vonk Motie 4. Natuurvriendelijke groene rode loper "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van agendapunt 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur';

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1943

constaterende dat: - Rotterdam meer biodiversiteit nodig heeft en deze biodiversiteit ook goed moet beschermen; - natuurvriendelijke oevers noodzakelijk zijn voor het welzijn van vele dieren zoals watervogels die daar veiliger kunnen broeden; - natuurvriendelijke oevers, in combinatie met steengroepen langs het water en niet baggeren in de winter, ervoor zal zorgen dat ziektekiemen die door zuurstofarm water ontstaan, zoals botulisme, verdwijnen uit de stad; overwegende dat: - vele Rotterdamse singels nog geen natuurvriendelijke oevers hebben; - het college gaat onderzoeken welke singels nog kunnen toegevoegd (ofwel teruggebracht) in Rotterdam; - de ingang tot de stad, de rode loper, de Westersingel is; verzoekt het college: - de oevers van de Westersingel in 2024 natuurvriendelijk te maken; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden, T. Kind en T.J. Vonk Motie 5.

Nachtleven voor flora en fauna in het Zuiderpark "De gemeenteraad van Rotterdam, bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van agendapunt 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'; constaterende dat: - licht in de avond het bioritme van allerlei organismen verstoort; - licht in de avond een heel ecosysteem kan ontwrichten; - flora en fauna behoefte hebben aan een goed nachtleven; overwegende dat: - stadsparken in de avond verlicht worden; - de verlichting er soms is voor de veiligheid en die veiligheid ook moet worden gewaarborgd; - er manieren zijn om zowel de ecologische als de sociale veiligheid te waarborgen door gebruik te maken van bijvoorbeeld schermkappen, lage verlichtingshoogte (kniehoogte), lichtkleur en lichtdimmers; - de lantaarns in het Zuiderpark alle paden van de meervleermuis (een kwetsbare soort) in het licht zet in de avond; verzoekt het college: - in het Zuiderpark rekening te houden met de meervleermuizen die daar aan hun voedsel moeten komen; - te onderzoeken hoe de verlichting in het Zuiderpark zo snel mogelijk verder aangepast kan worden om effect op fauna zoveel mogelijk te beperken; - de balans te zoeken tussen sociale veiligheid en ecologische veiligheid; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.Y. Morkoç, R.T.J. van der Velden, T. Kind, T.J. Vonk en G.J.

Engberts De moties zijn voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Zijn er andere sprekers op dit onderwerp? De heer Kind. De heer KIND (volt). Dank u wel voorzitter. Ons burgercommissielid Hilgo Wempe heeft al meerdere keren in de commissie aangegeven dat er een wereldwijde biodiversiteitscrisis is, dat er strengere wetten aankomen, de VN is ermee bezig, in Europa zijn we ermee bezig, maar dat het ook op lokaal niveau gebeurt. En hier moeten we de eerste stappen zetten, hier moeten we aan de slag. We zijn blij

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1944

met de stukken die er liggen. Er is hard aan gewerkt en we willen ook graag meedenken met een aantal constructieve moties. De eerste motie gaat over maainormen. We willen graag dat ecologisch maaien de norm gaat worden in Rotterdam en daarom dienen we de volgende motie in. Dan hebben we het biodiversiteitsfestival gehad en daar ging het ook over inheemse soorten. Dat zijn eigenlijk de plantjes die we al in Rotterdam hebben. We willen graag dat we veel meer ruimte geven aan die soorten die er al zijn, want die kunnen vooral bijdragen aan die biodiversiteit. We willen ook dat dat opgenomen wordt in de handleiding voor stadsbeheer, dus als we de parken gaan beheren dat we ook rekening houden met die inheemse soorten. Daar hebben we het ook eerder over gehad en daarom dienen we de motie 'Handleiding beheer stadsnatuur bio-CROW' in. En als we ruimte gaan geven aan inheemse soorten in het beheer van de stadsnatuur in de stad, dan is onkruid niet langer ongewenst maar gewenst. Waar we nu nog de stad continu helemaal gladstrijken, moeten we misschien veel meer ruimte geven, vinden wij dat we veel meer ruimte moeten geven aan 'onkruid'. Daarom dienen we de motie 'Geef stoepplantjes de ruimte' in. Biodiversiteit gaat niet alleen over het groen boven de grond maar ook juist in de bodem en in het water.

We willen dan ook graag dat er meer ruimte komt voor biodiversiteit op de kades en daarom dienen we de motie 'Biodiversiteitsmaatregelen bij kademuren' in. Tot slot voorzitter, we hebben veel Europese wetgeving die zich richt op de biodiversiteit en waarin ook wordt gevraagd om die Europees-breed te beschermen. Er zijn veel Europese voorbeelden en richtlijnen. Ik noem de Vogelrichtlijn, Habitatrichtlijn en Kaderrichtlijn Water. De Kaderrichtlijn Mariene Strategie en de Natuurherstelwet natuurlijk. Overheden starten vaak te laat en implementeren deze concrete acties niet genoeg op tijd. Daarom moeten we aan de slag en daarom roepen wij de gemeenteraad op om een duidelijk signaal af te geven. Daarom dienen we de motie 'Neem EU-wetgeving mee in het biodiversiteitsbeleid' in. Daarmee zijn we door alle moties heen. Dank u wel voorzitter. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). De heer Kind heeft de volgende moties ingediend. Motie 6.

Maak ecologisch maaien de norm waar dit kan "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het agendapunt 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'; constaterende dat: - de biodiversiteit in de stad achteruitgaat; - en het huidige maaibeleid hieraan bijdraagt; overwegende dat: - het maaibeleid momenteel wordt herzien; - ecologisch maaien nu de uitzondering is en niet de norm; verzoekt het college: - waar het veilig kan, in bermen en op dijken ecologisch maaien de norm te maken in het maaibeleid; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind, R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Motie 7. Handleiding beheer stadsnatuur: bio-CROW "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het agendapunt' 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'; constaterende dat: - het beheer, de toevoeging en inrichting van openbaar groen kan leiden tot biodiversiteitsherstel en een positief effect kan hebben op klimaatadaptatie en een gezonde leefomgeving; - de huidige visie op openbaar groen en onkruid herzien moet worden willen we op de lange termijn ook nog deze positieve effecten ervaren;

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1945

-

de stadsnatuur bestaat nu voornamelijk uit tuinplanten en er wordt veel onkruid gemaaid ten behoeve van de aanblik;

overwegende dat: - de Rotterdamse stadsnatuur ingepast moet worden in verschillende ruimtelijke opgaven en dat gezond groen vraagt om diversiteit en toekomstbestendigheid; verzoekt het college: - een handleiding op te stellen, gebaseerd op de bio-CROW methode en in samenwerking met het CROW instituut, wat de ecologische richtlijnen beschrijft omtrent de inrichting en beheer van de stadsnatuur; - het opzetten van een bio-CROW pilot, bijvoorbeeld op wijkniveau of in een park, waarin dit ecologisch beheer getest en ontwikkeld kan worden in de praktijk; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind, R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Motie 8.

Geef stoepplantjes de ruimte "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het agendapunt 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'; constaterende dat: - de stad veel versteende gebieden heeft; - stoepplantjes worden gezien als onkruid en deze term suggereert dat ze ongewenst zijn; - de gemeente in haar communicatie adviseert onkruid op de stoep te verwijderen; overwegende dat: - stoepplantjes voor sommige diertjes dienen als een oase in de woestijn; - stoepplantjes een bijdrage leveren aan de impuls die de biodiversiteit in de stad hard nodig heeft; verzoekt het college: - in de stad meer ruimte te geven aan stoepplantjes; - bij de aanleg van nieuwe bestrating te experimenteren met open grasstenen; - de term onkruid in toekomstige beleidsstukken en communicatie van de gemeente niet meer te gebruiken voor inheemse soorten; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind, R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç en T.J. Vonk Motie 9.

Neem EU-wetgeving mee in het biodiversiteitsbeleid "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het agendapunt 5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur'; constaterende dat: - de Europese Unie wetgeving heeft met langetermijndoelstellingen dat de biodiversiteit in Europa moet beschermen; - een concrete meerjarenplanning tot aan 2050 nodig is om aan de normen en doelstellingen in deze wetgeving te voldoen; overwegende dat: - de effecten voor de natuur, economie en maatschappij groot zijn wanneer niet wordt voldaan aan de normen en doelstellingen die de biodiversiteit moeten beschermen;

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1946

-

een overzicht van biodiversiteit beschermende EU-wetgeving zorgt voor aan een gericht biodiversiteitsbeleid in Rotterdam;

verzoekt het college: - EU-wetgeving dat biodiversiteit beschermt, zoals de vogelrichtlijn en habitatrichtlijn, de kaderrichtlijn water, de kaderrichtlijn mariene strategie en de natuurherstelwet te vertalen naar concrete doelen en acties voor Rotterdam tot aan het jaar 2050; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind, R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç, R.G.C. Segers-Hoogendoorn en T.J. Vonk Motie 10. Biodiversiteitsmaatregelen bij kademuren "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 12 oktober 2023 ter bespreking van het agendapunt '5.1 Het voorstel tot vaststelling van het Biodiversiteitskader 2023-2027 'Rotterdam, een rijke stadsnatuur; constaterende dat: - het waterleven niet mag worden vergeten wanneer het gaat over het waarborgen van de biodiversiteit van onze stadsnatuur; - men trots mag zijn dat Rotterdam de grootste en modernste haven van Europa herbergt; - men in Rotterdam een aanpakkersmentaliteit kent en altijd bezig is met het toekomstbestendig maken van de haven; overwegende dat: - er regelmatig onderhoud wordt verricht aan de kades; - er nog veel kansen zijn om meer biodiversiteitsmaatregelen te nemen in het havengebied van Rotterdam; - muurvarens een katalyserend effect hebben op de biodiversiteit op de kades; verzoekt het college: - bij nieuwbouw en restauratiewerken, kademuren waar mogelijk

geschikt te maken voor muurvarens e.d. door gebruik te maken van aangepaste specie en metselverbanden en dit op te nemen in de relevante richtlijnen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. T. Kind, R.T.J. van der Velden, M.Y. Morkoç en T.J. Vonk De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Ik geloof dat de wethouder commentaar had op de C R O W, misschien zeg je gewoon crow, ik heb geen idee, maar volgens mij zeg je C R O W. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dan kijk ik even rond of er nog andere deelnemers aan het debat zijn. De heer Van Schaik. De heer VAN SCHAIK (lr). Ja, dank u wel voorzitter voor het woord. Voorzitter, we hebben op 27 september jl. uitgebreid gesproken hierover. Het is ook heel goed behandeld in de commissie. Dat is ook een van de redenen dat ik het ook altijd vreemd blijf vinden dat we de commissie in de gemeenteraad nog over moeten doen en dat we ook nog extra opplustijden moeten doen. Als we de commissiebehandelingen goed zouden doen, zou het ook heel veel tijd in deze vergadering kunnen zijn. Voorzitter, ik heb alle moties een beetje doorgenomen en als ik dan bijvoorbeeld kijk naar de motie 'Ecologisch maaibeleid', dan zie ik dat dat eigenlijk een motie is uit 2015 en ik zie hem nu weer terugkomen.

Dus het lijkt me dat we met een herhaling van zetten zijn gekomen. Het is al aangenomen, het gebeurt al. Ik heb ook notitie genomen van de door het college gestelde brief die we erover hebben

raadsvergadering van 12 oktober 2023

Notulen pagina

1947

gekregen en ik kan me daar eigenlijk heel goed in vinden. Want ik merk eindelijk dat dit college doorpakt met het groenbeleid. En wat ik ook wil zeggen, biodiversiteit, ik zie steeds meer moeilijke woorden in de moties terugkomen, laten we het gewoon over het groen hebben. Dat kennen de Rotterdammers ook. Groen is een bosplantsoen, groen is een grasveld, maar al die moeilijke woorden die we tegenwoordig gebruiken, je hebt er haast een Dikke van Dale voor nodig om erdoorheen te komen, laten we gewoon op z’n Rotterdams blijven. Voorzitter, dit is mijn bijdrage en ik zal tegen alle moties zijn omdat ik ze allemaal overbodig vind omdat dit college al meer dan voldoende doet als het om groen gaat. De VOORZITTER (mevrouw Kockelkoren). Dank u wel. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ja, fijn dat we gewoon beginnen met biodiversiteit, een heel belangrijk onderwerp in Rotterdam. Het is vaak wel eens anders geweest, dat dit soort belangrijke onderwerpen pas midden in de nacht worden behandeld, als iedereen al moe is. Dus wij zijn blij dat het nu aan de hand is. Voorzitter, we hebben de biodiversiteit al vaak aangekaart en vorig jaar hadden wij zelfs deze motie dat wij de biodiversiteitscrisis wilden uitroepen. Die haalde het toen niet, maar kijk waar we nu staan, een jaar later. Want niet voor niets, alle kleine beestjes helpen.

Voorzitter, wij zijn blij dat Rotterdam aandacht gaat besteden aan onze stadsnatuur en dat wij de biodiversiteit willen gaan versterken. Het heeft lang geduurd, maar eindelijk staat het onderwerp in de schijnwerpers in onze Rotterdamse gemeenteraad en blij dat we met dit kader aan de slag kunnen. De klimaatcrisis en de biodiversiteitscrisis kun je niet los van elkaar zien. Er is geen enkele crisis die meer dieren doodt dan de afname van soortenrijkdom als gevolg van de klimaatverandering. En de biodiversiteitscrisis en klimaatcrisis moeten we daarom in samenhang aanpakken. Dit vraagt om een allesomvattende aanpak, een waarbij de biodiversiteitsmaatregelen gecombineerd worden met onze klimaatplannen, door een duurzame verandering bijvoorbeeld in ons voedsel. De klimaatverandering ligt op je bord. Stop met vlees eten, zou ik zeggen. Of het verminderen van energieverbruik et cetera. Daarom moeten we ons klimaatbeleid veel prominenter naar voren brengen en daar hebben we ook een amendement voor. Dat is het amendement 'Klimaatverandering ontwricht de natuur'. Ik zal ze aan het einde allemaal indienen. Voorzitter, behalve het amendement dienen we negen moties in. We zien graag dat de gemeente meer variatie toepast in het gemeentelijk groenareaal.

Verbinding, voortplanting, veiligheid, verblijf, en dus ook variatie als de vijf V’s, de vijf pijlers van het gemeentelijk biodiversiteitsbeleid. En voorzitter, we hebben er al vaker aandacht voor gevraagd en nu gaan we dat weer doen. We zien graag dat de gemeente tiny forests aanlegt, kleine bossen. Inmiddels zijn er al 280 van dit soort minibossen, maar waar blijft Rotterdam? We hebben er nog geen een. En het zou ook zo mooi zijn voor onze kinderen om die bossen te gebruiken voor educatie. Dus ook daar wederom een motie voor. Voorzitter, we willen ook een hoger waterpeil om zoutwaterinfiltratie tegen te gaan. Dat tast de biodiversiteit aan en daarom een lobbymotie om het stedelijk belang onder de aandacht van de waterschappen te brengen. Voorzitter, het is tijd voor een natuurverordening die alle ecologische hotspots in de stad gaat benoemen en dient als extra beschermlaag tegen ontwikkelingen die de natuurwaarde aantasten. Denk aan de stadsparken en bijvoorbeeld het Kralingse Bos, of aan onze prachtige Polder De Esch. Ruim vijfhonderd planten en diersoorten zijn er inmiddels waargenomen en opgenomen in de natuurindicatiekaart van Rotterdam. Samen met het Eiland van Brienenoord is natuurpolder De Esch een ecologisch baken in een versteende omgeving en heeft het niet voor niets daarom ook de status van Natuurnetwerk Nederland.

Onze motie dient ertoe De Esch op te nemen als meetlocatie in het nieuwe natuurmeetnet van de gemeente en toe te voegen aan een van de twintig kernbiotopen. Een zesde motie is om lokale groeninitiatieven te laten meedenken over de inkoop van het groenonderhoud. Laten we het kind niet met het badwater weggooien. Er is ontzettend veel lokale kennis aanwezig om het groenonderhoud te verbeteren. En dan hebben we nog twee moties die gaan over de gebouwde omgeving, want dat schuurt natuurlijk nog wel eens hè, wethouder Zeegers met wethouder Karremans. Stenen of natuur. Wij zien graag dat natuurinclusiviteit haar geëigende rol krijgt in het grondbeleid, hopelijk vooruitlopend op het Bouwbesluit dat natuurinclusieve maatregelen landelijk verplicht gaat stellen. Momenteel zijn afspraken met ontwikkelaars over bouwen voor natuur vrijblijvend, of ze worden per geval afgesproken, zoals bij de nieuwbouw van de Parkhaven bijvoorbeeld aan de orde is. De vuistregels voor het bouwen zijn een te licht instrument om daadwerkelijk potten te kunnen breken. En dan nog een motie om de lasten en baten van majeure ruimtelijke ordening in kaart te brengen, dus om de oude en de nieuwe situatie met elkaar te kunnen vergelijken. Dat biedt extra informatie aan ons als gemeenteraad, om goed te kunnen besluiten. En met majeur bedoelen we de structuurvisies en de omgevingsvisies.

Dan heb ik nog een laatste motie, dat speelt in Rotterdam heel erg. Dat is de motie 'Nationaal Park Rotterdam in 2030'. Er is onder de noemer