20230407 en 0607 - Notulen van de raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

We zien de grote uitdagingen en het is ontzettend belangrijk om ook inderdaad na te denken, niet alleen maar over wat we morgen doen, maar ook hoe we de stad achterlaten voor de volgende generaties. Daar gaat politiek over. Het gaat niet alleen maar over de cijfertjes. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, sinds 2011 is het aantal inwoners in onze stad niet zo hard gegroeid als dit jaar. We tellen nu bijna 664.000 inwoners en dan heb ik het niet eens over de dagjesmensen, toeristen, expats, internationale studenten, nieuwkomers en allerlei andere mensen die in deze stad al dan niet voor een dag een thuis vinden. Ja voorzitter, de stad groeit, want we mogen niet alleen maar nieuwe Rotterdammers verwelkomen, we

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1426

verwelkomen ook een nieuwe universiteit in deze stad, de TU Delft, nieuwe bedrijven, die groene waterstof maken en ook zelfs nieuwe kunst, zoals Moments Contained. Allemaal krijgen ze een welkom. Maar dat zet ons ook voor grote uitdagingen, want waar vinden we plek voor al deze mensen en bedrijven? Dat betekent wat D66 betreft dat we moeten gaan verdichten, zodat iedereen hier een eigen plek kan vinden in de stad met aandacht voor het klimaat, een gezonde leefomgeving, sociale ontmoeting en natuurlijk feestjes en gezelligheid. Dat betekent dat we creatief en innovatief moeten omgaan met de ruimte in onze stad, zodat de verdichting hand in hand kan gaan met een gezonde, groene en leefbare stad. En als we dat met de juiste aandacht doen, dan kan dat wat ons betreft. Dat begint natuurlijk met bouwen. Meer de lucht in, want daar zijn we in Rotterdam goed in en ook op kleine plots zoals bij Little C. En als die bouwwerken slim worden ontworpen dan blijft de ruimtelijke beleving en is er ook nog ruimte voor groen. Dus ik vraag aan de wethouder: houden we in onze ontwerpen ook rekening met die verdichting en zorgen we dan ook dat de juiste voorzieningenniveaus in die ontwerpen op peil blijven? En zorgen we dan nog steeds voor die vijftienminutenstad, waar D66 naar streeft? En laat ik hier ook een hartenkreet doen voor de gelaagdheid van Rotterdam.

Laten we die koesteren en oog houden voor de wellicht nu nog wat onooglijke bebouwing. Investeren in stenen blijft ook investeren in mensen. We moeten daarom blijven doorbouwen en we zijn daarom blij met meer dan een verdubbeling van het Doorbouwfonds, € 56 miljoen. En dat gaan we merken, want deze week gaat al de eerste paal in de grond voor bijna 400 studentenwoningen. En dat is niet alleen voor de studenten van de Erasmus, want ik ben in tegenstelling tot mijn collega’s van de VVD en de PvdA trots dat we de TU Delft en haar studenten mogen verwelkomen in deze stad. Ik zie het als een prachtkans voor Rotterdam om die technische kennis van deze studenten te behouden voor het Rotterdamse bedrijfsleven, voor de haven, voor de non-profits. En ik zeg ook tegen wethouder Versnel, wat gaat dat belangrijk zijn voor die arbeidsmarkt. Mijn vraag aan de wethouder is: worden deze toekomstige werkgevers ook betrokken bij de verdere ontwikkeling van de campus? Hebben zij daar bijvoorbeeld een plek? En hardop denkend, denk ik bijvoorbeeld dat het stadionplot op Zuid een mooie locatie zou kunnen zijn voor de universiteit. Hoe kijkt de wethouder daarnaar? Maar voorzitter, we moeten ook realistisch zijn. Vandaag een plan bedenken betekent soms pas over tien jaar bouwen.

En wat betekent dat dan voor zo’n gebied in de tussentijd? Wachten tot de ontwikkeling af is? Nee, zeker niet, dat is niet Rotterdams. We willen daar mooie gebieden van maken en we zien daar heel mooie creatieve voorbeelden van, van placemaking, creatieve en innovatieve ondernemers die van stille plekken in onze stad levendigheid maken. Ik noem maar een paar voorbeelden. De Weelde, Biergarten, Keilecafe. Maar ik zie ook een keerzijde. Wrevel als de ondernemers weg moeten. Wrevel op het moment dat er onduidelijkheid bestaat over deze bouwplannen. En wrevel als zij niet worden betrokken bij het gesprek. Daarom hebben wij een motie waarin wij vragen om een duidelijk kader voor deze ondernemers die werk maken van placemaking, zodat ze meer duidelijkheid en perspectief krijgen. Dan mobiliteit, een van de belangrijkste pijlers in het verdichten van de stad. Want verdichten kan alleen als we minder in de auto zitten en meer op de fiets, in het OV of te voet. Een autoluwe stad. Als D66 zijn we dan ook blij met de resultaten van het afgelopen jaar. Bijna € 4 miljoen geïnvesteerd in fietspaden en fietsverlichting, het uitbreiden van betaald parkeren, een eerste stap. En meer dan 750 laadpunten voor elektrische voertuigen. Maar we gaan verder. Achttien straten maken we dertig kilometer per uur.

De Nieuwe Binnenweg wordt eenrichtingsverkeer en we maken ook een start met het autoluw maken van het Oude Westen, het Nieuwe Westen en Middelland. En we zijn ambitieus. De stad moet worden aangepakt als geheel en we vinden het daarbij ook belangrijk De VOORZITTER. De heer Moti.

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1427

De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, een korte vraag. Wanneer is een straat volgens de fractie van D66 autoluw? De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou ik heb daar de afgelopen dagen flink wat discussies over gehad. Soms betekent autoluw minder auto’s, dus maar één richting op. Soms is autoluw dat auto’s langzamer rijden. En soms betekent autoluw wat ons betreft helemaal geen auto’s in de straat. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, dan ben ik zo meteen benieuwd naar de plannen van het college met deze meetlat, of dan al die plannen daaraan voldoen. De VOORZITTER. U kunt verdergaan mevrouw Maassen. Toch niet, mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Het is natuurlijk heel mooi om de binnenstad autoluw te maken en ik had ook al nieuwsgierig even een tipje van de sluier opgelicht. Ik zag daar nog niet heel veel nieuwe straten. Die achttien straten waren ook al eerder benoemd, om die aan te pakken, omdat ze ook nog eens gevaarlijk zijn. Maar ik zou graag willen weten, want dat heb ik u vorig jaar ook gevraagd, hoeveel parkeerplaatsen daar bijvoorbeeld voor gaan verdwijnen? Want als je de stad autoluw hebt, moet je daar ook niet parkeren. Hoeveel auto’s verdwijnen er, hoeveel autobewegingen hebben we nu dadelijk minder? Ik denk namelijk dat u het daaraan moet meten en het moet meetbaar worden. Dat is het tot nu toe niet.

Ik zou graag van u willen horen wat het moet zijn. En hoe rijmt u dat autoluw maken met de bezuiniging van € 400.000,00 per jaar op het vergroenen van parkeerplekken? Dan wordt de stad niet groener. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik ben heel blij met deze vraag van mevrouw Bokhove, want het sorteert namelijk volledig voor op de motie die ik wil indienen. Want wat mij betreft missen we nu op dit moment het totaaloverzicht op het autoluw maken van de stad en ook inderdaad welke effecten dat heeft. Daarom heb ik een motie gemaakt, maar die dien ik zo meteen in, met de vraag of we elk jaar een totaaloverzicht krijgen, een dashboard waarin we kunnen zien wat in het autoluw maken van de stad gebeurt en ook welke effecten dat heeft. De VOORZITTER. De heer Van Drunen heeft een vraag aan mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Ja, dank u voorzitter. Mevrouw Bokhove brengt het een beetje als een negatief punt dat de lijst met straten waar maatregelen plaatsvinden er al was. Ja, dus het is niets nieuws. Maar de enige conclusie die daaruit te trekken is, als die lijst er al was, dan heeft het vorige college daar dus helemaal niets mee gedaan. En dan is het dus heel fijn dat er nu een college zit dat blijkbaar eerst nog eens werk moet maken dat het vorige college heeft laten liggen en pas daarna nieuwe zaken aan kan pakken. Ja, heel fijn.

De VOORZITTER. Mevrouw Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl). Nee hoor, het vorige college had ook werk onderhanden en het betekent gewoon dat je ieder jaar een bepaald budget vrijmaakt voor de volgende stap weer.

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1428

En zo lopen de verbouwingen van straten altijd ietsje achter in de tijd, maar het is juist fantastisch hoe dat geregeld is. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen, u kunt verdergaan. Mevrouw MAASSEN (d66). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, ik ben het met GroenLinks eens, we moeten ook ambitieus zijn om van Rotterdam een echte langzaam-verkeerstad te maken. Onze stad is namelijk geen racebaan. En het is tijd om dat door te laten dringen in de infrastructuur. Mevrouw BOKHOVE (gl). Een punt van orde, ik had ook gevraagd hoe mevrouw Maassen de bezuiniging van € 400.000,00 per jaar, dus meerdere jaren achter elkaar, rijmt met het vergroenen van parkeerplaatsen? Dus parkeerplaatsen weghalen en die dan vergroenen. Dat kan niet als je daar geen geld voor hebt. Wilt u daar nog even op reflecteren? Dat was mijn vraag. De VOORZITTER. Even een misverstand, u heeft recht op een antwoord van een wethouder, maar u heeft geen recht op antwoord van een raadslid. Dus het kan ook geen ordetijd zijn. Tenzij het een interruptie is, maar niet zomaar ordetijd claimen. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik ben blij dat de interrupties van GroenLinks volledig aansluiten op mijn verhaal. Want het tweede deel van mijn motie gaat namelijk in op het weghalen, op het autovrij maken van gedeeltes van straten, om daar ruimte te maken, een onderzoek voor speelplekken, voor groen.

U wordt dus op uw wenken bediend. Dan ga ik verder. Rotterdam wordt een stad van de fiets, de voetganger en het OV, en als het moet de auto. En dan bij voorkeur natuurlijk elektrisch. Want wat D66 betreft gaan we verder met het terugdringen van de auto zoals in straten als de Meent en de Witte de With. Dit kan langer, vaker en op meer plekken. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Een mooi verhaal van mevrouw Maassen, zeker wat ons aanspreekt dat u wilt kiezen voor de fiets, het OV en de voetganger. Maar ik vind dat een beetje moeilijk te rijmen met de beslissing van D66 dat u akkoord gaat met een nieuwe oeververbinding, en die is dan niet voor het OV. Ja, eventueel, geen metro, laat ik het dan zo zeggen. Maar dat u dan toch weer kiest voor een oeververbinding voor de auto. Dat vind ik dan moeilijk te rijmen. Of heeft u daar een verklaring voor? Mevrouw MAASSEN (d66). Voorzitter, op het moment dat er een oeververbinding is voor auto’s neemt dat niet weg dat daar ook gewoon lijnbussen overheen kunnen gaan. Ik ben dus heel erg benieuwd waar de heer Van der Velden de informatie vandaan haalt dat daar geen OV overheen zou mogen rijden. Het is niet verboden voor lijnbussen en als dat wel zo is, dan is dat mijn vraag aan de wethouder. Is hij van plan om lijnbussen te verbieden op die oeververbinding? De VOORZITTER.

De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Nee. Trouwens, dank u voorzitter. Kijk, u heeft ook altijd gepleit voor een metro-oeververbinding. Dat laat u ineens los omdat toevallig wethouder Karremans uit Den Haag komt, van: we gaan daar toch een brug aanleggen. In eerste instantie natuurlijk prioriteit voor de auto. Het verbaast me dan dat u daarmee akkoord gaat.

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1429

Waarom zegt u niet: nou, oké, stel dan dat er een oeververbinding komt, dan niet de auto maar wel OV, fietser en voetganger. Dat was mijn vraag. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, volgens mij zijn we op dit moment druk bezig met plannen maken zodat de exacte vormgeving van die brug en de infrastructuur daaromheen aan beide zijden van de oevers in kaart wordt gebracht. U heeft daarin meer informatie waarbij we dus blijkbaar het OV gaan hinderen. Volgens mij is dat niet het geval. Dus in die zin kan ik ook heel moeilijk antwoord geven op uw vragen, want volgens mij hebben wij een andere visie op hoe die vormgeving plaatsvindt. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Maar u bent het toch met mij eens dat er auto’s gaan rijden over die brug, of niet? U doet nu net alsof er geen auto’s gaan rijden. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, maar we gaan de auto’s geen prioriteit geven en dat is wat u beweert. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Oké, dank u. Dus ik mag na dit debat concluderen dat de auto niet de prioriteit op de brug krijgt volgens D66 en dat u ruim baan gaat geven aan het openbaar vervoer op de nieuwe oeververbinding. Mag ik uw woorden dan zo vertalen? Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, als het aan D66 ligt wel. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr).

Ja dank u voorzitter. Als ik mij niet vergis is het de bedoeling dat over die nieuwe brugverbinding ook gewoon een tramrails komt te liggen en dat dat dus niet een brug is specifiek voor autoverkeer. Nee, autoverkeer kan daar ook gebruik van maken, maar het een sluit het ander niet uit. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja, ik heb daar verder niets op te zeggen. De VOORZITTER. Dan gaan we naar de heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja voorzitter, want we horen eerst een heel verhaal, minder auto’s, minder auto’s. Ja, af en toe misschien nog een auto. Maar met die oeververbinding, wat eigenlijk een metro- of tramtunnel zou moeten zijn, worden er nu weer nieuwe autowegen in de stad aangelegd. En u heeft eerst vijf of tien minuten lang een verhaal over minder auto’s en meer fiets en meer OV en meer wandelaars, en toch gaat u nieuwe wegen aanleggen anno 2023, in een moderne stad als Rotterdam. Dat kunt u dan toch niet rijmen met uw eigen verhaal? De VOORZITTER. Mevrouw Maassen.

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1430

Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, het verhaal van D66 is genuanceerd, dus ik begrijp ook wel dat dat soms wat ingewikkeld te begrijpen is, maar ik heb heel duidelijk aangegeven: als het moet de auto. Wij zijn niet anti-auto. Van mij hoeft het niet zo te zijn dat we een hek om Rotterdam heen zetten en zeggen: het is hier verboden voor auto’s. Wat ik zeg is dat ik een autoluwe stad wil. Ruimte voor alle vervoersmodaliteiten. En dat is iets heel anders dan helemaal geen auto’s meer en dat betekent dus ook dat ik niet uitsluit dat er af en toe nog wat wegen worden aangelegd. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Precies, kijk, autoluw betekent minder auto’s, maar je gaat nieuwe wegen toevoegen aan een moderne stad. Dat doen ze nergens meer behalve dan in dat Rotterdam van u. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, als er huizen worden gebouwd dan vind ik het heel normaal dat daar gewoon en weg naartoe leidt. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Ja, ik begreep het niet zo goed, misschien kan mevrouw Maassen even verhelderen, want ik hoorde haar zeggen: op de nieuwe oeververbinding, de brug, krijgt de auto geen prioriteit. Klopt dat? Mevrouw MAASSEN (d66). Ja. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Dan is mijn vraag: hoe dan precies? Mevrouw MAASSEN (d66).

Ja voorzitter, ik bedoel, ik ben geen technisch ontwerper. Ik heb niet al te veel verstand van hoe die brug precies wordt ingepast in die beide zijden van de oever. Wat ik wel weet, zijn uitgangspunten. En dat uitgangspunt heb ik zojuist geformuleerd en dat wil ik één, twee, drie, vier keer herhalen, maar dat is het uitgangspunt. De VOORZITTER. Mevrouw Elfilali. Mevrouw ELFILALI (volt). Nou voorzitter, mag ik u dan herinneren aan een motie die Volt heeft ingediend toen we deze discussie hadden, namelijk de progressieve versie van een oeververbinding als het een brug wordt, waarin we precies dit punt hebben uitgewerkt. Daar heeft u toen tegen gestemd. Ik nodig u uit om daar nog eens naar te kijken. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Het begint hier een leuke discussie te worden. Ik heb geen glazen bol, dus ik kan niet garanderen wat er in de toekomst gaat gebeuren. Maar we hebben het hier nu over een brug voor de zoveelste keer. Dat is een brug waarvan de bedoeling is dat die ruimte heeft voor voetgangers, voor fietsers, voor een tramverbinding en voor auto’s. Voorzitter, als we dat niet op die manier zouden in gaan vullen en ik pak mijn glazen bol erbij en ik kijk wel in de toekomst, dan is op het moment dat die brug er ligt, en we leggen daar geen autoweg in, de eerstvolgende keer daarop dat er

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1431

een ambulance vertraging oploopt omdat het druk is in de Maastunnel, hij vertraging oploopt omdat hij niet over de Willemsbrug kan of iets bij de Erasmusbrug, dan staat iedereen hier op zijn achterste benen. Ja, maar toen die brug werd aangelegd hadden we toch ook wel een autoweg er bij aan kunnen leggen? Voorzitter, daar hebben we het hier over. In de toekomst gaat dat gewoon op die manier gebeuren en daarom is het alleen maar hartstikke verstandig om het op de manier te doen zoals we nu van plan zijn. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Ja, ik merk dat de heer Van Drunen vandaag best wel wat woorden nodig heeft om iets simpels uit te leggen, maar de brug is natuurlijk gewoon van de afdeling auto te gast. Dat is de afspraak die we hebben. Dat is wat we ook gaan doen en meer of minder wordt het niet. Nou, auto te gast zou ik onder autoluw willen scharen. Dank u. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ik had nog een motie aangekondigd en die wil ik graag indienen. In deze motie wordt dus gevraagd naar een dashboard, jaarlijks, om te onderzoeken of we bij het VCP in ieder geval mogelijk delen van straten permanent of tijdelijk autovrij kunnen maken, in ieder geval voor groen, voor speelvoorzieningen en dergelijke. Dan voorzitter, durf ik ook te dromen en moeten we innovatief en creatief zijn. Reflecterend asfalt bijvoorbeeld.

In Groningen gebruiken ze dat. Reflecterend en geluidsreducerend. Win, win, win. Minder warm, minder geluidsoverlast en beter voor de stad. Welke mogelijkheden ziet de wethouder in Rotterdam hiervoor? En in Oirschot zijn ze bijvoorbeeld begonnen met zonnepanelen in fietspaden. Een fantastische manier om nog meer zonne-energie op te wekken. Ik ben ook benieuwd hoe de wethouder hiertegen aankijkt. Want dat is goed voor het klimaat. En dat kan natuurlijk niet ontbreken in een stad van de toekomst. De verdichting zal alleen werken als we ook toewerken naar die 55% reductie, minstens, een duidelijk doel. En dat zeg ik ook tegen mijn vrienden van GroenLinks, want ik begrijp uw gevoel van urgentie natuurlijk hartstikke goed. Het is de belangrijkste uitdaging van de mensheid voor de 21e eeuw. Het siert u daarom ook dat u daar acties op vraagt. Maar die is er geweest. € 52 miljoen aardgasvrij, 6500 huishoudens die energieklussers langs hebben gekregen. In Rozenburg een walstroomvoorziening, subsidies aan waterstofinstallatie op een STC-opleidingsschip, voorfinanciering voor zonnedaken. En in 2023 gaan we door. We zijn de beste van de G4 als het aankomt op het leggen van zonnepanelen. We starten een burgerberaad voor klimaat, we isoleren woningen, 0%-leningen voor vve’s en energiescans voor de ondernemers. Maar ook hier moeten we nog een stap verder, vindt D66.

We moeten van de stad optimaal gebruikmaken. We leggen onze daken nu vol met zonnepanelen. Dat vind ik hartstikke mooi, maar ik wil meer. Dan kijk ik ook naar mijn coalitiegenoten van Leefbaar Rotterdam en nietcoalitiegenoot Volt, want die zullen dit misschien niet zo leuk vinden, maar ik pleit voor windmolens in de binnenstad. Het energienet wordt op sommige dagen goed benut. Maar als het hard waait profiteren Rotterdammers daar helemaal niet van. En dat doet het best wel vaak in Rotterdam. Daarom wil ik niet alleen zonnepanelen in de binnenstad maar ook windmolens. En het liefst dan samen met zonnepanelen. Een powernest wordt dat genoemd. Dat is dubbele energie en dus dubbele winst, die we op onze daken in de binnenstad kunnen installeren. Dus mijn vraag aan de wethouder is welke opties er zijn om dit ook op de daken in Rotterdam te installeren? Welk beleid hebben wij hierover en hoe kunnen wij dit bijvoorbeeld stimuleren? Is de wethouder bereid om dit mee te nemen in de toekomstige ontwikkeling van gebouwen, en zouden we hier bijvoorbeeld een pilot over kunnen starten? Voorzitter, een stad die verdicht

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1432

De VOORZITTER. U krijgt een vraag van collega Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, ik ben heel benieuwd naar even een grove schets van de uitwerking van die windmolens in de binnenstad. Want we werden net al even beticht van plannetjes die een beetje een soort van proefballonnetjes zouden zijn en deze klinkt mij ook een beetje zo. Maar misschien heeft u een briljant plan, want het is niet voor niets zo dat het vaak moeilijk is om windmolens in de bebouwde omgeving in te passen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik ben heel blij met deze interruptie. Ik zal u voorspellen: ik weet niet alle technische details, maar ik heb me er flink in verdiept de afgelopen dagen. Ik noemde net al het powernest. Dat is een kubistische installatie met zonnepanelen aan de buitenkant waar we een windturbine in zetten en vanwege de hoogbouw in Rotterdam kan dit, in tegenstelling tot andere steden in Nederland, best rendabel zijn. Want daar is de wind namelijk stevig. Het is nu zo dat het niet rendabel is. Maar goed, dat was met zonnepanelen twintig jaar geleden ook zo en kijk waar we nu zijn. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, maar die kubistische windturbines staan dus op daken, begrijp ik dat goed? Mevrouw MAASSEN (d66). Ja. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Oké. Mevrouw MAASSEN (d66).

Ja, op zoveel mogelijk daken in Rotterdam wat mij betreft. De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Het voordeel zou kunnen zijn dat de aanvliegroutes van Zestienhoven nog wat hoger moeten worden, dus het lijkt me in ieder geval nog wat lastiger om dan de luchthaven in de stad te houden voorzitter. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, en heeft u nagevraagd bij DCMR? Want in het verleden zijn er heel veel klachten geweest over überhaupt de radiatoren die gewoon draaien en zo, dus geluidsoverlast in de binnenstad met draaiende dingen, is gauw om de hoek. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou ja, kijk, ik heb zeer veel vertrouwen in de technologie en in de innovatie van onze stad, zeer veel vertrouwen. En bij alle nieuwe gebouwen in Rotterdam zit ontzettend veel goed, geluidsdicht raamwerk erin. Ik heb niet alle technische kennis en daarom vraag ik ook aan de wethouder: laten we daar nu eens naar kijken. Laten we daarnaar kijken, omdat we als burgers van Rotterdam ook gebruik moeten kunnen maken van de windenergie en het niet over moeten laten aan alleen de windboeren die hier veel winsten mee maken op dit moment. Voorzitter, een stad die verdicht moet vanzelfsprekend ook ruimte bieden aan sociale ontmoetingen. Uitgaan, feestjes, festivals, cultuur.

We zijn daarom ook blij met de € 1,6 miljoen extra per jaar voor cultuur in de wijken en ook de € 2,5 miljoen die nu weer is vrijgemaakt voor de programmering cultuur. Vorig jaar zijn we al naar een uitbreiding van de horecatijden gegaan van 02.00 uur naar 03.00 uur ’s nachts en ook

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1433

de geluidjes en verlaatjes passen daar wat D66 betreft goed bij. Wij geloven in een stad waar de een kan slapen maar de ander kan feesten. Lekker op een terras borrelen in de zon, in het park of aan het water. En om met dat laatste te beginnen, ons water en de oevers bieden nog zoveel onbenut potentieel. Rotterdam is met de rug naar het water toe gebouwd en onze kades zijn op dit moment alleen maar gemaakt voor boten om aan te meren. Maar waar zijn dan die vlonders en oevers vol terrassen? Waar zijn de pontons met festivals en concerten aan de Maas? We hebben alle ruimte nodig en wederom, in een warmer wordende stad is dit ook een perfecte plek voor verkoeling. We zien dat er in de Voorjaarsnota geld wordt vrijgemaakt voor goede groei en vragen dan met de motie die ik wil indienen ook aandacht te besteden aan horeca aan de waterkant, voor een feest aan de waterkant. Want wat ons betreft gaat er geen hek om strandjes, maar maken we juist gebruik hiervan. De VOORZITTER. De heer Coşkun. De heer COŞKUN (sp). Ja, mevrouw Maassen doet mij erg denken aan rupsje-droomgenoeg, want Rotterdam had ooit heel dure pontons in de Maas gelegd in de tijd van wethouder Kombrink. Die kostten honderdduizenden guldens en euro’s en die moesten weer weggehaald worden want dat kon niet vanwege het scheepvaartverkeer, vanwege glasbranden en dat soort zaken.

Dus u kunt nu natuurlijk wel weer schetsen dat we weer pontons en allerlei dingen in de Maas gaan leggen. Dat gaat gewoon niet. Maar droom nog lekker door. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Nou ja, ik weet niet of u bij de opening van de Rotterdamse Architectuurmaand bent geweest, maar wellicht kunt u daar volgend jaar een kijkje nemen, want dan ziet u een praktijkvoorbeeld. Dus dat is niet dromen. Daarnaast voorzitter, wil ik ook aandacht vragen voor de festivals en de evenementen die dit jaar niet hebben kunnen plaatsvinden, bijvoorbeeld de Parade, Pleinbioscoop, Veerhavenconcert en Wednesday Night Skate. In een stad zullen er altijd initiatieven komen en gaan, dat weet D66 ook, maar we willen er in ieder geval voor zorgen dat cultuur en nachtcultuur zoveel mogelijk ruimte krijgen. Ik vraag daarom aan de wethouder: hoe helpen we ondernemers met de juiste vergunningen en waarom lukt het zelfs ervaren organisatoren soms niet om een evenement dat al jaren draait dan in een zeker jaar vergund te krijgen? Leren we dan van de keren dat het hun niet lukt en wat kunnen we beter doen? Als we dan toch meer ruimte geven aan festivals in de stad, voorzitter, dan zou ik ook graag meer ruimte willen geven aan de gratis drugstesten die wij aanbieden.

Want nu is het zo dat die niet altijd even toegankelijk zijn, het lang duurt, en maar weinig Rotterdammers hier gebruik van maken. Zonde, want we hebben dit programma en drugs worden gebruikt en zonder testen is het gissen naar de risico’s. Daarom vraag ik aan de wethouder of hij bereid is om te kijken of we dit niet op de festivalterreinen kunnen doen of als dat niet kan op een meer centrale plek in de stad. Tot slot moeten we in onze stad die verdicht ook aandacht blijven vragen voor kansengelijkheid. En ik ben heel erg blij dat we meer geld vrijmaken voor de schoolzorgteams en dat we gratis menstruatieproducten krijgen te liggen op scholen en dat we al meer dan honderd scholen hebben met gratis schoolontbijt. Maar voorzitter, er zijn ook nog vragen, want wat ik niet begrijp is waarom er bijvoorbeeld geld is overgebleven van het programma Gedeelde geschiedenis. Bij de subsidietoekenning moet toch al duidelijk worden dat er geld overblijft? Dus mijn vraag is dan hoe dat beeld op dit moment voor 2023 is. Lopen we op schema met het uitgeven van het daarvoor gereserveerde budget? Dan Couleur Locale, een heel belangrijk programma, want dit zijn sociale initiatieven die uit de wijk komen, die weten wat er nodig is en die niet altijd helemaal precies passen in het welzijnswerk. D66 vindt het wel

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1434

lastig dat door de voorgestelde bezuinigingen er mogelijk initiatieven dreigen te verdwijnen in de stad, maar wij begrijpen ook de keuzes die door het college gemaakt moeten worden. Maar wel vinden we het belangrijk dat dat belangrijke werk dat niet altijd te vatten is in welzijnswerk, verricht blijft worden. Daarom vraag ik aan de wethouder: zijn er manieren om in ieder geval deze initiatieven te helpen om toe te geleiden naar andere vormen van financiering? Daarnaast wil ik ook aandacht vragen voor de bewonersinitiatieven. We zien namelijk dat de ene wijk heel veel geld overhoudt en de andere juist wat nodig heeft. We weten allemaal dat er geen schotten zitten tussen de wijken, maar we doen nu op papier soms wel alsof dat zo is. Daarom zou ik aan de wethouder willen vragen of hij kan toezeggen dat komend jaar, in 2024, het de wijkraden in ieder geval is toegestaan om te schuiven met de budgetten onderling. Dat zou de pijn van de voorgenomen eenmalige bezuiniging flink kunnen verzachten. Tot slot voorzitter, ik benadruk het nog maar eens, we moeten blijven investeren in de verdichting van de stad en niet bouwen in het buitengebied. We moeten het groen behouden dat we nog hebben. Dat kunnen we doen door te verdichten, als we oog blijven houden voor het voorzieningenniveau, voor het groen, voor een leefbare, groene en klimaatadaptieve stad.

Voorzitter, dat is een Rotterdam dat wij graag zien. De VOORZITTER. Mevrouw Maassen heeft de volgende moties ingediend. Motie 39. Cherry on the caking, time for Placemaking ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 en 6 juli 2023, ter bespreking van de Voorjaarsnota 2023; constaterende dat: - creatieve ondernemers een nog te transformeren gebied laten opbloeien en gebruikmakend van de tussentijd, waarde toevoegen; - succesvolle placemaking de stad verrijkt, maar onduidelijkheid bij zowel placemakers als gebruikers leidt tot onbegrip en weerstand wanneer gebieden verder ontwikkeld gaan worden; - de ontwikkelingen regelmatig onbevredigend eindigen in onzekerheid; - de belangen van de betrokken partijen na een aantal jaar divergeren; overwegende dat: - succesvolle initiatieven bijdragen aan de culturele ontwikkeling en (economische) waarde van de stad; - succesvolle placemakers ook meegenomen moeten worden in de toekomstige ontwikkelingen en bestemming van het gebied; - mogelijke continuïteit zoveel als mogelijk gezocht zou moeten worden in nabijheid van de huidige locatie; - gedurende de transitieperiode er vaak onduidelijkheid heerst over de rechten en plichten bij placemakers; - goede communicatie met de stad (en vanuit de stad) over placemaking belangrijk is voor het succes ervan; - de gecreëerde waarde door de placemaker niet altijd op waarde wordt geschat

en daardoor de mogelijkheid geboden dient te worden om te kunnen blijven voortbestaan; verzoekt het college: - een helder en overzichtelijk kader voor placemaking te ontwikkelen; - zich hiermee flexibel en meedenkend op stellen met succesvolle initiatieven die de stad verrijken;

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1435

- in het kader duidelijke spelregels op te nemen voor de placemaker en de gemeente, zoals de mogelijkheid voor placemakers een verzoek te doen voor permanente placering; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. T. de Haan Motie 40. Vrij lopen en fietsen, zonder auto's op je hielen ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 en 6 juli 2023 ter bespreking van de Voorjaarsnota 2023; constaterende dat: - in de Voorjaarsnota 2023 te lezen is dat het fietsvriendelijk en autoluw maken van Rotterdam wordt uitgevoerd in een reeks aan verschillende programma's; - in coalitieakkoord 'Eén Stad' is afgesproken om het centrum en de wijken Oude Westen, Nieuwe Westen, Middelland en Oude Noorden zo veel mogelijk autoluw in te richten, met als doel een veilige omgeving voor voetgangers en fietsers te creëren; overwegende dat: - de verschillende gemeentelijke programma's die betrekking hebben op mobiliteit niet altijd duidelijkheid bieden over wat er precies wanneer wordt uitgevoerd, en dat een dashboard uitkomst kan bieden in het overzichtelijk maken van deze projecten; - (deels) autovrije straten uitkomst bieden voor de leefbaarheid van de omgeving, ruimte voor voetgangers en fietsers en verbetering van de luchtkwaliteit; - het belangrijk is om in een stad die steeds meer verdicht, ruimte te scheppen; - het college de aanpak voor het

verkeerscirculatieplan (VCP) aan de raad heeft toegezonden; verzoekt het college: - jaarlijks aan de raad te rapporteren welke ingrepen zijn gedaan in welke straten ten behoeve van verkeersveiligheid, de doorstroming van fietsers en/of voetgangers en/of het zo veel mogelijk autoluwer maken van het centrum en andere, zoals afgesproken in het coalitieakkoord; - bij het maken van het VCP te onderzoeken of het mogelijk is (delen van) straten permanent of tijdelijk autovrij te maken ten behoeve van groen, speelvoorzieningen voor kinderen, terrassen van ondernemers of andere invullingen die de buurt ten goede komen; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. I. van Wifferen Motie 41. Stel niet uit tot later, maak nu meer gebruik van het water ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 en 6 juli 2023, ter bespreking van de Voorjaarsnota 2023; constaterende dat: - Rotterdam lang – letterlijk – als waterstad heeft gefunctioneerd; - deze tot 1940 lag in wat nu het Maritiem District heet;

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1436

- de Rotterdamse bouwopgave groot en noodzakelijk is en daarmee opgaven creëert voor het ruimtelijk domein; - het college € 500.000,00 vrijmaakt voor programma 'Goede Groei', waarvan de wateropgave een onderdeel is; - hittestress een steeds groter probleem vormt in grote steden; overwegende dat: - onze wateren de mogelijkheid geven innovatief om te gaan met de schaarse ruimte; - innovaties op het water kunnen bijdragen aan de grote transities van deze tijd, zoals de energietransitie; - naast de grote transities en het tegengaan van hittestress ook kan worden gedacht aan levendige en/of creatieve combinaties op het water; - levendigheid op het water een impuls geeft aan de lokale economie, zoals bijvoorbeeld de Santa Monica Pier in Los Angeles; verzoekt het college: - in samenwerking met betrokken organisaties rondom Rotterdamse wateren, waaronder het Havenbedrijf, tot een Programma 'Creatief en innovatief op en om het water' te komen; - gezamenlijk met dit programma een businesscase op te stellen, waardoor de gemeente middels leges geld kan verdienen; - bij invulling van dit programma initiatieven en innovaties mee te nemen die geschikt zijn voor bestemming op en rondom het water, zoals evenementen, exposities, groene recreatie en horecagelegenheden; - bij het vormgeven van het Waterprogramma expliciet aandacht te geven aan horeca en andersoortige levendigheid op en aan de

waterkant, zoals bij de Rotterdam Architectuurmaand het geval was; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. J.M. Nunnely, T. de Haan en M.S. Abrahamse De moties zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Een vraag van de heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik heb aandachtig naar het verhaal van mevrouw Maassen zitten luisteren. Naar het toekomstbeeld, een groene stad waar terrasjes zijn, waar we lekker kunnen borrelen, maar ik heb eigenlijk van mevrouw Maassen geen woord gehoord over die andere kant van de stad. De stad waar mensen niet kunnen rondkomen, niet weten hoe ze hun boodschappen moeten betalen, niet weten hoe ze het lunchtrommeltje van hun kind kunnen vullen, die bittere armoede die in de stad leeft. En ik weet dat D66 af en toe in een bubbel leeft, maar dit was wel heel erg. Gewoon vijftien minuten lang het alleen maar hebben over borrelen, een leuke stad en naar het strand. Ik zou toch aan mevrouw Maassen willen vragen: wat vindt u nu eigenlijk van die andere kant van de stad? Heeft u daar ook oog voor, of zegt u: daar kunnen we gewoon lekker op bezuinigen en dan wij gaan lekker doorfeesten? De VOORZITTER. Mevrouw Maassen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, het Sociaal Cultureel Planbureau is afgelopen jaar met een onderzoek gekomen en daaruit is gebleken dat armoede niet alleen maar in de

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1437

portemonnee zit. Het gaat namelijk om een veel bredere welvaart. Het gaat ook over een leefbare stad. Het gaat ook over het wonen in een fatsoenlijk en goed huis. Het gaat ook over luchtkwaliteit, een fijne groene omgeving. Dus ik begrijp dat u zich helemaal blindstaart op een euro meer of minder, maar wat mij betreft moeten we breed kijken naar de stad. En welzijn is meer dan alleen maar geld in een portemonnee. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Voorzitter, ik ben het eens met mevrouw Maassen dat mensen met een kleine beurs vaak ook in de slechtste huizen wonen, onder de slechtste omstandigheden en dat we daar ook aan moeten werken. Dat ben ik helemaal met u eens, dat ook in die oude stadswijken er meer groen moet komen, dus dat zij ook een levendiger omgeving krijgen. Maar dat neemt niet weg dat ze daar ook nog steeds te maken hebben met het probleem om elke dag een warme maaltijd op tafel te krijgen. En over dat punt hoor ik u helemaal niet, sterker nog, u gaat op dat punt bezuinigen. Mevrouw MAASSEN (d66). Ja voorzitter, ik weet niet of u de technische beantwoording heeft gelezen, maar als u dat heeft gedaan dan ziet u dat daar waar het geld wordt weggehaald van de armoedebudgetten, dat dat niet ligt in toekenningen richting de mensen. Dus er is niemand die volgend jaar een euro minder krijgt dan ze dit jaar hebben gekregen.

Want we gaan het weghalen bij de beleidsambtenaren, daar gaan we op bezuinigen. Daarom heb ik vertrouwen in wat de wethouder gaat doen, namelijk dat we ervoor zorgen dat die Rotterdammers die het nodig hebben de ondersteuning krijgen, maar dat we er wel voor zorgen dat we een financieel gezond en stabiel beleid kunnen doorvoeren, want dan kunnen we niet alleen deze collegeperiode armoedebeleid doorvoeren, maar ook de collegeperiode daarna en daarna. Dan kunnen we namelijk ook een gezond financieel beeld doorgeven aan de volgende generaties. De VOORZITTER. U was klaar? Dan de heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik wilde de Voorjaarsnota eigenlijk beginnen met een actueel onderwerp. Afgelopen vrijdag hebben we het slavernijverleden herdacht met vele Rotterdammers, met een prachtig ritueel aan de oever van de Maas. En zaterdag waren we op meerdere pleinen om Keti Koti te vieren en een start te geven aan het begin van een bijzonder koloniaal verleden. In Amsterdam heeft de koning zijn persoonlijke excuses aangeboden voor deze zwarte bladzijde van onze geschiedenis en het belang van samenwerken aan een gezamenlijke toekomst onderstreept. Hier zijn we als Partij voor de Dieren, een partij van mededogen en hoop, heel erg blij mee en we gaan hier graag mee aan de slag.

Maar wat zien we dan? Tegelijkertijd zien we tot onze verbazing dat in deze Voorjaarsnota een bedrag van € 195.000,00 dat gereserveerd was voor het koloniaal verleden, nu toegevoegd is aan de algemene reserves. Hoe kan dit voorzitter? Hoe is het mogelijk dat van het al te krappe budget van de wethouder nu ineens geld over is waarvoor hij geen bestemming heeft? Terwijl we nu juist veel hoop hebben op een gezamenlijke toekomst. Daarom komen wij met een amendement ꞌRespecteer het budget voor koloniaal en slavernijverledenꞌ en laat de afgesproken kaasschaaf niet de inhoud van ons inclusiviteitsbeleid bepalen. En ik wil dat ook wel toelichten. Het college stelt voor de bestemmingsreserve koloniaal en slavernijverleden van € 195.000,00 te laten vrijvallen en dat betekent dat het geld ophoudt te zijn gereserveerd voor het herdenken van dit verleden en dat het wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Hier zijn wij als Partij voor de Dieren op tegen. Het budget is juist hard nodig om van 2023 een goed herdenkingsjaar te maken, om wonden te helen en uitwerking te geven aan de spreekwoordelijke komma. En actueler kun je het niet hebben, want de gebeurtenis van gisteren, bekladding van het

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1438

slavernijmonument op de Lloydpier, laat zien dat er nog steeds heel veel werk aan de winkel is. Het is dus erg onverstandig om nu die € 195.000,00 niet te besteden. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u voorzitter. Misschien heeft de heer Van der Velden niet de laatste berichtgeving over de bekladding gelezen. Er is namelijk geen enkele aanwijzing dat dat enig racistisch motief zou hebben. Dus dat even ter verduidelijking. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Nou, ik vind überhaupt elk monument bekladden heel ernstig, dus ik heb toch ook niet gezegd dat er een racistisch motief aan ten grondslag lag, alleen is het wel opvallend dat het net geopend is en dat van alle monumenten in Rotterdam uitgerekend dat monument wordt beklad. Dus dat is betreurenswaardig, maar dat geldt voor elk monument, vinden wij. Dan kom ik bij de nieuwe oeververbinding. In de commissie heb ik nog gevraagd aan wethouder Karremans wat die oeververbinding is. Dat is dus daadwerkelijk een brug waar men op wil inzetten en het college stelt voor om € 50 miljoen te reserveren voor een nieuwe oeververbinding tussen Kralingen en IJsselmonde en de voorkeursvariant van het college, een autobrug, is waarvoor een gedeelte van natuurpolder De Esch moet worden afgegraven.

Een metrotunnel als onderdeel van een nieuwe ondergrondse metrolijn tussen Kralingse Zoom en Zuidplein getuigt veel meer van een langetermijnvisie over bereikbaarheid van de stad op een duurzame manier. En met deze metrotunnel kan de schitterende natuur in De Esch behouden blijven en de verkeersoverlast voor de inwoners blijft uit. Daarom hebben wij een motie waarin wij het college verzoeken de reservering van € 50 miljoen aan te wenden voor een nieuwe metrotunnel tussen Kralingen en IJsselmonde. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Normaal gesproken is de heer Van der Velden een stuk zorgvuldiger. Het is namelijk niet een autobrug. Het is een trambrug waar ook ruimte is voor een auto. En nog in aanvulling op net. Toen had de heer Van der Velden het over een pas onthuld monument. Dat staat er ook al jaren. Dus het valt me een beetje tegen voorzitter. De VOORZITTER. De heer Lansink. De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, ik zou het bijna niet durven zeggen, maar dit is dan het dekkingsvoorstel van de heer Van der Velden, € 50 miljoen voor een alternatief dat ongeveer € 5 miljard kost. Ergens mis ik nog een paar miljard voor uw wens. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Nou, zoals u weet, ik ga misschien straks even naar het casino als u dat zo graag wilt horen.

Dan komen we weer op het woord pinautomaat, dus nou, prima. En op de heer Van Drunen, inderdaad staat dat monument er langer, ik bedoelde de herdenking, dus dat klopt. Daar heeft u gelijk in. Dan kom ik bij houtstook, dat een acuut probleem is voor de volksgezondheid. Vrijkomende stoffen als fijnstof, koolmonoxide, roet, komen in de atmosfeer en dat heeft een negatief effect op de gezondheid van de Rotterdammers. Dit geldt des te meer in de stad, waar de woningen dicht op elkaar staan. En juist vanwege verdichting van het stedelijk gebied die het college voorstaat, is uitvoering

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1439

van maatregelen voor verbetering van luchtkwaliteit cruciaal en bezuiniging van het budget voor deze maatregelen, € 325.000,00 staat ook helemaal haaks op het voornemen van het college te voldoen aan de streefwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties voor schone lucht. En met dit amendement draaien wij die bezuiniging terug. Dan hebben we nog een motie waarin we willen sturen op de kaderrichtlijn Water. De gemeente is voornemens te investeren in oppervlaktewater, te weten jaarlijks met € 4 miljoen, vanaf 2023 tot en met 2026 door middel van krediet in de Asset-groep Oppervlaktewater 2023-2026. Wij moeten voldoen aan de Europese kaderrichtlijn Water die moet worden nageleefd. Wij komen daarvoor met een motie waarin wij het college verzoeken naleving van de kaderrichtlijn Water expliciet mee te nemen in het maken van afwegingen bij investeringen voor de verbetering van oppervlaktewater, hiertoe jaarlijks te rapporteren over verbeteringen in de chemische en ecologische toestand van het water en de drie Rotterdamse waterschappen te betrekken bij de totstandkoming van de rapportage. Voorzitter, dan zei ik er vanochtend al wat over. Het verbaast me elke keer weer waarom de fraude-obsessie zich toch telkens richt op de mensen die het minst bezitten. En dat we nu in de armste stad van Nederland, want dat is Rotterdam, ons daar weer op gaan richten.

Ik vind dat zelf niet te rijmen in een stad waar tegelijkertijd een zichzelf verklaarde filantroop voor honderden miljoenen de belasting ontwijkt door te wonen in Monaco en allemaal belastingconstructies heeft. Die wordt in deze stad bejubeld, wordt als een koning bediend door dit college, door burgemeester en wethouders, en ik vind dat langzamerhand niet meer te rijmen. Ik was dan ook erg teleurgesteld, ik weet niet of het bij de Voorjaarsnota hoort, maar dat onze burgemeester in de Volkskrant nota bene zegt: fiscale constructies volstrekt irrelevant, zei de burgemeester. Ik vind dat toch wel heel erg slecht te rijmen met de enorme maatregelen die hier staan om de mensen die het al heel slecht hebben in Rotterdam, die weinig hebben, hoe je dat nog met elkaar kan rijmen als burgemeester en wethouders van deze stad. Ik vind dat niet passend. Ik dank u. De VOORZITTER. De heer Van der Velden heeft de volgende moties en amendementen ingediend. Motie 42.

Een nieuwe metrotunnel tussen Kralingen en IJsselmonde ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 en 6 juli 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Voorjaarsnota 2023; constaterende dat: - het college voorstelt € 50 miljoen te reserveren voor een nieuwe oeververbinding tussen Kralingen en IJsselmonde; - de voorkeursvariant van het college een (auto)brug is waarvoor een gedeelte van natuurpolder De Esch moet worden afgegraven; overwegende dat: - een metrotunnel, als onderdeel van een nieuwe ondergrondse metrolijn tussen Kralingse Zoom en Zuidplein, getuigt van een langetermijnversie over bereikbaarheid van de stad op een duurzame manier; - met deze metrotunnel de schitterende natuur in De Esch behouden kan blijven en verkeersoverlast voor de inwoners van deze wijk uitblijft; verzoekt het college: - de reservering van € 50 miljoen aan te wenden voor een nieuwe metrotunnel tussen Kralingen en IJsselmonde;

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1440

en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.T.J. van der Velden Motie 43. Sturen op Kaderrichtlijn Water ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 en 6 juli 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Voorjaarsnota 2023; constaterende dat: - de gemeente voornemens is te investeren in oppervlaktewater, te weten jaarlijks met € 4.054 miljoen vanaf 2023 tot en met 2026 door middel van krediet in de 'Assetgroep Oppervlaktewater 2023-2026'; - deze middelen worden aangewend voor onder meer verbetering van de doorstroming van water en voor aanleg van natuurvriendelijke oevers, om zo de waterkwaliteit te verbeteren; voorts constaterende dat: - in 2027 de Europese Kaderrichtlijn Water moet worden nageleefd, om zo te voldoen aan de eisen voor een goede chemische en ecologische toestand van het oppervlaktewater; - de waterschappen als waterbeheerder eindverantwoordelijk zijn voor naleving, maar dat de gemeente Rotterdam kan helpen om doelen te realiseren; overwegende dat: - water van levensbelang is voor dier en mens; - oppervlaktewateren een leefgebied zijn voor bijzondere flora en fauna en dat goede waterkwaliteit kan bijdragen aan soortenrijkdom, gezonde vispopulaties en biodiversiteit; - de Kaderrichtlijn Water een dwingend karakter kent en dat ruimtelijke ontwikkelingen in 2027 en verder pas kunnen doorgaan bij een aantoonbaar goede

waterkwaliteit; verzoekt het college: - naleving van de Kaderrichtlijn Water expliciet mee te nemen in het maken van afwegingen bij investeringen voor de verbetering van oppervlaktewater; - hiertoe jaarlijks te rapporteren over verbeteringen in de chemische en ecologische toestand van het water; - de drie Rotterdamse waterschappen te betrekken bij de totstandkoming van de rapportage; en gaat over tot de orde van de dag.ʺ w.g. R.T.J. van der Velden Amendement C. Respecteer budget voor koloniaal en slavernijverleden ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 en 6 juli 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Voorjaarsnota 2023; besluit: - de lasten van het programma Armoede, schuldhulpverlening, inburgering en samenleving voor 2023 met € 195.000,00 te verhogen; - de baten van het programma Algemene Middelen voor 2023 met € 195.000,00 te verlagen."

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1441

w.g. S. van de Peppel en L.S. Vlieger Toelichting Het college stelt voor de bestemmingsreserve 'Koloniaal en Slavernij Verleden' van €195.000,00 te laten vrijvallen. Dat betekent dat het geld ophoudt te zijn gereserveerd voor het herdenken van dit verleden en dat het wordt toegevoegd aan de algemene reserve. Hier zijn we op tegen. Het budget is hard nodig om van 2023 een goed herdenkingsjaar te maken, om wonden te helen en uitwerking te geven aan de spreekwoordelijke komma. De gebeurtenis van gisteren – bekladding slavernijmonument op de Lloydpier – laat zien dat er nog veel werk aan de winkel is. Amendement D. Houtstook acuut probleem voor de volksgezondheid ʺDe gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 4 en 6 juli 2023, ter bespreking van het voorstel tot vaststelling van de Voorjaarsnota 2023; besluit: - de lasten van het programma Stedelijke ontwikkeling voor de jaren 2024 tot en met 2027 met € 325.000,00 te verhogen; - de baten van het programma Algemene Middelen voor de jaren 2024 tot en met 2027 met € 325.000,00 te verlagen. w.g. R.T.J. van der Velden Toelichting Houtstook is een acuut probleem voor de volksgezondheid.

Vrijkomende stoffen als fijnstof, koolmonoxide, roet, verschillende vluchtige organische stoffen (VOS) en polycyclische aromatische koolwaterstoffen (PAK's) komen vrij in de atmosfeer en hebben een negatief effect op de gezondheid van de Rotterdammers. Dit geldt des te meer in de stad, waar de woningen dicht op elkaar staan. Juist vanwege verdichting van stedelijk gebied die het college voorstaat, is uitvoering van maatregelen voor verbetering van luchtkwaliteit cruciaal. Bezuiniging van het budget voor deze maatregelen staat ook haaks op het voornemen van het college te voldoen aan streefwaarden van de Wereldgezondheidsorganisatie van de Verenigde Naties voor schone lucht. Met dit amendement draaien wij de bezuiniging terug. De moties en amendementen zijn voldoende ondersteund en maken deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Voorzitter, vandaag spreken we over de Voorjaarsnota 2023, een beeld van het te voeren beleid en de daarbij behorende financiën richting 2024. En voorzitter, laten we gelijk de diepte ingaan. Want we zien dat er investeringen plaatsvinden, onder meer in veiligheid, kleine kernen, verkeersveiligheid en kansengelijkheid. En ja voorzitter, er zijn ook uitgaven die zorgen voor een extra claim op de begroting.

Daarentegen zien we gelukkig dat er keuzes worden gemaakt waardoor Rotterdammers zo min mogelijk de effecten voelen. Want steeds meer mensen krijgen met een vorm van armoede te maken en dit beïnvloedt niet alleen hun welzijn, maar ook dat van hun gezinnen en daarmee de kansen die ze krijgen. De meest onverwachte en grote kostenstijging bij het aantreden van dit college was dat van de energiekosten. Gelukkig is er adequaat gereageerd op deze problematiek met een Actieplan Geldzorgen en is een grote

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1442

groep bereikt als het gaat om de uitbetaling van de energietoeslagen. Ruim 90% van de Rotterdammers die daar recht op heeft, heeft de toeslag aangevraagd. Hiermee is voorkomen dat meer Rotterdammers in de armoede raakten. En voorzitter, de komende jaren worden er terecht meer middelen gereserveerd en uitgegeven dan door voorgaande colleges. Er wordt een bedrag structureel in plaats van incidenteel gereserveerd van ruim € 11 miljoen. Voorzitter, goed is de aandacht voor de communicatie van de regelingen die de gemeente aanbiedt op toegankelijke wijze, zowel qua taalniveau als door gebruik van media die de doelgroepen zelf gebruiken. En meer kansen voor Rotterdammers om zelf armoede die zij zien in hun wijk met steun van de gemeente te bestrijden. Voorzitter, om gezinnen onder de bijstandsnorm tegemoet te komen als het gaat om mobiliteit, dien ik graag een motie in om meer Rotterdammers te helpen aan een gezonder en goedkoper reismiddel, namelijk de fiets. De Fietsbank is nu een proef en via deze motie vraag ik de wethouder om te onderzoeken of deze proef bij succes ook verder uit te breiden is. Voorzitter, ik zie investeringen op kansengelijkheid, vooral in het onderwijs en daar is mijn fractie blij mee. Want voorzitter, in het onderwijs zien we de grootste ontwikkelmogelijkheden voor kinderen en jongeren.

Mijn fractie is daarom blij om te zien dat we inzetten op financiële educatie. Bewustzijn, de schil om de school vooral met de schoolzorgteams. Voorzitter, als ik het heb over gelijke kansen en onderwijs, kom ik ook automatisch op discriminatiebestrijding en een inclusieve samenleving waarin iedere Rotterdammer zichzelf kan zijn. Slechts enkele dagen geleden herdachten we dat het pas 150 jaar geleden is dat Nederland mensen tot slaaf maakte omdat die een andere huidskleur hadden. Mensen zonder een eigen naam, zonder een eigen wil, want dat sloegen ze eruit. De Gouden Eeuw noemden we die periode. Voorzitter, de massamoorden op de inheemse bevolking als een hoofdstuk in onze geschiedenis leek bijna onderbelicht te blijven, net als het proces na de afschaffing van de slavernij, waarbij de zoektocht naar vervangende slaafse arbeiders leidde tot transport en tewerkstelling van andere groepen uit voormalige Europese koloniën. Voorzitter, ik ben blij dat we de middelen en de ruimte hebben om herdenkingsmogelijkheden te creëren en te organiseren. Maar meer nog om bewustzijn te creëren over hoe destijds en daarna ingevoerde institutionele processen tot op heden nog doorwerken in onze systemen. We kijken daarom vooral vooruit en werken aan een inclusieve stad. En dat vergt inspanning, inspanning van ons allemaal.

Maar het vraagt ook een veroordeling wanneer herdenkingsmonumenten gevandaliseerd worden. Voorzitter, er zijn ook activiteiten of goede initiatieven waar een herverdeling van middelen plaatsvindt en daar roept mijn fractie het college op om de organisaties die hierdoor geraakt worden, waar mogelijk te begeleiden naar routes waarmee zij hun initiatieven kunnen inpassen in andere structuren. Want voorzitter, we moeten de parels van de wijk, de vrijwilligers en de maatschappelijk betrokken Rotterdammers niet in de kou laten staan. We kijken dan ook naar reflectie van de wethouder hoe dit plaatsvindt en op welke wijze er voorzien wordt in de communicatie daarover met de organisaties. Voorzitter, we blijven het benadrukken dat we het belangrijk vinden om jongeren te helpen in hun ontwikkeling. Dat begint al in de speeltuin en we zijn ook blij dat de wethouder daarop inzet. We vragen met de motie ꞌSpeelplezier voor ieder kindꞌ aan het college om een plan te ontwikkelen voor prikkelarme speelruimtes in de speeltuinen van de stad. En met in totaal 33 jongerenhubs erbij en diverse programma’s om jongeren uit de criminaliteit te halen, ook vanuit het nog uit te rollen programma Preventie met gezag, zien wij een goede inzet van het college. Maar we vragen de wethouder om scherp te blijven bij begeleiding van deze groep.

Want voorzitter, ook scherp blijven bij het hanteren van de menselijke maat in het contact met de Rotterdammer. Fraudeurs pakken we terecht aan. Maar meer fraudebestrijding en meer sociale rechercheurs tegenover minder menselijke maat, voorzitter, die balans is al fragiel, dus daar zullen we zeker scherp op blijven. Want er leven in onze stad te veel Rotterdammers die dagelijks nog de gevolgen dragen van wanneer de overheid die menselijke maat uit het oog verliest. Voorzitter, niet alleen vertrouwen we erop dat de wethouder hier bovenop zit.

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1443

De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik vraag me af wat scherp erbovenop zitten dan betekent, want er ligt nu een Voorjaarsnota voor waarop wordt bezuinigd op het ondersteunen van werkzoekenden, van jongeren met name. Tegelijkertijd is er een investering op de fraudeaanpak. Betekent dat u daar dan tegen bent als u zegt dat u er scherp bovenop gaat zitten, of gaat u gewoon uiteindelijk aan het einde van de dag, althans donderdag toch gewoon weer braafjes voor stemmen? De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Dank u wel voorzitter. Wij gaan op de uitvoering door het college scherp zitten. We zullen inderdaad daar specifiek op controleren en kijken hoe dat wordt uitgevoerd. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, controleren, het staat gewoon in de stukken. Er worden miljoenen en miljoenen bezuinigd op de begeleiding van werkzoekenden en van jongeren die werk zoeken. Dat staat er gewoon in. Miljoenen worden daarop bezuinigd ten gunste van extra miljoenen voor fraudeaanpak. Gaat u daar nu voor stemmen of niet? Zijn uw woorden die u uitspreekt nu loos of meent u het? De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Dank u voorzitter. Het is een valse tegenstelling die de heer Moti hier creëert. Want vaststaat dat wij fraudeurs moeten aanpakken.

Daar wordt op ingezet en daar zullen wij ook zeker voor stemmen. En voorzitter, als het gaat om het handhaven van de menselijke maat, waar we de wethouder vragen om daar scherp op te zijn, scherp op te blijven en ook daarover aan ons te rapporteren, dat zullen we ook altijd blijven doen voorzitter, dat is ook de taak van een raadslid. De VOORZITTER. De heer Moti. De heer MOTI (pvda). Ja voorzitter, ik moet constateren dat de fractie van DENK het wel heeft over de menselijke maat, maar tegelijkertijd wel goedkeurt dat er miljoenen wordt bezuinigd op de begeleiding van werkzoekenden, langdurig werkzoekenden, jongere werkzoekenden, en dat staat gewoon haaks op de menselijke maat waar mevrouw Mohamed-Hoesein het over heeft. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Nee voorzitter, dat zie ik helemaal anders. Want er wordt niet bezuinigd op begeleiding, er wordt wel geïnvesteerd op het aanpakken van fraudeurs. Voorzitter, nogmaals, we zullen de wethouder scherp bevragen en controleren, zoals onze rol dat van ons vraagt. Voorzitter, wat ik ook wil benoemen is het voortzetten van programma’s die van toegevoegde waarde zijn voor de Rotterdammer, zoals de taaltrajecten en de wijkhubs, maar ook het programma ꞌDe betrokken stadꞌ. De VOORZITTER. Over het voorgaande wil de heer Moti nog een vraag stellen. De heer MOTI (pvda).

Ja voorzitter, ik zou mevrouw Mohamed-Hoesein toch willen verwijzen naar pagina 186, versoberen inzet begeleiding onder 27 jaar. Volgend jaar € 700.000,00, het

raadsvergadering van 4 en 6 juli 2023

Notulen pagina

1444