20211216- Notulen van de raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen van de raadsvergadering van 16 december 2021 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 18 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 43 leden, namelijk: mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer F. Achbar, mevrouw N. Arsieni, de heer J.W. van Assendelft, de heer N. Balwantsingh, de heer E. Büyükçifci, de heer B. van Drunen, mevrouw E.H. Duijm-Wickerhoff, de heer M.G.J. van Elck, de heer G.J. Engberts, mevrouw J.A. Faber, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw T.C. Hoogwerf, mevrouw A. Kockelkoren, de heer G.F.E. Koster, de heer S.F. Lammering, de heer P.J.P. Lansink-Bastemeijer, de heer S. Leewis, de heer M.J.P. Meeuwissen, mevrouw N.D.Z.R. Mohamed-Hoesein, de heer B. van Noppen, de heer J.P. Postma, de heer J.W. van Putten, mevrouw L.L.P.R. Roest, de heer R.C.J. de Roon, de heer T. Roskam, de heer B. van Schaik, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer R.A.C.J. Simons, de heer J. Smet, de heer D.P.A. Tak, de heer R.T.J. van der Velden, de heer J.W. Verheij, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer T.B. Versnel, de heer T.J. Vonk, mevrouw E.S. Walgenbach, mevrouw I. van Wifferen, de heer E. Yigit (vanaf 21.24 uur), mevrouw D. Yildirim, mevrouw B.C. Zandberg, mevrouw C.M. Zeegers en de heer A. van Zevenbergen Afwezig zijn 2 leden, namelijk: de heer S.R.T. van Baarle en de heer T. Cicek Namens het college zijn tegenwoordig de heer A.H.P.

van Gils, de heer S. Kasmi en de heer S.A. Kurvers Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders 1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Goedemorgen. Ik open deze vergadering en heet u allen van harte welkom. Ik memoreer dat in verband met de coronamaatregelen niet de voltallige raad bij elkaar is, maar alleen de woordvoerders. Dat zal in de loop van vandaag daarom ook wat logistieke uitdagingen opleveren om per agendapunt indien nodig van woordvoerder te wisselen. Ik vraag u daarbij alstublieft ook rekening te houden met de geldende coronamaatregelen. Ik heb bericht van verhindering gekregen van de heer Van Baarle. Mevrouw Verkoelen zal op enig moment in de middag afwezig zijn. Ik zal proberen met de spreekwensen van mevrouw Verkoelen rekening te houden als dat lukt. Lukt dat niet, dan is dat spijtig. Aan het begin van deze vergadering wil ik graag nog memoreren dat de heer Vonk van de ChristenUnie-SGP de afgelopen week gekozen is tot Rotterdams Politicus van het Jaar. Ik zou heel graag namens de raad de heer Vonk dan ook een bos bloemen willen overhandigen. Wellicht wilt u naar voren komen. Het is een bos bloemen in Rotterdamse kleuren, vervat in een zekere mate van nattigheid onderin, dus wellicht wilt u er rekening mee houden dat hij niet omvalt. De heer VONK (cu-sgp). Hartelijk dank.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3159

De VOORZITTER. We wensen u er veel plezier mee en hartelijk gefeliciteerd met de geweldig mooie titel. De heer VONK (cu-sgp). Merci. De VOORZITTER. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ik heb nog even een vraagje. Ik moet nog tekenen voor de vergadering, maar er zat niemand. De VOORZITTER. Het verzoek is of u zich wilt vervoegen bij de heer De Bondt daarboven. Dan kunt u daar ook tekenen. Het is goed dat u dat zegt, anderen kunnen dat ook doen. Het registerboek komt eraan. Want strikt formeel mag u nog niet aan de beraadslagingen deelnemen, dus het is wel goed. Maar het tekenboek komt eraan, dan kunt u tekenen. Omdat we dit jaar de festiviteiten rond kerst en oud en nieuw ook allemaal gecanceld hebben, heeft het college gemeend u een kleine kerstattentie aan te bieden. Dat is al gebeurd of dat zal in de loop van vandaag gebeuren bij het tekenen van de presentielijst. De leden Kockelkoren en Postma willen graag een initiatiefvoorstel indienen en ik geef daartoe als eerste het woord aan mevrouw Kockelkoren. Mevrouw KOCKELKOREN (gl). Voorzitter dank u wel. Voorzitter, een groene stadswijk in plaats van een grijs vliegveld, dat is wat GroenLinks hier vandaag samen met andere partijen voorstelt.

Het transformeren van Rotterdam The Hague Airport, van een grijs vliegveld met weinig maatschappelijke en economische waarde voor Rotterdam en de regio naar een duurzaam en toekomstbestendig gebied met 10.000 woningen, een groot park en innovatieve bedrijven. Voorzitter, politiek gaat over keuzes maken. Keuzes over de verdeling van schaarste. Dat kan gaan over de verdeling van financiële middelen, de verdeling van gemeentelijke aandacht en inzet, maar het gaat ook over de verdeling van ruimte. Er is een steeds grotere druk op die ruimte in Rotterdam. We zitten midden in een wooncrisis. Om iedereen een dak boven het hoofd te bieden, moeten er in Rotterdam 50.000 woningen worden bijgebouwd tot 2040. Daarnaast is er ruimte nodig in de stad voor onder andere meer groen, het opwekken van duurzame energie en nieuwe, schone bedrijvigheid. Dat is een enorme uitdaging. Nieuwe woningen kunnen in de visie van GroenLinks het best in de bestaande stad gebouwd worden door stenige gebieden te transformeren, waarbij we gebruikmaken van de infrastructuur en voorzieningen die er al zijn. In die zoektocht naar ruimte voor nieuwe woningen in de stad is het denken over een nieuwe toekomst voor het luchthaventerrein ontstaan.

Een transformatie van vliegveld Rotterdam The Hague Airport biedt een enorme kans om deze ruimte van 220 hectare aan de noordrand van de stad te benutten voor nieuwe woningen, groen en innovatieve bedrijven, waar de stad zo dringend behoefte aan heeft. De grond onder het vliegveld is al van ons. Wij laten in dit voorstel zien hoe een nieuwe toekomst voor Zestienhoven eruit kan zien. Een ambitieuze gebiedsontwikkeling die past bij Rotterdam, visionair en met lef. Stel je een nieuw stadspark voor van 60 hectare met daaromheen 10.000 nieuwe woningen. Zestien groene hoven rondom een centraal park, met winkels, zorgvoorzieningen en innovatieve bedrijven, midden in de driehoek tussen Delft, de haven van Rotterdam en de Erasmus Universiteit Rotterdam. Dat is een nieuwe wijk die net zo groot is als de hele Kop van Zuid en Katendrecht samen, gecombineerd met een park dat twee keer zo groot is als het park bij de Euromast. Goed bereikbaar met openbaar vervoer en de fiets. Hiermee realiseren we in één klap 20% van alle nieuwe woningen die Rotterdam tot 2040 nodig heeft. De VOORZITTER. De heer Postma.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3160

De heer POSTMA (gl). Voorzitter, met het transformeren van Rotterdam The Hague Airport in een nieuwe stadswijk slaan we twee vliegen in één klap. Niet alleen geven we Rotterdam 10.000 nieuwe woningen en een prachtig park. We verlossen ook nog eens tienduizenden Rotterdammers, Schiedammers en bewoners van Lansingerland van geluidsoverlast en luchtvervuiling door laag overkomende vliegtuigen. Dan heb ik het nog niet eens over de klimaatcrisis, waar de luchtvaart een grote rol in speelt. Voorzitter, om die crisis het hoofd te bieden, moeten we minder gaan vliegen en korte vluchten vervangen door de trein. En weet u wat het mooie is? Ons regionale bedrijfsleven hoeft niet eens te lijden onder sluiting van Rotterdam The Hague Airport. Schiphol ligt op slechts vijfentwintig minuten afstand met de trein. Trouwens, minder dan 20% van de passagiers op het vliegveld van Rotterdam heeft überhaupt een zakenbestemming. De oude belofte van een klein zakenvliegveld is nooit waargemaakt. Rotterdam The Hague Airport is een plofvakantievliegveld geworden met goedkope charters naar de zon. Niet voor niets zien we dat de stranden van Alicante, Malaga, Faro en Ibiza in de top vijf van meest populaire bestemmingen staan. Voorzitter, in dit initiatiefvoorstel stellen we acht concrete acties voor om te komen van grijs vliegveld naar groene stadswijk.

Zo roepen we op tot een eerlijke analyse van de maatschappelijke kosten en baten van het huidige vliegveld in vergelijking met het plan voor een nieuwe stadswijk. En of je nu supporter bent van ons plan of niet, je kunt toch niet tegen zo'n eerlijke vergelijking zijn? Verder willen we onder andere dat de gemeente Rotterdam bewoners actief gaat betrekken bij de plannen voor de nieuwe wijk, bijvoorbeeld via een burgerberaad. En we verwachten dat Rotterdam zich binnen de Schiphol Group en richting het rijk actief gaat inzetten voor krimp van het vliegveld als tussenstap naar sluiting. Voorzitter, het is met veel trots en genoegen dat GroenLinks dit initiatiefvoorstel indient, samen met de collega's van de PvdA, de SP, de Partij voor de Dieren en ChristenUnie-SGP. Samen maken we werk van het transformeren van een grijs vliegveld naar een prachtige nieuwe en groene stadswijk. De VOORZITTER. Ik wil beide indieners hartelijk dankzeggen voor het initiatiefvoorstel. Ik zal het doorgeleiden naar het college ter voorbereiding van een reactie. Dan is het aan u als raad om te bepalen wanneer u hierover wenst te spreken. Hartelijk dank. Sorry, ik weet niet wie van u als eerste opstond, dat heb ik niet in de gaten gehad. Mijnheer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd).

Nou, ik denk dat mijnheer Tak daarom ook staat, omdat er ook nog mede-indieners zijn van het initiatiefvoorstel die waarschijnlijk ook nog een toelichting willen geven, waaronder ik. De VOORZITTER. Dat was mij niet bekend. Ik had alleen twee namen. Maar dat geeft niets, bij dezen. Was u mede-indiener? De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja. De VOORZITTER. Dan graag. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja voorzitter, de Partij voor de Dieren is verheugd en ook trots dat wij vandaag dit initiatiefvoorstel om de Rotterdamse luchthaven te transformeren kunnen indienen in de Rotterdamse gemeenteraad. Het is ook, vind ik, een krachtig signaal dat wij dit doen met vijf partijen in deze raad, zowel coalitiepartijen als oppositiepartijen. Ik wil ook graag van de gelegenheid gebruikmaken om de raadsleden Jeroen Postma en Astrid Kockelkoren te bedanken voor hun inzet hiervoor, die al natuurlijk langer aan de gang was en ook mijn felicitaties. Het is een hartstikke mooi voorstel geworden. Want het vliegveld zorgt voor veel overlast, vervuiling, CO2-uitstoot, maar vooral neemt het ook veel kostbare ruimte in beslag. Ruimte die wij veel beter kunnen benutten. Het is immers een ruimte van 220 hectare. Luchthaven Rotterdam brengt ook de leefomgeving

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3161

van Rotterdam schade toe. Het is gewoon tijd om dit te stoppen, tijd om de luchthaven te sluiten. Bovendien hebben we momenteel een klimaatcrisis. Om de opwarming van de aarde te beperken is een sterke krimp van vliegverkeer vereist. Laten we daarmee nu eens beginnen in Rotterdam. Het is gewoon nodig. Het is beter voor de leefomgeving, het is beter voor de gezondheid, en het is beter voor de veiligheid van mensen en dieren. Ja, en als Rotterdam Airport dicht is, dan zullen we weer vaker blauwe luchten zien, zoals we zo mooi konden zien toen het vliegverkeer stillag tijdens de coronatijd. De lucht die we gaan inademen wordt weer frisser en gezonder. Want ja, het vliegverkeer is nog steeds een van de grote veroorzakers van klimaatverandering, maar zorgt ook voor luchtvervuiling, geluidsoverlast, waardoor de gezondheid van omwonenden ernstig wordt aangetast. Bovendien veroorzaken veel vluchten boven dichtbevolkte gebieden veiligheidsrisico's voor de omwonenden. Dus als je voor dit plan kiest, dan verminder je de uitstoot van broeikasgassen, fijnstof, stikstof en geluidsoverlast. En dan voor de mensen die per se willen vliegen, niet getreurd, je stapt hier gewoon bij het Centraal Station op de trein en binnen een halfuur ben je op Schiphol Airport. Bovendien zorgt dit voorstel ook nog eens voor zo'n 10.000 nieuwe woningen in een groene wijk. Want wat te denken van de vergroening.

Een nieuw stadspark van maar liefst 2 kilometer lang en 300 meter breed, dus zo'n 60 hectare groot. Wie wil dat nu niet? Persoonlijk, ik woon ongeveer vijf kilometer van het vliegveld vandaan, ik zie er reikhalzend naar uit dat ik niet zeven dagen in de week, 52 weken in het jaar, 365 dagen in het jaar, zowel 's nachts gewekt word als 's ochtends vroeg door de enorme herrie die deze vliegtuigen van Rotterdam Airport veroorzaken. Wat zal ik blij zijn als dat eindelijk eens stopt en wat zullen de mensen in vijf omliggende wijken dan eindelijk eens een keer een goede nachtrust hebben. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Partij van de Arbeid, de heer Tak. De heer TAK (pvda). Dank u voorzitter. Allereerst complimenten aan mijn collega's van GroenLinks, mevrouw Kockelkoren en de heer Postma, met dit uitstekende stuk werk. We waren in ieder geval vereerd dat we gevraagd werden om ook mee te kunnen doen met dit voorstel, want ook de PvdA vindt dat het hoog tijd is dat we ons als Rotterdam uitspreken. Niet omdat we dat van vandaag op morgen hebben geregeld. Het gaat om keuzes maken in de politiek, zei mevrouw Kockelkoren. Maar regeren is ook vooruitzien. De sluiting van de luchthaven is niet iets wat we overnight geregeld hebben, maar de ambitie nu met elkaar uitspreken is wel essentieel om beweging te creëren.

Het is namelijk heel simpel, op korte afstanden hoeven we helemaal niet te vliegen. Maar dan moet er wel druk op de ketel komen zodat die spoorverbindingen ook echt gerealiseerd gaan worden. Ik denk dat dit signaal ook een signaal is aan het kabinet, dat misschien nog niet zover durft te gaan als deze luchthaven dichtgooien. Het is ook een signaal aan de rest van Nederland, dat Schiphol misschien uiteindelijk wel de enige luchthaven zou moeten zijn in Nederland, voor lange afstanden. Het is ook een signaal aan Rotterdammers dat deze partijen de schone lucht buitengewoon serieus nemen. Het is ook een signaal aan onze stad dat wij geloven in een andere vorm van werkgelegenheid. De banen, de directe en indirecte werkgelegenheid van Rotterdam The Hague Airport, daarover is altijd veel discussie geweest en die is eigenlijk relatief beperkt. Wat ik nu zo mooi vind aan dit plan, is dat er ook is nagedacht hoe wij nieuwe banen kunnen creëren voor Rotterdammers in dit gebied, hoe we met de realisatie van die 10.000 woningen ook mensen werk kunnen geven. Dus complimenten aan de indieners. De VOORZITTER. Mijnheer Vonk, u bent medeondertekenaar. Wilt u er iets aan toevoegen? De heer VONK (cu-sgp). Toch even heel kort. Ik had het eerlijk gezegd niet zo voorbereid, maar ik vind het wel heel gaaf dat er nu een aantal mensen opstaat en aangeeft hoe

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3162

belangrijk dit is. Er ontstaat eigenlijk een soort beweging van mensen die zeggen: we willen een positieve stap vooruitzetten. Nu was er gisteren geloof ik een politicus die zei: het land veranderen we niet in één dag. Dit zal ook niet in één dag klaar zijn, maar het is wel een beweging die we in gang zetten. Ik hecht er ook even aan om dat zelf toe te lichten omdat het voor ons ook een koerswijziging is. Wij hebben in ons nieuwe verkiezingsprogramma gezegd dat dit onze koers is en dit plan past er perfect in. Dus dank aan de collega's van GroenLinks om dat al zover uit te werken. Wij haken daar graag op aan. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Van Zevenbergen. De heer VAN ZEVENBERGEN (sp). Ja dank u voorzitter. Dit voorstel doet mij denken aan de kerst van een jaar of tien geleden. Een goede vriend van mij woont in Mexico City. Hij was nog nooit in Nederland geweest en hij zou bij ons kerst komen vieren. Dus hij komt aan op Schiphol Amsterdam. Maar hij denkt: Aart woont in Rotterdam. Dus voordat ik naar Rotterdam ga, overnacht ik hier in een hotel, want anders moet ik de reis naar Rotterdam nog helemaal maken. Dus de volgende dag stapt hij op de trein en hij had zijn jas nog niet open of de conducteur zegt: Rotterdam Centraal. Daar hadden we het zo over en hij zei: jeetje, dat is gewoon naast de deur. Ik zei: dat is ook naast de deur.

Dit voorstel bevestigt voor mij wat ik al vaker zeg: het is eigenlijk een overbodig vliegveld. Ontzettend veel complimenten, ik heb het ook tegen jullie persoonlijk gezegd, ik vind het echt een geweldig voorstel. Het dient zoveel doelen. Het groendoel, het woondoel en een overbodig vliegveld weg, dus 100% steun. Echt, een geweldig voorstel. Dat moeten we echt allemaal aannemen ook. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Volgens de voorpagina van het initiatiefvoorstel waren dit de ondertekenaars van het voorstel, maar u stond niet allen op mijn sprekerslijst, dus daar moeten we de volgende keer wat beter op letten. 2.

Vaststelling van de agenda van de raadsvergadering van 16 december 2021

De VOORZITTER. Ik zal eerst de agenda met u doornemen en aan het einde zal ik u de gelegenheid bieden eventuele opmerkingen over de agenda te maken. Er zijn vijf verzoeken ontvangen voor een regulier debat. 'Oliewinning door de NAM onder Charlois' van GroenLinks en de VVD, 'Het college van burgemeester en wethouders maakt achter de rug van de Rotterdammer excuses voor het slavernijverleden' van Leefbaar Rotterdam, 'Voor alle Rotterdamse creatieve makers' van de PvdA, 'Tachtigjarigen staan een longontsteking op te lopen bij de GGD!' van 50PLUS en 'Heijplaat met de handen in het haar' van Leefbaar Rotterdam. Wenst iemand het woord over een van deze voorstellen voor debat, voor beraadslaging van vandaag? Eenmaal andermaal, niet? Dan stel ik u voor deze punten te agenderen als 16.1 tot en met 16.5. Er zijn vijf verzoeken ontvangen voor tweeminutendebatten. Van Leefbaar Rotterdam en de VVD, 'Verkeerscirculatieplan'. Van Leefbaar Rotterdam, VVD en CDA, 'Verkenning kernenergie'. 'Islamitische begraafplaats voor eeuwigdurende grafrust moslims' van Leefbaar Rotterdam. 'Beleidskader Rotterdam Internationaal 2021-2024' van GroenLinks en PvdA en 'Werving wijkraadsleden' van de VVD. Wenst iemand het woord over een van deze punten? Niet, dan stel ik u voor deze punten te agenderen als 25.1 tot en met 25.5.

Er is naar aanleiding van de actualiteitenraad van vorige week een verzoek voor indiening van een motie vreemd aan de orde van de dag, 'Gratis parkeren voor zorgpersoneel!' van DENK en Leefbaar Rotterdam. Ons oordeel aan deze kant van de tafel is dat deze motie niet voldoet aan de door uzelf gestelde eisen, namelijk dat een dergelijke motie beleidsarm moet zijn. Wij denken dat deze motie niet beleidsarm is maar beleidsrijk en zich niet leent voor

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3163

beraadslagingen in deze vorm. Het mag in een andere vorm, maar niet in deze vorm. Een korte toelichting door de indiener? De heer Achbar. De heer ACHBAR (denk). Ja voorzitter, dit agendapunt mag wat mij betreft komen te vervallen, want ik neem dan het onderwerp mee tijdens het agendapunt Verkeerscirculatieplan, dus daar komt die motie dan wel weer terug. De VOORZITTER. Hij vervalt dus hier als motie vreemd aan de orde van de dag en u gaat hem mogelijk indienen bij het debat over het verkeerscirculatieplan. Akkoord, dan heeft u een haakje. Ik kijk Leefbaar Rotterdam aan als mede-indiener. Gaat u er nog iets van zeggen? De heer SIMONS (lr). Wij doen er natuurlijk alles aan om het zorgpersoneel zo goed mogelijk te faciliteren, maar ik kan me aansluiten bij mijn collega Achbar van DENK. De VOORZITTER. Dan is dat een andere paraplu om dit met elkaar te bespreken. Akkoord. Bij agendapunt 9.2, Bestemmingsplan Urkersingel, heeft de fractie van Leefbaar Rotterdam aangegeven alsnog een motie te willen indienen, waarmee dit punt dat bij u als hamerstuk was voorgesteld, nu niet een hamerstuk zal worden maar een B-onderwerp met een korte toelichting. Akkoord? Ik zal het straks zorgvuldig doen bij het doorlopen van de hamerstukken. Dan zal 9.2 niet worden gehamerd, maar wordt dit u aangeboden als B-punt.

Tussen de verschillende onderwerpen zal ik even kort een moment inlassen om u van woordvoerders te doen wisselen als dat nodig mocht zijn. Dus dan hoop ik dat het allemaal goed gaat. Zijn er nog andere opmerkingen over de agenda voordat ik over de spreektijd kom te spreken? Dan de spreektijd. Wij stellen u voor om voor vandaag uit te gaan van drie uur spreektijd. De heer Simons. De heer SIMONS (lr). U bent net ongeveer tien minuten bezig geweest om alle aanvullende onderwerpen te benoemen, die de laatste dagen op de agenda zijn geplaatst. Als we dan kijken naar de spreektijd van drie uur, dan is die wel heel mager. Ik kijk dus natuurlijk ook even naar de heer Verheij, want die is altijd een groot voorstander dat iedereen voldoende zijn standpunt naar voren kan brengen, dus bij dezen mijn bescheiden verzoek om het één uur op te plussen. De VOORZITTER. U gaat hetzelfde zeggen, dus dan ga ik het in stemming brengen. Wordt het gesteund? Ik kijk naar andere fracties, de VVD? Ja. D66 niet. PvdA niet. Dan verzoek ik u toch uw vingers op te steken. We gaan stemmen naar fractiegewicht. Het voorstel is om de spreektijd uit te breiden met één uur. Er is een meerderheid van precies 23 hiervoor. We gaan naar vier uur spreektijd. Wij zetten vier uur op de klok. Zet u schrap voor een lange vergadering. Omstreeks 12.45 uur hoop ik met u te kunnen lunchen.

Omstreeks 18.30 uur hoop ik dat we met elkaar een warme maaltijd kunnen gebruiken. 3.

Vaststelling van de notulen van de raadsvergaderingen van: a. 9 en 11 november 2021 b. 18 november 2021

De VOORZITTER. Kunt u zich vinden in de teksten van de notulen? 4.

Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2021 week 48 en 49

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3164

De VOORZITTER. Kunt u zich vinden in de voorgestelde wijze van afdoening? Dat is het geval. 5. 5.1

Bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet Brief van burgemeester en wethouders over een incidentmelding overeenkomstig het Incidentenprotocol

De VOORZITTER. Ik stel u voor dit punt als geheim te bekrachtigen. De heer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). De PVV is ertegen. Dat moet gewoon geanonimiseerd bekend worden gemaakt. De VOORZITTER. Anderen? Ik zie dat andere partijen die doorgaans tegen geheimhouding zijn dit punt laten passeren. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ik wil daar wel een verklaring bij geven voorzitter, want u bedenkt dat. Maar ik heb altijd gezegd: als het om mensen gaat en over geld, kunnen we ons dat voorstellen. Dit gaat echt wel over een situatie waarvan wij vinden dat dat geheim kan. De VOORZITTER. Ik had daar ook op gespeculeerd dat dat ook zo zou zijn, want dat had u al eerder gezegd, dus met de stem van de PVV tegen, wordt deze brief als geheim bestempeld. HAMERSTUKKEN De VOORZITTER. Ik ben aangekomen bij de hamerstukken. Dat zijn er zes. 6. Het voorstel tot het verlenen van eervol ontslag aan de gemeentelijke ombudsman 7. Het voorstel tot wijziging van de Verordening commissie verkiezingsaangelegenheden 8. Het voorstel tot vaststelling van de Verordening fractieondersteuning 2022 9.1 Het voorstel met betrekking tot de herziening van de grondexploitatie 'Urkersingel' De VOORZITTER. Dit wordt een B-punt, zoals we net hebben aangegeven, omdat Leefbaar Rotterdam alsnog een motie wil indienen bij dit punt. Zeg ik het verkeerd? Het moet 9.2 zijn, excuses. 9.1 wordt wel als hamerstuk aangeboden.

9.2 Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Urkersingel' De VOORZITTER. 9.2 wordt niet als hamerstuk aangeboden. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Voorzitter. De VOORZITTER. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja, ik dacht, dat gaat dan dadelijk allemaal komen, maar bij 9.1 is 50PLUS geacht tegen te stemmen. De VOORZITTER. Even checken bij Leefbaar Rotterdam. U wilde toch bij 9.2 een motie indienen, en niet bij 9.1? Dus ik ben niet abuis? Akkoord. Heel even. 9.1, daar wordt

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3165

mevrouw Verkoelen van 50PLUS geacht te hebben tegengestemd. Dat geldt voor de SP en dat geldt voor de Partij voor de Dieren, en ook voor de PVV en NIDA. Dan staat aangetekend dat met de stemmen van deze partijen tegen dat punt gehamerd is. 9.2 wordt een B-punt. 10.

Het voorstel tot het wijzigen van het bestemmingsplan 'Rotterdam Central District' (herstelbesluit hangende beroep)

De VOORZITTER. De heer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja voorzitter, de PVV is dus tegen 9.1 en ook tegen punt 8, dat er nog meer geld naar de fracties gaat. Zou u dat ook kunnen aantekenen? Dank u wel. De VOORZITTER. Oké, de PVV is tegen punt 8. 11.

Het voorstel over strategisch beleidsplan 'Sta Open - Koers 2022-2026', Jaarplan 2022 en Begroting 2022-2026, Tweede voortgangsrapportage 2021 van de stichting Bestuur Openbaar Onderwijs Rotterdam (BOOR)

12.

Het voorstel tot wijziging van de Verordening bedrijveninvesteringszone eigenaren Hoogkwartier 2022

13.

Het voorstel tot vaststelling van de 10-maandsrapportage en wijziging van de begroting 2021

De VOORZITTER. Ik kijk nog één keer voordat ik de hamer laat vallen. Met de gemaakte opmerkingen bij een aantal agendapunten is het aanbod aan gehamerde punten gehamerd minus 9.2. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). U slaat iets te snel. Ik was even niet bij de les. Als 50PLUS Rotterdam zijn we ook tegen agendapunt 10 en ook tegen agendapunt 13. De VOORZITTER. Bij 10 en 13 heeft 50PLUS geacht te hebben tegengestemd. We zijn coulant mevrouw Verkoelen. ONDERWERPEN MET EEN REGULIER DEBAT 14.

Het voorstel met betrekking tot de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen

De VOORZITTER. Dan ben ik nu aanbeland bij de te behandelen agendapunten, onderwerpen met een regulier debat en ik zoek de wethouders. Als eerste wethouder Kasmi. Ik heb het verzoek gedaan aan de raadsleden om zoveel mogelijk in de buurt van de raadzaal te blijven. Mag ik dat verzoek ook doen aan de wethouders om de agenda in de gaten te houden en hier bijtijds te komen? (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Ik heropen de vergadering. Aan de orde is het voorstel met betrekking tot renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen. Ik geef het woord als eerste aan de heer Koster.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3166

De heer KOSTER (lr). Voorzitter, twee maanden geleden stonden we hier voor een interpellatiedebat inzake Boijmans. Ik nam het de betrokken wethouders kwalijk dat zij met een onhaalbaar en daardoor ondeugdelijk structuurontwerp de verkenning zijn gestart voor de haalbaarheid van de ambitieuze renovatie van Boijmans. Op dit ontwerp was een paviljoen getekend op grond die niet voor de gemeente of het museum beschikbaar was. Boijmans was dus fondsen aan het werven met een misleidende reclamefolder. Gezien de moeilijke voorgeschiedenis en het doel van de verkenning vond ik dat kwalijk. In het rapport van de verkenning lees ik op pagina 19: 'Tijdens de verkenning is gebleken dat het structuurontwerp op onderdelen niet of op een andere wijze haalbaar is. Deze onzekerheid bemoeilijkte de werving. Begunstigers willen immers weten waar ze concreet aan bijdragen. Zolang er nog een ontwerpfase is, belemmert dit het concreter maken van de opgave richting de begunstigers.' Ik wil het college danken voor de eerlijkheid, waarvan akte voorzitter. Dat was mijn punt destijds bij het interpellatiedebat. Voorzitter, Leefbaar Rotterdam heeft een duidelijke lijn in dit dossier. Geen gemeentelijk geld naar het ambitiescenario conform de breed gesteunde motie van onze raad.

Verder hebben wij ons ook duidelijk uitgesproken naar aanleiding van de eerder gedeelde informatie in de geheime raadsvergadering. Ik zal niet de hele verklaring van mijn fractievoorzitter voorlezen, alleen de laatste zinnen: 'Wij als volksvertegenwoordigers zijn monddood gemaakt en kunnen slechts met onze voeten stemmen en zullen vanaf nu tegen alle ontwikkelingen van Boijmans Van Beuningen stemmen als signaal naar dit college.' Voorzitter, is er een reden om van deze duidelijke lijn af te wijken? Een mogelijke reden zou zijn dat het museum pas in 2029 of misschien wel 2030, er zal altijd wel wat vertraging zijn, opengaat met alleen de noodzakelijke verbouwing. Dat is doodzonde. Ik ben dat met iedereen eens. Als kunstliefhebber zou ik dus neigen om af te wijken van die lijn. Echter, wij staan op het punt om verkeerd gedrag te belonen. Eerst haakt Stichting Droom en Daad af, na een aanbod van € 80 miljoen. We hebben het in NRC gelezen. U weet nog wel, dat extra museum op Zuid. Ook de BankGiro Loterij bleek niet bereid om bij te dragen. Met de Welgelegen Groep kwam ook geen oplossing. En nu, complimenten waar die uitgedeeld moeten worden, complimenten aan de creativiteit van wethouder Kasmi, worden allerlei gemeentelijke potjes aangesproken om het toch maar zelf te financieren. Wij lezen dat het museum € 20 miljoen gaat bijdragen.

Wat is deze toezegging waard? Voorzitter, in de brief van Boijmans van 4 oktober nam Boijmans – en dan citeer ik bijna letterlijk – de uitdaging aan om de fondsenwervingsdoelstelling van € 55 miljoen te realiseren. Goed, die € 55 miljoen is nu € 20 miljoen, en die toezegging is boterzacht. Ik lees in de stukken: bij onverhoopte tekorten gaan museum en gemeente hierover met elkaar in gesprek om te bezien in hoeverre het resterende exploitatietekort anders te dekken is. Een lang verhaal kort, als het Boijmans niet lukt om die € 20 miljoen te financieren, en als die niet uit het exploitatietekort te halen is, kunnen wij alsnog dit voor onze rekening nemen. Voorzitter, ik ben bang dat we over tien jaar weer over deze problematiek praten. Daarom denk ik dat wij als Rotterdam meer grip moeten krijgen op de governance van Boijmans. Dit is het moment. Nu vanuit gemeentelijk geld in het ambitiescenario investeren neemt het momentum weg en verslechtert de onderhandelingspositie van de gemeente jegens Boijmans. Voorzitter, bij deze stand van zaken spijt het mij dat ik mijn fractiegenoten moet adviseren tegen te stemmen. De VOORZITTER. De heer Smet. De heer SMET (gl). Ja, dank u wel voorzitter. Ik was inderdaad nog even aan het kauwen op de woorden van de heer Koster, die het erover had dat we over tien jaar nog over Boijmans zullen spreken.

Ik mag het hopen, want volgens mij raken we nooit uitgepraat over ons Boijmans Van Beuningen, ons gebouw en onze collectie. Dat was eigenlijk misschien wel een vraag geweest aan de heer Koster, maar het ging allemaal zo snel. Van wie is het gebouw? Het is van ons. Het is van de gemeente Rotterdam, dus eigenlijk van alle

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3167

Rotterdammers samen. Dus terecht dat we het er hier vaak over hebben en zeker ook nog over tien jaar, graag zelfs. Voorzitter, voor u staat een woordvoerder van een fractie die eind 2018 vol overtuiging heeft ingestemd met de renovatie volgens ambitie. Nu sla ik even iets over. Dat is gewoon gerechtvaardigd. Nogmaals, het is ons gebouw, met onze collectie, ter waarde van nota bene € 8 miljard. We hebben daar zorg voor te dragen. Dat vraagt om een gebouw met ambitie, maar dat verdient ook een investering. Wij hebben ons als fractie daar vanaf het begin af aan achter geschaard en voor ingezet. We hebben ook met enigszins lede ogen moeten toezien hoe er in deze gemeenteraad een aantal keuzes zijn gemaakt door de gemeenteraad die daar op zijn minst iets anders over dacht en dus ook anders stemde. Maar soit. Een pas op de plaats is gemaakt, de verkenning is gedaan, en daar dank ik ook het college voor, om daar een reactie op te geven met het raadsvoorstel dat hier ligt. Het is duidelijk welke mogelijkheden er zijn, maar ook welke vraagstukken er liggen. Voorzitter, de GroenLinksfractie zet nog steeds in op die renovatie met ambitie. Voor de stad, voor Rotterdam en voor de Rotterdammers. De verkenning en ook de daaruit voortvloeiende raadsvoorstellen bieden voldoende aanknopingspunten. Wel hebben wij drie aarzelingen. Die heb ik ook besproken in de commissie MPOF vorige week.

Het waren er iets meer, maar er zijn er nu nog drie overgebleven. Als eerste, het Van Beuningen-de Vriesepaviljoen, als tweede de Belvédère en als derde de financiële situatie. Laat ik starten met het Van Beuningen-de Vriesepaviljoen. Onze fractie is niet overtuigd dat het amoveren, oftewel het slopen van dit paviljoen nodig is om de renovatie met ambitie te kunnen uitvoeren. Sterker nog, wij zien het paviljoen als een meerwaarde voor de stad. Zo is het ook bedoeld, zo is het ook gebouwd en daarvoor dienen wij samen met SP en 50PLUS een motie in om het Museum Boijmans Van Beuningen met ambitie en behoud van het paviljoen van Henket – moet ik er dan even bij zeggen – te renoveren en hierover een terugkoppeling te geven aan de raad. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik heb een vraag aan de heer Smet. Wat is dan voor u het verschil tussen het pand van Henket en de aanbouw van Robbrecht en Daem? Wat is voor u de overweging geweest om Henket te willen laten staan maar Robbrecht en Daem weg? De VOORZITTER. De heer Smet. De heer SMET (gl). Dank u wel voorzitter, en ook een terechte vraag. Het is ook echt wel een worsteling geweest voor mijn fractie en in ieder geval voor mij, omdat we ook in het begin hebben aangegeven dat het amoveren van het deel Robbrecht en Daem, ook een pijnlijke keuze is.

Echter, daar zijn in de visie en ook in de uitwerking van het structuurontwerp toch andere plannen mee, waar wij ons meer in kunnen vinden. Bij het paviljoen ontbreekt dat in onze optiek totaal. We hebben inderdaad ook wel de vraag geuit of we in ieder geval wel duurzaam omgaan en gaan we proberen om inderdaad de materialen te hergebruiken, urban mining toe te passen et cetera, et cetera. Dat is meer op de portefeuille van mijn collega Kockelkoren, moet ik eerlijk zeggen. Dat is in ieder geval wel toegezegd in de commissie. Mijn vraag aan het college is of dat nog steeds klopt en of u daar nog iets van ons voor nodig heeft om dat te doen. Ik hoop dat dat een antwoord is op de vraag en de worsteling voel ik met u mee. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Dat is inderdaad een antwoord op mijn vraag. We kennen u als kunstkenner, maar u bent zich er dan toch ook van bewust dat de

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3168

tentoonstellingsoppervlakte van Museum Boijmans bijvoorbeeld met de sloop van Robbrecht en Daem minder gaat worden? Hoe kijkt u daar tegenaan? De VOORZITTER. De heer Smet. De heer SMET (gl). Dat klopt en dat is ook erkend. Als het paviljoen van Henket, het Van Beuningen-de Vriesepaviljoen weggaat, dan wordt het nog minder, dus dat klopt inderdaad. Het is een keuze maken uit een worsteling. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. Ik heb een motie van GroenLinks, medeondertekend door de SP en 50PLUS. De motie 'Boijmans zuinig op paviljoen'. De heer Smet. De heer SMET (gl). Dank u wel. Het tweede punt is de Belvédère. Ook in de commissie hebben we een zestal vraagtekens neergezet bij deze Belvédère. We maken ons echt wel zorgen of dat wat voorgesteld wordt ook mogelijk is binnen de bestemde ruimte maar ook binnen het bestaande financiële kader. Daar hebben we echt onze vraagtekens bij gezet. Ik wil eigenlijk hierbij het college nogmaals vragen om het nog eens goed uiteen te zetten. Kan dit echt voor het geld dat bestemd is en waar we straks in het raadsvoorstel voor gaan kiezen? Zijn er echt niet nog meer bezwaren die ik heb opgeroepen vorige week die toch bij nader inzien misschien nog even wat heroverweging vragen? Dus het is een vraag aan het college om daar nog iets meer tekst en uitleg over te geven. Als laatste voorzitter, de financiën.

Ik noem het altijd een beetje gekscherend: er zitten nog wat losse eindjes aan in het raadsvoorstel. Daar heeft mijn fractie een beetje moeite mee en dat hebben we eigenlijk al een paar jaar. Want gek genoeg lijkt het alsof we het in de afgelopen decennia in de gemeentelijke begroting niet zo goed geregeld hebben voor dit cultureel vastgoed van de stad. Het lijkt alsof we steeds weer opnieuw ergens geld vandaan moeten halen terwijl we gewoon verantwoordelijk zijn voor het gebouw en voor de omgeving en dat we daarin dus zouden moeten investeren. Nu proberen we eigenlijk een voorstel los te peuteren van het college om dat wat beter te regelen voor onze opvolgers. Wij willen namelijk niet volgende gemeenteraden of colleges met een probleem opzadelen, nee, we willen een oplossing bieden. Wij dachten dat gevonden te hebben in het Integraal Huisvestingsplan Cultuur dat is opgesteld. Dat moet nog steeds besproken worden door de gemeenteraad, maar het is opgesteld. Dat is een instrument. En we hebben als fractie nog een ander instrument gevonden en dat is de Rotterdamse Investeringsmotor.

Mijn vraag aan het college is even of het kan uitleggen of die Rotterdamse Investeringsmotor van toepassing kan zijn om in de toekomst het beheer, onderhoud en eventueel aanpassen van Museum Boijmans Van Beuningen daar in te passen? Dus dat is een vraag aan het college voor nu en dat is ook het einde van mijn eerste termijn voorzitter. De VOORZITTER. De heer Smet heeft de volgende motie ingediend. Motie 1. Boijmans zuinig op paviljoen "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december 2021 ter bespreking van Het voorstel met betrekking tot de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - het raadsvoorstel vraagt akkoord te gaan met de renovatie van Museum Boijmans Van Beuningen met ambitie om daarmee de weg open te houden naar het realiseren van verdere ambitie voor een toekomstbestendig museum; - in de toelichting staat het voorstel om het bouwdeel van de architect Henket te amoveren;

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3169

overwegende dat: - het museumcomplex zelf, samen met gebouwen in de directe omgeving van het Museumpark (zoals de Kunsthal, het Depot en het Nieuwe Instituut) een prachtige staalkaart vormt van de (Nederlandse) museumarchitectuur van de twintigste eeuw; - uitgangspunt van de renovatie is om de Van der Steur- en Bodonvleugel met zorg te restaureren; - het Van Beuningen-de Vriesepaviljoen van Prof. HJ Henket een recenter toevoeging is, speciaal gebouwd voor het tonen van een belangrijk deel van de collectie van het museum zelf, gerealiseerd in de jaren 1989-1991 aan de tuinzijde van het museum, in de as van de museumtuin; - dit paviljoen (internationaal) architectonisch hoog staat aangeschreven en sinds oplevering zijn diensten heeft bewezen als tentoonstellingsruimte en restaurant; - de verkenning aangeeft dat er geen directe noodzaak is voor sloop: het paviljoen kan op een doelmatige manier gerenoveerd worden, waarna het gebruikt kan worden als tentoonstellingsruimte of voor andere (ook niet-museale) functies; - ook de Stichting Cuypersgenootschap, de Rijksdienst voor Cultureel Erfgoed, de Welstandscommissie en de familie Van Beuningen verzoeken om het paviljoen van Henket als belangrijk voorbeeld van moderne museumarchitectuur voor Rotterdam te behouden; - sloop van dit goede gebouw een onnodige aantasting van het gebouwde erfgoed.

van de stad vormt, kapitaalvernietiging is en indruist tegen de doelen van duurzaamheid van de gemeente; - de nu voorgenomen verbouwing de kans biedt om het museumcomplex te moderniseren en tegelijkertijd de oorspronkelijke architectuur te herstellen; verzoekt het college: - het museum Boijmans Van Beuningen met ambitie en behoud van het paviljoen van Henket te renoveren; - hierover een terugkoppeling te geven aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. J. Smet, A. Kockelkoren, A. van Zevenbergen, P.J.H.D. Verkoelen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Dank u zeer. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Goed dat we hier nu staan te spreken over het Museum Boijmans Van Beuningen. We hebben het er deze periode natuurlijk vaak over gehad en het heeft een wat moeilijke start gekend, maar wij zijn als D66 ontzettend blij en tevreden met die verkenning die zo degelijk is uitgevoerd. Want we liepen inderdaad aan tegen tegenvallers, zaken die niet helemaal goed waren teruggekoppeld, et cetera, zaken die onduidelijk waren, maar nu ligt er iets waarvan gewoon klip-en-klaar heel duidelijk is hoe de vork in de steel zit.

Op basis daarvan kunnen wij natuurlijk ook als raad goede beslissingen nemen, dus wij vinden het heel goed dat het college die bal zo goed heeft opgepakt, dat goed heeft uitgezocht en met dit voorstel komt. Voor D66 is het ontzettend belangrijk dat een museum er echt is voor de kunstbeleving, voor de kunstbezoeker, ook voor het behoud van de kunst, maar ook voor het goed kunnen beleven van die kunst. En daarvan heeft het college aangegeven, en dat is ook heel duidelijk naar voren gekomen in het voorstel, dat daarvoor het daglicht in het museum zelf van cruciaal belang is. Ik ken als frequent museumbezoeker ook echt de ervaring als je door zo'n museum loopt, hoe belangrijk het is

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3170

dat het een prettige sfeer is die ook de kunst goed doet uitkomen. Dat daglicht is daarbij dus ook van groot belang. Dat zien we ook bij andere musea. En nogmaals ook de routering in zo'n gebouw. Ik denk dat dat gewoon heel goed naar voren komt in het huidige voorstel. Daarom kunnen wij als D66 ook instemmen met de plannen om Robbrecht en Daem en het Henketpaviljoen te slopen, omdat wij inderdaad denken dat dat de kunstbeleving ten goede komt, hoe erg en naar dat ook is. Want ook ik herken die worsteling en sta ook helemaal achter het idee dat we dat op een circulaire manier moeten doen en goed met het materiaal moeten omgaan. Maar zo'n museum is er wat ons betreft echt in eerste instantie voor de kunstbeleving, zoals gezegd. Wat dat betreft kunnen wij helemaal instemmen met het voorstel. We hadden inderdaad zeer veel vragen en zorgen over de Belvédère: is dat wel nodig en zijn de risico's wel voldoende beheerst? Maar daarover hebben we in de commissie voldoende antwoorden gekregen. Dan resteert voor ons nog wel inderdaad… De VOORZITTER. Voor u verdergaat, de heer Van der Velden wil over het voorgaande mogelijk een vraag stellen. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u. Ik vraag mij dan af hoe ik de handtekening van D66 moet duiden onder de motie die werd aangenomen in deze gemeenteraad: Geen extra gemeentelijk geld naar Boijmans.

Wat is uw handtekening onder die motie waard? De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Nou, geen goed geld in een slecht project, vonden wij destijds. Dat is eigenlijk destijds de lijn geweest. Het was wat dat betreft nog onvoldoende helder en onvoldoende duidelijk. Daar waren wij zeer kritisch over. Op dit moment zien we dat de zaken goed zijn uitgezocht. En als het gaat om die kunstbeleving, dat zijn wat ons betreft echt noodzakelijke investeringen in het museum, ons gebouw, onze collectie, die je eigenlijk ook wel basis-plus zou kunnen noemen. Want wil je een toekomstbestendig museum, dan moet die logistiek op orde zijn. En wil je een museum dat echt de kunst goed tentoonstelt, dan heb je dus inderdaad ook die aanpassingen nodig. Daarvan zijn wij overtuigd en dat waren we toen nog niet. En dan gaan we geen geld stoppen in iets waar we niet van overtuigd zijn. Nu zeggen we: dit is eigenlijk gewoon voor de basale functie van zo'n museum noodzakelijk, dus kunnen wij ook instemmen met de dekkingsvoorstellen zoals ze nu zijn voorgesteld. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, u zegt dat die motie nog onduidelijk was, maar die motie is helemaal niet onduidelijk. Ik heb hem hier voor me liggen. Het is eigenlijk precies hetzelfde voorstel als er nu ligt. Ambitiescenario. Dus ik snap het gewoon niet.

De handtekening van D66 is gewoon helemaal niets waard in deze gemeenteraad. Nee, helemaal niets. Er is eigenlijk niets veranderd aan het plan, sterker nog, er gaat nog meer geld naartoe. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Nou, ten eerste heb ik niet gezegd dat die motie onduidelijk was. Wij vonden destijds dat project onduidelijk. Bovendien is het nu anders, want het paviljoen dat toen nog voorgesteld werd op het terrein van anderen, is nu uit het plan gehaald. Ook was het toen onvoldoende duidelijk hoe belangrijk het was om die logistiek op een andere manier te regelen. Dat was toen niet helder, nu wel. Onze handtekening staat heel helder. En ik leg ook verantwoording af, en zo hoort het ook, op het moment dat we daar anders

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3171

over zijn gaan denken. Voortschrijdend inzicht, dat kan en dat hebben we nu gedaan. Heel transparant, heel helder, onze handtekening is dus heel veel waard. De VOORZITTER. De heer Koster. De heer KOSTER (lr). Ja mevrouw Zeegers, in aanvulling op de heer Van der Velden, ik snap het toch niet helemaal. We hebben die verkenning gestart om te zoeken naar financiers. Daarvoor lag die motie er, 'Geen gemeentelijk geld naar Boijmans'. Die verkenning heeft geen extra financiering opgeleverd. Die verkenning heeft € 3 miljoen gekost. Nu zegt u: ja, nu weten we wel dat die logistiek zo aangelegd moet worden, dus die verkenning is voor ons toch een succes geweest. Dat vind ik toch heel raar. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). De verkenning had niet tot doel om extra financiers te zoeken. De verkenning had tot doel, en daarom was ik er ook zo'n groot voorstander van, om goed te onderzoeken wat in dit plan wel en niet deugt, wat er niet haalbaar is, hoe het precies zit met de kosten, hoe het precies zit met de mogelijkheden, bijvoorbeeld rond dat paviljoen. Dat was de reden van de verkenning, niet om extra geld, om extra financiers te zoeken, helemaal niet. Juist om dat project scherp en strak te krijgen. Daarom waren wij er ook zo voor.

Nu wij zien dat dat veel strakker is ingeregeld, heel veel duidelijker is wat het project daadwerkelijk is, zeggen we: oké, dit deel kunnen wij financieren en dan vinden we het ook belangrijk dat zo'n museum voor de toekomst gereedgemaakt is. Dus daarom hebben wij dat gedaan. Ik vind dat persoonlijk een helder verhaal. Goed, ik ga verder met mijn betoog. Er resteert natuurlijk nog wel een probleem en dat is de financiering. De heer Smet van GroenLinks zei dat al heel duidelijk. Wat wij zien is dat op het moment dat wij investeren in ons vastgoed, in ons cultureel vastgoed, maar ook bij sport, ook bij welzijn, bij al die zaken, is dat al die kosten ten laste gaan en dat die leiden tot een kostprijsdekkende huurstijging, wat dan weer verhaald gaat worden bij de gemeente, extra subsidieaanvraag. Maar de subsidiepotten stijgen niet, dus als we zo doorgaan, hebben we voortaan alleen nog maar gebouwen, maar geen programmering meer. Dat is echt iets waar D66 zeer tegen is en dat zien we hier dus nu ook weer gebeuren, dat dit gaat leiden tot een hogere kostprijsdekkende huur, die € 4,4 miljoen, die ingeboekt staat. Dat is voor ons echt een heel erg groot zorgpunt. Wij zullen wel instemmen met het voorstel, maar ook een motie indienen waarin wij vragen om te kijken naar alternatieve manieren om die sectoren te financieren.

Welke alternatieven zijn er om die huidige systematiek van de dekking van huisvestingslasten voor culturele instellingen? Onze vraag is om dat te bekijken en ook te kijken hoe dat in andere steden gebeurt. Bijvoorbeeld in Den Haag doen ze dat anders. Waarom leren we daar niet van? En ook om te kijken naar de wijze van afschrijving, of daar niet nog een mogelijkheid zit. Dat was het. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers heeft de volgende motie ingediend. Motie 2. Cultuurgeld naar cultuur, vastgoedgeld naar vastgoed "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december 2021 ter bespreking van het voorstel met betrekking tot de renovatie van het Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - de gemeente Rotterdam aan culturele instellingen subsidie verstrekt om hun exploitatietekort te dekken die onder andere bestaat uit de kostprijsdekkende huur;

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3172

overwegende dat: - deze systematiek ervoor zorgt dat er geld van het Cultuurbudget naar stenen gaat in plaats van naar culturele programmering; - er hierdoor onnodig geld wordt rondgepompt; - de huidige systematiek vervangingen, groot onderhoud et cetera bemoeilijkt omdat dit direct gevolg heeft op het niveau van de kostprijsdekkende huur en daarmee het subsidieniveau; verzoekt het college: - te onderzoeken welke alternatieven er zijn voor de huidige systematiek van de dekking van de huisvestingslasten voor culturele instellingen; - hierbij mede in te gaan hoe er in andere steden huisvestingslasten voor culturele instellingen, ook in relatie tot de wijze van afschrijven (annuïtaire versus lineair) mee te nemen; - hierover te rapporteren aan de raad; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. C.M. Zeegers, E.S. Walgenbach, J. Smet en G.J. Engberts De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. De heer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Weer meer geld naar verbouwing Boijmans. Voorzitter, knopen zijn er om doorgehakt te worden. Het voorstel van het college om door middel van een extra investering van € 23 miljoen een beter maar vooral veiliger museum te maken kan op onze steun rekenen. Dit plan is in opzet sober, helder en doelmatig.

Bovendien levert de transporttunnel extra broodnodige veiligheid op voor de kunstschatten van het museum. Voorzitter, je moet er toch niet aan denken dat straks de Taghi's van deze wereld ervandoor gaan met de Titus van Rembrandt, de Toren van Babel of andere Hollandse meesterwerken. Het zou een gruwel zijn als dat zou gebeuren voorzitter. Wij zijn wel van mening dat de extra investering uiteindelijk door Boijmans zelf opgehoest moet worden en dat de rekening hiervan niet terechtkomt bij de Rotterdammer. Daartoe dienen wij de volgende motie in. De VOORZITTER. De heer Meeuwissen heeft de volgende motie ingediend. Motie 3. Extra investering Boijmans linksom of rechtsom, terug! "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december 2021, ter bespreking van het Raadsvoorstel renovatie Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - het college voorstelt Museum Boijmans Van Beuningen voor 223 miljoen te renoveren en herstructureren; - het college daarvoor een extra investering van € 23 miljoen wil doen; overwegende dat: - zowel museum als raad met de rug tegen de muur staan en investeringen hard nodig zijn; - het niet eerlijk is als de Rotterdamse belastingbetaler ook nog voor de extra investeringskosten opdraait;

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3173

verzoekt het college: - linksom of rechtsom, het bedrag van € 23 miljoen na renovatie, bij Museum Boijmans Van Beuningen terug te halen; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.J.P. Meeuwissen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ook vinden wij dat een museum als Boijmans Van Beuningen op eigen benen hoort te staan, en dus van het gemeentelijk subsidie-infuus af moet. Daartoe dienen we een tweede motie in. De VOORZITTER. De heer Meeuwissen heeft de volgende motie ingediend. Motie 4. Boijmans van gemeentelijk subsidie-infuus "De gemeenteraad van Rotterdam, in vergadering bijeen op 16 december 2021, ter bespreking van het Raadsvoorstel renovatie Museum Boijmans Van Beuningen; constaterende dat: - Museum Boijmans Van Beuningen jaarlijks voor 49% van de inkomsten afhankelijk is van gemeentelijke subsidie; overwegende dat: - een internationaal gerespecteerd instituut als Museum Boijmans Van Beuningen met een collectie ter waarde van € 8 miljard op eigen benen moet kunnen staan; verzoekt het college: - om samen met Museum Boijmans Van Beuningen een traject voor de nabije toekomst te ontwikkelen waarin het museum winstgevend wordt zodat de gemeentelijke subsidie uiteindelijk gereduceerd kan worden tot nul; en gaat over tot de orde van de dag." w.g. M.J.P.

Meeuwissen De motie is voldoende ondersteund en maakt deel uit van de beraadslagingen. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. We zijn blij met de resultaten van de verkenning. Het is duidelijk en strak waar we staan en wat er moet. Eigenlijk zou dit wel het beginpunt hebben moeten zijn van de hele discussie, want nu pas is heel veel duidelijk geworden. Waar we jaren eigenlijk heen en weer gingen en het plan af en toe wat heen en weer wiebelde. De oplossing voor de logistiek is daar bijvoorbeeld een heel goed voorbeeld van, het werd al eerder genoemd. Dus positief geformuleerd, we zijn hier heel tevreden mee en volledige steun voor dit voorstel, want het lijkt ons belangrijk om nu voort te gaan en de overige partners ook over de streep te trekken. Wat ons betreft zou ook de rijksoverheid er wel eens wat meer aan kunnen doen. Veel gaat er over Henket, de afgelopen commissievergadering ook. Ik snap dat mensen denken: waarom moet dat nu weg? Want

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3174

het staat er toch nog maar net? Moeten we het nu alweer slopen? En kunnen we dat een volgende keer niet wat eerder bedenken voordat we dat slopen? We slopen maar lukraak en het is niet duurzaam. Ik ben het ermee eens. Het is een algemene ergernis die ook geldt voor Robbrecht en Daem. Maar wat voor mij uiteindelijk de doorslag geeft, er is al heel lang over gesproken met de gebruikers, het museum zelf bijvoorbeeld. Die zegt, alles afwegende, we kunnen er echt niets mee. En moeten we het dan door de strot duwen? Je moet en je zal dat ding maar gebruiken! Wat mij betreft staat de gebruiker centraal. Dat gaat natuurlijk ook over de bezoekers, niet alleen over het museum. De bezoekers zijn ook gebruikers en daar heeft de architect een heel helder verhaal in. Zoals mevrouw Zeegers ook al zei, het gaat natuurlijk eigenlijk over de kunstbeleving en als die op deze manier beter is, dan staat dat centraal en niet wat ik daar dan liever zou hebben als het gaat over duurzaamheid. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik heb wel een vraag aan de heer Engberts. Zoals u weet zijn museumdirecteuren ook passanten. We hebben een museumdirecteur gehad die wilde per se Robbrecht en Daem, we hebben een museumdirecteur gehad die wilde per se Henket. Nu hebben we een museumdirecteur die wil van allebei af.

Deze museumdirecteur is misschien over twee jaar weg omdat hij met pensioen gaat en dan krijgen we misschien weer een nieuwe museumdirecteur die juist heel graag dat Henket wil hebben. Hoe beoordeelt u dat dan als fractie? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ik heb gezegd dat het niet alleen maar deze museumdirecteur is. Er is met het museum gesproken als organisatie en dat is veel groter dan alleen maar één directeur. Ik zou ook echt niet willen dat we zo'n instituut dan verengen tot: we hebben een directeur en als hij weg is denkt een ander er weer anders over. Ik ben het wel met u eens dat we er voortaan wel wat beter over mogen nadenken. Hoe is het in vredesnaam gebeurd dat je dat dan de vorige keer hebt neergeknald bij de vorige museumdirecteur die inderdaad weer vertrok. Ik vind dat we daar veel preciezer in moeten zijn. Ik vind het heel irritant dat je op die manier ermee omgaat. Maar als ik alles afweeg, en er is heel lang over gesproken, zegt het museum: we kunnen er echt niets mee. Ik vind dat ze dat ook overtuigend hebben kunnen beargumenteren, dat ook de architect dat heeft beargumenteerd. Zowel voor de gebruikers als de museumbezoeker als voor de exploitatie van het museum is het beter om het weg te doen. Dan denk ik: wie ben ik dan als raadslid om te zeggen: je moet en je zal er maar mee dealen.

Stel dat ik een woning zou huren en mijn huisbaas zou mij een schuurtje door de strot duwen en je moet en je zal hem hebben en het gaat je ook nog geld kosten, want dat is natuurlijk ook wat er gebeurt. Het komt ook nog terug in de exploitatie. De VOORZITTER. De heer Van der Velden. De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Ja, dank u voorzitter. Ik hoorde de heer Engberts zeggen dat je er beter over na moet denken. Vindt u dan dat over dit plan dat nu voorligt, waar u als gemeenteraadslid nu mee gaat instemmen, goed over nagedacht is? Dat alles goed in kaart is gebracht? Met dit raadsvoorstel? De VOORZITTER. De heer Engberts. De heer ENGBERTS (pvda). Ja. De VOORZITTER. De heer Van der Velden.

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3175

De heer VAN DER VELDEN (pvdd). Oké, dank u, dan hoop ik dat u in de volgende raad terugkomt als raadslid, want dan wil ik u daar graag nog over ondervragen, want ik denk dat ze misschien voor maart alweer terugkomen met weer extra geld. De heer ENGBERTS (pvda). Ik kijk ernaar uit voorzitter. De VOORZITTER. De heer Smet. De heer SMET (gl). Dank u wel voorzitter. Ik begrijp dat de heer Engberts zich zorgen maakt om wat de gebruikers ermee moeten. Ik maak me zorgen over wat wij als eigenaar van dat gedeelte van het museum moeten, en ook met het pand. Als uit de verkenning blijkt dat behoud van het paviljoen ook past binnen het budget van vastgoed en onderdeel uitmaakt van het gemeentelijk beschikbare budget, dan is dat bezwaar al weg. En inderdaad, de heer Van der Velden zei het al, de huidige directie van Museum Boijmans Van Beuningen wil dit, maar we hebben niet voor niets ook gevraagd om een derde directeur, want dat is ook een onderdeel van de deal die we gaan maken in de toekomst. Ik ben dus wel benieuwd wat de derde directeur, die hier specifiek voor bedoeld is, daar dan weer van vindt. Dus ik vind dat inderdaad ook een wiebelige constructie. Als eigenaar van het bouwdeel, in ieder geval van Henket, vind ik dat we daar verantwoordelijkheid voor moeten dragen en daaraan moeten doen. Of de gebruiker het gaat gebruiken of niet, dat vind ik dan van latere orde. De VOORZITTER.

Mijnheer Smet, ik probeer u te volgen. Het is een heldere interventie, maar is het een vraag en zo ja, aan wie? De heer SMET (gl). Het was inderdaad geen interruptie, maar ik wilde het wel even kwijt. Heel scherp. Ik had wel een vraag, maar die was al beantwoord. De VOORZITTER. Nee, maar dan constateer ik dat het een zinvolle bijdrage is aan het debat. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Heel even een vraag aan het college naar aanleiding van het betoog van de heer Smet, die zegt dat de restauratie van Henket past binnen de gemeentelijke begroting. Ik neem aan dat hij dan beweert dat dat niet tot extra kosten gaat leiden en ook niet tot extra lasten voor het museum. Ik zou graag het college willen vragen om dat te beantwoorden. De VOORZITTER. Er zitten hier drie wethouders driftig mee te schrijven. Mijnheer Engberts, u kunt verdergaan. De heer ENGBERTS (pvda). Ook al past het binnen de budgetten voorzitter, het kost geld. Dat is ook mijn antwoord aan GroenLinks in een niet-gestelde vraag.

Ik snap het argument van duurzaamheid, dat geldt ook voor Robbrecht en Daem, maar tegen een museum zeggen, wij zijn de eigenaar en jij bent de gebruiker en dan zullen we ervoor zorgen – je doet het maar met het paviljoen en je dealt er maar mee en je moet en je zal het gebruiken, terwijl zij zeggen: we kunnen er niets mee en er ook nog eens een keer beargumenteerd wordt aangegeven dat het voor de beleving, dus voor de gebruiker, de bezoeker, beter is om dat niet te doen, denk ik, dan kies ik voor het voorstel van het college. De VOORZITTER. De heer Smet. De heer SMET (gl). Dan even terug in het verleden. Voor wie is het paviljoen ooit neergezet?

raadsvergadering van 16 december 2021

Notulen pagina

3176

De heer ENGBERTS (pvda). Voor een heel specifieke collectie. Wat ik heb begrepen, maar nu gaan we wel dieper het hele voorstel in, wat we volgens mij ook in de commissie hebben gedaan, is dat door het museum precies is aangegeven waarom dat niet functioneert. Dat het doel waar het voor neergezet is, nu niet meer bestaat, dat je het dus niet kan gebruiken waarvoor de heer Smet het wil gebruiken, dat je het niet kan gebruiken voor een restauratieve voorziening, dat dat de exploitatie van het museum niet bevordert. Punt. De heer SMET (gl). Het was inderdaad een antwoord. Ik ben niet overtuigd van de argumenten die de heer Engberts ernaast legt, maar het is voor de collecties, voor een specifiek deel van de collectie van Van Beuningen, de familie Van Beuningen, gebouwd, inderdaad, in een tijd waarin toen de directie bedacht dat dat een goed idee was. Dus ook het museum zelf heeft natuurlijk ook wel af en toe andere gedachten over wat van toepassing is op het gebruik van het gebouw en dat begrijp ik. Ik vind nu, uit verantwoordelijkheid als gemeentelijk eigenaar van het gebouw, dat we daarvoor moeten zorgdragen dat het ook voor de toekomst behouden blijft. Dat was inderdaad de reden waarom ik geen interruptie pleeg, maar een vraag stelde en nu weer een opmerking maak. De VOORZITTER. U kunt verdergaan. De heer ENGBERTS (pvda). Voorzitter, wij wegen het duidelijk anders.