CConstaterende datRotterdam
Koppel je AI →
Document · PDF

20211216- Notulen van de raadsvergadering van 16 december 2021

Gemeenteraad 16 december 2021, gemeente Rotterdam59.288 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 6 van 6

Voorzitter, het is inderdaad zo dat wij onze ouderen moeten beschermen, niet alleen tegen het coronavirus maar ook tegen longontsteking, ook tegen onderkoeling, dus voorzitter, we zijn dan ook blij dat naar aanleiding van deze signalen de GGD heeft ingezet om ouderen zorgvuldig en zorgzaam op te vangen bij de boosterpriklocaties, zo begrijp ik, met een warme kop koffie en thee, met een straalkachel, waar ze warmpjes bij kunnen zitten en in tenten, waar ze beschermd worden. Voorzitter, dat is heel goed nieuws. Ik hoop dat dat ook daadwerkelijk zal worden uitgevoerd en niet bij één boosterpriklocatie. Voorzitter, een punt van aandacht blijft echter ook de communicatie. Er wordt nog steeds één boosterpriklocatie gebruikt en vermeld op de website van de GGD. Maar de vraag is ook aan de wethouder, aan de burgemeester in dezen, hoe de boosterpriklocaties worden uitgebreid, op welke termijn dat is en vervolgens ook de vraag hoe de huisartsen hierbij worden ingezet. Voorzitter, daarnaast hebben wij signalen gekregen van ouderen die geen digitale afspraak kunnen maken in verband met een extra beveiliging die er zit op de DigiD. Uiteraard moeten de afspraken veilig worden gemaakt. Tegelijkertijd is deze extra beveiliging ook weer een extra drempel voor ouderen die net nu hebben leren werken met een corona-app of met een DigiD.

Voorzitter, het maken van een digitale afspraak is uiterst moeilijk. Wordt daar ook op ingezet bij communicatie richting deze ouderen om hen daarbij te kunnen begeleiden? Tot zover. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u wel mevrouw Mohamed-Hoesein. Andere leden van de raad? Zo niet, dan geef ik het woord aan de burgemeester. Mevrouw Roest, sorry, ik had u niet zien bewegen. Mevrouw ROEST (gl). Excuus voorzitter, het ging even mis. Voorzitter, ik heb eigenlijk één korte vraag in aanvulling op de vragen die al gesteld zijn door de collega's. Dat is in hoeverre de krapte op de arbeidsmarkt voor artsen en verpleegkundigen en dergelijke eraan heeft bijgedragen dat deze situatie bij Schuttersveld is ontstaan en de keuzes die wij moeten maken over waar we wel en geen testlocaties en vaccinatielocaties neerzetten. Dank u wel. De VOORZITTER (de heer Simons). Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, ik heb toch nog een klein vraagje. Ik kwam iets te laat binnen door de wisseling van de wacht, dus misschien heb ik het gemist. Ik heb zelf

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3247

ook wat mensen gesproken die een boosterprik hebben gehaald in Rotterdam. Die hebben niet hoeven wachten. Ik vroeg me ook af hoe structureel die wachtrijen zijn. Hoe groot is het probleem eigenlijk? De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u wel. Voor de zekerheid toch nog, andere leden van de raad? Zo niet, eenmaal, andermaal, naar de burgemeester. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Dank. Ik wil ook mevrouw Verkoelen dankzeggen voor het signaal dat ik kreeg, ongeveer tegelijkertijd met het signaal dat binnenkwam via Marcel Potters van het Algemeen Dagblad, die in de omgeving was en daar een tweet over heeft uitgestuurd. Daardoor was ik eigenlijk al gealarmeerd. Ik had al vrij snel door wat het probleem is. Het probleem is het enthousiasme onder de ouderen. Ja, dat is echt het probleem. Daar waar we klagen over, aan de jongere kant in Rotterdam, het gebrek aan belangstelling om te vaccineren. Maar vergeet één ding niet, dat programma gaat ook gewoon door en we hebben ook niet meer mensen die we nu moeten inzetten dan die we al hadden, dus dit komt er bovenop. Dat betekent aan alle kanten echt werkelijk alle hens aan dek, inclusief het leger en de huisartsen en alle anderen, en mensen die we hebben opgeleid afgelopen periode uit de zorg, om te kunnen prikken. Dit komt er bovenop. Dus het enthousiasme is eigenlijk het probleem.

Vanochtend kreeg ik te horen dat een uur voor de opening van Schuttersveld er al mensen stonden. Toen mevrouw Verkoelen mij inseinde en het tweetje van Marcel Potters tot mij kwam, toen hadden we het probleem dat heel veel mensen, maar ook echt veel mensen kwamen zonder afspraak. Die dachten dat wat kon in Gouda en in Alphen aan den Rijn, nog steeds bestond, terwijl helder echt uitdrukkelijk gecommuniceerd was, ook via het NOS Journaal van 18.00 en 20.00 uur, de voorpagina's van Nederland: dat was eenmalig en we doen het ook niet meer. Dus ja, dan komen er dus mensen en dan zijn onze mensen op Schuttersveld zo vriendelijk mogelijk om te proberen om zelfs mensen zonder afspraak toch te accommoderen. Nou, voor je het weet staat er een rij binnen, maar ook een rij buiten. Daar was men natuurlijk niet op berekend, dat die rij buiten zou staan, omdat op grond van de gemaakte afspraken de capaciteit toereikend was om iedereen te kunnen bedienen. Als iedereen op het aangewezen tijdstip kwam, dan kun je de mensen gewoon afwerken en dan ontstaat er niet een rij buiten, niet noodzakelijkerwijs. Er is toen op ingegrepen, door de GGD maar ook door de Veiligheidsregio, met dank overigens aan de Veiligheidsregio en anderen, die daar tenten hebben geplaatst, er was zelfs chocolademelk uitgedeeld volgens mij. Inmiddels is er structureel een koffiemachine neergezet.

Er zijn paraplu's aangerukt en er staat inmiddels een tent en ook stoelen. Maar wat we nu ook doen, is mensen zonder afspraak echt naar huis sturen. Want je moet wel toch op afspraak proberen te komen. Er waren ook mensen die 's middags een afspraak hadden, maar die dachten: nou, ik ga uit voorzorg toch 's morgens. Nogmaals, het probleem is hier dus enthousiasme. Mensen willen graag en Schuttersveld alleen was daar niet op berekend omdat de capaciteit nu eenmaal ook nodig is om ook nog prik 1 en prik 2 nog te blijven zetten. En daarvoor gebruiken wij, mevrouw Van Aalst zei er al iets over, die fijnmazige infrastructuur die we hebben op markten et cetera, die bestaat gewoon. Maar die doet prik 1 en prik 2, want elke dag zetten we nog echt honderden, misschien soms duizenden van die prikken. Maar er komt hulp. We gaan Ahoy inrichten en het AD heeft bericht vandaag, ik heb dat een beetje stiekem naar buiten gebracht toen ik sprak over het feit dat Ahoy niet geschikt is voor opvang van asielzoekers, omdat we de locatie nodig hebben voor de boostercampagne. Dus daaruit kon je concluderen dat Ahoy in beeld kwam. Maar Ahoy wordt 24 december voor het eerst in gebruik genomen en vrij snel wordt hal 2 in Ahoy ook in gebruik genomen. U weet, die hallen zijn immens groot, dus er zal daardoor veel capaciteit beschikbaar komen.

Er komt ook de oude plek bij SS Rotterdam, die wordt ook ingericht. Daar wordt op de parkeerplaats een tent neergezet en daar verwachten we 22 december operationeel te zijn. 23 december komt er een boosterlocatie in onze onmiddellijke

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3248

regio in Albrandswaard bij het metrostation Hofhoek. En er volgen daarnaast nog twee weken later locaties in Schiedam en Capelle. Dus als je in Oost woont kun je ook naar Capelle, of als je in West woont kun je ook naar Schiedam. Die verwachten we twee weken later, dus zeg begin januari. Dan hebben we ook nog mensen die – u spreekt mij nu als voorzitter van de regio, ik ben regionaal verantwoordelijk nu – aan de noordkant van de stad doen we zaken met Haaglanden zodat mensen ook op andere plekken niet per se deze kant uit kunnen komen. Als je in Lansingerland woont loont het misschien de moeite om naar Zoetermeer te gaan en als je op een andere plek woont loont het misschien de moeite om naar Delft te gaan, zodat we min of meer met elkaar een regionale dekking hebben. Het klopt dat natuurlijk niet iedereen in staat is om digitaal een afspraak te maken. Bij mindervaliden gaan we aan huis. Ik was er getuige van dat mijn ouders ook een huisbezoek kregen. Ik vond het heel fijn dat dat dus ook kan. Maar het maken van een digitale afspraak is voor die mensen ingewikkeld. Ook dat heb ik mogen ervaren. En laat het nu zo zijn dat die zaterdag er ook een nationale storing was bij het maken van een telefonische afspraak. Ik kwam er gewoon niet doorheen omdat er in het systeem van het RIVM een storing was. Dus mensen kunnen ook een afspraak maken zonder een DigiD, door te bellen.

Wat de mensen natuurlijk wel nodig hebben is een BSN-nummer. Ze moeten wel weten dat ze dat nodig hebben en dat staat op hun documenten, hun paspoort of rijbewijs, op die leeftijd vaak een identiteitskaart. Mensen gebruiken op die leeftijd ook niet altijd een paspoort. Mijn verwachting is dat wij snel, dat wil zeggen de komende twee weken, de capaciteit voor de booster gaan uitbreiden van 5000 per dag naar 10.000 à 15.000 per dag, dus twee tot drie keer zoveel. Dat is een immense opgave, want de opdracht is wel zo snel mogelijk in januari alle 18-plussers te hebben geboosterd. Dat is wel de opdracht die de minister heeft gegeven en die wij ook aanvaard hebben. Wij hopen natuurlijk dat dat lukt, dus alle inspanningen zijn erop gericht. Dat betekent dus ook dat we een beroep doen op alle mensen die kunnen prikken of die opgeleid kunnen worden om te gaan prikken, om uiteindelijk ook mee te gaan doen. En ik zeg nog een keer, we doen het naast de gewone campagne die nog altijd loopt om prik 1 en prik 2 te geven, want die is niet gestopt, die gaat gewoon door. En de fijnmazige infrastructuur waar u naar verwijst, die bestaat gewoon nog steeds, maar dan voornamelijk ook voor die categorie. Ik zou het fijn vinden om u, dan zijn we met reces hoor, maar om u toch ergens tussen kerst en oud en nieuw nog even een voortgangsbericht te sturen.

Dan heeft u enig idee hoe het loopt en reces of geen reces, als burgemeester maar ook als voorzitter van de Veiligheidsregio, blijf ik gewoon in functie. Dat was het voorzitter. De VOORZITTER (de heer Simons). Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Dank u wel voorzitter. Ik merkte zelf ook met het aanvragen voor de boosterprik, ik moet naar Leiden. Nu heb ik dat nog wel te doen, maar ik zou dat toch echt dramatisch vinden. Dus 10.000 tot 15.000, hartstikke mooi. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Heel goed. En ik ben eigenlijk heel blij met dit probleem. Meestal ben je er niet blij mee. Maar als het probleem enthousiasme is om te gaan vaccineren, word ik daar eerlijk gezegd wel blij van. Ik heb liever dit probleem dan het andere. De VOORZITTER. Mevrouw Mohamed-Hoesein, wordt u er ook blij van? Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ik ben altijd enthousiast wanneer mensen zichzelf willen beschermen, dus laten we dat vooropstellen voorzitter. Een vraag aan de burgemeester, kunnen mensen dan nu al bellen voor een nieuwe boosterpriklocatie? Kan daar al een afspraak voor worden gemaakt, of dat nog niet, pas als ze operationeel zijn?

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3249

De heer ABOUTALEB (burgemeester). De boosterlocatie is niet leidend. Het bouwjaar is leidend. Is jouw geboortejaar aan zet? En als mensen in het nieuws vernemen dat hun geboortejaar aan zet is, kunnen ze vanaf dat moment de telefoon pakken en een afspraak maken. Ze hoeven niet per se te wachten op een uitnodiging, want dat is vaak wat mensen denken: ik moet wachten op die papieren uitnodiging. Daar hoef je niet op te wachten. Ik heb die uitnodiging nog niet gekregen, maar mijn bouwjaar is aan zet, dus ik heb gebeld, dus er is een afspraak. Je hoeft dus niet te wachten op je schriftelijke uitnodiging. Maar vaak wordt er in het nieuws gemeld welk bouwjaar of welk geboortejaar aan zet is, en dan kun je gewoon bellen en een afspraak maken. De VOORZITTER (de heer Simons). Mevrouw Mohamed-Hoesein. Mevrouw MOHAMED-HOESEIN (denk). Ja voorzitter, ter verduidelijking van de vraag. Ik heb ouderen die mij de vraag hebben gesteld: ik wil specifiek in mijn buurt geprikt worden. Daar is de vraag dus op gericht. Kan dat op die manier? De heer ABOUTALEB (burgemeester). Dan kun je ernaar vragen. Als je belt en je zegt: ik wil een afspraak maken, dan kun je ook zeggen: mijn voorkeurslocatie is die locatie. Daar kun je je voorkeur voor uitspreken. De VOORZITTER (de heer Simons). Mevrouw Van Aalst, u heeft nog een vraag? Mevrouw AAFJES-VAN AALST (lr). Ja, een vraag c.q.

opmerking, dat er vanuit de gemeente misschien nog beter gecommuniceerd kan worden. Heel veel ouderen gaan ervan uit dat ze ook naar het Ikazia Ziekenhuis kunnen gaan omdat je daar binnen kan lopen voor een prik. Alleen kunnen daar geen boosterprikken gehaald worden. Maar je ziet heel veel ouderen die ervan uitgaan dat ze in het Ikazia Ziekenhuis terechtkunnen. Dus misschien vanuit de gemeente dat daar toch nog een bericht naartoe kan dat dat echt niet voor boosterprikken toegankelijk is. De heer ABOUTALEB (burgemeester). Ja, ik zal kijken met de afdeling Communicatie hoe wij nog wat preciezer berichtjes zouden kunnen rondsturen. Want inderdaad, voor prik 1 en 2 kun je gewoon ergens naar binnen lopen, maar hiervoor moet je echt een afspraak maken. De VOORZITTER (de heer Simons). Dank u wel burgemeester. Ik kijk even rond. Volgens mij zijn we klaar met dit debat. Voor we naar agendapunt 16.5 gaan, over 'Heijplaat met de handen in het haar', aangevraagd door het lid Van Drunen, gaan we eerst een kwartier pauze houden. Dat betekent dat we om 16.35 uur hier weer terug zijn. (De vergadering is geschorst.) Heropening 16.5 Debat over 'Heijplaat met handen in het haar', aangevraagd door het lid Van Drunen De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. Mag ik u vragen te gaan zitten. Aan de orde agendapunt 16.5, het debat 'Heijplaat met de handen in het haar'.

Ik geef als eerste het woord aan de heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Dank u wel voorzitter. Voorzitter, dat het hommeles is op Heijplaat is duidelijk. De alom geliefde waterbusverbinding gaat verdwijnen en daar maken mensen zich terecht boos over. Niet alleen de 1450 bewoners van Heijplaat – ik moet even

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3250

op adem komen hoor, ik ben hiernaartoe gerend – maar ook de talloze studenten van het Techniek College. Zij kunnen straks niet meer met de fiets aan de hand van en naar het stadscentrum en dat steekt. De waterbus wordt vervangen door een elektrisch bootje waar alleen voetgangers op passen omdat dit duurzamer zou zijn. Voorzitter, dit gaat toch juist tot gevolg hebben dat mensen in de auto stappen? Het hele duurzaamheidsargument kunnen we dus gelijk overboord kieperen. De bedoeling is dat het elektrische bootje gaat aanleggen bij het Marconiplein en dat je dan vervolgens op een deelfiets stapt om je weg te vervolgen. Dubbel kassa dus. Voorzitter, dit riekt naar koppelverkoop en dat is bij wet verboden. Ik ben benieuwd hoe de wethouder hiernaar kijkt. Een ander punt betreft de communicatie van de gemeente met de bewoners. Bewoners hebben zelf een onderzoek uitgevoerd en de resultaten hiervan zijn door de gemeente terzijde geschoven. Ik heb dat onderzoek niet gezien en kan daarom ook niet beoordelen of dit terecht is. Ik ga er daarom ook geen verdere uitspraken over doen. Waar ik wel uitspraken over ga doen, is het feit dat de gemeente zelf een bewonersonderzoek heeft uitgevoerd, maar dit vervolgens als onbetrouwbaar heeft betiteld. Voorzitter, ik wil graag van de wethouder weten wat hier gebeurd is.

Ik zal mijn vragen hierover even nummeren, zodat de wethouder ze ook een voor een kan beantwoorden en ze dus niet gegroepeerd hoeven te worden en de ja-nee-vragen kunnen ook gewoon met ja of nee beantwoord worden. Vraag 1: klopt het dat de gemeente een onderzoek onder bewoners heeft uitgevoerd? Vraag 2: klopt het dat dit onderzoek door de gemeente zelf als onbetrouwbaar is betiteld? Vraag 3: waarom is het resultaat van het onderzoek onbruikbaar? Vraag 4: waarom is er geen nieuw onderzoek gedaan toen de resultaten onbruikbaar bleken te zijn? Voorzitter, laat ik kraakhelder zijn. Leefbaar Rotterdam wil graag antwoorden op de vragen die ik zojuist heb gesteld. Maar wat we nog veel liever willen is gewoon een goede verbinding met Heijplaat. Mocht de beantwoording van de wethouder daar niet toe leiden, dan sluit ik niet uit in een tweede termijn daarover alsnog een motie in te dienen. Tot zover. De VOORZITTER. Dank u zeer. Wie mag ik het woord geven? Mevrouw Van Wifferen. Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, ook D66 vindt het eigenlijk heel moeilijk als de bewoners van Heijplaat niet meer met hun fiets naar de andere kant zouden kunnen. Maar ergens geloven we het ook niet, dat dit niet mogelijk gemaakt gaat worden. Want als één wethouder zich altijd voor de fietser heeft sterk gemaakt, is het wel deze wethouder.

Dus ik wil toch nog wel eventjes vragen: spant u zich er nog steeds voor in dat deze mensen toch nog niet op een industrieterrein moeten aanlanden en dan daar een fiets of een scooter neer moeten zetten, maar dat ze echt nog met de fiets op een boot naar de overkant kunnen? Kunt u al iets zeggen of u daar wellicht een oplossing voor hen verwacht? De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. Het had de heer Van Drunen en Leefbaar Rotterdam wel gesierd denk ik, als hij in zijn betoog wel had gezegd dat met name het CDA en ook de ChristenUnie-SGP al in een eerdere fase schriftelijke vragen hebben ingediend, omdat wij echt wilden snappen hoe deze kwestie in elkaar zit. Dus de verwondering die er inderdaad bij de mensen op Heijplaat is, die hebben we al eerder onder woorden proberen te brengen met schriftelijke vragen. Daar hebben we ook antwoorden op gekregen. Goed dat hier nog steeds aandacht voor wordt gevraagd. Ik hoop heel erg van de wethouder te horen of er nog steeds openingen zijn om voor deze bewoners, toch een groeiende wijk van mensen die op een goede manier ontsloten willen zijn, op een manier die totaal past in de mobiliteitstransities van onze stad en dit college, of we die mensen nog verder tegemoet kunnen komen. Daarover hoor ik graag van de wethouder.

Maar tot nu toe heb ik begrepen dat zeker in de laatste tijd er een forse stap is gezet, ook door de wethouder

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3251

en de gemeente om met mensen in gesprek te gaan en te kijken wat er nog mogelijk is. Tot nu was het nog participatie met een kleine p. Maar het begint nu serieus op participatie te lijken. Dus ik hoor heel graag van de wethouder hoe dat gaat. En nog één specifieke vraag. Ik heb begrepen dat op andere plekken vervoer over water met de fiets bijvoorbeeld richting Maastunnel, maar ook bij de Piekstraat geloof ik, wel mogelijk is. Waarom is het hier niet mogelijk? Dank u voorzitter. De VOORZITTER. Dank. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Ik sluit graag aan bij de vorige twee sprekers. Ook mijn fractie heeft veel vertrouwen in het feit dat de wethouder dit nog voor elkaar kan krijgen. Ik heb eigenlijk alleen nog maar één aanvullende vraag. Dat is: wat hebben wij geleerd van het feit dat het uiteindelijk bij deze aanbesteding niet is gelukt om die fietser gelijk te regelen, want volgens mij is dat ook gewoon een omissie geweest aan de kant van de gemeente, maar inderdaad, het zou heel mooi zijn als we deze omissie zo snel mogelijk kunnen herstellen. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). Ja, dank u wel voorzitter, en goed dat het CDA ook nog even benadrukte dat we inderdaad al langer bezig zijn om aandacht te vragen voor dit probleem.

De schriftelijke vragen waarmee we gestart zijn, de vele gesprekken die we ook hebben gevoerd met bewoners, met allerlei mensen die met dit onderwerp te maken hebben. Het houdt ons zeer bezig en ik weet zeker, de wethouder ook. Want de wethouder, kampioen Fietswethouder wat mij betreft, en iemand die vooroploopt in het ombuigen van de mobiliteit naar die van een moderne stad, waar de fietser en de voetganger centraal staan, het kan niet anders dan dat die ook veel aandacht heeft voor dit onderwerp, waarbij mogelijk bewoners niet meer met hun fiets kunnen oversteken. Ik heb twee vragen. Eén vraag is misschien enigszins een zijspoor, maar ik wil hem toch even gesteld hebben, namelijk het belemmerende feit dat ook de OV-kaart niet gebruikt kan worden voor het vervoer van Heijplaat naar Noord. Dat lijkt ons problematisch en wij vroegen ons af: is het ook mogelijk, heeft de wethouder ook mogelijkheden om toch die OV-kaart daar ook voor te kunnen introduceren? Dan de tweede, en die is eigenlijk al veel gesteld, zijn er toch nog mogelijkheden? Is er nog een mogelijkheid om met de bewoners in gesprek te blijven en ook met de watertaxi in gesprek te blijven, om toch te zoeken naar die mogelijkheid? En kan de wethouder aangeven dat ze daarvoor wil blijven gaan? Dank u wel. De VOORZITTER. Dank u zeer. Andere sprekers? Wethouder Bokhove. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder).

Ja, zo gaat het beter. Dank u wel voorzitter, dank u wel raadsleden in deze raadsvergadering voor de gestelde vragen. Vervoer over water en op heel veel gebieden, een heel groot gebied van Rotterdam, hebben we dat aanbesteed. Dat vervoer over water is voor velen. En bij zo'n aanbesteding komen een hoop dingen om de hoek kijken en onder andere analyses die je van tevoren maakt. Je probeert het voor heel veel mensen goed te regelen, waardoor het misschien wel soms voor een aantal mensen wat minder goed uitpakt. De aanbesteding zoals we die hebben voorgelegd aan u is op onderzoek aan de voorkant gebaseerd geweest. Er is dus gekeken: wie moet waar naartoe varen, wanneer moeten mensen hun fiets meenemen en dat onderzoek is aan de voorkant gedaan. Daar is de aanbesteding op gebaseerd. Dus wij hebben aan de voorkant onderzoek gedaan naar waar lijnen waren, waar veel fietsers op werden vervoerd, of waar veel mensen de fiets nodig hadden. Dat is voorafgaand aan de aanbesteding gedaan. Er is ook gekeken met marktpartijen, want we hebben ook marktconsultatie gedaan, hoe je dat ook zo efficiënt

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3252

kunt doen, want vervoer over water is hartstikke duur zoals u weet. We willen ervoor zorgen dat er heel veel mensen gebruik van kunnen maken en dat ook zo optimaal mogelijk doen. Nu komen er bijvoorbeeld vanaf Katendrecht veel mensen aan gefietst die hun reis voortzetten aan de noordoever en andersom, dus daar is een fietsveer mogelijk gemaakt. Uit onderzoek bleek dat Heijplaat een eindbestemming is, dus ze gaan daar naar school, ze gaan daar naar het werk, op loopafstand van de aanlegplaats. Vandaar dat het niet nodig leek om daar in die aanbesteding per se met een fietsverbinding te werken. Het is leuk dat je daarnaartoe gaat, maar als je daar alleen je fiets parkeert is het zonde. Nu is er natuurlijk ook een kleine groep bewoners die daar nieuw is komen wonen, die de verwachting hadden, ook vanuit de projectontwikkelaar die daar reclame voor had gemaakt, dat het veer er op die manier altijd zou blijven. In 2019 was het niet verplicht om ook op die dienst fietsvervoer aan te bieden en in 2020 is de aanbesteding geweest, een duurzame aanbesteding met elektrisch vervoer en om te proberen zoveel mogelijk CO2 te besparen en zo efficiënt mogelijk zoveel mogelijk mensen te vervoeren. Voor heel veel mensen, ook op Heijplaat, is dit een verbetering, want ze kunnen veel vaker.

In plaats van twee keer per halfuur kunnen ze wel tot vier of zes keer per uur naar de andere kant, dus ze zijn veel beter ontsloten. Maar net voor een kleine groep die met die fiets zit en die daar bijvoorbeeld woont en die aan de andere kant verder wil naar school, die heeft daar last van. En die hebben ook bij ons aan de bel getrokken. Ook het CDA heeft dat gedaan en de ChristenUnie-SGP heeft dat gedaan, met vragen. Onder andere ook vragen naar het onderzoek. Dus waar de heer Van Drunen vraagt: is er nu onderzoek gedaan, ja, er is onderzoek gedaan. Er zijn tellingen geweest aan de voorkant, er is marktconsultatie geweest van tevoren en bewoners hebben zelf ook een enquête gedaan over de behoefte om fietsen mee te nemen. Wat je dan ziet is dat daar een discrepantie zit tussen de meetgegevens, want je kunt natuurlijk ook gewoon feitelijk meten hoeveel fietsers er nu daadwerkelijk naar de overkant worden gezet. En die verschilden. Wat wij gedaan hebben als gemeente, we hebben niet zozeer aan de gegevens van de waterbus getwijfeld, toen wij de uitvraag deden over vervoer. Maar wij dachten wel: we vinden het gewoon niet fijn als er met de enquête een discrepantie tussen zit, dus dat laten wij verder onderzoeken en we hebben OBI gevraagd om dat nog eens te bekijken.

En op ons verzoek, niet omdat wij twijfelden aan de cijfers, maar omdat we daar gewoon wel nadere duiding van wilden hebben, hebben wij opnieuw een enquête opgesteld, of heeft OBI een enquête opgesteld in samenspraak met de bewonersorganisaties. Die gaat dan over het reisgedrag, om zo te kunnen vergelijken met die werkelijke reisgegevens die de waterbus geteld heeft. Dat ging dan vooral over het reisgedrag over de dag en het aantal fietsers, dus bijvoorbeeld per uur. De conclusie van dat onderzoek van OBI, onafhankelijk, was dat de daadwerkelijke reisgegevens de meest realistische voorspelling voor het toekomstige reisgedrag waren. Want bij een enquêtevraag: wilt u reizen met de fiets, vullen heel veel mensen ja in. Maar op de vraag: reist u ook daadwerkelijk met de fiets en je telt, dan komt er een andere uitslag. En we hebben OBI dus laten checken: waar moeten we nu die toekomstige aanbesteding het best op baseren? Dat was dus op die tellingen die de waterbus ons had aangeleverd. De daadwerkelijke reisgegevens zijn dus de meest realistische voorspelling. Daar zat niets onbetrouwbaars bij, maar we hebben gewoon echt netjes naar de bewoners toe een soort second opinion, een factcheck daarop willen doen. Ik denk dat dat gewoon ook heel belangrijk is. Dat is gedaan voor die aanbesteding, dus voor de uitkomsten ook.

Weliswaar is er ook nieuwbouw op Heijplaat waar bewoners aan refereren. Maar verhoudingsgewijs is dat op beperkte schaal. Dit hebben we overigens ook uitgelegd in de schriftelijke vragen van de ChristenUnie-SGP, dus u kunt dat ook nog even rustig nalezen vanuit een eerdere fase. Dat neemt niet weg dat ik oog en oor heb voor die bewoners die zeggen: het maakt het voor ons hartstikke lastig. We konden vroeger naar het centrum en we komen nu uit op Marconiplein. Dat is voor een heleboel mensen prima, want daar stopt ook de metro en het deelvervoer waarmee je dan dat afstandje kunt overbruggen is gratis, dat wordt daar dan gewoon beschikbaar gesteld. Maar dat neemt niet weg dat een aantal mensen echt zeggen: joh, dit

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3253

maakt het voor mij ingewikkeld. Daarover ben ik in gesprek gegaan met de bewoners en ook ambtelijk was daar al verder gekeken en was er ook een pilotoplossing verzonnen om bijvoorbeeld naar de Wilhelminakade en de Wilhelminapier te varen, zodat mensen dichter in het centrum zouden zijn en ook vandaar hun reis zouden kunnen voortzetten. Daarna heb ik nog een keer gesprekken gehad, want het leek mij namelijk een heel mooie oplossing en die kon ook juridisch en binnen die aanbestedingsregels en we hebben ook gekeken of er eventueel bijvoorbeeld compensatiemogelijkheden zijn, bijvoorbeeld een deelabonnement, of bijvoorbeeld misschien mensen tegemoetkomen met openbaar vervoer. Toch zeggen de mensen: wij vinden die fiets heel belangrijk. Ik heb in november zoals u weet een gesprek nog met de bewoners gehad. U heeft zelf gevraagd of ik daar een luisterend oor had. De bewoners zeiden: ja, we hadden de indruk dat de wethouder echt luisterde. Ja, want ik zag daar toch nog weer een lichtpuntje. Er zijn ook een heleboel lichtpuntjes afgevallen, bijvoorbeeld een sleepje meenemen voor de fietsers. Dat is allemaal niet haalbaar, dat is gevaarlijk. Maar we zijn aan het kijken of er eventueel daar nog lichtpuntjes in zijn. Als het makkelijk was, was er al ja als antwoord geweest.

Het is ingewikkeld, juist om binnen juridische oplossingen te blijven en ook budgettair een beetje een normale oplossing te organiseren. Maar volgende week wil ik graag met de bewoners verder in gesprek. Ik heb volgens mij dinsdag de 21e een afspraak met bewoners staan, om verder te kijken of de mogelijkheden, het laatste lichtpuntje dat ik zie daarin, of wij daar uit kunnen komen. Of dat ook voldoende tegemoetkomt aan de wensen van de bewoners. Dus ik zou graag dat gesprek met hen verder aangaan. Het is inderdaad wat de heer Segers zegt, participatie, aanvankelijk misschien met een kleinere p omdat er zo'n marktanalyse is gemaakt, maar zeker omdat bewoners aan de bel hebben getrokken met hun zorgen, is het echt wel participatie met een grote P geworden. We hebben zeer betrokken en zeer goed gemotiveerde bewoners aan tafel getroffen die echt goed willen meedenken. Ze hebben ook luisterende ambtenaren gevonden die echt werkelijk alle oplossingen aan het langslopen zijn. Daar willen wij ook graag ons gesprek over vervolgen met die bewoners. Dus ja, spant deze wethouder zich in? Zeker. Het moet wel binnen de aanbesteding, het moet binnen het budget. Waarom gekozen is voor een overzetten richting Marconiplein? Dat is niet zozeer omdat we mensen graag op een industrieterrein neerzetten.

We verwachten daar overigens een flinke gebiedsontwikkeling hè, in de toekomst, maar het is een snellere oversteek. Nu zaten mensen, en zeker op elektrisch vervoer, daar doe je er iets langer mee, dus we willen ook zorgen dat er met een hoge frequentie een kortere oversteek is en dat heeft ook zo zijn voordelen. Ik heb aangegeven dat er dus aanzienlijk minder mensen op die lijn hebben gezeten qua fietsen en zeker omdat ze de fiets ook niet voor hun vervolgvervoer nodig hadden, dat dat een afweging is geweest. Ik ben echt overtuigd dat de aanbesteding zoals die gewonnen is door de watertaxi voor heel veel Rotterdammers, want we bedienen niet alleen het stukje Heijplaat, maar voor heel veel Rotterdammers een goede verbetering is. We zijn echt aan het zoeken naar ook die optimalisatie voor die laatste bewoners die daar nog niet voldoende voordeel van hebben. Dan denk ik dat we ons ontzettend inspannen als we niet alleen voor de grote groep kunnen optimaliseren, maar als we dat ook voor die kleinere groep kunnen doen. Op de OV-kaart, ik kijk eventjes of die waterbus nu wel of niet, even kijken hoor… Het abonnement op de deelfiets, dat moet ik even aangeven, dat is € 5,00 per maand op de deelfiets en alles wordt via de app gepland, geboekt en betaald. Daarom gaat dat niet via de OV-chipkaart.

Dat deelfietselement, ik dacht dat u eigenlijk meer vroeg of het opstappen op de watertaxi met de OV-kaart kon. En volgens mij, ik ga even kijken of daar misschien nog even tussendoor… Volgens mij is daar een kleine spraakverwarring geweest. Ik kom daar nog eventjes bij u op terug om te kijken of dat mogelijk is of niet. Ik moet dat even controleren. Ik denk dat er voldoende over gezegd is. Ik kom graag naar u terug op het moment dat ik volgende week het gesprek met de bewoners heb gehad over de uitkomsten. Dan hoop ik u snel meer hierover te kunnen vertellen.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3254

De VOORZITTER. De heer Segers-Hoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank voorzitter. Ik heb denk ik een onbeantwoorde vraag of ik heb hem net gemist. Dat was de vraag waarom het op andere plekken wel kan. En ik heb nog één kleine vervolgvraag, dat wil ik even checken bij de wethouder. Ik begrijp van bewoners dat zij de volgende keer dat u komt een petitie aan u willen aanbieden die door meer dan 1300 mensen getekend is. Die gaat specifiek over dat fietsen. Die hoeveelheid mensen zou ik geen kleine groep noemen, maar u zou dan op voorhand vermoeden, die willen dat misschien wel, maar die maken er eigenlijk geen gebruik van, want we hebben geteld. Dat zou dan nu uw stelling zijn. Dank. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Volgens mij hebben we al een keer eerder een petitie gekregen over Heijplaat en de hoeveelheid fietsers is – het klinkt misschien een beetje oneerbiedig, maar als ik in december met oud en nieuw vraag: hoe vaak gaat u volgend jaar naar de sportschool? Dan schat u dat hoger in dan dat u uiteindelijk daadwerkelijk naar de sportschool gaat. En er zijn heel veel mensen die positief zijn over het gebruik van de fiets en dat ook wel markeren.

Maar daarom hebben we OBI dat ook nog een keertje laten checken: wat past nu in de prognose het meest feitelijk, en dat zijn de ervaringscijfers van het werkelijke gebruik, wat niet wegneemt dat er dadelijk een aantal mensen, bijvoorbeeld de studenten die net zo goed hun fiets aan de andere kant kunnen parkeren, dat we die in de toekomst niet meer kunnen faciliteren om die mee te nemen, maar wel bijvoorbeeld bewoners die voor hun reis met de fiets moeten vervolgen. Dus daar zoeken we naar een oplossing of dat mogelijk is. Op de vraag van de heer Segers, ik had aangegeven dat Heijplaat dus eigenlijk een eindbestemming is voor het gros. Maar bijvoorbeeld zo'n veerpontje zoals bij Katendrecht, dat is een doorgaande lijn, dus die moet je juist faciliteren, want dan moeten mensen hun reis sowieso met de fiets kunnen vervolgen. De VOORZITTER. De heer Van Drunen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter. Ik hoor wat de wethouder zegt over het aantal fietsers en wat dan uit onderzoek blijkt het daadwerkelijk aantal fietsers dat gebruikmaakt van die waterbusverbinding. Waar ik me alleen zo heel erg over verbaas, in deze collegeperiode staat alles in het teken van fietsen. Fietsen is goed, fietsen moet bevorderd worden. En dan juist afgaan op alleen maar het feit: ja, op dit moment maken er naar onze mening te weinig mensen gebruik van.

Dan zou ik zeggen: hou dan juist die verbinding in stand om juist die drempel omlaag te brengen voor de mensen die van en naar Heijplaat reizen. Want dat kan net dat ene druppeltje zijn waarvan iemand zegt: weet je wat, deze week ben ik niet op de fiets gegaan, ik heb het afgelopen jaar nog totaal niet op de fiets gezeten, maar weet je wat, zodra het zonnetje schijnt stap ik weer op de fiets. En ja, vervoer over water is duur, dat klopt. Maar ja, we zijn nu eenmaal een stad die door tweeën gekliefd wordt door water. Dat is hetzelfde als wanneer je een bergdorp bent en je zegt: ja, die kabelbaan is duur, laat hem maar achterwege. Zo werkt het nu simpelweg niet. De VOORZITTER. Wethouder. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Voorzitter, het is altijd mooi als er heel veel wijsheid achteraf wordt gesproken. Deze uitvraag en deze analyse is volgens mij in 2019 al aan u voorgelegd. Als u het echt belangrijk had gevonden, ook toen, of als u de mening niet had gedeeld dat Heijplaat een eindstation was en dat dat te weinig gebruikt zou worden, had u toen ook best daarover aan de bel kunnen trekken. Wat we nu doen is proberen een optimale, of een betere oplossing voor de bewoners te bewerkstelligen. Daarover gaan we in gesprek. Ik weet dat u ook graag fietst, ook andere vervoersmiddelen gebruikt. Laat ons

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3255

vooral eventjes volgende week nog met die bewoners spreken om te kijken of we tot een bevredigender oplossing komen dan tot nu toe is gelukt. De VOORZITTER. Helder? Dan sluit ik de beraadslagingen op dit punt af. Mijnheer Van Drunen? De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, dank u voorzitter, want ik wilde in de tweede termijn een motie indienen, want ik ben blij dat de deur nog niet helemaal dicht is geslagen, maar ik zie toch te weinig lichtpuntjes. Omwille van de tijd zal ik even één punt uit de overwegingen en één punt van het dictum oplezen. De motie heet 'Heijplaat naar de haaien?' Overwegende dat de waterbus niet onwelwillend schijnt te staan tegenover de mogelijkheid een alternatief te bieden voor de watertaxi, verzoekt het college met gezwinde spoed in overleg te treden met de waterbus en de bewoners van de Heijplaat om de mogelijkheid tot een alternatieve oplossing te onderzoeken en gaat over tot de orde van de dag. De VOORZITTER. De heer Van Drunen heeft de volgende motie ingediend. Motie 1.

Heijplaat naar de haaien? "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december ter bespreking van Heijplaat met de handen in het haar; constaterende dat: - per 1 januari 2022 de waterbusverbinding wordt vervangen door een Watertaxi; - deze watertaxi ver buiten het stadscentrum aanlegt, dit in tegenstelling tot de waterbus; - de waterbus de mogelijkheid biedt om (bak)fietsen en scooters mee te nemen en de Watertaxi niet; - een van de gebruikte argumenten betrekking heeft op duurzaamheid; de verbrandingsmotor van de waterbus zou ongewenst zijn; overwegende dat: - vele Rotterdammers, waaronder de bewoners van Heijplaat en de studenten van het Techniek College de huidige waterbusverbinding van levensbelang ervaren; - het meenemen van de eigen (bak)fiets en scooter op de waterbus enorm gewaardeerd wordt; - het autoverkeer tussen het stadscentrum en Heijplaat toe zal nemen als de waterbusverbinding wegvalt en het duurzaamheidsargument dus een averechts effect heeft; - de waterbus niet onwelwillend schijnt te staan tegenover de mogelijkheid een alternatief te bieden voor de Watertaxi; verzoekt het college: - met gezwinde spoed in overleg te treden met de waterbus en de bewoners van de Heijplaat om de mogelijkheid tot een alternatieve oplossing te onderzoeken; - hierbij ook de financiële consequenties in kaart te brengen; - over het resultaat van het overleg te

rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. B. van Drunen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3256

De VOORZITTER. De heer Tak. De heer TAK (pvda). Ja, ik had een ordepunt, maar dat kan denk ik zo nadat de wethouder gereageerd heeft. De VOORZITTER. Dan gaan we eerst naar de wethouder luisteren. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Voorzitter, ik zou best wel willen reageren en ik hoor alleen het dictum. Misschien mag ik de motie even zien, want de heer Van Drunen heeft deze motie niet van tevoren met mij gedeeld. Dat geeft niet, maar het helpt soms om te kijken of een motie überhaupt uitvoerbaar is, als je het dictum hebt kunnen lezen. De heer VAN DRUNEN (lr). Ik wil er wel even op reageren als u mij toestaat. Ik wist nog helemaal niet of het nodig was om deze in te dienen, maar uw beantwoording valt mij tegen, dus vandaar dat ik deze nu indien. Mevrouw BOKHOVE (gl) (wethouder). Ik vind het heel jammer, juist omdat ik in gesprek ben met de bewoners en eigenlijk al een hele tijd, ook op advies van het CDA en de ChristenUnie-SGP ook een oplossing probeer te werken, vind ik het jammer dat het antwoord u niet bevalt. U wilt hier vragen, en dan ga ik nog even het dictum langs, met gezwinde spoed in overleg te treden met de waterbus. De waterbus heeft deze aanbesteding niet gewonnen. De watertaxi is degene die levert en dat betekent dat je, of een nieuwe marktconsultatie moet doen, dat kan natuurlijk niet, dat heeft allemaal juridische gevolgen.

Dus binnen de oplossingsmogelijkheden moet ik op het eerste onderdeel, het in gesprek gaan met de waterbus, deze motie ontraden. Want daarmee kan geen alternatieve oplossing worden onderzocht. Financiële consequenties in kaart brengen, dat hebben we recent ook gedaan op de beantwoording van de vragen van de ChristenUnie-SGP. Een extra dienst laten varen, dat kost tussen de € 300.000,00 en € 500.000,00. Dat heb ik in kaart gebracht, dus vandaar dat ik binnen de financiële juridische mogelijkheden naar andere oplossingen op zoek ben. Nou, over het resultaat van het overleg te rapporteren. Ik ga niet uw overleg doen. Ik ben in overleg met de watertaxi en met de bewoners. Daarover wil ik u rapporteren. Deze motie moet ik dus ontraden en ik kom graag zo snel mogelijk bij u terug na het gesprek met de bewoners, dat ik op 21 december heb. Nu moet hij weer naar… De VOORZITTER. Hij kan nu worden gekopieerd. Dan gaan we naar de heer Tak. De heer TAK (pvda). Dank u. Nu we toch de mobiliteitswoordvoerders in de zaal hebben, heb ik een ordevoorstel. Dat gaat over het samenvoegen van agendapunt 22, parkeernormen en het verkeerscirculatieplan. Dat is namelijk met deze woordvoerders en ook met deze wethouder. Met het oog op deze toch al volle agenda dacht ik, laat ik een klein efficiencyvoorstel doen door deze punten samen te voegen.

En mochten mensen in tijdnood komen door het indienen van moties, daar enigszins coulant mee om te gaan, want ik begreep dat één partij vier moties had. Maar als we het op die manier doen, bespaart het in ieder geval weer een circus met een extra agendapunt. De VOORZITTER. U bedoelt motie 20A? De heer TAK (pvda). Nee, 22 en 25.1 zijn dat. De VOORZITTER. Dit was een ordevoorstel.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3257

Mevrouw VAN WIFFEREN (d66). Voorzitter, ik las net in de app dat een van de aanvragers van dit debat, mevrouw Van Groningen, dat niet wil, dus ik zou zeggen: laten we dat niet doen. De VOORZITTER. Niet wil, niet kan. Oké, normaal gesproken volgen we gewoon de volgorde van de agenda. Eigenlijk kan uw verzoek alleen gehonoreerd worden als het schikt mijnheer Tak. Maar het schikt niet iedereen, dus ik zou zeggen: laten we het maar niet doen. Mevrouw Bokhove, dank u zeer. Dan bent u nog in het stadhuis vandaag. Dan gaan we naar een paar onderwerpen uit de hoek van de ruimtelijke ordening. We hadden agendapunt 15 uitgesteld op verzoek van mevrouw Verkoelen. Dan gaan we klein changement uitvoeren. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. 15.

Het voorstel tot wijziging van de Verordening toegang woningmarkt en samenstelling woningvoorraad 2021

De VOORZITTER. We gaan naar agendapunt 15, het voorstel tot wijziging van de Verordening toegang woningmarkt en samenstelling woningvoorraad 2021. Mevrouw Verkoelen. Ja, als u om uitstel vraagt krijgt u als eerste het woord. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Oké. Voorzitter, 50PLUS Rotterdam ziet deze opkoopbescherming al jarenlang aankomen. Het is het resultaat van een volledig falend woningbouwbeleid. Want al bij de start van deze woonvisie was te voorzien dat de wal het schip zou gaan keren. Het is onvoorstelbaar voorzitter, dat juist deze coalitie de woningmarkt deze marktkant heeft opgeduwd. En nu huilie huilie doen. Waar deze coalitie zelf de beleggers, de investeerders, de projectontwikkelaars volledig de vrije hand heeft gegeven. Zelfs onze wethouder moest knarsetandend erkennen dat het de spuigaten uitloopt. Maar zover gaan dat hij het ook een halt toeroept, nee zover gaat onze wethouder ook weer niet. Want tenslotte, die beleggers, die projectontwikkelaars en die opkopers zijn de beste maatjes van deze wethouder in zijn drang om van Rotterdam een yuppenstad te maken.

Dus als het rijk signaleert dat er iets grandioos misgaat in ons land, en er een witteboordenmaffiabende bezig is de primaire levensbehoeften van mensen te kapen, waardoor de hele woningmarkt in het slot is komen te zitten, de jongeren en starters geen schijn van kans meer maken om voor een redelijke prijs hun wooncarrière te starten, senioren tegen onacceptabele prijzen kleiner moeten gaan wonen, woonwijken verziekt worden door enorme overlast omdat gewoon doodordinaire woonhuizen omgeturnd worden in slaaphokken, als het rijk dan komt met het idee dat er een opkoopbescherming moet komen en daarbij de gemeenten de vrijheid geeft om dat zelf handen en voeten te geven, dan staat onze wethouder heel trots te beweren voor elke camera die het maar wil opvangen, dat Rotterdam de eerste stad is die zich daarvoor inzet. Maar als je dan goed kijkt wat die Rotterdamse wethouder nu eigenlijk gaat doen, dan blijkt het slechts een schaamlapje te zijn. Een slap aftreksel van wat eigenlijk kan en moet gebeuren in onze stad. De criteria mogen de gemeenten zelf bepalen. En waar komt onze Rotterdamse wethouder mee? Onze wethouder beschermt pas de Rotterdammers tegen deze malafide praktijken als het om meer dan 1000 woningen gaat, als het meer dan 20% particuliere woningen betreft en als er een verschuiving over de laatste vijf jaar is geconstateerd.

Resultaat: een verordening die slechts in veertien wijken van de 93 wijken gaat tellen. Kijkt u maar, veertien. En slechts een grens voor woningen met een WOZ-waarde van € 355.000,00. Een

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3258

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://api1.ibabs.eu/publicdownload.aspx?site=RotterdamRaad&id=96fb7361-61ee-4b63-9cb7-758788fcc1be