20211216- Notulen van de raadsvergadering van 16 december 2021

De heer Smet wil geld stoppen in een voorziening die het museum niet wil hebben, waar het niks mee gaat doen, die het ook niet gaat gebruiken voor waar mijnheer Smet denkt dat het voor gebruikt gaat worden. Met andere woorden, weggegooid geld. Ik zou er dan voor kiezen, hoe jammer het ook is vanuit de duurzaamheidsgedachte, want die blijf ik ondersteunen, dat we daar zeggen: oké, kennelijk zullen we dit moeten weghalen om het museum de functie te kunnen geven die wij graag willen dat het kan vervullen. We hebben wel zorgen over de bezoekersaantallen voorzitter, want we hadden het over de bezoekers. Zoals het er nu naar uitziet, zullen we nog niet het volle scenario kunnen realiseren en daarmee komt die doelstelling van 500.000 bezoekers in gevaar. Daarom vinden we dat er kansen moeten worden gecreëerd en ook moeten worden gegrepen om naar die 500.000 toe te groeien. De heer Verheij van de VVD zal daarvoor een motie indienen die wij van harte mee ondertekenen. Zorgen over de financiën op de langere termijn hangen hiermee samen, met de exploitatie van het museum en het aantal bezoekers. Maar we zijn niet bezorgd over de belofte van Boijmans om de fondsenwerving te realiseren. Ze hebben daar een goed trackrecord en met een plan dat niet af was en maar bleef veranderen, was het feitelijk onmogelijk om dat geld binnen te halen. Voor een betere logistiek krijg je geen privaat geld.

Ik heb het vertrouwen dat het museum voor de nu concrete plannen voldoende elementen heeft om de private sponsoring te vinden. Maar er moeten ook nog bedragen worden gevonden, met name in de volgende cultuurnotabudgetten. Wat ons betreft halen we dat uit de budgetten van de grotere instellingen en blijven we met onze vingers af van de kleinere instellingen en initiatieven. Het is aan de volgende raad, we zullen daar dan wel weer de degens over kruisen, maar ik hoop daar inzet op te mogen plegen, want de sector is kwetsbaar en daar hebben we flink wat aan te doen. Voorzitter, aandacht tot slot voor de langere tijd die het nu kost. We hadden ooit het programma Boijmans in de Stad. Dat is een mooi programma. Ahoy, BoTu en ook Hillevliet. Eigenlijk de enige die nu nog over is van Boijmans in de Stad, is Boijmans Hillevliet. Toen dachten we, weet je wat, als het dan toch langer duurt, laten we dan het college vragen om samen met Boijmans dat Boijmans in de Stad wakker te kussen en daartoe hebben we een motie. De VOORZITTER. De heer Verheij. Nee, ik heb eerst een motie. De heer Engberts heeft de volgende motie ingediend.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3177

Motie 5. Benut de renovatietijd "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december 2021, ter bespreking van het Museum Boijmans Van Beuningen, constaterende dat: - dat renovatie van het Boijmans Van Beuningen langer duurt dan aanvankelijk voorzien; - bij de sluiting van het museum het programma "Boijmans in de Stad" is opgezet met verschillende onderdelen, waaronder Boijmans Ahoy, BoTu en Hillevliet; - alle onderdelen zijn afgerond met uitzondering van Boijmans Hillevliet; overwegende dat: - de doelstelling van Boijmans in de Stad was: "(...) om voeding te blijven houden en om van betekenis te kunnen zijn voor Rotterdammers. Dat doen wij in lokale samenwerkingen. Boijmans kan een bijdrage leveren in het versterken van de kracht van Rotterdam (175 nationaliteiten) door culturele verbindingen te leggen, waardoor een nieuwe gezamenlijke cultuur ontstaat en er vooruitgang is". - deze doelstelling ook nu nog actueel is en een kans biedt om gebieden te bedienen waar weinig tot geen gesubsidieerd cultureel aanbod is, zoals IJsselmonde, Alexander, Hoek van Holland et cetera; verzoekt het college: - om in overleg met Museum Boijmans Van Beuningen te bekijken wat de mogelijkheden zijn voor een versterking en voortzetting van Boijmans in de Stad; en gaat over tot de orde van de dag. w.g. G.J. Engberts en B.C.

Zandberg De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Voorzitter dank u wel. € 200 miljoen uitgeven en vervolgens krijgen wat je al hebt, dat willen we niet. Dat waren mijn woorden toen we eerder over Boijmans spraken. We wilden een ambitie, maar op het moment dat we daarover spraken hadden we nog geen plan. Daarom was het goed om de verkenning te doen die de afgelopen maanden gedaan is. Die maakt een hoop duidelijk op het gebied van financiering en op het gebied van de uitvoerbaarheid van plannen en van de ambitie. Het is goed dat die er nu ligt. Daarmee kunnen we namelijk nu eindelijk voor het eerst in dit proces, zou ik bijna zeggen, een echt onderbouwde keuze maken van wat we nu willen gaan doen en hoeveel geld we daarvoor over hebben. De VVD wil dat de gemeente haar verantwoordelijkheid neemt voor de collectie van Boijmans en voor het gebouw van Boijmans. Dat is wat we doen met het plan dat vandaag voorligt. Het is niet de ambitie die we eerder in het debat voor ogen hadden. Wel laat deze manier van werken alle mogelijkheden voor het realiseren van die ambitie op een later moment open. Dat is een belangrijke stap die we destijds ook gevraagd hebben. Voorzitter, als het gaat om de financiering dan is die wel spannend. Want we nemen in feite een soort hypotheek op de toekomst.

We leggen namelijk een flinke opdracht bij Boijmans zelf neer. Het museum staat echt flink aan de lat om middelen te genereren en te zorgen dat die exploitatie van dit vernieuwde museum goed gaat. Het is goed dat het museum dat onderschrijft met handtekeningen eronder en deze opdracht ook echt aanneemt. Hulde daarvoor richting het museum dat ze dat aandurven en dat ze daar de overtuiging hebben

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3178

dat ze dat ook kunnen realiseren. Maar voorzitter, dat gaat natuurlijk niet vanzelf. 500.000 bezoekers die je nodig hebt om de financiering rond te krijgen, de exploitatie rond te krijgen, die komen niet alleen maar omdat je in 2030 of 2029 een nieuw gebouw opent dat er beter uitziet, mooier is dan het huidige gebouw. Daar is een strategie voor nodig. Een fundamentele strategie die niet in 2029 in gang gezet moet worden, maar waar je nu al mee moet beginnen. Als we kijken naar het Rijksmuseum bijvoorbeeld, vijf jaar voor de heropening werd het nieuwe Rijksmuseum al flink gehypet om te zorgen dat die bezoekers bij de heropening ook echt kwamen. Ik heb daarvoor een motie, samen met de PvdA en het CDA, die oproept aan het college om met de directie van Boijmans aan een concrete commerciële strategie te gaan werken om die bezoekersaantallen te halen, deze ontwikkeling vanuit het college te ondersteunen en aan te jagen, zodanig dat die tijdig geïmplementeerd is en daarover terug te rapporteren. Wat ons betreft, ik heb het niet in de motie staan, maar binnen twee jaar verwachten we echt te zien hoe die strategie eruitziet en dat die al in gang gezet is. Ik zou deze motie willen indienen. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Ja, dank voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Verheij.

Wij hebben best wel forse kritiek gehad op de governance en de beperkte mogelijkheid tot het uitoefenen van invloed vanuit de gemeente op de directie en vooral dan op benoemingen van leden van de Raad van Toezicht. In dat debat vond ik u meestal niet aan onze zijde. Nu komt u met een motie dat u niet op de stoel van de Raad van Toezicht gaat zitten, maar op de stoel van de bestuurder, dat u strategie gaat bepalen en dat u kennelijk mee wilt denken over de tentoonstellingen die komen om tot 500.000 bezoekers te komen. Ik snap het initiatief, maar ik ben wel heel benieuwd hoe u dat ziet in die voorgaande discussie. Wil u nu dat het college gaat bepalen dat er een James Bond blockbuster-tentoonstelling komt zoals in de Kunsthal? Hoe moeten we dit concreet zien? De VOORZITTER. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Nee voorzitter, de motie roept nadrukkelijk op om die verantwoordelijkheid bij de directie te laten. Daarom is hij ook geformuleerd zoals hij geformuleerd is. U zult dat zo meteen zien. Waar het om gaat, is dat wij natuurlijk wel een bepaalde verantwoordelijkheid hebben. Die collectie is van de gemeente Rotterdam. Dat gebouw is van de gemeente Rotterdam. Wij steken er een hoop geld in om te zorgen dat het museum weer op het goede niveau komt.

Dan mogen wij in return terugverwachten van het museum dat daar ook de goede dingen gedaan worden om dat tot een succes te maken. Dat is waar deze motie toe oproept. Ik vraag niet om op de stoel van de directie te gaan zitten. Ik vraag dus ook niet aan de wethouder om zelf die strategie te gaan schrijven. Maar ik wil wel dat ze erop toeziet dat dat gaat gebeuren. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Nou, ik lees in de motie 'met de directie van het museum een commerciële strategie te ontwikkelen om de bezoekersaantallen te verhogen'. Dat is toch echt iets anders dan wat u nu zegt. Eigenlijk zegt u: ik heb geen vertrouwen in die directie om zelf die strategie te ontwikkelen om tot de benodigde 500.000 bezoekers te komen. De VOORZITTER. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Voorzitter, de heer Koster heeft een oude versie van de motie die ik hem gisteren heb toegestuurd met het verzoek om daarop te reageren. Dat is niet gebeurd,

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3179

dus ik heb hem ook de nieuwe versie niet meer gestuurd. Die zal hij zo meteen via het RIS vernemen. Voorzitter, ik vind dit een belangrijk punt. Als laatste zou ik me willen aansluiten bij de woorden die de heer Engberts gesproken heeft over het Henketpaviljoen. Wij kunnen ons daarbij aansluiten en wij snappen dat op dit moment die keuze wordt gemaakt. De heer KOSTER (lr). Ja mijnheer Verheij, het zal wel van die nieuwe motie, maar u gaat wel heel gemakkelijk om mijn kritiek heen dat u dus nu toch zich wendt tot de strategie van het museum en dat u dus eigenlijk zegt: ik heb onvoldoende vertrouwen dat de directie dit zelf kan doen. Kunt u hierop reageren? De VOORZITTER. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Voorzitter, ik heb vertrouwen dat de directie dit zelf kan doen, daarom heb ik ook zojuist complimenten gemaakt voor de opdracht die ze zelf aannemen om dat geld te gaan genereren. Ik heb alleen gevraagd om dat iets nader in te kleuren omdat ik denk dat dat noodzakelijk is en gezien de € 200-zoveel miljoen die wij in dit hele project steken, vind ik dat we ook van de directie mogen vragen om ons te laten zien hoe ze dat doet. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd).

Ja, ik vind het wel een terecht punt wat de heer Koster zegt, want doet de VVD dat dan ook bij andere gemeentelijke projecten waar wij veel miljoenen in steken, dat je gaat meedenken met de directie? Ik vind dit echt heel merkwaardig. De VOORZITTER. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Voorzitter, ik verwijs bijvoorbeeld naar de strategie van het Havenbedrijf, waar we eens in de zoveel jaar over praten om mee te denken hoe wij de toekomst van onze deelneming daar zien. Ik vind dat niet zo'n heel rare, dat je op dat niveau, op die manier over de grote lijnen van je deelnemingen van je belangrijke partners meedenkt op het moment dat je daar geld in steekt. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, het is toch gek, als je bijvoorbeeld een project neemt als Feyenoord City, dan gaat u niet op de stoel van de directie zitten van de BVO. Dat zegt u elke vergadering. En nu bij Boijmans, nu het om kunst gaat ineens wel. Ik weet dat de VVD een hekel heeft aan kunst, maar het verbaast me toch wel. De VOORZITTER. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Voorzitter, met dat laatste slaat de heer Van der Velden echt volledig de plank mis. En wij gaan niet op de stoel van de directie zitten. Dat doet deze motie ook niet.

Wij roepen op om de directie die op de stoel van de directie zit, een aantal stappen te laten zetten en dat aan ons te laten zien en daar waar nodig de ondersteuning van het college daarbij te vragen. Dat is wat deze motie doet. De VOORZITTER. De heer Verheij heeft de volgende motie ingediend. Motie 6. Kaartjes verkopen niet vanzelf

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3180

"De raad van Rotterdam, in vergadering bijeen op donderdag 16 december 2021 ter bespreking van het voorstel met betrekking tot de renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen, constaterende dat: - Museum Boijmans Van Beuningen het bezoekersaantal drastisch moet verhogen om na heropening van het museum de exploitatie rond te krijgen; overwegende dat: - de unieke collectie van Museum Boijmans Van Beuningen het verdient om door zoveel mogelijk bezoekers bewonderd te worden; - voor het verhogen van de bezoekersaantallen een verbouwing alleen niet voldoende is; - de verbouwing weliswaar een verbetering is maar nog niet het complete ambitiescenario, waardoor naar het zich nu laat aanzien een nieuw paviljoen voor tentoonstellingen van moderne kunst ten tijde van de heropening zal ontbreken; - een aanvullende strategie nodig is om de ambitieuze bezoekersaantallen waar te maken; - hiermee begonnen moet worden ruim voordat het museum de deuren weer opent voor het publiek zodat alle kansen die zich voordoen tijdig aangegrepen kunnen worden; verzoekt het college: - de directie van Museum Boijmans Van Beuningen een concrete commerciële strategie te laten ontwikkelen om aanzienlijk meer bezoekers te trekken en hogere inkomsten te genereren vanaf het moment van heropening waarin opgenomen hoe de bezoekersaantallen kunnen groeien naar 500.000 per jaar; - deze ontwikkeling waar nodig actief te

ondersteunen en tijdige implementatie van deze strategie aan te jagen zodat hiermee al enige jaren voor heropening wordt begonnen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. J.W. Verheij, G.J. Engberts en B.C. Zandberg De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Dank u wel voorzitter. Ik heb toch ook nog even een vraag aan de VVD. Zit er wat u betreft ook een ondergrens aan, laten we zeggen in de commerciële strategie van het museum? Dus zijn er zaken waarvan u zegt: dat mag echt niet? We gaan inderdaad niet Rolls Royce-tentoonstellingen doen? Moet het ook gaan over type tentoonstellingen, zou het daar ook over moeten gaan, of andere zaken die mogelijk toch echt wel de artistieke waarde van het museum in gevaar brengen? De VOORZITTER. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Voorzitter, daar zou ik helemaal geen uitspraak over willen doen. Dat is echt aan de directie van het museum zelf, om daar slim over na te denken. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ik check even voor de zekerheid voorzitter. Er is dus wat u betreft geen ondergrens, van: dat mag echt niet? De sky is the limit wat u betreft?

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3181

De VOORZITTER. De heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Voorzitter, ik heb er alle vertrouwen in dat de museumdirectie op dat vlak de slimme dingen doet die horen bij Museum Boijmans Van Beuningen en dat we daar dus geen James Bond-tentoonstellingen krijgen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u, en stel nu dat het college, ik noem maar wat, een typetje als Halbe Zijlstra voorstelt om eens even mee te gaan kijken met Sjarel Ex met wat voor tentoonstellingen er gaan komen. Ik vind het echt een heel merkwaardige motie van de VVD. Ik zou het lekker aan de directie overlaten, de artistieke vrijheid, en ook de vrijheid om bezoekers te trekken. Daar moet een college zich niet mee gaan bemoeien. De VOORZITTER. Dit is geen vraag. Mevrouw Verkoelen, u bent gaan zitten. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Het was aanvullend op wat mevrouw Zeegers al zei. Waar leg je je grens? En daar legt u dus in één keer een grens. Het is volkomen flauwekul. Het is willekeur wat u doet. U gaat wel op een stoel van een directie zitten. Dus als het u straks niet bevalt, gaat u inderdaad zeggen: we gaan andere collecties doen. Waarom niet? Natuurlijk, dat kunt u doen met uw motie, want dan bent u wel aan het doen. U zit echt op een stoel waar u niet hoort. De VOORZITTER. Ook geen vraag. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). In reactie. Wij zijn tweede ondertekenaar.

Er zit hier natuurlijk de zorg die ook in de commissie naar boven kwam dat met het volledige scenario die 500.000 met gemak zal worden gehaald, maar dat zou dus inclusief het paviljoen zijn. Doordat er op dit moment nog geen zicht is op de realisatie van dat deel van het scenario, zouden we daardoor mogelijk niet aan de 500.000 komen. Het ligt in eerste instantie bij het museum. Ammenooitniet dat we aan de artistieke vrijheid zouden komen. Ik heb ook alle vertrouwen in de kwaliteit van het museum wat dat betreft. Maar daar waar een vraag ligt: ondersteun ons actief zodat wij die stap kunnen gaan zetten naar die 500.000, ik ben er ook van overtuigd dat we die kunnen halen met deze collectie van Boijmans, denk ik dat het goed is dat we daaraan bijdragen. Daar is deze motie wat mij betreft op gericht. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, ik blijf het raar vinden hoor, want bijvoorbeeld de verbouwing van de bibliotheek wordt € 28 miljoen duurder, dat is nu al bekend. Dat zal nog wel meer worden. Wij gaan dan toch ook geen eisen stellen aan de directeur van de bibliotheek om zoveel kinderen, weet je wel. Dat doen we toch ook niet bij andere musea? Ik vind het echt een volstrekt overbodige motie. Maar het verbaast me ook van de PvdA dat die zich hiermee gaat bemoeien. Waarom doet u dat? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda).

Voorzitter, ik denk dat hier een misverstand is dat het dus een eis zou zijn om op die 500.000 uit te komen, dat het dus ook een afrekening zou zijn als dat niet lukt. Het is omdat het een gemeenschappelijke ambitie is, zowel van het museum, die wij graag ondersteunen.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3182

De VOORZITTER. Helder. Mevrouw Verkoelen, uw eerste termijn. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Over de maakbaarheid van de samenleving zei ik. En de PvdA hoorde ik, dat snap ik. Maar bij de VVD snap ik het niet, echt niet. Serieus. Voorzitter, we hebben van die projecten in de raad waar je toch echt je vraagtekens bij kunt gaan zetten. Naast natuurlijk het megalomane nieuwe Feyenoordstadion waar de gemeente in wil participeren, behoort ook het Museum Boijmans Van Beuningen daar ondertussen toe. Omdat het museum vol met asbest zit, moest er iets gebeuren. En waarom dan niet ook kijken of we het museum konden upgraden? Geen slecht plan voorzitter. Maar om dat nu te doen zonder plan, dat is wel een heel slecht plan. € 223 miljoen beschikbaar stellen voor het opknappen van een gebouw is op zichzelf al een waanzinnig hoog bedrag. Maar als je dan niet weet wat het wordt, dan is het toch een armoedig verhaal. Als je dan als college ook nog een uitbreiding van het museum wilt realiseren en het hele gebied eromheen mee gaat nemen, dan snapt elke Rotterdammer dat dit weer extra veel geld zal gaan kosten. En dat voorzitter, was te veel voor de raad en dus moest er weer teruggegaan worden naar een ingetogen plan. Daar komen we vandaag weer voor bij elkaar. Een nieuw idee, dat nu zo'n € 44 miljoen boven de € 223 miljoen gaat kosten, maar zeker nog vele miljoenen extra zal gaan kosten.

Voorzitter, er ligt nog steeds geen plan, maar wel een schets van wat er moet gaan gebeuren. En wat schetst onze verbazing? Het is geen renovatie meer, nee het lijkt ondertussen wel een restauratie te worden van het oorspronkelijke Museum Boijmans Van Beuningen. Eerder verbouwingen van Robbrecht en Daem en aanvullingen van Henket in de afgelopen jaren worden rücksichtslos weer afgebroken. De expositieruimte in de nieuwe schetsen worden niet meer maar minder en ten slotte voorzitter, het is een eerste fase, knoop het in uw oren, een eerste fase van een veel groter plan dat eigenlijk nog niet klaar is en waar we nog niets van afweten. Dat gaat ons weer bakken met geld kosten. Voorzitter, 50PLUS vindt het ondertussen een gênante vertoning aan het worden. Er zijn geen financiers te vinden en we gaan bakken met geld uitgeven om een gebouw te restaureren zonder dat we weten waar het gaat eindigen. We krijgen ook geen tijd om dat goed te onderzoeken, want het wordt ons door de strot geduwd in deze laatste weken. 50PLUS Rotterdam is daarom echt volledig tegen dit plan en stelt voor dat we teruggaan naar de minimumvariant om Boijmans Van Beuningen op te gaan knappen. Tot zover voorzitter. De VOORZITTER. Dank u zeer. De heer Achbar. De heer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). Dank u wel voorzitter.

Ja, we spreken al meer over Boijmans en we geven er meer geld aan uit dan wij in ieder geval aan het begin van deze coalitieperiode hadden gedacht. Aan het begin van deze periode werden we geconfronteerd met de directe sluiting vanwege asbest en achterstallig onderhoud en hoorden we ook dat er bestuurlijk lang is weggekeken en niet is doorgepakt. Dit college koos ervoor om wel door te pakken en kwam met een plan om de zaken op orde te stellen. Het maakte een onderscheid tussen basis en ambitie en definieerde daarin ook heel duidelijk wat er in de basis zou zitten en wat ambitie zou zijn. Wij zijn daarin meegegaan, ook in het bedrag, het hoge bedrag van € 169 miljoen dat daarvoor nodig was. Maar we trokken als ChristenUnie-SGP wel een duidelijke streep. De basiszaak was onontkoombaar en het astronomische bedrag namen we dus voor lief. Dat hebben we als een spreekwoordelijke meloen dan maar geslikt. Maar die ambitie was toch echt voor de externe financiers. We hebben een streep getrokken en die streep is geen stippellijn, dat is voor ons ook echt een streep. Wij kunnen dan ook niet meegaan in het collegevoorstel dat nu voorligt. We hebben daarin nog in ons achterhoofd drie bezwaren. Het ene is dat je van de kosten die nu geraamd worden, eigenlijk zeker weet dat die kosten ook zullen gaan toenemen. Dat betekent dus dat je in een fuik terechtkomt.

Het tweede is dat de garanties die het museum afgeeft van € 20 miljoen, en ook straks hogere afdrachten, niet spijkerhard zijn wat ons betreft en niet het nodige comfort geven om daarin mee te gaan.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3183

Zeker ook omdat we het straks te doen hebben met een kleiner museum. Een kleiner museum omdat er ook heel veel sloop in het plan zit waarvan wij nog niet overtuigd zijn dat dat ook per se nodig is. En wij zijn altijd voor behoud, zoveel mogelijk, van ons erfgoed. Dat is duurzamer en ook vaak uiteindelijk goedkoper. We zien een wethouder en we zien wethouders die er vol voor gaan om het museum op een hoger plan te krijgen. Dat waarderen wij zeer, maar dit plan kost ons te veel gemeentelijk geld en te veel risico. Daar wil ik het even bij laten. Dank u wel. De VOORZITTER. Andere sprekers? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja voorzitter, er lag een motie, 'Geen extra gemeentelijk geld naar Boijmans'. Wij hebben toen bewust die motie niet gesteund, omdat wij vonden: als er een goed plan komt voor Boijmans, en dat waren we ook verplicht naar Boijmans gezien de staat waarin we het pand hebben achtergelaten, wilden wij die mogelijkheid voor extra geld openhouden. Helemaal als er een goed plan lag en een goed voorstel.

Voorzitter, er ligt nu een voorstel en dan is de vraag: vinden wij dit voorstel goed genoeg? Hebben wij vertrouwen in dit voorstel? Wat zijn de risico's met dit voorstel? Voor ons belangrijk: is het voorstel duurzaam? Voor ons heel belangrijk: wat doet het voorstel met ons groen en met de dieren die leven in het Museumpark? Voorzitter, om eerlijk te zijn vinden wij dit voorstel te gehaast. Het komt te vroeg. Eigenlijk vinden wij het op dit moment niet behandelrijp. Maar goed, er was een meerderheid die dat wel vond. Waarom de sloop van Robbrecht en Daem? Ons is het tot op de dag van vandaag niet helemaal duidelijk. Omdat het misschien lelijk wordt gevonden? Maar ja, dat is een subjectieve keuze. Wij vinden bijvoorbeeld de pot in het Museumpark lelijk. Die had net zo goed op een bedrijventerrein in Sliedrecht of in Hardinxveld kunnen staan. Daar zou het niet misstaan. Maar dat zijn dus subjectieve keuzes. De entree, waarom die per se daar moet komen en dat Robbrecht en Daem daarvoor gesloopt moet worden, wij vinden het onduidelijk. Dan hebben we het Henketpaviljoen. Ook dat moet weg, moet gesloopt worden. Het tweede deel dus van het museum dat gesloopt gaat worden. Dit is niet duurzaam. Straks heb je een andere directeur, een andere directie, die daar misschien weer heel anders over denkt.

Ik weet nog toen Robbrecht en Daem werd geopend, heel Rotterdam vond het een fantastisch gebouw. Fantastisch. Hetzelfde met Henket. Nu gaan we het rücksichtslos slopen. En voorzitter, waar ik me ook zorgen om maak is de toekomst van Boijmans. Museum Boijmans geeft nu al aan de lasten na de aanleg en de opening niet te kunnen dragen. Dat komt ook in het Berenschotrapport naar voren. En toch wil men dit avontuur aangaan. Ik snap het niet en als raadslid sta je ook voor de toekomst van Museum Boijmans en soms moet je een museum ook tegen zichzelf in bescherming nemen. Dan, als Henket weggaat, waar blijft dan de horecafunctie in het oude pand van Museum Boijmans? Ja, wordt er gezegd, ga maar naar het depot. Ik vind dat een merkwaardige gedachtegang, maar goed. En dan de logistiek. Dat is heel belangrijk, dat snappen wij. Maar wat erbij komt kijken is wel volledige sloop van de huidige museumtuin en van een heel groot gedeelte van het Museumpark. Ik hoor heel weinig partijen erover, maar daar worden dus grote gezonde bomen gekapt waar dieren in leven. Toen we daar een rondleiding kregen en ik daarnaar vroeg, werd er alleen maar gezegd: dat gaat weg, want hier komt een kwaliteitsslag. Hier gaan we een kwaliteitsslag maken. Dus we gaan eerst al het volwassen groen weghalen, en dan gaan we een kwaliteitsslag maken. Op mijn verdere vragen kreeg ik geen antwoord.

Ik vond het niet overtuigend en ik zie alleen maar een Museumpark dat vernield gaat worden. En voorzitter, dat brengt ook risico's met zich mee voor de flora en fauna en dat staat ook letterlijk in de stukken. Risico's met ontheffingsaanvraag met betrekking tot beschermde dieren. Voor ons is dat een heel zwaar punt en ook daarom vinden wij het voorstel nog eens te vroeg komen. Dan heb je nog de onzekerheid van de bouwkosten. We zien waar dat bij Feyenoord City toe leidt. Ja voorzitter, al met al, voor ons is het Museumpark van hoge waarde. Laat ik dit zeggen: wij zijn niet

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3184

overtuigd door het voorstel dat hier ligt en wij zullen daarom, om de redenen die ik zojuist heb genoemd, tegen dit voorstel stemmen. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja dank u wel. Het betoog van de heer Van der Velden roept bij mij wel de vraag op wat u wel wilt. Wat wilt u wel met dit museum? De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dat heb ik altijd gezegd. Wij wilden een heel mooie toekomst voor Boijmans, dus wij hebben ook altijd de mogelijkheid open gehouden voor extra gemeentelijk geld om het mooi te maken. Wat wij nu zouden willen, wat wij ook eerder hebben aangegeven, doe dan nu eerst basis-plus, en neem gewoon de tijd, en dat kan, om te kijken wat we nu verder willen. Breng het allemaal beter in kaart voordat een raadslid kan instemmen met dit project. Ik vind het veel te onzeker. Neem gewoon je tijd als gemeenteraad. Waarom nu vandaag per se instemmen zonder dat je de gevolgen nog weet? Ik snap dat niet. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, ik constateer dat wij daarover van mening verschillen, maar volgens mij is dat helder. Wat ons betreft gaan we nu ook al echt investeren, omdat je nu al behoorlijk wat jaren dicht bent met het museum en dat je dan in 2029 wel met een goede opening het museum weer een vliegende start wil geven. Maar ik constateer dat wij daarover van mening verschillen.

De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dan zou ik een vraag aan mevrouw Zeegers willen stellen. Eén vraag, één onderwerp maar uit dit plan. De watercompensatie, een groot risico. Wat vindt u dan de oplossing daarvoor op dit moment? Bijvoorbeeld één onderwerp, die watercompensatie. Wat vindt u van al het groen dat gaat verdwijnen in het Museumpark? De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja dank u wel. Daar heb ik ook inderdaad in de commissie vragen over gesteld. Daarvan heb ik ook van de wethouder begrepen dat we terugkoppeling gaan krijgen hoe dat zal worden ingericht. Ik denk inderdaad dat als je echt ambitieus scenario's neerzet, dat nog niet alles is uitgewerkt, dat dat ook is hoe je een stad bestuurt, maar dat je dan gewoon gedurende die tijd elke keer wordt meegenomen bij deelbeslissingen en dat je daar dan nog iets over kunt vinden. Want ik ben het helemaal met u eens dat groen dat verwijderd gaat worden, die bomen, die mogelijk al einde levensduur waren, maar goed, ik weet niet in hoeverre dat nu echt zo is, dat daar een compensatie voor moet komen lijkt me buiten kijf staan. Op die vergroening van het Museumpark staan wij naast elkaar, daarin ben ik het helemaal met u eens. Maar ik denk ook: zo bestuur je wel een stad. Eerst de hoofdlijnen en dan ga je daarna de details invullen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, hoe de stad bestuurd wordt, daar komen we steeds meer achter met grote projecten. Met die watercompensatie zegt u bijvoorbeeld dat we nog

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3185

een terugkoppeling krijgen van de wethouder. Ik wil die graag nu weten, voordat ik instem met dit plan. U kennelijk niet. Dat verbaast mij gewoon. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Kijk, er zit een plicht op watercompensatie, dus die zal moeten worden gevonden. Waar die nu precies komt te liggen, dat maakt mij dan inderdaad wat minder uit. Als je een plicht hebt tot watercompensatie, die wordt volgens mij altijd opgelegd, daar moet je een plek voor vinden en dan zien we in de komende jaren waar dat komt. Maar ja, daar heb ik dan wel het vertrouwen in dat het college daar serieus met zijn wettelijke verplichtingen omgaat. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. U was klaar? Dank u zeer. Nog een vraag van mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ik dacht dat de heer Van der Velden het wel zou zeggen. En als het nu niet te vinden is mevrouw Zeegers, wat gaan we dan doen? Dan hebben we het ene wel gedaan en het andere komt niet. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Nou, dat lijkt me nu niet zo heel erg ingewikkeld. Het is een behoorlijk versteende buurt daaromheen. Daar is echt wel watercompensatie. Dan kom ik nog wel met ideeën waar we dat kunnen doen. Maar ik zie voldoende parkeerplekken die we daarvoor kunnen opheffen. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Uw skatebaan mevrouw Zeegers, daar gaan we het doen.

De VOORZITTER. Mevrouw Zandberg. Ik hoorde geen vraag. (Er wordt buiten de microfoon gesproken.) Oké, ik hoorde echt geen vraag, ik hoorde alleen een opmerking. Uw opmerking over de skatebaan had ik niet opgevat als een vraag maar als een suggestie. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Maar een suggestie waar ik zeker even iets tegen wil zeggen. De VOORZITTER. Vanzelfsprekend. Mevrouw ZEEGERS (d66). Want één, het is niet alleen onmogelijk, want daar ligt natuurlijk een parkeergarage onder, en twee, het is ook onwenselijk. De VOORZITTER. Mevrouw Zandberg. Mevrouw ZANDBERG (cda). Voorzitter, dank u wel. Stapje voor stapje komen we verder in dit proces. Er zijn heel veel verkenningen geweest en door deze verkenningen is er gewoon ook heel veel informatie helder geworden. Uiteindelijk moeten we hier keuzes maken, moeten we hier vandaag een keuze maken. Wat mij betreft maken we hier een keuze met oog op de toekomst. Het basis-plusscenario levert niets op. Dat biedt ook niets nieuws en het helpt de logistieke problemen niet. Een scenario met ruimte voor de toekomst is wat mij betreft wenselijk. Dat is meer dan alleen maar technisch herstel. Dat is meer dan alleen maar asbest verwijderen. Het plan dat nu voorligt laat ruimte voor de toekomst om meer ambities

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3186

te verwezenlijken en dat doet iets aan die logistiek. Een plan met ruimte, een ontwerp met perspectief op ambitie in de toekomst voor als het geld er wel is. Want laten we eerlijk zijn, het is niet uit te leggen als het museum in de toekomst nog eens jaren dicht moet, om ambities op een later moment te realiseren. Als het gaat over die financiën, dan zit daar wel een open eind. GroenLinks noemde het een open eindje, ik noem het graag een open eind. Want het museum committeert zich aan een financiële bijdrage van € 20 miljoen. Het museum moet dus zelf € 20 miljoen gaan ophalen en dit wordt op papier vastgelegd, maar de vraag hoe hard dit is. Hoe juridisch houdbaar is dit indien het niet lukt om het op te halen? Wat zijn dan de gevolgen? En dan moet er ook nog eens jaarlijks € 2,5 miljoen gedekt worden door het museum. Gesteld wordt dat als dit niet lukt, dit leidt tot een verhoging van de kostprijsdekkende huur. Maar is dit dan geen vestzak-broekzak? Want uiteindelijk is het altijd zo dat als het financieel ingewikkeld wordt, het museum hier bij de gemeente aan de deur zal kloppen om gered te worden, omdat we anders geen levensvatbaar museum hebben. Er mist een concreet plan hoe we die € 20 miljoen gaan ophalen, maar bovenal een plan hoe er structureel meer bijgedragen kan worden.

Hoe gaan we deze bijdrage daadwerkelijk opbrengen? De bezoekersaantallen zullen fors omhoog moeten. Maar tegen de tijd dat Boijmans Van Beuningen opengaat, is het depot tien, elf jaar oud en trekt het mogelijk niet meer het aantal bezoekers dat het nu trekt. Om die bezoekersaantallen te laten stijgen is een strategie nodig. Er is een plan nodig, en dat ontbreekt. Wat ons betreft moet dat uitgewerkt worden. Tot nu toe lijkt het genereren van de inkomsten toch een beetje hoop van zegen en de verwachting dat het mogelijk is, de verwachting dat het museum in de toekomst echt wel meer bezoekers gaat trekken. Voorzitter, hoop doet leven, maar uiteindelijk zal er echt meer geld in het laatje gebracht moeten worden en zullen er echt heel veel meer bezoekers moeten komen. Dus dit wil ik concreet zien en daarom sluit ik me ook van harte en voor de volle 100% aan bij de motie van de VVD hierop. Het wakker kussen van Boijmans in de Stad gedurende de renovatie vind ik eigenlijk gewoon een fantastisch idee van de PvdA, dus daar sluit ik me ook heel graag bij aan. Dit was een heel mooi doel, dit was een heel nobel streven, dus ik vind het fantastisch om te gaan onderzoeken hoe we dat weer tot leven kunnen wekken. Voorzitter, tot zover. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Andere sprekers? NIDA, ga uw gang. De heer VAN NOPPEN (nida). Ja, dank u wel voorzitter.

We hebben het vaak herhaald, maar we hebben toch wel grote moeite met hoe dit traject gelopen is. 50PLUS heeft het al verwoord. We zijn jaren geleden begonnen met de smeekbede van Boijmans voor een betere opslagplek. En dat heeft geresulteerd in een iconisch depotgebouw met inderdaad een subjectieve mening of het er wel of niet mooi uitziet. Maar het gaat wel over meer dan alleen maar een opslagplek. We weten hoe dat traject gelopen is. En toen de buit binnen was om het depotgebouw te openen of te bouwen, kwam prompt de raadsvergadering erop of misschien twee erna de smeekbede voor renovatie. Want broodnodig, de kelder lekt, er is asbest, alles is in gevaar. En dat verwijt ik inderdaad, dat is hier ook herhaald, onszelf. Maar waarom werd dat dan niet gelijk in eerdere beraadslagingen meegenomen in de besluitvorming? Het zijn natuurlijk wel twee zaken, want we hadden opslag buiten de stad. Maar je kunt toch niet ontkennen dat ze wel iets met elkaar te maken hebben. Dat zie je nu ook met de oplossing voor het slopen van Henket. Dan eten we toch in het depotgebouw? Het werd duidelijk dat we een hoop geld zouden moeten uitgeven voor een renovatie, dus nieuwe ronde, nieuwe kansen. En dat zien we nu. Architecten konden helemaal los, en dat neem ik ze helemaal niet kwalijk, want dat is onderdeel van de verkenning die we zelf hebben uitgeschreven.

Maar waar we nu op uitkomen is geen lijn die NIDA steunt. NIDA pleit eigenlijk al jaren voor geld naar uitvoering en ontwikkeling van cultuur en niet per se naar geld voor meer stenen. Wel uiteraard voor het onderhoud. Die verantwoordelijkheid moeten we echt beter nemen. Maar je kan geld namelijk maar één keer uitgeven uit welk potje je dat

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3187

dan ook haalt. Want we zien verschillende voorstellen om potjes te reserveren, maar nogmaals, je kan het echt maar één keer uitgeven en dat zien we ook elke keer bij de begrotingsbehandelingen. Wat ons betreft laten we de upgrade echt gewoon zitten en gaan we terug naar puur en alleen de renovatie en reserveren we het geld voor cultuur zelf, zodat we ook in de toekomst dit gerenoveerde pand kunnen gebruiken voor cultuur van vandaag, die wij hebben gesteund. Kunst die we vandaag kunnen steunen met het geld dat we anders in die stenen zouden stoppen. Niet alleen het tentoonstellen van cultuur, maar het maken van cultuur. Hoe ontstaat cultuur? Ontstaat cultuur echt door het bouwen van een museum? Nee. Voorzitter, we steunen de kunstenaars en dat zouden we denk ik meer moeten doen. Wat ons betreft, terug naar de basis en zo snel mogelijk weer open met de huidige capaciteit die er is. Dank u wel. De VOORZITTER. Andere sprekers? De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter, ik heb wel een vraag aan de fractie die we nog niet hebben gehoord en dat is de fractie van DENK, want mijnheer Yigit had altijd een zeer uitgesproken mening over de renovatie van Boijmans. Hij was ertegen en de handtekening van DENK staat ook onder de motie 'Geen extra geld naar Museum Boijmans'.

Mijn vraag aan de fractie van DENK is dus heel simpel, gaat u dit voorstel steunen of niet? De VOORZITTER. Mijnheer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, als dat de vraag is, wij hebben dit in de fractie uitvoerig besproken, we hebben afwegingen gemaakt. Wij vinden het belangrijk dat er een gebied ontwikkeld wordt waar een mooi museum hoort te staan en ons belangrijkste standpunt daarin is dat wij nu een beslissing moeten nemen die duurzaam is en voor lange tijd is. Niet dat wij over een x-aantal jaren weer met elkaar in gesprek moeten omdat er dan nog een aantal stappen gemaakt moeten worden. Het is ook afhankelijk van de antwoorden die straks uit het college komen naar aanleiding van de vragen die zijn gesteld, maar zoals het er nu voor staat, zijn wij voornemens om voor te stemmen voorzitter. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank u, maar dat is wel een draai van 100% die DENK hier ineens maakt. Hoe komt het dat u ineens zo gedraaid bent terwijl uw collega Yigit toch wel zeer expliciet was? En ook staat uw handtekening onder die motie. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, in die zin, ik zie dat niet zozeer als een draai. Ik zie dat zo dat je op basis van nieuwe feiten, nieuwe gegevens, een nieuw plan, nieuwe afwegingen maakt. Op basis daarvan maken wij een nieuwe afweging zoals ik heb gezegd.

Wij hebben dit uitvoerig besproken en daar hebben we een aantal belangrijke afwegingen in gemaakt. Een van die belangrijke afwegingen is dat wij nu een stap moeten maken die voor de lange termijn is, en niet een stap omdat wij het ergens mee oneens zijn of omdat het te veel geld kost. Het kost inderdaad heel veel geld. Maar ons standpunt is: wij nemen die beslissing en hopen dat de komende vijftig, zestig jaar er een goede oplossing is voor Boijmans Van Beuningen en het gebied daaromheen. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3188

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dank voorzitter. Ik vind het toch raar omdat DENK een paar keer het voorstel deed om delen van de collectie van Boijmans Van Beuningen maar te verkopen. Nu hoor ik datzelfde DENK een lofzang houden op Museum Boijmans. Ik vind dat buitengewoon merkwaardig. Kan het misschien zo zijn dat u wat terug heeft gekregen van het college om maar in te stemmen met dit plan? De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, dat de heer Van der Velden het raar vindt, dat kan. Dat is een mening. Ik probeer uit te leggen op basis waarvan wij onze afwegingen maken. Als dat dan voor de heer Van der Velden onvoldoende is, kan ik daar helaas weinig aan veranderen. Wij zijn bezig met die stad. Wij zijn bezig om mooie plannen te realiseren voor die stad en wij zien dat dat daarvoor soms beslissingen nodig zijn die anders zijn dan je voorheen hebt genomen. Dat moet kunnen. Dat getuigt van lef, vinden wij zelf. Dat getuigt van durf, om die stad mooier te maken. En soms stap je af van een eerder standpunt en daar moet je gewoon open en eerlijk over zijn, net zoals we nu aan het doen zijn. En op de rare vraag: krijgt u iets van het college, dat is niet de manier van politiek bedrijven lijkt mij in dezen. Of je maakt die stad mooi en je streeft ergens naar of niet. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus).

Helemaal eens met de heer Achbar, maar waarom moet de heer Van der Velden u dan vragen naar uw veranderde mening? Want als u zo open en transparant bent en dat zo graag voor de hele raad en de buitenwereld laat weten, waarom neemt u dan geen termijn en legt u dat dan uit? Want wij zijn in de veronderstelling dat u tegen bent. De VOORZITTER. De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Voorzitter, dat is een bewuste keuze, want ik heb in principe wel de voorbereiding gedaan. Zoals ik zei, er zijn heel goede vragen gesteld door collega's, er liggen ook heel goede moties. Ik was benieuwd naar de beantwoording. Er zou ook een tweede termijn zijn, dus wat dat betreft was er altijd nog wel een mogelijkheid om dat eventueel in een tweede termijn te doen. Kijk, op basis van aannames ergens van uitgaan is ook weer een bijzondere actie van 50PLUS. Zijn er vragen, dan zijn we natuurlijk altijd bereid die te beantwoorden, dus zo ook richting de heer Van der Velden en ook richting mevrouw Verkoelen. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Als er geen andere sprekers zijn, ga ik naar het college, te beginnen met wethouder Kasmi. De heer KASMI (d66) (wethouder). Dank u wel voorzitter en een heel goede morgen, ook namens mij aan de gehele raad en alle mensen die thuis meeluisteren, via de voorzitter uiteraard.

We hebben het uiteraard uitgebreid met elkaar besproken in de commissie, waar toen al heel veel vragen, heel goede vragen ook, gesteld zijn, dus ik wil me vandaag beperken tot een iets minder uitgebreide inleiding van mijn kant. Die heb ik toen ook al gegeven in de commissie. Ik wil me beperken tot het geven van antwoorden op de vragen die gesteld zijn. Het is een lange weg geweest, zoals velen van u net ook al hebben gezegd. We hebben heel lang gewikt en gewogen, zoals we dat zeggen. En er is een uiterste inspanning gepleegd via een verkenning, waarvoor ik mijn collega Van Gils bij dezen wil danken voor alle energie die hij daarop heeft ingezet. Het heeft geleid tot een aantal ook nieuwe inzichten en volgens mij ligt er nu een plan voor, voorzitter, waar ik, waar het college,

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3189

en ik denk ook velen met mij in de stad, heel blij van worden. Het museum moet gerenoveerd worden. Dat is gewoon de conclusie die we met elkaar hebben getrokken. Daar kunnen we niet omheen. Het gebouw is van ons, de collectie is van ons. Ook de heer Smet heeft dat een aantal keer gememoreerd en u weet allemaal, via de voorzitter aan de raad, dat op last van de brandweer wij ook geen andere keus hadden dan op dat moment het museum per direct te sluiten en te beginnen met de plannen om het museum voor de toekomst klaar te maken. Zoals gezegd, dat was een lange weg, maar ik ben blij met waar we nu staan. Het plan dat er nu ligt voorziet in ieder geval in een nieuwe entree voor Boijmans Van Beuningen en ook een nieuwe logistiek. Dat zijn beide onderdelen die eigenlijk fundamenteel zijn voor een museum om normaal te kunnen functioneren. Zeker als je kijkt naar de collectie die Boijmans heeft, de waarde daarvan en de positie van het museum die het nationaal en internationaal inneemt. Die positie willen we behouden voor de toekomst en als het aan mij ligt zelfs versterken. Wat we ook gaan doen, naast een nieuwe entree en de logistiek verbeteren, is het in ere herstellen van de monumentale waarde van Van der Steur en Bodon. Dat is altijd uitgangspunt geweest.

U heeft allemaal in de commissie de prachtige foto's kunnen zien die de architect heeft gepresenteerd van hoe het museum er ooit bij lag en hoe het altijd ook bedoeld was, met heel mooie zichtlijnen, ook van binnen naar buiten. Dat is wat we gaan herstellen in het plan, waarbij ook weer het daglicht, zoals het vroeger ook al was, hersteld wordt in het nieuwe gebouw straks, waarbij de routing ook veel logischer wordt. Even los van dat de technische installaties natuurlijk ook aangepakt worden, het gebouw wordt verduurzaamd, zijn dat allemaal elementen die nodig zijn om het museum gewoon goed te laten draaien. Voorzitter, dat gezegd hebbende ga ik over tot de beantwoording van een aantal vragen. Het waren niet heel veel vragen, het waren vooral heel veel opmerkingen die ik heb genoteerd. Maar ik ga daar zo goed als mogelijk antwoord op proberen te geven. Beginnend bij de heer Smet van GroenLinks die aangaf nog niet volledig overtuigd te zijn van het plan van ons, vanuit het college, om het Henketpaviljoen te amoveren. Nogmaals, daar hebben we in de commissie uitgebreid met elkaar over gesproken, maar voor de volledigheid ook nog eens hier in deze raad. We hebben goede redenen om het Henketpaviljoen te amoveren. Ik wil beginnen met te zeggen dat wij uiteraard met heel veel respect hebben gekeken naar het paviljoen.

Architectonisch een prachtig paviljoen wat mij betreft, en ook de architect van het paviljoen heeft zelf ook nog ingesproken in de commissie, dus daar heb ik heel veel waardering voor. Het was ook geen gemakkelijke keuze, zeg ik in alle eerlijkheid. Wat ik al heb aangegeven, we hebben gewikt en gewogen, maar uiteindelijk is het voor de toekomst van het museum om een aantal redenen wel beter om het te amoveren. Ten eerste, de basis was het in ere herstellen van de monumentale waarde. Dat wil zeggen dat je ook in ere gaat herstellen, wat ik net al aangaf, het daglicht in het museum. Je gaat in ere herstellen de zichtlijnen, je gaat in ere herstellen de relatie van Van der Steur met het Museumpark, maar ook in het verlengde daarvan met het G.J. de Jonghmonument. Allemaal belangrijke elementen als je zegt dat je in het ere wilt herstellen. Dat is het eerste. Het tweede is dat het paviljoen, daar geeft ook het museum van aan en ook wij zien dat, op dit moment niet goed te gebruiken is. Wat wel tentoongesteld kan worden is de keramiek, want dat kan tegen daglicht. Maar andere kunst kun je daar niet tentoonstellen zonder dat dat uiteindelijk schade oplevert. Voorzitter, ik zie een interruptie. De VOORZITTER. De heer Smet. De heer SMET (gl). Even over dat daglicht.

Vindt u het niet gek dat voor het Van der Steuren Bodon-gedeelte we willen dat er daglicht komt, maar dat het voor het paviljoen als argument wordt gebruikt dat er te veel daglicht is. De VOORZITTER. Wethouder.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3190

De heer KASMI (d66) (wethouder). In het gerenoveerde deel straks bij het museum zelf zijn ook de klimaatinstallaties voorzien; de klimaatinstallaties zijn daarop geprepareerd. Bij het paviljoen is dat niet zo en als je technische vernieuwingen wilt aanbrengen, dan tast dat te veel het paviljoen in het oorspronkelijke ontwerp aan. Dat is één. Twee, dat daglicht is zeker belangrijk voor het museum. Nogmaals, je gaat terug naar de oorsprong van hoe het museum ooit bedoeld was. En het daglicht in het museum, in het Van der Steur-deel is heel anders dan het daglicht van het paviljoen dat echt voornamelijk bestaat uit glas. Dat is toch wel heel wat anders dan een aantal elementen van glas. Als u de oude tekeningen van het Van der Steur-gebouw ziet, dan ziet u ook dat daglicht en de hoeveelheid daglicht echt anders is dan in het paviljoen. De VOORZITTER. De heer Smet. De heer SMET (gl). Oké, ik blijf het wel een beetje opmerkelijk vinden, maar u geeft ook aan: we gaan inderdaad in het Van der Steur- en Bodon-gedeelte ook de installaties aanpakken, verduurzamen et cetera. Dat kan dus ook bij het Henket-gedeelte, dus ik zie daar niet zo'n tegenstelling in. U wel? De heer KASMI (d66) (wethouder). Jazeker, omdat ik net aangaf dat als je die technische toepassingen wilt veranderen of wilt aanpassen aan de norm, je daarmee te veel het oorspronkelijke ontwerp aantast.

Juist omdat het van glas is. Daar is ook echt naar gekeken, maar dan ga je heel veel afbreuk doen aan het gebouw. Maar dat is niet het enige voorzitter. Wat ook belangrijk is om te beseffen, is dat het paviljoen op vele manieren niet voldoet. Het wordt nu ook voor een deel daarom ook op de begane grond als horeca gebruikt zoals u wellicht weet, om die reden dat er eigenlijk geen kunst ook tentoongesteld kan worden. Maar zelfs de horecavoorziening was daar ook eigenlijk nooit voor bedoeld op die plek, dus dat kampt ook met allemaal mankementen. Een voorbeeld daarvan is dat de bevoorrading van het paviljoen nu via het Melkkoppad moet, wat het heel lastig maakt. Iets anders is dat je bijvoorbeeld vanuit het paviljoen nu alleen maar het Museumpark kunt bereiken via een noodtrap en mindervaliden kunnen sowieso niet naar de tuin vanaf de noodtrap. Er zitten echt heel veel beperkingen aan het gebouw zoals het nu is, als je het voor de toekomst ook op een andere manier zou willen gebruiken. Dat kun je ook niet doen zonder, nogmaals, het ontwerp zodanig aan te passen en dan is de vraag wat er dan overblijft van het oorspronkelijke ontwerp. De VOORZITTER. De heer Smet. De heer SMET (gl). Dank u wel. Ik ga nog even terug, want ik stond al een poosje.

Ik heb begrepen van de architect zelf dat hij het logisch vindt dat er aanpassingen moeten worden gedaan aan de installaties omdat het gebouw al wat jaren staat. Dus ik kan me zomaar voorstellen dat de architect ook echt wel van zins is om mee te werken om die aanpassingen op een goede manier in te passen, mocht dat nodig zijn. Ik zie dat niet als een bezwaar. De logistieke problemen herken ik, maar daar hebben we het ook al vaker over gehad. De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja, ik kan alleen maar herhalen dat je heel veel aanpassingen zou moeten doen. Dat is één. Twee, dat gaat ten koste van het oorspronkelijke ontwerp zoals het nu is. Drie, dat gaat ook extra geld kosten. Geld waarvan wij vanuit het college heel veel moeite hebben gedaan om het voorstel dat er nu ligt financieel rond te krijgen. En vier, je herstelt daarmee niet, en dat was wel echt de basisopgave waarmee wij begonnen zijn, de monumentale waarde van Van der Steur en

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3191

Bodon. En het college vindt dat dat heel belangrijk is om dat echt te herstellen. Dat zijn de overtuigingen waarom er, los van dat de directie ook heeft aangegeven en dat heeft de heer Engberts ook al in zijn bijdrage genoemd, dat als je het al wilt exploiteren, zeker als je het ook gaat herstellen in de staat zoals het ooit was, dat het heel moeilijk te exploiteren is. Dat er heel hoge exploitatiekosten zijn en de opbrengsten heel laag zijn. Een voorbeeld dat ik daarvan kan geven is dat het Henketpaviljoen toen het museum nog open was, ook natuurlijk verhuurd werd voor evenementen onder andere, maar ook voor andere bijeenkomsten. Het nadeel was dat je het hele museum open moet houden voor de beveiliging. Dat zorgt dat die kosten om zo'n avond te organiseren ook heel erg hoog zijn, los van alle andere beperkingen waarvan ik zei: denk aan de bevoorrading enzovoort, enzovoort. Dus al met al zou het echt niet het advies zijn van het college, alles overwegende. Nogmaals, het was geen gemakkelijk besluit, maar alles overwegende is dit het voorstel van het college. De VOORZITTER. De heer Vonk. De heer VONK (cu-sgp). Ja voorzitter, om dat nog even scherp te krijgen, want ik deel eigenlijk heel erg die strijd van de heer Smet om te kijken of we het echt niet kunnen behouden. Dat vinden wij namelijk ook iets waar we voor moeten gaan.

Maar tegelijkertijd vraag ik me af of het slopen van dit paviljoen nu een soort standalone is, iets wat je uit het plan kan trekken waarmee de rest van het plan nog steeds overeind staat, of zegt u: er zijn zoveel afhankelijkheden ook in het hele plan dat als je dit eruit trekt, dat je dan eigenlijk weer een nieuw plan moet maken? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ik weet niet of ik u helemaal goed heb begrepen, maar ik ga een poging doen. Je kunt het paviljoen herstellen zoals het was. Dat gaat uiteraard extra geld kosten. Geld dat we nu niet hebben gereserveerd. Dat is één. Dat is goed om je te realiseren. Twee is, dat kun je doen, maar dan is de vraag hoe bruikbaar het is. Wat voor functie krijgt het? Wij vinden vanuit het college, ook omdat het gaat om publieke middelen waar wij heel verstandig mee willen omgaan, wij willen eigenlijk alleen investeren in dingen die renderen, zien wij het opknappen van het paviljoen niet als oplossing voor de toekomst, omdat je blijft met die beperking wat betreft functies die je het zou willen geven. Dat is dus van belang om te weten, los van dat je dan toch niet de hoofdtaak krijgt waarom we dit aan het restaureren zijn, het in ere herstellen van de monumentale waarde. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter.

Nogmaals, ik heb het in mijn bijdrage ook al gezegd, wij zijn er niet zo van. De directie wil het niet, het museum wil het niet, ze weten bij god niet wat ze ermee moeten, en je moet en je zal en we duwen het door de strot. Maar ik heb nog wel een vraag over die financiën. Want stel je nu eens voor dat de motie van GroenLinks wordt aangenomen. Wat is daarvan dan de consequentie voor de businesscase, voor de exploitatie? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). De motie moet nog officieel ingediend worden, maar ik ken de inhoud… De VOORZITTER. De motie is al ingediend.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3192

De heer KASMI (d66) (wethouder). Sorry, de motie is al ingediend maar ik heb hem nog niet kunnen lezen, maar ik ken de inhoud wel. Dat betekent inderdaad iets voor de businesscase, omdat we er nu van uit zijn gegaan van financiering met het amoveren van het Henketpaviljoen. Dus niet voor herstel, wat extra geld zou kosten, los van de toekomstige functie die je dan daarin zou willen hebben, want dat zou dan ook nog weer extra geld kosten. Dan krijg je daarmee de businesscase op dit moment niet rond. Dat is het antwoord. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik vind het wel belangrijk om – anders iets later – heel precies te weten wat daarvan de consequenties zijn. Ik ga er sowieso niet voorstemmen hoor, want ik denk, dan ga je het opknappen en huppakee, hier heb je een paviljoen maar ze willen er niets mee, maar je moet en zal hem hebben en zoek het verder maar uit. Maar vervolgens belasten we mogelijkerwijs het museum nog wel met een aantal andere bezwaren terwijl we sowieso al vinden: geven we het museum niet een relatief zware opdracht? Dus ik zou wel heel precies willen weten: waar landt dat dan als dat wordt aangenomen? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja, dat is precies wat ik aangeef. U zegt het in andere woorden, maar het gaat uiteindelijk wat betekenen voor de exploitatie, de kosten voor Boijmans.

De kostendekkende huur zal dan waarschijnlijk omhoog moeten gaan als we het niet op een andere manier gaan financieren, dus linksom of rechtsom heeft het financiële consequenties, ook voor het museum. Want dat geeft aan dat het op dit moment gewoon heel slecht is te exploiteren. De exploitatiekosten zijn hoog, rendementen zijn laag, dus daar zadelen we dan het museum ook mee op. De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, ik begrijp dat de wethouder dat nu niet heel precies kan aangeven omdat hij het eerst nog even nader wil bestuderen, maar ik heb er wel behoefte aan om precies te weten wat de consequenties zijn, want dat geld hebben we al bij elkaar moeten zoeken en als we dan iets gaan doen waar niemand op zit te wachten, in ieder geval bij het museum niet en ook bij de bezoekers niet, dan wil ik wel weten wat de consequenties daarvan zijn in het totale financiële plaatje. De VOORZITTER. Dat is helder. De heer Smet. De heer SMET (gl). Dat is meteen ook een antwoord op de vraag die mevrouw Zeegers naar aanleiding van mijn opmerking heeft gesteld, omdat in de verkenning wel duidelijk wordt gemaakt dat er andere mogelijkheden zijn ten behoeve van het paviljoen. Klopt dat? De VOORZITTER. Wethouder. De heer KASMI (d66) (wethouder). Ja nogmaals, dat was in de standalonevariant, dus als je niet gaat voor het ambitieniveau. We hebben een verkenning gedaan.

Daarin hebben we heel veel mogelijkheden verkend, van basis-plus uiteraard tot aan de ambitie zoals u wellicht weet. En als je niet voor het ambitieniveau zou gaan, dan uiteraard, als je alleen gaat voor basis-plus, heeft het geen zin om het Henketpaviljoen weg te doen. Je hebt dan ook geen juridische grondslag om het weg te halen, als je basis-plus laat staan zoals je het laat staan. In dat geval zien wij ook niet waarom je het dan zou moeten verwijderen. Maar als je, wat wij zeggen, wel voor het ambitieniveau gaat, als je voor het museum de ingrepen die wij

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3193

voorstellen wilt doen, in dat geval is het heel erg aan te raden, en ik beklem dat, om dat niet te laten staan. De VOORZITTER. De verkenner wil daar nog even vanuit zijn rol iets aan toevoegen. De heer VAN GILS (d66) (wethouder). Ja, u vroeg daarnaar, de rolverdeling. In de verkenning, daar is ook in de commissie bij stilgestaan, was het beeld: als we naar basisplus zouden gaan, dan doe je ook niets aan het park, want dan komt die Belvédère daar niet, dan zou het, naar het oordeel van de gemeente, niet onoverkomelijk zijn om dat te laten staan. Het museum is van meet af aan duidelijk geweest dat het niet exploitabel is. Ik herhaal toch nog maar even de punten. Ten eerste moet er veel geld in gestoken worden, met name op de begane grond. Als horeca doet hij het niet omdat je de verbinding van beneden naar boven moet maken. Hij is niet zelfstandig exploiteerbaar omdat hij helemaal in de hoek van het museum zit. Dat bekent voor verhuring voor een avond of een eigen restaurant is het niet te gebruiken en het is voor tentoonstellingen zeer betrekkelijk bruikbaar. Dat betekent dus veel geld waar niets aan opbrengsten tegenover staat maar in de exploitatie alleen maar meer geld, namelijk onlogische routing, meer beveiliging die ervoor nodig is en uiteindelijk kost het opknappen geld.

Dat betekent dus dat het zowel in de investeringen een min levert en uiteindelijk hogere kosten in exploitatie meeneemt zonder dat er opbrengsten zijn. En het museum zegt: we weten echt niet wat we ermee zouden moeten doen. Dus we hebben ook zitten kijken of er een educatief centrum in kan komen, kunnen er andere dingen in? Daar is het niet voor ontworpen en dat geeft gewoon grote beperkingen. Dat maakt dat gekozen is om te zeggen: doe dat niet. Dat heeft de architect een- en andermaal gezegd: met respect en waardering voor de kwaliteit van de architect en voor het ontwerp, maar in de setting die er nu gekozen gaat worden, staat het echt in de weg. Naar het oordeel van het museum, naar het oordeel van de architect, en je verbindt door het ook weg te halen in één keer ook het zicht op het park dat aangepast gaat worden met Van der Steur. Dat is dus de afweging die is gemaakt. Dat betekent dat het laten staan veel geld kost, je moet het dan ergens in 2028, 2029 gaan openen, waarin waarschijnlijk de klimaateisen en -voorzieningen nog wat hoger zullen zijn en het levert per saldo weinig toegevoegde waarde en het levert een slechtere exploitatie, dus meer kosten, lagere opbrengst. Dus dat is reden geweest om te zeggen… De VOORZITTER. U bent helder wethouder. Wilt u de rest van de vragen doornemen wethouder? De heer KASMI (d66) (wethouder). Dank u wel voorzitter.