20220328- Notulen van de raadsvergadering van 28 maart 2022.pdf

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen van de raadsvergadering van 28 maart 2022 (middagzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 4 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 41 leden, namelijk: mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer F. Achbar, mevrouw N. Arsieni, de heer J.W. van Assendelft, de heer S.R.T. van Baarle, de heer N. Balwantsingh, de heer E. Büyükçifci, de heer B. van Drunen, mevrouw E.H. DuijmWickerhoff, de heer M.G.J. van Elck, de heer G.J. Engberts, mevrouw J.A. Faber, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw T.C. Hoogwerf, mevrouw A. Kockelkoren, de heer G.F.E. Koster, de heer S.F. Lammering, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer S. Leewis, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein, de heer B. van Noppen, de heer J.P. Postma, de heer J.W. van Putten, mevrouw L.L.P.R. Roest, de heer R.C.J. de Roon, de heer T. Roskam, de heer B. van Schaik, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer R.A.C.J. Simons, de heer J. Smet, de heer D.P.A. Tak, de heer R.T.J. van der Velden, de heer J.W. Verheij, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer T.B. Versnel, mevrouw E.S. Walgenbach, mevrouw I. van Wifferen, de heer E. Yigit, mevrouw D. Yildirim, mevrouw B.C. Zandberg en de heer A. van Zevenbergen Afwezig zijn 4 leden, namelijk: de heer T. Cicek, de heer M.J.P. Meeuwissen, de heer T.J. Vonk en mevrouw C.M. Zeegers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Goedemiddag dames en heren. Mag ik u verzoeken uw plaatsen in te nemen? Ik mis nog enkele raadsleden, maar wellicht komen die in de loop van de middag nog wel binnen. Ik heet u allen van harte welkom nadat ik deze vergadering heb geopend. Een bijzonder welkom aan de gasten van de raadsleden en ook aan onze ambtenaren en vertegenwoordigers van de media, hartelijk welkom. Ook aan de mensen die vanaf een afstand deze raadsvergadering volgen. Ik heb berichten van verhindering ontvangen van de heer Meeuwissen. Hij is verhinderd. Mevrouw Zeegers is verhinderd als gevolg van het in quarantaine zijn. Dat geldt ook voor wethouder Kurvers. De heer Vonk is ook afwezig. Ik mis nog de heer Cicek en mevrouw Mohamed-Hoesein. Ik hoop dat die nog wel onderweg zullen zijn. Mijnheer Van Zevenbergen weet dat even niet. Ja, de stoel is leeg, dat zie ik. Aan het begin van deze vergadering geef ik graag het woord aan de heer Smet, die mij om het woord heeft gevraagd. De heer Smet. De heer SMET (gl). Ja, dank u wel voorzitter. Voorzitter, vandaag zitten we voor het laatst bij elkaar in deze samenstelling. De afgelopen vier jaar zijn op een of andere manier echt omgevlogen. Jaren waarin wij allemaal keihard hebben gewerkt en ons regelmatig hebben afgevraagd: waar doen we het nu eigenlijk voor? In het artikel vanmorgen in het AD hebben twee raadsleden het hier ook over gehad.

We liepen vaak op ons tandvlees, zeker de laatste twee jaar met corona. En toch ook allemaal, puntje bij paaltje, hadden we het denk ik niet

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

407

anders gewild, maar ik weet niet of ik voor iedereen spreek. Maar het waren ook vier jaren waarin eens te meer duidelijk werd hoezeer de democratie in zijn voegen kraakt. Hoe zwaar het soms is om raadslid te zijn. Ik verwijs opnieuw naar het artikel in het AD van vandaag. Niet alleen om die tijdsbelasting, maar ook om de verantwoordelijkheid in het proces rondom Wijk aan Zet viel mij ook het volgende op, en niet allleen de anderen zoals de EUR en de wijk- en gebiedsvertegenwoordigers. Zij wierpen ons vaak voor de voeten dat we te weinig aandacht hadden voor de wijken. Niet alleen anderen, maar ook wijzelf. We constateerden met elkaar dat het verwijt terecht was, maar dat we er simpelweg niet altijd de tijd en de ruimte voor hadden om meer aandacht aan die wijken te besteden. Voorzitter, komende woensdag treedt er een nieuwe raad aan en vandaag wil ik namens de gemeenteraad, namens het presidium, twee notities aanbieden aan de voorzitter van de gemeenteraad en vragen om deze notities door te geleiden naar de nieuwe gemeenteraad. De eerste notitie is al eerder genoemd. Dat is De wijkraden en de gemeente, aanbevelingen aan de nieuwe gemeenteraad hoe om te gaan met de wijkraadvertegenwoordigers. De tweede notitie is De versterking van de positie van de raad.

In het najaar hebben we in deze raad een motie aangenomen, bijna unaniem, om de kwaliteit van de besluitvorming te verbeteren en we hebben gemeend om daar een aantal overwegingen en een aantal constateringen te verzamelen en een aantal aanbevelingen te doen. Deze is ook in het presidium geweest. In het presidium is gesproken over het vormen van een werkgroepje, maar u zult wel begrijpen dat dat in de laatste periode voor het einde van deze raad niet meer gelukt is. Dus een van de aanbevelingen is om aan de nieuwe raad te vragen om een werkgroepje te formeren. Persoonlijk heb ik veel plezier hieraan gehad en ik wil het heel graag aan u overhandigen. Ik hoop met een zilveren schaaltje. De VOORZITTER. Dat staat achter u. De heer SMET (gl). Alstublieft. En ik hoop dat u het wilt doorgeleiden aan de raad. De VOORZITTER. Dat zal ik doen mijnheer Smet, hartelijk dank. De heer SMET (gl). Ik heb nog een tweede ding. Afgelopen voorjaar hebben we er in de commissie Zorg, Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport een wedstrijd van gemaakt om duidelijke taal te spreken in de gemeenteraad. Ik mocht toen de Duidelijke Taalbokaal in ontvangst nemen. Ik vind dat dit een wisselbokaal is. Ik heb hem hier nog en ik hoop hem eigenlijk ergens in dit jaar te mogen overhandigen aan een van de nieuwe raadsleden. Hoe ze dat doen mogen ze zelf weten, maar alstublieft, maak er gebruik van.

Ik denk dat het een goede nieuwe traditie wordt in deze raad. De VOORZITTER. Het lijkt me handig, als we tegen die tijd weer een nieuwe kandidaat hebben dat u hem mag komen overdragen. Dat lijkt me een goed voorstel voor de nieuwe raad. Hartelijk dank mijnheer Smet. De documenten zullen worden doorgeleid richting de nieuwe raad. 2.

Vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van 28 maart 2022

De VOORZITTER. Dan gaan we een aantal basisdingen doen die altijd aan de raadsvergadering verbonden zijn. Dat is de vaststelling van de agenda voor de raadsvergadering van heden, 28 maart 2022. Ik stel u voor om akkoord te gaan met de voorgelegde agenda. Dat is het geval. 3. 3.1

Vaststelling van de notulen van de raadsvergadering van 3 februari 2022

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

408

3.2

24 februari 2022

De VOORZITTER. Dan gaan we naar de vaststelling van de notulen van de raadsvergaderingen van 3 februari en 24 februari 2022. Kunt u zich vinden in de notulen? Die gaan we dan ook arresteren. 4.

Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2022 weken 8 t/m 12

De VOORZITTER. Dan gaan we naar agendapunt 4, mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd in de digitale doorlopende lijst van het lopende jaar, de weken 8 tot en met 12. Ik stel u voor akkoord te gaan met de voorgestelde wijze van afdoening. Dat is het geval. 5. 5.1 5.2

Bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet De geheime bijlagen behorende bij de Voortgangsbrief Warmtebedrijf Rotterdam (22bb2682) De Grondexploitatie 2022 van de gemeenschappelijke regeling Nieuw Reijerwaard (22bb2733G)

De VOORZITTER. Dan hebben we de bekrachtiging van de geheimhouding. Mevrouw Verkoelen, opgelet. Vaststelling geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet. De geheime bijlagen behorende bij de Voortgangsbrief Warmtebedrijf Rotterdam. Ik kijk graag of u zich kunt vinden in het voorgestelde geheimhoudingsverzoek van het Warmtebedrijf. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja, zoals altijd zijn we daarop tegen en ik denk dat ik dat namens een aantal partijen zeg, de SP, Partij voor de Dieren. En de PVV is niet aanwezig. De VOORZITTER. Ik noteer dat met de stemmen van 50PLUS, de Partij voor de Dieren en de SP tegen, de gevraagde bekrachtiging onder 5.1 is uitgesproken. Dan het volgende, ook onder de bekrachtiging geheimhouding, Grondexploitatie 2022 van de gemeenschappelijke regeling Nieuwe Reijerwaard. Zijn daar nog stemmen tegen? Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, wij zijn tegen als Partij voor de Dieren en ik denk dat ik nu ook namens 50PLUS mag spreken. Ja, oké, ook 50PLUS. De VOORZITTER. En voor de SP. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). En de SP natuurlijk. De VOORZITTER. Met de stemmen van de Partij voor de Dieren, 50PLUS en de SP tegen heeft de raad de gevraagde geheimhouding onder 5.2 opgelegd. 6. 6.1 6.2

Verkiezingsaangelegenheden Vaststelling rechtmatigheid verkiezingen Onderzoek geloofsbrieven en besluit tot toelating leden gemeenteraad in nieuwe samenstelling

De VOORZITTER. Dan gaan we nu naar de verkiezingsaangelegenheden. De commissie verkiezingsaangelegenheden heeft u als gemeenteraad ingesteld. Daarna bespreken we tegelijkertijd het onderzoek naar de geloofsbrieven en het te nemen besluit tot toelating van

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

409

de leden van de gemeenteraad in de nieuwe samenstelling. Ik weet niet of u het wist, maar u gaat daarover. Ik geef graag het woord aan de voorzitter van de commissie verkiezingsaangelegenheden, de heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Dank u wel voorzitter. Ik sta hier achter dat struikgewas. Maar ik richt me tot u voorzitter, achter dat struikgewas. Ah, dank. De VOORZITTER. Volgens mijn systeem heeft u 28 minuten spreektijd. De heer VERHEIJ (vvd). Nou, heeft u even? De VOORZITTER. Neem het ervan. De heer VERHEIJ (vvd). Voorzitter en leden van de raad. Op 14, 15 en 16 maart jl. hadden wij verkiezingen voor de nieuwe gemeenteraad van de stad Rotterdam en voor de 39 wijkraden die we nog niet zo lang geleden met elkaar hebben ingesteld. De commissie verkiezingsaangelegenheden, bestaande uit mijn collega’s de heren Postma, Van Putten, De Roon en Van Zevenbergen en mijzelf, heeft in de aanloop naar die verkiezingen en tijdens die verkiezingen waargenomen op welke wijze de verkiezingen zijn verlopen en of die goed zijn verlopen. En ik kan u zeggen dat wij daarbij zeer goed ondersteund zijn door een aantal van onze dierbare collega’s van de griffie, niet in de laatste plaats de heer De Bondt en de heer Lorijn, maar ook diverse andere medewerkers van de griffie die ons daarbij zeer goed ondersteund hebben.

Wij hebben waargenomen en geobserveerd op welke wijze de verkiezingen georganiseerd zijn en ik kan u namens de commissie zeggen dat wij onder de indruk zijn van de wijze waarop dat in Rotterdam geregeld is. Op diverse manieren hebben wij vastgesteld dat er ontzettend serieus werk gemaakt wordt van een goed verloop van de verkiezingen in Rotterdam. Ik denk dat ik wel durf te zeggen dat wij koploper zijn in Nederland met de wijze waarop we dat doen, al was het bijvoorbeeld maar omdat de app, die ooit in 2012 meen ik voor het eerst gebruikt is, ontwikkeld is in Rotterdam, inmiddels door twintig gemeenten is overgenomen en inmiddels ook door de VNG wordt omarmd. Dus ik denk dat we binnenkort in heel Nederland op die wijze de verkiezingen organiseren en monitoren en dat is een goede zaak. Het blijkt maar weer dat Rotterdam vooroploopt als het om goede dingen gaat. Voorzitter, de commissie voor verkiezingsaangelegenheden heeft een aantal observaties gedaan die in ons stuk staan, waarmee we denken dat die verkiezingen nog net een tandje beter kunnen verlopen. Maar dat doet niets af aan de wijze waarop het op 14, 15 en 16 maart allemaal is gebeurd en de wijze waarop op 17 en op 18 maart de tellingen hebben plaatsgevonden. Onze conclusie is dan ook dat deze verkiezingen rechtmatig zijn verlopen en dat de uitslag van deze verkiezingen rechtmatig tot stand is gekomen.

Daarmee bevelen wij u aan om dat ook als zodanig in een raadsbesluit vast te leggen. Dat was deel 1 van mijn verhaal, waarbij ik nog één ding vergeet en wat ik zeker moet zeggen. Bij de verkiezingen zijn 12.000 mensen werkzaam. Dat zijn veelal vrijwilligers maar ook ambtenaren van onze gemeente en die doen ontzettend mooi werk. Die doen ontzettend mooi werk, hebben een enorme inzet om die verkiezingen goed te laten verlopen. Ik vind dan ook dat deze mensen een applausje verdiend hebben. Maar die verkiezingen leiden ook ergens toe. En een van de dingen waartoe die verkiezingen leiden is een nieuwe gemeenteraad. Die zal komende woensdag aantreden in deze zaal. Dan zullen zij allemaal beëdigd worden en hun eed dan wel verklaring en belofte afleggen. Maar voordat dat kan, moeten die 45 nieuwe raadsleden ook worden toegelaten tot de gemeenteraad en laat dat nu het laatste besluit zijn dat deze raad nog mag nemen, namelijk of we die 45 mensen ook daadwerkelijk toelaten of niet. De commissie voor verkiezingsaangelegenheden heeft onderzocht of deze mensen voor toelating in aanmerking komen en ik kan u zeggen dat dat in alle 45 gevallen zo is. Zij voldoen aan de formele

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

410

vereisten voor het raadslidmaatschap in Rotterdam en er zijn geen redenen om hen niet toe te laten. Ik ga u dus 45 namen voorlezen. Dat hoort er dan ook nog bij, dat heb ik dan weer. 45 namen van mensen die formeel mogen worden toegelaten tot de gemeenteraad van Rotterdam op 30 maart a.s. In alfabetische volgorde zijn dat de volgende leden. Abrahamse, Achbar, Balwantsingh, Becker, Biljoen, Bruin, Ceulemans, Coenradie, Coşkun, Van Dommelen, Van Drunen, Elfilali, Engberts, Van Groningen-de Haas, De Haan, Hoogwerf, De Jong, Karremans, Kind, Kockelkoren, Kuzu, Lansink-Bastemeijer, Leewis, Maassen, Mohamed-Hoesein, Morkoç, Moti, Nunnely, Oostdijk, Van de Peppel, Reitema, Van Schaik, Segers-Hoogendoorn, Simons, Van der Velden, Verhoef, Verkoelen, Vlasblom, Vlieger, Vonk, Vreugdenhil, De Waard, Van Wifferen, Yigit en Zeegers. Ik heb ze nageteld, het zijn er echt 45. De commissie voor verkiezingsaangelegenheden beveelt de gemeenteraad aan om deze 45 leden toe te laten tot de gemeenteraad van Rotterdam met ingang van 30 maart a.s. Voorzitter, ik dank u. De VOORZITTER. Dank. Misschien wilt u nog even blijven staan. Voordat wij de gemeenteraad vragen om de uitslag ook als zodanig te bekrachtigen zodat we aanstaande woensdag tot beëdiging over kunnen gaan, wilde ik de raad in de gelegenheid stellen om nog vragen te stellen aan de commissie verkiezingsaangelegenheden.

Wie durft? Zijn er nog vragen? Die zijn er niet. Mijnheer de voorzitter, dismissed. Hartelijk dank voor het vele werk dat u gedaan heeft. U kunt het zo inleveren bij de griffier. Kriskras bent u door de stad gegaan, verschillende stembureaus bezocht, verschillende plekken nagekeken, de aanbevelingen zijn altijd weer nuttig voor volgende verkiezingen. We zullen er ons voordeel mee doen en ik zal de dank overbrengen aan al die mannen en vrouwen, al die vrijwilligers en ook zeker onze ambtenaren die de operatie, het werk van dichtbij bijna met militaire precisie hebben uitgevoerd. We zullen ze daarvoor hartelijk dankzeggen. Dan stel ik u inderdaad voor om de 45 genoemde namen ook toe te laten tot raadslid, opdat we ze aanstaande woensdag kunnen beëdigen. Dat is het geval? Eenmaal andermaal, hartelijk dank. 7.

Afsluiting raadsperiode 2018-2022

De VOORZITTER. Ik ben inmiddels bij agendapunt 7, Afsluiting raadsperiode. Het is een goede traditie dat de voorzitter van de raad de vertrekkende burgerraadsleden en raadsleden kort toespreekt. Dat heeft geleid tot een stevige tekst. Dat heet in de wandelgangen hier ook de speech van Castro, heel goed. Zo staat het hier bekend, met dien verstande dat Castro het allemaal à l’improviste deed en ik zal me toch grotendeels aan het papier vasthouden. Ik ga me verplaatsen naar daar. Gaat u lekker relaxed achteroverleunen en neemt u het ervan. Collega’s, verkiezingen zijn natuurlijk een feest voor de democratie en zeker laagdrempelige nabije gemeenteraadsverkiezingen. Dit jaar werd het feest overschaduwd door een lage opkomst over het hele land gezien, maar zeker in Rotterdam was er een lage opkomst. Het liefst zien we natuurlijk dat raadsleden gekozen worden met een zo groot mogelijke opkomst, om daarmee zoals het dan heet de democratische legitimiteit te vergroten, maar het is wat het is. Over die opkomst zullen we in de nieuwe raad met elkaar spreken. Maar vandaag staan we voor de laatste keer stil bij de samenstelling van deze raad. Een aantal van u blijft raadslid de komende periode. Van een aantal collega’s zullen we vandaag officieel afscheid nemen. En afscheid neem je met een lach en een traan. Er zijn veel herinneringen aan goede momenten, maar ook aan ingrijpende momenten.

Het besef dat ik velen van u na vandaag niet meer in deze zaal zal aantreffen is maar relatief, want uit de wetenschap weten we dat velen van u toch betrokken zullen blijven bij de stad in enigerlei vorm en soms zelfs in deze raadzaal, al is het niet met de titel raadslid. En ongetwijfeld ben ik niet de enige in die positie. We zullen elkaar vaker blijven zien. Dus afscheid vandaag is eigenijk relatief. Vier

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

411

jaar, soms ook langer, hebben we samen opgetrokken voor deze mooie stad, hebben we lief en leed met elkaar gedeeld. Wij nemen afscheid van een aantal raadsleden en van negen burgerraadsleden. Mensen met wie we terugkijken op een bijzondere periode. Zoals de ontregelende werking van de COVID-pandemie. Je kunt veel in coalitieakkoorden afspreken, maar niet dat een pandemie in aantocht is. Ontregelend voor de hele samenleving en dus ook voor de manier waarop wij de afgelopen twee jaar de stad hebben bestuurd. De griffie anticipeerde op de sociale maatregelen van de rijksoverheid met een redelijk goed functionerend vergadersysteem in digitale vorm. En wij waren niet de enigen die daarop aangewezen waren, bijna alle Nederlandse gemeenten hebben dat gedaan. We plukken hier nog steeds de vruchten van, want een fysieke vergadering is niet altijd nodig, zoals bij een technische sessie bijvoorbeeld. We zullen de komende jaren met elkaar verder het systeem perfectioneren en ook met elkaar bepalen in welke omstandigheden het een beter alternatief is. Ook memoreer ik graag dat college en raad samen alles uit de kast hebben gehaald om de ergste nood in de stad te lenigen en te werken aan het herstel na de crisis. Vandaag geef ik u dat compliment graag mee. Alles is uit de kast gehaald maar dan ook echt alles wat binnen de grenzen van een gemeente mogelijk is.

Verder wil ik in deze afscheidsraad de belangrijke inhoudelijke inbreng vanuit de raad op veel onderwerpen aanstippen. Onderwerpen waarover gepassioneerd is gedebatteerd. Van de energietransitie tot wapenbezit. Van uiteindelijk kleine vraagstukken in de samenleving – moet er niet ergens een zebra komen? – tot aan grote vraagstukken. Jawel, die altijd naar mijn beleving in de gemeenteraad, bijna elke raad aan de orde kwamen. Het thema wonen. Voor mijn gevoel was elke raad het thema wonen aan de orde. Er is wat gewoond en uitgewoond. Maar uiteindelijk waren het niet altijd verrassende coalities die met elkaar zaken deden in deze raad. De coalitie, maar ook wisselende coalities kwamen eraan te pas om belangrijke beslissingen voor de stad Rotterdam te nemen. Ik wil de raad dan ook graag dankzeggen voor de gepassioneerde wijze waarop belangrijke vraagstukken van de stad Rotterdam boven water zijn gehouden, boven het maaiveld zijn gehouden, besproken zijn in wisselende samenstellingen en tot besluitvorming is gekomen. Bijvoorbeeld de raadsenquête over het Warmtebedrijf voorjaar en zomer 2020. Maar ik heb het ook gezien bij complexe en heftige onderwerpen zoals huiselijk geweld zoals dat dan heet, maar er is niets huiselijks aan. Ik noem het het liefst geweld achter de voordeur. En de vraagstukken rondom jeugdhulp.

Vanuit een diep gevoel van urgentie is hier consequent veel tijd en energie in gestoken. Met een grote regelmaat. In de begeleidingsgroepen van de commissie ZOCS zaten leden van coalitie en oppositie door elkaar om samen de schouders eronder te zetten. Daar was de politiek soms heel ver weg, en maar goed ook. Want het ging daar echt om de inhoud en de pijn en het leed van de burgers. Daar deed u het thema recht aan. Amerikaanse en Engelse politici hebben daar een mooie term voor: ‘If you represent people, then you feel the pain of your citizens.’ Als je mensen vertegenwoordigt, voel je soms plaatsvervangend de pijn van je burgers. En dat gebeurde daar en soms werd de politiek even opzijgeschoven. Ik heb dat van zeer dichtbij meegemaakt en waargenomen en wil alle mensen die daarbij betrokken waren hartelijk dankzeggen. U hebt bij deze onderwerpen ook bijgedragen aan de kwaliteit van het debat en aan betere besluitvorming. Er werd zelfs op tal van momenten, heb ik de indruk, buiten de raadzaal een traantje weggepinkt als we geconfronteerd werden met pijnlijke casuïstiek. De discussie over het recreatieoord waarbij heel duidelijk te zien was hoe de politiek goed kan functioneren met betrokkenheid van burgers.

Dan mag een college een standpunt innemen, maar uiteindelijk is de raad daar om een ander standpunt in te nemen als uiteindelijk massief de bewoners zeggen: wij willen iets anders. Invloed van bewoners in optima forma. Wat je van de inhoud van het voorstel ook vindt, de betrokkenheid van de bewoners veroorzaakte een ander besluit. Ik denk dat het goed is om dat met elkaar te onderstrepen, zeker als we praten over betrokkenheid van burgers bij de politiek in verkiezingstijd. En ook al waren de getalsmatige verhoudingen in de gemeenteraad met enige regelmaat 23-22, ik heb ook vele moties voorbij zien komen waarbij de constellatie van

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

412

de raad ertoe deed en dat de coalitieverhoudingen niet altijd heilig waren. Hoe groot de verschillen in overtuiging kunnen zijn, u wist elkaar daar ook te vinden en meestal was dit ook gebaseerd op goede persoonlijke verhoudingen. Persoonlijke verhoudingen waar ik met enige regelmaat bezorgd over was. Omdat in deze raad regelmatig in elkaars richting kwalificaties in de ether werden geslingerd waarvan ik dacht: moet dat nou? Is dat nodig? Leidt dat niet tot verruwing en geven we daarmee het goede voorbeeld aan de samenleving? U toonde bij tijd en wijle ook corrigerend vermogen door zelf tot de conclusie te komen: nee, dat was niet goed en dat ook in het openbaar te zeggen. Een beetje competitie in de politiek is natuurlijk prima, nietwaar, bijvoorbeeld met geweldig raadsproza dat hier weleens uitgesproken werd, ofwel, hoe onderscheidend is mijn motie? Vanochten in een interview met twee scheidende raadsleden die over die moties spraken en over die diarree aan moties. Hoe onderscheidend was dat en is dat op enig moment? En ja, aan de titel herken je soms ook de indieners. Want van wie is de motie ‘Meer ruimte voor een feestje’? Je kunt hem gelijk plaatsen. Van Walgenbach naturlijk. En ‘Ik krijg een apart gevoel van binnen’. Van wie is die motie? Die is van Karremans. En van wie zou de motie zijn ‘Niets veranderlijker dan een 75-plusser’? Van Ellen Verkoelen.

U kunt ze op afstand aan zien komen, alleen al die titels. En dan deze, met de welluidende titel ‘Poesje mauw, kom eens gauw’. Van Aalst, inderdaad, die duidde daarmee op de komst van het niet onschuldige aan amfetamine verwante 3-MMC, op straat ook wel Miauw, miauw genoemd. En wat dacht u van ‘Lekker scheuren, lekker lopen’? Het klinkt als leedvermaak mijnheer Van Drunen, maar ja, het ging dan ook over asociaal verkeersgedrag. Dan pak je de auto maar gelijk en ga je lekker lopen. Dat was de bedoeling van de motie. Goed, een laatste. ‘Hoe zet ik een jongerenproject op’? Nee, dit is geen LOI-cursus, het was de titel van een motie van mevrouw Van Wifferen met de garantie van attentiewaarde, dat dan weer wel. En dat gebeurde ook. Maar alle gekheid op een stokje, de inhoud was altijd ernst en er zat altijd een diepe bedoeling achter, politiek of maatschappelijk gemotiveerd. Dames en heren, ergens op social media is er voor mij gelezen – want u weet: ik zit niet op social media, daar heb ik een bepaalde bedoeling mee – dat de lokale politiek is zoals ons eigen leven. Je ploetert voort en soms zit het tegen, maar als je moeite doet en volhoudt kun je uiteindelijk iets bereiken. Zo is het maar net. Velen van u zullen zeggen: daar zit wat in.

Ook bij opgaven waarvan ik me nu met veel plezier aan zal kwijten, want ik wil heel graag in deze Castrolezing een aantal mensen persoonlijk toespreken. Ik hoop dat de woorden die gebruikt zijn enigszins overeenkomen met de wijze waarop uzelf uw raadsperiode zou willen typeren. Ik begin met de burgerraadsleden. Taoufik Benalla. Ik weet niet of hij er is. Die is er niet. Ik zou toch een paar woorden willen wijden aan Taoufik Benalla van NIDA. Actief in de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte. Hij werd onder andere zichtbaar als pleitbezorger voor het verbod op alcoholreclame in de buitenruimte, omdat dit een podium is dat gebruik aanmoedigt. Het onderwerp is op de agenda gezet, de discussie loopt en ik wil hem ook heel graag dankzeggen voor deze mijlpaal. De heer Gerben van Dijk van de ChristenUnie-SGP, die zit daarachter. Lid van de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte en van de subcommsie Bestemmingsplannen. Niet alleen zichtbaar en herkenbaar als burgerlid, op social media in een verkiezingsdebat van de Fietsersbond sprak u uw zorg uit over gevaarlijke snelle bezorgers. Een ongezonde zak chips heeft kortere aanrijtijden dan de hulpdiensten, zei u in dat debat. Dat getuigt van groot retorisch talent. Wij kunnen helaas niet staven, ik als hoofd van de Ambulancedienst, of u gelijk heeft.

De heer Alex Hallema van het CDA was actief in de commissie Werkgelegenheid, Inkomen, Integratie, Schuldenaanpak en Armoedebestrijding, WIISA. Is hij aanwezig? Ja, daarachter. U zat daar voor het CDA en u bent de man van de bondige betogen, heb ik me laten vertellen. We hebben elkaar niet zo vaak meegemaakt in de commissievergaderingen. Zorgvuldig als het gaat om bekendheid en uitvoering van het beleid en de regels. Regels kun je maken, maar ze moeten uitgevoerd worden en herkenning daarvan, eenduidige

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

413

herkenning daarvan en goede uitvoering daarvan is toch nog altijd een kunst. U heeft ook jaren voor Hoogvliet gewerkt. U weet, we spreken hier meestal klare taal, en ook daarbij kunnen wij uw klare taal goed gebruiken, dus ik zou zeggen: als u kort en bondig wilt zijn als toekomstig raadslid, kijk dan naar de bijdragen van de heer Hallema. Maar er zijn ook andere raadsleden naar wie ik graag zou willen verwijzen, maar dat doe ik een andere keer. Mevrouw Christel Monrooij van de ChristenUnie-SGP is ook thuis in quarantaine heb ik begrepen. Een vertrouwd gezicht in de commissie Energietransitie, Duurzaamheid, Economie en Mobiliteit, EDEM, Majeure Projecten, Organisatie en Financiën, met projecten als de Hoekse Lijn, de Maastunnel en Coolsingel, maar ook een grote mate van betrokkenheid bij MRDH. Het is waar mevrouw Monrooij, iedereen telt mee, dat is altijd een gevleugelde uitdrukking van mevrouw Monrooij, en u zelfs voor twee, met uw werk voor twee raadscommissies. We hebben u leren kennen als een bevlogen en ambitieuze dame, die de feiten echt goed op een rijtje heeft, ze ook goed weet te gebruiken. We waarderen uw inzet en ik denk dat de ChristenUnie dat zeer zeker zal doen. Veel succes met de andere carrière die nog op u te wachten staat. Dan de heer Elvin Rigters van NIDA, lid van de commissie Werk en Inkomen.

Tussen de stenen omgeving van de Westkruiskade en het groen van het Kralingse Bos is het ideaal van de heer Rigters, een inclusief Rotterdam na te laten voor de kinderen van nu. Met zijn woorden geeft hij een eigen betekenis aan de Rotterdamse 'niet lullen, maar poetsen'benadering. Hij stond ook altijd als burgerlid consequent voor sociale rechtvaardigheid. Tegen de heer Rigters wil ik zeggen: hartelijk dank. De heer Rozema van de Partij voor de Dieren, lid van de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte en van Zorg, Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport en de subcommissie BOOR, onderwijs, en de Commissie tot Onderzoek van de Rekening. Hij deed het allemaal. Is de heer Rozema aanwezig? Nee. Hij leek eerst verzekerd van een nieuwe raadszetel in de nieuwe raad. Helaas voor hem wist een kandidate ietsje lager op de lijst met meer voorkeurstemmen die zetel te bemachtigen, dus hij gaat in de wachtkamerpositie, zoals dat dan heet. Maar we willen hem graag hartelijk dankzeggen voor de meeste energieke inzet en de vele vragen, ook in de debatten met mij in de commissie Veilig. Als hij daar zat was hij altijd to the point, accuraat en ook altijd de bal spelend, wat ik als burgemeester altijd waardeer. De heer Nico van Scheijndel van 50PLUS heeft sinds april 2018 deelgenomen aan de commissie Zorg, Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport. Is hij ook aanwezig? Ja. Hartelijk dank.

Op al deze domeinen heeft u de afgelopen tijd veel gedaan en veel gepresteerd. Er speelde zich ook veel af. Het vroeg ook heel veel van de leden van de commissie en mijnheer Van Scheijndel, hartelijk dank namens 50PLUS en de raad en de democratie voor uw inzet de afgelopen jaren. Hartelijk dank. Mevrouw Valk, Jet Valk van 50PLUS, van alle markten thuis. In de commissie Energietransitie, Duurzaamheid, Economie en Mobiliteit, zeker mevrouw Valk, op een moment stop je met roepen aan de zijlijn en dan zeg je: ik doe mee. En dat deed u de afgelopen tijd. Dat is wat u bent gaan doen en overigens niet alleen als burgerlid. Mevrouw Valk, gaat u wat mij betreft daar ook mee door. Zo scherp als je kunt zijn in de politiek en daar ook veel waardering voor kunt krijgen, zo aardig heb ik u persoonlijk ervaren in de persoonlijke gesprekken gewoon op de gang beneden. Dat heeft mij altijd een kans gegeven om de mens vanuit een andere positie te leren kennen dan alleen maar als actief politicus. Hartelijk dank. De heer Burak Yildiz van de SP, lid geweest van de commissie Energietransitie, Duurzaamheid, Economie en Mobiliteit. Woordvoerder op al deze gebieden, maar bij betaalbare huisvesting voor alle Rotterdammers werd de politicus in hem wakker. Dat was ook een passie, niet alleen van zijn fractie als geheel maar ook van hem persoonlijk. Is hij er? Hij is er niet.

Het werk als burgerraadslid heeft u kunnen combineren met een studie filosofie. Dat is het tweede raadslid die een studie filosofie heeft afgerond de afgelopen

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

414

raadsperiode. De fractievoorzitter van D66 deed dat ook, dus we hebben veel filosofen. Het is mooi, dan kunt u eindelijk ook eens wat wegfilosoferen op onderwerpen en dat deed hij na het behalen van een bachelor rechtsgeleerdheid. En dat is knap als je die elementen allemaal met elkaar kunt combineren. Dat is een prachtige en een knappe prestatie. Mijnheer Van Zevenbergen, u weet dat vast wel over te brengen. Mag ik de burgerraadsleden nu vragen om naar voren te komen voor een stoffelijke blijk van waardering. Dan kom ik nu aan het hoofdstuk vertrekkende raadsleden. Dat doe ik zo goed als – luister goed – zo goed als in alfabetische volgorde. Zo goed als. Ik begin met mevrouw Caroline Aafjes-van Aalst. Lid van de gemeenteraad sinds 29 maart van 2018. Lid van de commissie Zorg, Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport, ZOCS, met als portefeuille jeugdbeleid, welzijn, gezin, mantelzorg, ouderenzorg en volksgezondheid. Daarnaast gewoon een baan erbij, de Rotterdamse politie. Normen en waarden vindt u belangrijk. Voor u zijn dit de bouwstenen van een leefbare stad, de stad waar u zo enorm van houdt, waar u trots op bent en voor wilt blijven knokken. Dat is ook wel gebleken in de commissie en in de raad op het gebied van jeugdhulp, ouderenzorg en volksgezondheid. Op 5 juli 2021 diende u samen met uw fractiegenoot Van Schaik een amendement in voor iets waar u zeer actief mee was.

Het ging over een donatie van € 35.000,00 voor twee hospices in Rotterdam, plekken waar Rotterdammers samen met hun nabestaanden in rust en in vrede de laatste dagen kunnen doorbrengen. Deze hospices moeten de eerste jaren op eigen kracht bestaan en draaien op vrijwilligers en donaties. In het kader van Koers van de stad heeft de raad op voorstel van de heer Van Schaik ingestemd met het vrijmaken van dit geld voor deze hospices waarvan er een met de naam De Liefde is gevestigd in de wijk Charlois waar u woont en politiek actief bent. Dat zegt veel over u en over uw betrokkenheid bij de meest kwetsbare mensen in onze stad. Dat u zich met hart en ziel hiervoor heeft ingezet laat zien dat u meer heeft dan een groot hart voor de stad, namelijk heel de mens. Hartelijk dank. Mevrouw Arsieni, raadslid voor D66 sinds februari 2018, woordvoerder veiligheid, overlast en handhaving, lid van de commissie Veiligheid en Bestuur en Werkgelegenheid, Inkomen, Integratie en Schuldenaanpak en Armoedebestrijding. Een van uw wapenfeiten is de werkbonus voor Rotterdammers die deels werken en deels bijstandsgerechtigd zijn, die ook geregeld is mede op uw initiatief. Op het gebied van mijn eigen portefeuille, openbare orde en veiligheid, hebben we met enige regelmaat mooie, goede, vruchtbare en soms botsende discussies met elkaar gehad.

Het onderwerp dat ons het meest met zijn tweeën pijn deed was toch uiteindelijk de moord op Humeyra. Anderen hebben daar ook last van gehad in het debat, maar u heeft geprobeerd toen de discussie die daar aan de orde was, samen met mevrouw Hoogwerf en vele anderen, daar het nuttige van te maken. Ik bewaar dat voor mezelf als burgemeester maar zeker de collega’s in de driehoek als een goede les in de manier waarop wij slachtoffers beschermen in relatie tot het zoeken naar daders. Maar u heeft ook een oog voor wat ik ben gaan noemen een realistisch drugsbeleid. Over hoe je de balans vindt tussen het feit dat er nu eenmaal gebruikers zijn in onze samenleving en aan de andere kant dat gebruik ook leidt tot overlast en dat we regels met elkaar hebben te handhaven. Vorig jaar op 1 maart zagen we u in de commissie samen met collega Steven Lammering optreden als quizmaster. Zo wilde u samen in de commissie Veiligheid en Bestuur een expertmeeting over wapenbezit onder jongeren onder de aandacht brengen. U groeide zo in uw rol dat de commissievoorzitter de heer Van Schaik vreesde dat dit duo door Hilversum zou worden benaderd als duo-quizmaster. Het is anders gelopen. U bent verkozen tot landelijk politiek secretaris van uw partij en dat doet u naast het werk voor COA, ook een heel ingewikkelde en mooie baan, zeker in deze tijd.

Mevrouw Arsieni, hartelijk dank voor uw inzet voor uw partij, voor uw fractie, voor de gemeenteraad van Rotterdam, maar ook voor vele Rotterdammers. Het gaat u goed. De heer Van Assendelft. In de raad sinds 8 april 2021, bijna één jaar. Gepensioneerd en raadslid, en dat na acht jaar deelgemeente Kralingen Crooswijk, als ik me niet vergis daarin

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

415

opnieuw weer verkozen, toch? Dat klopt. Dat heet nu wijkraad, maar dat mag de pret niet drukken. Toch? Volksvertegenwoordiger in de wijk. Sommigen zullen zeggen: what’s in a name? Maar drie jaar lid van de Provinciale Staten en zeven jaar lid van de gebiedscommissie Kralingen-Crooswijk, dus een schat aan ervaring. U was voor uw partij woordvoerder voor de Participatiewet, arbeidsmarktontwikkeling en werk en inkomen. Mijnheer Van Assendelft, ik herinner me uw maidenspeech op 27 mei vorig jaar en dat was tijdens een digitale raadsvergadering. Uw bijdrage ging over werken aan een menswaardig bestaan voor EU-arbeidsmigranten en het actieprogramma 2021-2025 was toen een agendapunt. U kreeg hiervoor niet het applaus van een volle raadzaal dat u echt wel met dat verhaal verdiende. Dat kwam nu eenmaal door het feit dat we niet fysiek bij elkaar zaten, maar dat was een goed gedragen verhaal dat volgens mij de aandacht had van de voltallige raad. Een jaar lid van deze raad, in uw geval gaat het niet zozeer om het verschil maken in het aantal jaren dat u gezeten heeft, maar vooral in het effect dat u in dat ene jaar met elkaar hebt weten te bereiken. Ik wil u hartelijk dankzeggen. De heer Van Baarle.

Lid van de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte en tot zijn verkiezing als lid van de Tweede Kamer, maart 2021, commissievoorzitter van de commissie Werkgelegenheid, Inkomen, Integratie, Schuldenaanpak, Armoedebestrijding en woordvoerder integratie WIISA. Maar ook actief in de commissie Bestuur en Veiligheid. Gelijke kansen, dat is wat u drijft. Bij uw maidenspeech op 12 april 2018 gaf u uw visitekaartje. Die ging over Rachid en Jaap, naar analogie van, zou ik bijna willen zeggen, op de woningmarkt met name discriminatie die u toen daar heeft blootgelegd. Hoe deed u dat? Wel, met veel nadruk op overtuiging. Helder taalgebruik en soms confronterend. Zo ook bij interrupties. U staat op, wijst met het vingertje, zoekt de aandacht van de voorzitter en u neemt dan de typerende houding in, linkerhand in de broekzak. Dan denk je, wat komt eruit? Maar later gewoon een lege hand. Ook licht voorovergebogen, een strenge maar priemende vinger naar de collegetafel of naar de linkerzijde van deze tafel, waar rechts direct de oren gespitst houdt over wat u gaat zeggen. En meestal komt er dan redelijk veel verbaal vuurwerk. Wij houden een tastbare herinnering aan u, de Nederlandse en de Rotterdamse vlag die daar staat, dat is mede door uw inzet in de raad ook tot stand gekomen.

Bevordering van diversiteit bij de politie, een oproep om stigmatiserende regels in de Rotterdamwet te verwijderen, de aanpak van discriminatie en uitsluiting op de woningmarkt, het is maar een greep uit uw inbreng in de afgelopen jaren. Maar u had ook af en toe een stevig een-tweetje met een enkel raadslid. Die logen er niet om, stevige woorden. Maar wat ik wel in u ben gaan waarderen later toch, is dat u ook bereid bent in te zien soms een bijdrage te hebben geleverd aan een ingewikkelde instandhouding van moeilijke verhoudingen onder elkaar. En dan was u soms de enige die zei: voorzitter, ik heb dat niet goed gedaan. Dat waardeer ik zeer, en ik zou het toejuichen dat iedereen die bij zichzelf ontdekt dat hij iets over de schreef is gegaan, ook bereid is om dat in te zien, terug te nemen en het ook te zeggen. Hartelijk dank daarvoor. En ik zie dat het vuur in de ogen van Van Baarle in de Tweede Kamer lang niet is gedoofd. U gaat daar vrolijk verder met geweldig goede inhoud, belegd in Rotterdam, ervaring opgedaan in deze gemeenteraad. Ik wens u daarbij heel veel succes en ik denk dat Nederland nog veel van u zal gaan horen. Hartelijk dank. Ercan Büyükçifci, volgens mij de naam waar de meeste raadsleden moeite mee hadden. Ik heb geprobeerd en mijn best gedaan om het goed uit te spreken.

Het lukte mij met enige regelmaat, maar ik merkte dat collega’s die via mij u toespraken, met enige regelmaat uw naam hebben verhaspeld. Het viel mij ook wel op dat u daar ook nooit een punt van maakte. U liet het ook gewoon gebeuren, want bij u ging het om de inhoud van uw betoog, en niet zozeer om de vorm van uw naam. Maar ik heb met enige interesse gekeken naar de manier waarop u het verhaspelen van uw naam heeft geaccepteerd. Werken aan een inclusief Rotterdam, sociaal duurzaam Rotterdam, actief Rotterdam, geïnspireerd door uw geloof, idealistisch en spiritueel, daar stond u ook voor. Af en toe als u echt boos was ook een tikkeltje emotioneel, maar dat mag. Emotie in de politiek is geen vies woord. De overtuiging

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

416

konden wij zien aan de toonaarden en de toonladder van uw stem. U had altijd een bijzonder onderscheidende bijdrage in de raadsdebatten. Net een andere draai, net een andere benadering, net een andere vraag. Volgens mij is dat precies wat wij beogen met diversiteit in de samenleving. Net op een andere manier iets zien, en dat heeft altijd verrijkend gewerkt voor deze raad. Moties die aangenomen zijn als ‘Diversiteitscode lokale omroep’. Dat gaat over uitgangspunten voor het advies over de aanwijzing van de lokale media voor de jaren 2023-2028. Die spreekt uit dat als uitgangspunt wordt meegenomen dat toekomstige lokale omroepen onderbouwen hoe ze omgaan met de Code culturele diversiteit. Dit staat symbool voor de jarenlange inzet van NIDA als geheel maar ook van u persoonlijk als het gaat om diversiteit. Lastige debatten hebben u en ik gehad in het thema veiligheid, toen u claimde dat vijf agenten moesten worden ontslagen. De waarheid zoeken is altijd ingewikkeld, dan zijn er vele perspectieven. Maar ik bewaar dat debat in mijn herinnering als een waardevol debat, als signalerend en agenderend voor het moeilijke thema racisme bij de politie. U neemt afscheid van ons en u gaat andere dingen doen. Hartelijk dank voor uw inzet in de afgelopen jaren, scherpzinnig, anders dan anders. Hartelijk dank. Dan de heer Cicek. Hij is er vandaag niet, maar ik spreek hem toch toe.

Misschien dat hij nog kan luisteren. 28 maart 2018 lid geworden van de commissie Bouwen, Wonen, Buitenruimte, alle beleidsterreinen. 6 april 2018 lazen we in de pers het bericht: Jongerenwerker steppend naar de Coolsingel. Dat ging over mijnheer Cicek. Bijzonder uitgedost, bijzonder gekleed, een bijzonder kapsel, speciale schoenen, en dan op de step naar de Coolsingel. En daar was hij dan, met de step. Ik heb hem toen buiten nog gewaarschuwd, van: pas op. Ik ken een oud-premier die ook wel verkeerd gestept heeft. Maar dat ging hem goed af. Hij bewoog over het asfalt en de fietspaden in Rotterdam alsof het niks is. Blijkbaar had hij daar altijd goed voor geoefend. Hij nam de plek in van de veteraan Leo de Kleijn en schoof naast de heer Van Zevenbergen en de rest kennen we. Een bevlogen en betrokken politicus, die ik ook privé op verschillende plekken altijd heb leren kennen, ook op die plekken als bevlogen en betrokken jongerenwerker in de wijken. Hij had, net zoals de heer Van Zevenbergen natuurlijk, het thema bouwen en wonen als een bezielend, gidsend en leidend thema voor zijn politieke oriëntatie en zeker de inzet van de beide heren en zeker van de heer Cicek op het thema Tweebosbuurt. Er zijn twee gebeurtenissen die we niet snel vergeten.

De schok, raadsbreed, in de zomer twee jaar geleden, toen we hoorden dat hij een ernstig ongeluk had opgelopen nota bene tijdens de verjaardag van zijn zoontje. Hij ontsnapte toentertijd ternauwernood aan ernstig fysiek letsel. Hij heeft een tijdje moeten gebruiken om te herstellen en we zijn blij dat hij zich heeft weten te herstellen van dat letsel. En dan de hilariteit, het zit vers in het geheugen. Niet lang geleden constateerde ik tijdens een digitale raadsvergadering dat hij een lawaaiige medebewoner had thuis. En hij zei toen: ja, sorry voorzitter, het is een hysterische parkiet. Hij had een parkiet thuis die de vergaderorde ernstig verstoorde. Mijnheer Cicek ging daar op een vrolijke manier mee om. Uiteindelijk heeft hij ervoor gezorgd dat de parkiet op een goede manier het zwijgen is opgelegd. Mijnheer Van der Velden, hij leeft nog, echt. Mevrouw Duijm-Wickerhoff, in de gemeenteraad sinds december 2019, als opvolger van Maarten Struijvenberg, die naar Capelle vertrok om daar wethouder te worden. U deed deze stap vanuit de gebiedscommissie Prins Alexander. Daar herinneren ze u als een energieke ondernemende bewoner bij wie vooral thema’s als criminaliteit, verloedering, bureaucratie zeer aan het hart gingen. Voor Leefbaar Rotterdam werd u woordvoerder gebieden in de commissie Veiligheid en Bestuur.

U vroeg tijdens uw lidmaatschap van de raad ook consequent aandacht voor de gebieden vanuit uw eigen ervaring en inlevingsvermogen, wetende dat daar heel veel betrokken bewoners zijn die een bijdrage kunnen leveren aan het verbeteren van de stad. U vroeg aandacht voor verbinding tussen de gebieden door formele gebiedsoverleggen tussen wijken in juni 2021 en bij de bespreking van Wijk aan Zet sprak de raad zich door uw motie uit voor een warme overdracht van de wijkraden om de wijkraden een goede startpositie te geven. Mevrouw Duijm-Wickerhoff, ik wil nog een mooi feit

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

417

memoreren waaraan uw naam verbonden is. Op 8 juli vorig jaar stelde u voor in het kader van Koers van de stad een bedrag van € 28.000,00 beschikbaar te stellen aan het Fonds Bijzondere Noden. Dat is een nobel streven. Als beschermheer van dat fonds weet ik maar al te goed dat daar elke cent goed wordt besteed. Dank voor deze geste. Het zegt ook iets over u als mens. Dank u. Mevrouw Faber, VVD, raadslid sinds september 2021, nadat de heer Karremans wethouder werd. Van beroep bedrijfsjurist, internationaal en Europees recht. En nu een halfjaar woordvoerder Bouwen, Wonen en Buitenruimte. Mevrouw Faber, u heeft een aansprekende kwalificatie voor het raadslidmaatschap. U doet namelijk aan bootcamp, met als doel uw kracht en uithoudingsvermogen te verbeteren. Dat kwam u vast wel van pas, want het uithoudingsvermogen is natuurlijk niet alleen fysiek, lang zitten op deze plek, maar dat is ook mentaal, als je al die informatie moet verstouwen. Dan hoop ik dat die hobby van u uiteindelijk ook bijdraagt aan uw fysieke en mentale welzijn. In de korte tijd dat u lid was van deze raad zijn verschillende moties van uw hand aangenomen. Zoals over gerichte voorlichting aan Rotterdammers over de ins en outs van de opkoopbescherming.

Bij de vaststelling van het Actieplan Middenkoop in december 2021 vroeg u in uw motie 'Een leven lang in Rotterdam' aandacht voor het middensegment en om een groter aandeel voor de middeninkomens in nieuwe bouwprojecten. Bij het masterplan Brainpark is uitgesproken dat daar voor jong en ook voor oud wordt gebouwd. Ook vroeg u recent, begin februari, bij de voortgangsrapportage Goed huren en verhuren met succes aandacht voor ondernemers. Die willen ook goed kunnen huren. U hebt aandacht gevraagd voor tunnels, viaducten, onderdoorgangen in deze stad met weinig verlichting en grauwe betonnen wanden, plekken die een onveilig gevoel veroorzaken. In uw motie 'Veilig naar buiten' vroeg u om dit ook aan te pakken, enigszins ook ingegeven door uw eigen ervaring in uw eigen woonwijk waar een onderdoorgang werd opgevrolijkt, opgeschilderd, beter voorzien is van verlichting en waardoor het uiteindelijk ook een veiliger omgeving werd. Mevrouw Faber, u zette zich in korte tijd als raadslid goed op de kaart. Dat is knap. Ik dank u voor uw bijdrage namens de VVD aan de voortgang van bouwen en wonen in de stad Rotterdam. Hartelijk dank. Mijnheer Koster. Mijnheer Koster, sinds 19 april 2018 raadslid en lid van verschillende raadscommissies. Energietransitie, Duurzaamheid, Economie en Mobiliteit.

Majeure Projecten, Zorg, Onderwijs, Jeugd, Cultuur en Sport, ZOCS, en ook de Commissie tot Onderzoek van de Rekening. Wat niet? Woordvoerder voor energietransitie, luchtkwaliteit, haven, duurzaamheid en evenementenbeleid. Voor alle majeure projecten was de heer Koster aanspreekbaar. Prominent aanwezig ook als die onderwerpen werden besproken met een ietwat Limburgs accent. Ingeburgerd in Rotterdam, maar die zachte G is nog altijd blijven hangen. Maar ik vond dat bij u altijd de charme. Precies de diversiteit waar Büyükçifci over sprak, zat voor een deel natuurlijk ook bij u. Als je ten zuiden van de rivieren wortel kan slaan in het Rotterdamse, heb je het toch gemaakt? (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Nog zuidelijker, ik kom van nog zuidelijker. Maar nu niet over mij, we hebben het over de heer Koster. Vaak toch ook een stevig een-tweetje met wethouder Bonte, zeker de laatste weken. Schermen met documenten en dan proberen daar toch uiteindelijk je gelijk te halen. Zeker als het gaat over windmolens, daar had u toch iets mee. En dan vond ik het soms verrassend dat de heer Koster dan ineens om een schorsing van de raad vroeg. En dan kwamen we terug van de schorsing en zei ik: wat gaan we doen? Nou, we gaan verder met de raad. Dat was ook wel bijzonder aan de heer Koster. Soms gewoon iets langer over iets willen nadenken en dat mag dan ook.

Dat je even niet precies weet tijdens de raadsvergadering zelf of je nu die kant op wilt of een andere kant, maar dat je even voor jezelf en misschien met een paar mensen nog wilt sparren: hoe zit dat nu precies? Begin 2020 bepleitte u ook verkenning van de optie van een thoriumcentrale. Dat had ook niemand verwacht. Dat zijn waarschijnlijk vraagstukken die in Brussel aan de orde zijn of in de Tweede Kamer, maar we waren hier alles. We waren hier VN, Brussel, Tweede Kamer, we deden het allemaal. En gek genoeg, u had ook nog een wethouder van GroenLinks aan uw

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

418

kant die zei: 'Nou, dat vind ik eigenlijk wel interessant, daar wil ik ook wel eens naar kijken.' Dat zegt dus iets over de open mind waarmee u gewoon ook vraagstukken met elkaar wilde bediscussiëren. Zo kan ik nog een tijdje doorgaan bij de heer Koster, en nogmaals, hij was werkelijk van alle markten thuis en dat was in hem te waarderen, die brede scope. Ook een kwaliteit van mijnheer Koster is dat hij sterk is in doorvragen. Niet zomaar snel gewonnen geven, maar ook, zelfs als u een goed en scherp antwoord vraagt, stick to the point, blijf bij je punt, je punt blijven maken, en niet altijd willen verschuiven. Maar soms weer wel en dat siert ook een moderne politicus, dat hij niet alleen maar vasthoudend is in zijn punten, maar als het debat daartoe aanleiding geeft, om ook iets op te schuiven. Hartelijk dank voor uw inzet. We blijven u waarderen voor alles wat u gedaan heeft voor Rotterdam. En houd die zachte G, want dat is zo charmant en dat is mooi voor u. Mijnheer Lammering, raadslid sinds 30 januari 2020 voor de Partij van de Arbeid, lid van de commissie Veiligheid en Bestuur. U was een van de voortrekkers in de commissie en raad in de aanpak van het messengeweld.

U vroeg zich ook altijd af: hoe zit dat nu eigenlijk in de cyberspace, kunnen we die niet ook beschouwen als openbare ruimte? Kun je daar niet ook nog verordenend dingen doen? Voor mij was die benadering eerlijk gezegd ook een eyeopener, omdat wij als burgemeesters vaak het gevoel hebben dat wij over de fysieke openbare ruimte gaan en dat de cyberspace toch wel wat ingewikkeld grijpbaar is. Maar u heeft de discussie toen verlegd en dat deed u denk ik ook met veel succes. Dat was ook merkbaar in uw maidenspeech in de raad, een motie over het onderwerp: waarom lopen jongeren met een wapen op straat? Dat is ook altijd een goede vraag. Waarom zien we geweld met messen en niet met andere wapens en dan op zekere leeftijden, waarom concentreert zich dat daar? U stelde eigenlijk altijd de one million question in de raad. Dat deed u trouwens ook met mevrouw Arsieni, die had min of meer ook vaak van die eenvoudige vragen, maar die zich heel lastig laten beantwoorden. U heeft zich werkelijk ingezet om er alles aan te doen om die wapens van de straat te krijgen. Dat zullen we ons in ieder geval over u blijven herinneren. Maar ook als het gaat om de discussie over internationaal beleid. De notitie Internationaal werd meestal in de raad enigszins voor kennisgeving aangenomen, maar samen met de heer Leewis van GroenLinks wist u dat debat daarover wel degelijk op een goede manier te voeren.

Het leidde ook tot correcties in de nota Internationaal Beleid en dat zullen wij ook aantekenen, dat dat mede door uw inzet en zeker ook door de heer Leewis, dat u daaraan bijgedragen hebt. Veel bijdragen over wijkagenten, docenten en jongeren, het jongerenwerk vond u altijd heel belangrijk. Preventie in zijn algemeenheid vond u ook heel belangrijk. En altijd een goede balans zoekend in de driehoek Leewis, Arsieni, Lammering, tussen preventie en repressie rondom het thema jeugd. Heb ik het verkeerd gezien? Ik doe mijn best. U was actief en ook productief. Het laatste waarbij wij veel met elkaar van doen hebben was ook uw persoonlijke betrokkenheid bij het drama dat zich afspeelde op de Kaapverdische Eilanden met het gebrek aan vaccinaties, een arme eilandengroep die daar weinig mogelijkheden hebben. U heeft mij toen benaderd, ik heb toen het kabinet benaderd en die hebben bewilligd in het beschikbaar stellen van 150.000 vaccinaties voor de mensen daar, met een geweldig korps aan vrijwilligers van Erasmus UMC en van de GGD en anderen. Er zijn 32 vrijwilligers die kant uitgegaan. Ik zou bijna willen zeggen, ontwikkelingssamenwerking in de vorm die daar anno 2022 voor nodig is.

Ik denk dat veel mensen op die eilanden nog terugkijken op het initiatief dat u samen met een stewardess – overigens wel bijzonder – toen heeft genomen, want ook zij heeft zich daar toen sterk voor gemaakt. Dat verklaart ook waarom u zo erg gelooft in internationale solidariteit. Hartelijk dank voor uw inzet. Mijnheer Meeuwissen. Hij is er vandaag niet. In de raad actief sinds 29 maart 2018 en vermeld als lid van alle commissies. Het optreden in de raad heeft iedereen op zijn eigen manier kunnen waarderen of niet kunnen waarderen. De samenwerking met verschillende leden van de raad was niet altijd gemakkelijk. De heer Meeuwissen had voornamelijk een oriëntatie van: ik lever mijn bijdrage en daarna doe ik de rest van het werk vooral via social

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

419

media. Dat is een vrij persoonlijke manier van in de politiek zitten, om op die manier je bijdrage te vertellen, daarna een filmpje maken en social media opzoeken. Het debat kwam niet altijd tot zijn recht op die manier, want raadsleden hadden soms vragen en die antwoorden bleven vaak weg omdat de heer Meeuwissen er vooral waarde aan hechtte zijn eigen verhaal af te steken. Bij tijd en wijle emotioneel en soms ook ietwat lastig in de richting van de voorzitter te handhaven gedrag. Maar hij was er wel en ik vind het belangrijk dat die geleding in de stad Rotterdam via de heer Meeuwissen altijd in onze raad is vertegenwoordigd zodat hij ook zijn verhaal als eenmansfractie kon afsteken. In interviews heeft de heer Meeuwissen laten blijken dat hij niet altijd de steun vanuit Den Haag heeft gekregen die hij had verwacht toen hij aantrad. Het zij zo. Wij nemen afscheid van hem en wensen hem veel succes bij alles wat hij nog verder in het leven zal gaan doen. De heer Van Noppen, raadslid sinds 2021. Fractievoorzitter, lid van de commissie Energietransitie, Duurzaamheid, Economie, Mobiliteit, EDEM, Majeure Projecten, Organisatie, Financiën en burgerlid sinds 2014. U hield uw maidenspeech op 30 januari 2021.

Die ging over de ontwikkeling van Parkhaven en kreeg als titel: Rotterdam groeit, maar is Rotterdam ook in bloei? U pleitte voor een minder eenzijdige focus op de economie en financiële groei en meer op sociaal, duurzaam en inclusief bouwen en dat in balans met groen, een thema dat u deelde met vele anderen. Wat opviel aan de moties van uw hand is dat ze net als die van uw collega Büyükçifci vaak origineel en creatief waren. Zoals uw motie ‘Spaarpalen belonen werkt beter dan beboeten’, om hard te rijden in de buurt tegen te gaan en goed gedrag te belonen met geld voor de buurt. Dat was 20 februari 2020. Uw motie ‘Social return bij gemeentelijke deelnemingen’, ook in 2020 was dat, kreeg steun van de raad. Hierin werd de gemeente als aandeelhouder gevraagd het belang van banen voor Rotterdammers met afstand tot de arbeidsmarkt onder de aandacht te brengen bij publieke deelnemingen. Ik memoreer ook het pleidooi samen met de heer Van Zevenbergen voor een online klokkenluidersregeling voor het melden van integriteitskwesties in de gemeente. En uw motie over algoritmen en etnisch profileren, een thema dat u ook deelde met mevrouw Van Wifferen, als ik me niet vergis. Het was mevrouw Arsieni. Ik haal die twee dames af en toe door elkaar, maar voor het goede doel mag dat hè? Wat ik zelf ook altijd in u heb gewaardeerd, mijnheer Van Noppen, zijn ook uw buitenparlementaire activiteiten.

Veel in de stad op tal van manieren bezig. Ook vanuit uw eigen religieuze overtuiging te proberen mensen te binden, mensen bij elkaar te brengen, mensen ook te binden in het goede, de zoektocht naar het goede in de mens. En dat geprobeerd hebbend te vertalen in de politiek. Soms lukt dat, soms lukt dat niet. En dan is het ook wel bijzonder om te zeggen: nou ja, we hebben het een paar jaar gedaan. Dat is onze bijdrage aan de ontwikkeling van de stad. We stoppen ermee en we gaan iets anders doen. Ook heel bijzonder om die conclusie te trekken. Daar moet je soms wel groot voor zijn, om dan ook te besluiten, een beweging die je met elkaar op gang hebt gezet op enig moment ook te beëindigen. Hartelijk dank voor uw inzet. Mijnheer Postma, toen ik het dubbelinterview vanochtend las in het AD, dacht ik: ik sla de bijdrage over. We weten het, het staat allemaal in dat mooie interview van vandaag. Een groot compliment voor de inhoud daarvan, maar ook voor de openhartigheid, waarmee u allebei toch een paar piketpalen hebt neergezet, niet alleen als vertrekkend raadslid, maar ook waarschuwende opmerkingen laat horen vanuit een goed hart voor de aantredende raadsleden, want dat is natuurlijk nog belangrijker denk ik. U heeft ervaring opgedaan vanaf 2018. Lid van de commissie Energietransitie, Duurzaamheid, Economie, Mobiliteit, wat niet, lid van de Commissie voor Onderzoek van de Rekening.

Aandachtspunten mobiliteit en schone lucht, maar ook Feyenoord City, grote projecten. We hebben u in dat opzicht leren kennen als een inventief raadslid, slim opererend, en heel vaak heel rustig opstartend. Dan denk je: waar gaat hij heen? Maar als de heer Postma zijn kin vasthoudt, zo, dan moet u weten dat zolang hij deze beweging maakt er nog steeds gedachten naar boven borrelen. Hij is uitgedacht als hij niet meer beweegt. Zo heb ik het ervaren vanuit mijn voorzittersstoel.

raadsvergadering van 28 maart 2022

Notulen pagina

420

Mijnheer Postma, gewaardeerd denker, vertolker, altijd rustig, je krijgt hem nooit in de gordijnen, wat je ook doet. En soms wat na-ijlend: nee, nee, toch nog één vraag, die was ik nog vergeten, et cetera. Niet altijd op de voorgrond, niet als eerste het woord vragen, maar altijd een aanloopje nemen. Luisteren naar wat de anderen te zeggen hebben en dat dan ook verwerken in je bijdrage. Dat is een kunst, om dat geprepareerde verhaal te larderen door wat anderen zeggen en daar uiteindelijk wel iets van te maken. Ik had het gevoel dat dat bij hem paste, bij de gave die hij ook van moeder natuur heeft meegekregen. Hij heeft de afgelopen periode tal van moties ingediend, vaak sterk uiteenlopend, moties die heel vaak werden aangenomen. De inbreng werd ook sterk ervaren door de collega-raadsleden, ook inhoudelijk sterk maar ook goed beargumenteerd. Ik zou bijna willen zeggen: effectief raadslid. Mijnheer Postma, wat ook de reden is geweest om niet terug te gaan in de politiek, maar daar heeft u vandaag wel iets van gezegd in de krant, ik denk, wij denken, dat de samenleving veel aan u zal hebben de komende jaren, op welke plek u ook verder uw inzet gaat plegen, als scherpzinnig Rotterdammer met een groene rand. Hartelijk dank. Hans van Putten, raadslid sinds 31 januari 2019.

Klopt dat? Ik ben toch altijd wel benieuwd of die data kloppen, maar de griffie heeft daar een feilloos gevoel bij. Lid van de commissie Bouwen, Wonen en Buitenruimte, lid van de subcommissie Bestemmingsplannen, woordvoerder van uw partij voor wonen, bestemmingsplannen, recreatieschappen, onderhoud kapitaalgoederen en de Rotterdamwet. Uw portefeuille sloot goed aan op uw eigen persoonlijke ambitie. U gaf aan dat u graag dingen verbetert met uw kennis van vastgoedontwikkeling en van architectuur. In het raadswerk heeft u overigens niet als enig raadslid uw kennis van bouwen en wonen op een gedegen manier ingezet om uw eigen moties vaak kracht bij te zetten. De eis van zelfbewoningsplicht in het middensegment bij verschillende bouwplannen. Het tegengaan van speculatie naar een groter aandeel middenkoopwoningen, betaalbaar een huis kopen in het centrum, faciliteren van een collectief particulier opdrachtgeverschap, betere voorlichting aan starters op de woningmarkt op het terrein van huur en koop, en een campagne gericht op huizenkopers om dit aan een gezin te gunnen en niet aan een belegger. En dit geeft een heel aardige indruk van wat u allemaal gedaan heeft naast de plannen voor Feyenoord City, Parkhaven, Rijnhaven, Schiekadeblok, hartje centrum, het kwam allemaal langs bij u in uw inbreng.