20211014 en 1028- Notulen van de raadsvergadering van 14 en 28 oktober 2021

Notulen raadsvergadering

Notulen van de raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen van de raadsvergadering van 14 oktober 2021 (ochtendzitting) Voor de agenda wordt verwezen naar volgnummer 13 Voorzitter: de heer ing. A. Aboutaleb Tegenwoordig zijn 42 leden, namelijk: mevrouw C. Aafjes-van Aalst, de heer F. Achbar, de heer J.W. van Assendelft, de heer S.R.T. van Baarle, de heer N. Balwantsingh, de heer E. Büyükçifci, de heer T. Cicek, de heer B. van Drunen, mevrouw E.H. Duijm-Wickerhoff, de heer M.G.J. van Elck, de heer G.J. Engberts, mevrouw E.C. Eskes (tot en met agendapunt 3.3), mevrouw J.A. Faber, mevrouw D.A. van Groningen, mevrouw T.C. Hoogwerf, mevrouw A. Kockelkoren, de heer G.F.E. Koster, de heer S.F. Lammering, de heer P.J.P. LansinkBastemeijer, de heer S. Leewis, de heer M.J.P. Meeuwissen, mevrouw N.D.Z.R. MohamedHoesein, de heer B. van Noppen, de heer H. de Oude, de heer J.P. Postma, de heer J.W. van Putten, de heer R.C.J. de Roon, de heer T. Roskam, de heer B. van Schaik, de heer R.G.C. Segers-Hoogendoorn, de heer R.A.C.J. Simons, de heer J. Smet, de heer R.T.J. van der Velden, de heer J.W. Verheij, mevrouw P.J.H.D. Verkoelen, de heer T.B. Versnel, de heer T.J. Vonk, mevrouw E.S. Walgenbach, mevrouw I. van Wifferen, de heer E. Yigit, mevrouw D. Yildirim, mevrouw B.C. Zandberg (vanaf agendapunt 4.2) en mevrouw C.M. Zeegers Namens het college zijn tegenwoordig mevrouw E.C. Eskes (vanaf agendapunt 3.4), de heer A.H.P. van Gils, de heer S.

Kasmi, de heer S.A. Kurvers en de heer S. de Langen (tot en met agendapunt 2) Afwezig zijn 3 leden, namelijk: mevrouw N. Arsieni, de heer D.P.A. Tak, de heer A. van Zevenbergen Griffier: mevrouw I.C.M. Broeders

1.

Opening en mededelingen

De VOORZITTER. Goedemorgen, ik open deze vergadering van de gemeenteraad van Rotterdam en heet u van harte welkom. Ik heb berichten van verhindering ontvangen van de heer Van Zevenbergen, de heer Tak, mevrouw Arsieni. De heer Van der Velden komt iets later, aan het einde van de ochtend. Mevrouw Aafjes-van Aalst is vanavond afwezig in verband met het pairen met een ander raadslid. Wethouder Bonte is tot 11.00 uur verhinderd. Wethouder Karremans is vanavond tussen 18.00 en 20.00 uur verhinderd. Aan de orde agendapunt… Sorry? De heer SIMONS (lr). Voorzitter, volgens mij is mevrouw Hoogwerf ook gepaird met – wie was het ook alweer – Dennis. En mevrouw Van Aalst met mevrouw Arsieni. Dat hoorde ik niet duidelijk, maar dat dat aan het begin van de vergadering duidelijk is.

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2287

De VOORZITTER. Dat lijkt me heel goed. Mevrouw Van Aalst pairt met mevrouw Arsieni en de heer Tak pairt met mevrouw Hoogwerf. Dan staat het voor de eeuwigheid in de annalen, mijnheer Simons. 2.

Afscheid van de heer S. (Sven) de Langen als wethouder

De VOORZITTER. Aan de orde is het afscheid van wethouder De Langen als wethouder. Voordat ik de wethouder toespreek, stel ik vast dat de heer De Langen uw raad 5 oktober jl. zijn ontslagbrief heeft gestuurd. Overeenkomstig de wet gaat zijn ontslag daarmee in nadat in zijn opvolging is voorzien. Dat zal in de loop van deze ochtend zijn beslag krijgen, verwacht ik zo. Ik geef u dan ook in overweging de heer De Langen eervol ontslag te verlenen onder dankzegging voor de aan de gemeente bewezen diensten. Ik ga hem zo toespreken. Leden van de raad, leden van het college, dames en heren. Vandaag neemt Sven de Langen afscheid van de Rotterdamse politiek. Hij verruilt het wethouderschap voor een bestuursfunctie bij PZC in Dordrecht, een instelling voor ouderenzorg. Helemaal onverwacht komt deze beslissing natuurlijk niet. Sven had al eerder aangegeven niet beschikbaar te zijn na deze collegeperiode. "Het is niet goed om een heel leven in de politiek te blijven", zei hij. In zijn ontslagbrief schreef hij, ik citeer: "Het is voor mij tijd om een nieuwe stap te zetten en mij in een andere rol sterk te maken voor wat mij aan het hart gaat. De meeste lol heb ik met ouderen. Ze leren mij prachtige levenslessen." Als de kans op zo een stap langskomt – en dat is altijd een niet getimed moment – dan moet je overwegen of je die stap op die manier wilt maken of niet.

En Sven heeft besloten de stap op die manier te maken en wij willen hem daarmee van harte feliciteren. Ik weet dat hij heel graag deze kant op wil. Sven, je politieke carrière begon twaalf jaar geleden als voorzitter van de CDA-fractie in de deelgemeenteraad van IJsselmonde en vanaf 2014 in deze raad. En nadat Huge de Jonge in 2017 naar Den Haag vertrok om minister te worden, volgde jij hem als wethouder op op het gebied van Onderwijs, Jeugd en Zorg. Na de gemeenteraadsverkiezingen bleef je wethouder met de portefeuille Volksgezondheid, Zorg, Ouderen en Sport. Een portefeuille die eigenlijk min of meer voor jou was gemaakt. De Rotterdamse ouderen hebben deze collegeperiode voor het eerst een eigen wethouder gekend. Volgend jaar start ook het ouderenpakket waarmee 40.000 ouderen extra ondersteuning zullen krijgen. Een ander thema waarmee je gestoeid hebt de afgelopen tijd – ik zeg ook oprecht 'stoeien' omdat het altijd een hardnekkig thema is – is dakloosheid. Dat was al heel snel een belangrijk thema in je portefeuille. Daarin zijn stappen gezet die als cruciaal te beschouwen zijn voor de daklozenopvang voor de komende jaren: een speciale opvang voor vrouwen geopend en de slaapzalen in de nachtopvang werden slaapkamers. En zo krijgen dakloze mensen meer privacy en meer rust. Voor die stap is er veel waardering in de stad.

Taaier was de opvang van daklozen als het gaat om Oost-Europese mensen die in de problemen zijn gekomen. Kwetsbaar, hardnekkig, moeilijk om daar werkelijk sluitende oplossingen voor te bieden. Maar ook daar heb je je op een goede manier ingezet om dat zo goed mogelijk te doen verhelpen. Daarnaast ging je aan de slag met kwetsbare Rotterdammers. Want mensen zonder eigen huis moeten niet oneindig in de opvang blijven, maar sneller een eigen woning krijgen. In een halfjaar tijd, corona, hebben honderd daklozen een eigen woning gekregen. Ook dat is een unieke benadering van dakloosheid. Sport is misschien wel je grootste passie, zowel persoonlijk – je draait je hand er niet voor om als het gaat om een triatlon organiseren met andere professionals – maar ook in je professionele leven. Samen hebben we gelobbyd voor de Tour de France. En afgelopen zomer mochten wij in Parijs onze opwachting maken bij de mensen die daar over gaan. Je voelde je daar als een vis in het water. Niet alleen omdat het een fantastisch evenement is

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2288

voor de stad – en een keer in de zoveel tijd vinden wij toch dat er iets moois en schoons mag gebeuren – maar ook omdat het aansluit bij jouw persoonlijke passie. Kortgeleden maakte je ook bekend dat er drieëntwintig buitensportcomplexen vernieuwd gaan worden. En ook zwembaden, sporthallen, kleedkamers en accommodaties van sportverenigingen krijgen een opknapbeurt. Sport is voor jou ook verbonden met een gezonde leefstijl. Met fit en sterk zijn, werk je op die manier beter aan een gezond bestaan. Dat is ook je motivatie om het aanbod van ongezond voedsel in de stad in te dammen, maar helaas zonder al te veel resultaat. De tegenkrachten zijn sterker, Sven, op dit gebied, maar je zei en ik citeer: "Onder mijn bewind is de Rotterdammer dikker geworden, deels door die goedkope zooi. Ik vind het heel rot dat ik daar geen verandering in heb kunnen brengen". Nou, je hebt in ieder geval één persoon gemotiveerd. Dat is je eigen voorzitter van het college: die is -8. Maar je gaf de moed niet op. Het rijk is wel bezig om gemeenten bij te staan bij dit streven om uiteindelijk toch ook, langs de weg van gezond voedsel, te werken aan een betere gezondheid. Aangrijpende en lastige dossiers waren er ook op tal van terreinen. Er waren ook heel veel dossiers die ik jouw kant uit mocht sturen. Van mensen die in de knel kwamen op allerlei manieren.

Ik noem er een van ouders die een huis wilden kopen en via de WMO aanpassingen wilden hebben voor hun huis om blijvend voor hun meervoudig gehandicapte zoon te blijven zorgen. Maar onze bijdrage was net niet genoeg om die huiskamer in te richten zodat zij die zorg konden leveren, want dat paste niet in de regels. Dat paste niet in de regels. Een van de momenten waarin wij samen getrokken hebben aan het passend maken was dat gezin. Zij hebben het huis kunnen kopen. Zorgen voor hun kind. En jij hebt met dat besluit de rijksoverheid en de WMO voor de toekomst mogelijk miljoenen bespaard, met één besluit. Want dat kind is meervoudig gehandicapt voor de rest van zijn leven. Dat is maar een voorbeeld van waar jij de menselijke maat – zoals we die heel vaak hier in de gemeenteraad bespreken – in de praktijk hebt toegepast om mensen die in de knel raken te helpen. Ik wil je dankzeggen voor al die keren dat je tegen mij zei, als ik weer zo een zaak doorstuurde: ik pak het op. Zonder commentaar, zonder gemor: ik pak het op. En dat deed je ook. De start van het doelgroepenvervoer vier jaar geleden, dat was wel een dingetje in deze gemeenteraad. Ondanks een goede voorbereiding waren er veel klachten. Je stond vaak tegenover de heer Van Elck en anderen.

Als wethouder heb je er alles aan gedaan, luisterend naar de raad, luisterend naar de ouders, luisterend naar de kritiek die van elders kwam, om dat in goede banen te leiden. En zo ben je een paar keer gaan meekijken op de werkvloer bij Trevvel. Wat gaat er nu eigenlijk mis? Hoe lang moeten de ouders wachten? Hoe werkt dat systeem nu eenmaal? En uiteindelijk, met veel bewondering, ben je erin geslaagd na die lastige opstartperiode toch wel weer de boel vlot te trekken. Beste Sven, vanaf het begin ben je een collegiale, betrouwbare, energieke wethouder geweest. Je schakelde moeiteloos tussen de rol van teamspeler, aanvoerder en coach. Bij heel veel onderwerpen in het college hoefde Sven niet zo heel veel te zeggen, maar als hij zijn vinger opstak en mijn kant opkeek dan moest je ook oppassen, want dan heeft hij ook echt iets te zeggen. En als hij dan ook iets zegt, dan heeft dat een doel en is meestal het punt gemaakt, direct, weinig poeha eromheen. Hij probeerde het zo goed mogelijk te targetten. En hij trof regelmatig doel. Maar hij was ook de compromisman op het moment dat er een compromis nodig was. En in die zin heb je, denk ik, het college op cruciale momenten goede diensten bewezen. In coronatijd stroopte je ook persoonlijk de mouwen op voor kwetsbare groepen in de samenleving.

Binnen zeer korte tijd was er een Sociale hulpdienst corona opgericht voor ouderen en kwetsbaren die niet naar buiten konden of durfden. Zelf ging je een dag in de week aan de slag als zorgreservist – dat is weer een nieuwe term – als hulpfysiotherapeut, want je hebt je registratie niet meer dus je mag geen fysiotherapeut genoemd worden. Maar what's in the name? De mensen van de zorginstelling Laurens waren maar al te blij met je

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2289

komst. En die ervaring bracht je er waarschijnlijk toe om het besluit te nemen dat je nu ook genomen hebt. Die droom wordt nu werkelijkheid. Dank voor je inzet. Dank voor je betrokkenheid. Namens het gemeentebestuur van Rotterdam wens ik je alle goeds en vooral ook heel veel gezondheid toe. Bij dit afscheid mag ik je ook een mooi aandenken aanreiken – of uitreiken zo je wilt – dat is de Rotterdammert: een bronzen penning met op de voorzijde het wapen van de stad Rotterdam met de tekst 'Sterker door Strijd' en op de achterzijde de Rotterdamse skyline – ik weet niet of de meest nieuwe erop staat – met jouw naam en datum van vandaag. Als dank voor grote inzet voor de stad Rotterdam staat dat allemaal daaronder. En zo is het. Draag die penning ook met ere, want die verdien je. Dankjewel. Het spreekgestoelte is voor jou. De heer DE LANGEN (cda) (wethouder). Geachte voorzitter, beste gemeenteraad. Ongeveer veertien jaar geleden ging ik als voorzitter van de Rotterdamse jongerenraad op bezoek bij toenmalig wethouder Leonard Geluk. Ik was nog nooit op het stadhuis geweest, werd begeleid door een bode en kreeg een cola aangeboden. Met knikkende knieën zat ik werkelijk waar op het houten bankje voor de wethouderskamer. De kamer waar ik tien jaar later zelf zou zitten.

Met diezelfde oud-wethouder, Leonard Geluk, als directeur van de VNG onderhandelde ik voor de zomer als delegatieleider met het kabinet over de financiën rond de Jeugdwet. In plaats van knikkende knieën was ik vol vertrouwen, tot de tanden toe bewapend en kwamen we met een onderhandelingsresultaat van € 1,3 miljard voor het jaar 2022 naar buiten lopen. Ik heb vanuit de jongerenraad ook een overleg gehad met voormalig burgemeester Opstelten. Hij had geen tijd, maar onder druk van wat raadsleden kon ik met pijn en moeite om 07.30 uur 's ochtends terecht. Na een gloedvol betoog vroeg ik de burgemeester namens de Rotterdamse jongeren te stoppen met het gebruik van Mosquito's: zo een kastje met een irritante piep tegen hangjongeren. Al snel merkte ik dat Ivo er geen zin in had en zich afvroeg waarom hij voor zo een onnozele afspraak zo vroeg was opgestaan. Zijn enige woorden gedurende de dertig minuten dat ik in de burgemeesterskamer zat, waren: "Gaan we niet doen", waarna de ambtenaar de rest van de tijd vol sprak. De afgelopen jaren als wethouder waren Ivo Opstelten, maar ook Bram Peper echt een enorme steun in de rug. Opzichtig vroegen zij in groot gezelschap hoe oud ik eigenlijk ook al weer was om vervolgens hun ongeloof uit te spreken over het besturen van zo een portefeuille op zo jonge leeftijd. Zo zie je maar wat in een tijdsbestek van veertien jaar kan veranderen.

En hoewel ik pas 34 ben, voel ik mij soms een beetje een oudgediende. Ik ben de langstzittende wethouder in het college en heb bovendien – daar komt hij dames en heren – de deelgemeentetijd nog meegemaakt. Na vier jaar deelgemeente onderhandelde ik aan de zijde van Hugo om te komen tot het Kendoe-college: Eerdmans I – het Kendoecollege van 2014 tot 2018. Dames en heren, dat waren nog eens tijden. Raadsleden die op audiëntie kwamen bij de in de stadhuistuin rokende journalist Mark Hoogstad, gedoe omdat Joost een vorkje prikte met de enige echte Geert Fileert, felle begrotingsdebatten met grote en kleine Leo, Ronald Buijt, Samuel Schampers, Salima Belhaj, Nourdin el Ouali, Jos Verveen, Michel van Elck, Tanya Hoogwerf en de – toen nog eigenwijze – Arno Bonte. Voor het college begon was er al een wethouderswissel. Er waren lange schorsingen toen er besloten moest worden over de aanleg van de A13/A16. Er werd een azc geopend en vlak voor de verkiezingen was er een zomerakkoord nodig om de 23e zetel veilig te stellen. Sindsdien heb ik overigens grote twijfels bij de nut en noodzaak van verkiezingen. Aan het einde van de dag is het toch die ene zetel van de ChristenUnie-SGP die het meeste waard blijkt te zijn. Dames en heren, ik durf nu, zeker nu, toe te geven dat het opvolgen van Hugo de Jonge geen gemakkelijke opgave was.

Het was mijn nachtmerrie dat men op het stadhuis nog maandenlang mijn functioneren zou spiegelen aan zijn fantastische politieke kwaliteiten.

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2290

Inmiddels is bekend dat hij er in Den Haag echt alles aan doet om nog een beetje aandacht te krijgen. Zonder gekheid: wat is het knap wat onze Hugo daar doet en wat goed dat hij na die persconferenties nog zo energiek aan de slag is. Maar nog zo een klasbak in coronatijd is onze burgemeester, Ahmed. Ahmed, wij hebben als college nauwgezet mogen volgen hoe kundig jij zowel lokaal als landelijk in crisistijd opereerde. Een van jouw irritantste eigenschappen – en dit vindt trouwens het gehele college – kwam in die tijd veelvuldig naar voren: achteraf heeft Ahmed vrijwel altijd gelijk. En wanneer ik of een ander collegelid zo sportief was dit toe te geven, gebeurde steevast hetzelfde: Ahmed doet één wenkbrauw omhoog, hij zet zijn hoofd schuin, opent zijn armen en zonder een woord te zeggen straalt hij uit met een glimlach: 'zei ik toch'. Dat Karremans iets met boten heeft, weten we inmiddels al een tijdje. En Karremans I werd op de SS Rotterdam onder leiding van Jan Anthony Bruijn met chirurgische precisie in elkaar gezet. Dankbaar sloot het CDA bij GroenLinks en VVD aan, wetende dat Judith en Vincent de thema's ouderen, zorg en sport nog geheel niet hadden ingevuld. Waarvoor dank. De onderhandelingen verliepen in een moordend tempo en er werd elkaar echt wat gegund.

Ik vergeet nooit meer hoe Barbara Kathmann luidkeels lachend Co Engberts op zijn rug sloeg bij het accepteren van een puntje voor rechts van Tim Versnel. Even slikken, Co. Het was een begin van een goed huwelijk: een oprechte samenwerking die bijna on-Rotterdams rustig en stabiel is. Het verschil in persoonlijkheden in dit stadsbestuur is daarbij immens groot, maar misschien juist daardoor zijn we in staat om de moeilijkste problemen samen te overwinnen. Een nog beter team dan dit college is mijn wethoudersteam. Op hen heb ik altijd kunnen bouwen. Het beste cluster, dames en heren, is MO en ik heb ontzettend veel geleerd van alle ambtenaren aldaar. De leukste en inhoudelijkste commissie met de beste voorzitter en de beste commissiegriffier is natuurlijk ZOCS. Mijn woensdagochtend zal nooit meer hetzelfde zijn. Voorzitter, beste gemeenteraad, ik ga dit huis enorm missen, maar ik heb – zoals Ahmed al zei – mijn hart verpand aan de ouderenzorg en PZC Dordrecht in het bijzonder. Natuurlijk heb ik ook over de toekomst daar nagedacht en ik denk dat ik ga beginnen met een verpleeghuisverbeterplan met 81 punten, geïnspireerd op mevrouw Verkoelen. Het enige wat mij jullie en Christine Eskes in het bijzonder, nog rest te zeggen is: make it happen. De VOORZITTER. Ik schors de vergadering voor enige ogenblikken. (De vergadering is geschorst.) Heropening 3.

Benoeming van een wethouder

De VOORZITTER. Mag ik u verzoeken te gaan zitten? Ik zoek mevrouw Verkoelen. Aan de orde is agendapunt 3 'Benoeming van een wethouder'. Ik heb begrepen dat mevrouw Verkoelen nog met de fractievoorzitters in gesprek zou willen gaan naar aanleiding van de hoorzitting van afgelopen dagen. Daar hebben we niet echt in voorzien, maar ik wil het graag mogelijk maken. Als dat het geval is, zou ik per fractie twee minuten beschikbaar willen stellen buiten de spreektijd om, om eventueel met elkaar in debat te gaan als daar behoefte aan is. Dus ik check het even. Mevrouw Verkoelen, klopt het wat ik zeg, dat u die behoefte heeft? Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja ik heb de behoefte met één fractievoorzitter, voorzitter. De VOORZITTER. Nou, zo werkt het niet, als u het debat wil…

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2291

Mevrouw VERKOELEN (50plus). …en niet met alle fractievoorzitters. Ik zal het niet herhalen. Ik neem ter harte wat de heer Simons mij van de week al zei. We hebben een hele lange agenda, dat begrijp ik. Maar ik heb toch behoefte aan één vraag aan één fractievoorzitter. De VOORZITTER. Dat kan ik op die manier niet mogelijk maken. Dan open ik een debat in de raad en dan kunnen de raadsleden daar wel of geen gebruik van maken. Ik neem aan dat de raad er geen bezwaar tegen heeft dat ik die mogelijkheid bied. Dan is het aan u om te bepalen of u daar gebruik van maakt. Simons. De heer SIMONS (lr). Als het bij één korte vraag aan één fractievoorzitter blijft, hebben wij geen bezwaar. De VOORZITTER. Dat gaan we dan checken. En anders open ik toch tijd voor het gesprek. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Dank u wel voorzitter. Ja, gezien de lange agenda die voor ons ligt en ook gezien de antwoorden van de vorige keer bij de heer Karremans dacht ik: 'nou, dat laat ik dit keer zitten. Dan ga ik u niet lastig vallen met de bekende vraag over de overmaat van wethouders en dat dit toch een uitgelezen moment is om daarop in te boeten'. Helaas niet. Dat neemt niet weg dat ik toch een vraag heb. Die vraag had mijns inziens door ons allen gesteld moeten worden.

Want aan mevrouw Eskes kleeft natuurlijk toch een zeer onaangename integriteitssituatie en het doet mij ongelofelijk genoegen – dat moet ik er echt bijzeggen – dat ik met mevrouw Eskes tijdens haar introductie, in ieder geval tot mijn volle tevredenheid daar antwoord op heb gekregen en daarover heb kunnen spreken. Want, laten we wel wezen, voorzitter: deze gemeenteraad heeft de afgelopen jaren onder invloed van een zeer valse start, waar mevrouw Eskes de hoofdrol in heeft gespeeld, een verharding gekend die zeker mede veroorzaakt werd door de lekaffaire van documenten rond het Schiekadeblok. Adriaan Visser moest er het veld voor ruimen en mevrouw Eskes ontsprong de dans. Desalniettemin was het overduidelijk dat doelbewust de media opgezocht werden door een raadslid om te voorkomen dat het college met de billen bloot moest. Buiten dat het ongehoord pijn heeft gedaan – en dat wil ik echt benadrukken: het heeft mij echt persoonlijk als raadslid ongelofelijk pijn gedaan, omdat het afstraalde op onze hele gemeenteraad – was dit ook overigens – want daar gaat het mij om – een stereotype voorbeeld van het monistisch handelen. Iets wat de afgelopen vier jaar ook het symbool van deze gehele coalitie is geworden. De 23 voortdurend gelijke stemmen van deze coalitie is de beeldspraak van dit monistisch handelen geworden.

En dat brengt mij tot de enige vraag die ik graag aan de fractievoorzitter van het CDA zou willen stellen. En gelukkig heb ik hem er ook op voorbereid. Hij heeft er even over na mogen denken. Is in uw overwegingen, uw argumentatie en uw beeldvorming als CDA-fractie deze lekaffaire en de gevolgen en effecten hiervan voor de gemeenteraad nog een punt van discussie geweest en kunt u ons als raad in deze overwegingen meenemen? En dat wil ik echt graag gezegd hebben, omdat het serieus een pijnlijke situatie geweest is en dan kunnen we het ook achter ons laten. De VOORZITTER. De vraag is helder. Mijnheer Segers. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank, voorzitter. Formeel gezien wordt deze vraag gesteld aan de vicefractievoorzitter van de CDA-fractie op dit moment, maar ik denk dat u dat bedoelt. Voor het als fractie naar voren dragen van deze wethouderskandidaat is deze kwestie geen issue meer geweest. Wel is het op het moment zelf een issue geweest en volgens mij hebt u allemaal kunnen zien hoe wij als fractie en als partij ermee hebben

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2292

geworsteld op dat moment. Dat was zeer zichtbaar. En voor ons is uiteindelijk het allerbelangrijkste: ten eerste: wie zonder zonde is, werpe de eerste steen en ten tweede – en dat vind ik persoonlijk het allerbelangrijkste – hoe handel je vervolgens daarna? En daarna heeft mevrouw Eskes, volgens mij, exact gedaan wat iemand die zuiver op de graad is, zou moeten doen, namelijk direct melding gemaakt bij de burgemeester. Direct – want ik weet het nog goed – mij op mijn werk gebeld en ik heb alles laten vallen en ben naar het stadhuis gegaan. Direct daarover het gesprek gevoerd. En vervolgens heeft mevrouw Eskes gezegd: 'Het is vervolgens aan de uitkomst van het onderzoek of ik hier iets strafbaars heb gedaan of iets waar ik nog voor vervolgd moet worden. Hoe vindt de raad dat hierin gehandeld is? Daar moet het debat over gevoerd worden. Het onderzoek moet komen en dat wijst uiteindelijk uit wat mijn stappen zullen moeten zijn'. En zij heeft daarbij ook gezegd: 'Als het dan zo zou blijken dat ik echt iets fout heb gedaan, dan trek ik mijn conclusies.' Uit het onderzoek bleek dat niet. Het debat is het debat geweest, dat weet u allemaal nog. En vervolgens is het dan ook klaar. En dat was toen klaar en dat heeft nu geen enkele rol meer gespeeld. De VOORZITTER. Mijnheer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja, dank u wel, voorzitter.

Zoals u weet: de PVV vindt tien wethouders echt idioot veel, waar ze zich allemaal mee bezig moeten houden. Ik ben ook tegen de benoeming van mevrouw Eskes. Ik vind het alleen wel goed – kijk, het CDA loopt over van de schandalen na Omtzigt en nu met Hoekstra landelijk – ook dat mevrouw Eskes nu zo in de schijnwerpers komt te staan, want dan kunnen we het lekschandaal ook het komende halfjaar weer lekker naar boven halen. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER. Wil nog iemand anders een bijdrage leveren aan dit debat? Dan stel ik vast dat de vraag van mevrouw Verkoelen gesteld is en dat het antwoord nu is gegeven. Dan sluit ik de beraadslaging op dit punt af. 3.1

Voordracht van de kandidaat-wethouder

De VOORZITTER. Aan de orde: voordracht van de kandidaat-wethouder. De heer SeegersHoogendoorn. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, ik zal het heel kort houden, voorzitter, want we hebben daar de hoorzitting over gehad en die was ook voor iedereen te horen en te zien. Na de aankondiging van de heer De Langen dat hij zijn vertrek zou gaan aankondigen en zijn ontslag zou indienen, hebben wij ons als fractie beraad op die ontstane situatie. Wij vinden de termijn, niet alleen tot aan de verkiezingen, maar eigenlijk tot aan een nieuw college – en we hebben de vorige periode gezien dat dat tot in de zomer kan duren. Ja dan heb je het echt over negen maanden. Daarvoor vinden wij de portefeuille die de heer De Langen heeft gedaan te belangrijk en te groot om te gaan versnipperen over de andere leden van het college. Dus heeft de fractie het erover gehad en dragen wij met alle vertrouwen mevrouw Eskes voor als wethouder. Dank. De VOORZITTER. Ik dank u zeer. 3.2

Onderzoek vereisten welke verband houden met het wethouderschap

De VOORZITTER. Dan zijn we nu bij Onderzoek vereisten welke verband houden met het wethouderschap. Overeenkomstig het Reglement van Orde wil ik nu een commissie instellen die onderzoek doet naar de vereisten en onverenigbaarheden van functies welke verband houden met het wethouderschap. In de commissie benoem ik de heer Simons als voorzitter

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2293

en als leden van de commissie, de leden Engberts, Lansink, Segers en Achbar. Mijnheer Simons, ik vermoed dat uw commissie al een aanvang heeft genomen met de voorbereiding van het advies aan de raad. Mag ik van u vernemen? De heer SIMONS (lr). Wij zijn als commissie vanochtend voor dag en dauw aan de slag gegaan en ik zal nu het resultaat mededelen. Ik deel u mede dat de commissie kennis hebbend van de voordracht vanuit de fractie van het CDA met betrekking tot de benoeming van een wethouder ter voorziening in de vacature De Langen, de bescheiden van mevrouw E.C. (Christine) Eskes heeft onderzocht. Ook heeft de commissie hetgeen gewisseld is tijdens de openbare kennismakingsbijeenkomst op dinsdag 12 oktober jl. bij haar bevindingen betrokken. De commissie heeft geconstateerd dat mevrouw Eskes voldoet aan de wettelijke vereisten voor het wethouderschap en geen functies vervult die onverenigbaar zijn met het wethouderschap. Ook heeft mevrouw Eskes inzichtelijk gemaakt dat zij beschikt over een Verklaring Omtrent het Gedrag, zoals genoemd in de toelichting van artikel 5 van het Reglement van Orde voor de vergadering van de raad. De commissie concludeert dat mevrouw Eskes benoembaar is als wethouder van de gemeente Rotterdam. De VOORZITTER. Ik dank u zeer en ontbindt de commissie voor deze verantwoordelijkheid. 3.3

Stemming en stemopneming

De VOORZITTER. Aan de orde is agendapunt 3.3 'Stemming en stemopneming'. Raadsleden, voor u ligt het stembiljet. Het verzoek is dit in te vullen en te deponeren in een van de stembussen hier voor mij. Als alle stembiljetten zijn opgehaald, zullen we overgaan tot stemopneming. Als u nog blijft luisteren. Ik stel in het stembureau de volgende voorzitter en leden van het bureau voor: de heer Van Assendelft en als leden mevrouw Faber en de heer De Roon. En de heer De Oude als voorzitter, excuses daar had ik overheen gekeken. (Stemming). De VOORZITTER. Mag ik u verzoeken te gaan zitten? We hebben een uitslag van de stemming benoeming wethouder. De heer DE OUDE (gl). Er zijn 40 stemmen uitgebracht, waarvan vijf tegen en 35 voor. De VOORZITTER. Waarmee de voordracht door de raad is geaccordeerd. Gefeliciteerd. (Applaus). 3.4

Beëdiging van een wethouder

De VOORZITTER. Ik vraag de griffier mevrouw Eskes naar voren te geleiden voor het afleggen van de eed. Mag ik u vragen te gaan staan? Alvorens hun functie te kunnen uitoefenen, leggen de kandidaat-wethouders in de vergadering van de raad in handen van de voorzitter de eed af. U heeft aangegeven de eed af te willen leggen. "Ik zweer dat ik, om tot wethouder benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als wethouder naar eer en geweten zal vervullen. Zo waarlijk helpe mij God Almachtig!"

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2294

Mevrouw ESKES (cda). Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De VOORZITTER. Van harte gefeliciteerd. Daarmee mag u definitief aan deze kant van de tafel plaatsnemen. Ik schors de vergadering voor enige ogenblikken. (De vergadering is geschorst.) Heropening De VOORZITTER. Mag ik u verzoeken te gaan zitten? Een beetje tempo erin houden, collega's. Mag ik iedereen verzoeken te gaan zitten? Ik moet u nog melden dat ten aanzien van de portefeuilleverdeling, en dus ook de portefeuille van de nieuw benoemde wethouder, er nog nader beraad in het college zal plaatsvinden. Dan zal het college u melden hoe die taakverdeling er precies uitziet. Dat zal zo snel mogelijk gebeuren. 4.1

Onderzoek geloofsbrieven van een nieuw benoemd lid van de raad

De VOORZITTER. Aan de orde is agendapunt 4.1, het installeren van een nieuw raadslid en derhalve het onderzoek van de geloofsbrieven van een nieuw te benoemen raadslid. In de Commissie tot Onderzoek Geloofsbrieven benoem ik als voorzitter de heer Simons, de heer Engberts, de heer Lansink, mevrouw Zeegers en de heer Achbar. Mijnheer Simons, mag ik u vragen ons de uitslag te melden? De heer SIMONS (lr). Ja, dank u voorzitter. Ik deel u mede dat de commissie de geloofsbrieven van het nieuw te benoemen lid B.C. (Christine) Zandberg heeft onderzocht. De commissie heeft de geloofsbrieven en daarbij behorende bescheiden onderzocht en in orde bevonden. De commissie adviseert u om Christine Zandberg toe te laten als lid van de gemeenteraad ter voorziening in de vacature van mevrouw Eskes. Dat was het. De VOORZITTER. Hartelijk dank. Dank voor de werkzaamheden. Mag ik de griffier verzoeken mevrouw Zandberg naar voren te geleiden en de raadsleden verzoeken te gaan staan. En ik kondig alvast aan dat mevrouw Zandberg ons allemaal bekend is. Derhalve zal ik geen schorsing aankondigen straks, maar gaan we gelijk door met de vergadering. Die kunt u gelijk afgeven, dat is helemaal geen probleem. Dat kan gewoon hier, keurig hoor. Ja. 4.2. Beëdiging van een lid van de raad De VOORZITTER. Mevrouw Zandberg, u heeft aangegeven de eed af te leggen.

Door de gemeenteraad is tot uw toelating als lid van deze vergadering besloten. Alvorens uw functie te kunnen uitoefenen, dient u overeenkomstig artikel 14 van de Gemeentewet in de vergadering in handen van de voorzitter de eed of een verklaring en belofte af te leggen. U heeft aangegeven de eed te zullen afleggen. Na voorlezing door mij van de wettelijk voorgeschreven formulering verzoek ik u mij na te zeggen de woorden: zo waarlijk helpe mij God almachtig en gelijktijdig uw beide voorste vingers van uw rechterhand omhoog te steken. "Ik zweer dat ik, om tot lid van de raad benoemd te worden, rechtstreeks noch middellijk, onder welke naam of welk voorwendsel ook, enige gift of gunst heb gegeven of beloofd. Ik zweer dat ik, om iets in dit ambt te doen of te laten, rechtstreeks noch middellijk enig geschenk of enige belofte heb aangenomen of zal aannemen. Ik zweer dat ik getrouw zal zijn aan de Grondwet, dat ik de wetten zal nakomen en dat ik mijn plichten als lid van de raad naar eer en geweten zal vervullen. Zo waarlijk helpe mij God Almachtig!"

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2295

Mevrouw ZANDBERG (cda). Zo waarlijk helpe mij God Almachtig! De VOORZITTER. Ik wil u graag feliciteren met het lidmaatschap van deze mooie raad. Veel succes bij het verrichten van uw werkzaamheden. Hartelijk dank. U kunt uw stoel gelijk innemen achterin. Bloemen kunnen worden overhandigd. 5.

Vaststelling van de agenda van de raadsvergadering van 14 oktober 2021

De VOORZITTER. Mag ik uw aandacht vragen? Graag uw aandacht. Aan de orde is agendapunt 5, Vaststelling van de agenda van de raadsvergadering van heden, 14 oktober. Ik zal eerst als voorzitter een aantal zaken met u doornemen. Aan het eind bied ik u graag de gelegenheid om iets te zeggen over de agenda of over de orde van de vergadering. Het is mij wel storend achterin, waarde collega's. U kunt vergaderen, maar dan buiten. Ja. Vergadering elders, ja. Er is een verzoek ontvangen voor een interpellatiedebat van Leefbaar Rotterdam over misgelopen plannen Museum Boijmans Van Beuningen. Wenst iemand hier iets over te zeggen? Niet. Dan stel ik u voor dit agendapunt straks aansluitend aan de orde van de vergadering als eerste agendapunt te behandelen onder agendapunt 12. Er zijn twee verzoeken om beraadslagingen ontvangen. Van VVD, Daadkracht voor Miniworld, maar die is bij nader inzien ingetrokken. En van Leefbaar Rotterdam en de VVD, Anti-homogeweld steeds heftiger in Rotterdam. Ik ga ervan uit dat u akkoord gaat met agendering van het tweede punt. Ja, zegt u het maar. De heer VAN DRUNEN (lr). Ja, over het intrekken van het debat Daadkracht voor Miniworld. Ik vraag me af of iemand van de PvdA-fractie wellicht, daar een toelichting op kan geven. Want het heeft groots in de krant gestaan: problemen met lekkage. De aanvraag voor het debat gaat ook over lekkage.

Er zit vervolgens een brief van de wethouder bij die over het betalen van de huur gaat. En nu is het debat opeens ingetrokken. Ik vraag me af of er ergens in de achterkamertjes iets is geregeld. Hoe zit dat? De VOORZITTER. De heer Balwantsingh. De heer BALWANTSINGH (pvda). Ja, dank u voorzitter. Er is contact geweest met de wethouder en we hebben begrepen dat er contact is met Miniworld vanuit de wethouder. We hebben er vertrouwen in dat dat een gewenst resultaat gaat opleveren. Vandaar dat wij het hebben ingetrokken. Dank voorzitter. De heer VAN DRUNEN (lr). Achterkamertjes dus. Dank u wel. De VOORZITTER. De heer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja, voorzitter. Omdat het debat over homogeweld is aangevraagd door de heer Lansink van de VVD is de PVV daartegen, want de heer Lansink probeert de PVV altijd monddood te maken als ik hier in klare taal spreek over wat ik zelf meemaak qua intimidatie en homogeweld op straat. Dus wat de PVV betreft: schrappen van de agenda. De VOORZITTER. U bent de enige die daartegen is, merk ik. Dus met uw stem… Wilt u daar iets over zeggen?

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2296

De heer LANSINK-BASTEMEIJER (vvd). Voorzitter, u snapt dat ik mijzelf nu monddood geacht zie door de PVV. Dat vind ik echt heel verschrikkelijk. De VOORZITTER. Goed. Met de stem van PVV tegen staat dit straks gewoon op de agenda. Dan heeft ons gisterenmiddag, 24 uur na sluiting van de indieningstermijn, nog een verzoek bereikt van Leefbaar Rotterdam en de PVV, Herstel van vertrouwen, of bevordering van wantrouwen op Recreatieoord en Camping Hoek van Holland? Voor het verzoek geef ik een negatief behandeladvies, omdat het verzoek ruimschoots na de indieningstermijn is ontvangen en u zich daarover niet voldoende heeft kunnen voorbereiden. Althans, het is in dit geval in strijd met onze regels. Ik wilde de heer Van Schaik, de indiener van het voorstel, in de gelegenheid stellen hier iets over te zeggen. Mijnheer Van Schaik. De heer VAN SCHAIK (lr). Ja, dank u wel voorzitter. Nou ja, als ik het eerder had geweten, had ik het eerder aan de kaak gesteld. Laat dat helder zijn. Ik werd er gisteren mee overvallen. Het ging om de sloop van de boerderij Kaapweg 103 en later 115. Ik heb begrepen dat daar 7 oktober een sloopvergunning voor af is gegeven. Wij hebben voor het reces duidelijk met elkaar afgesproken dat er geen onomkeerbare stappen zouden worden genomen omtrent Hoek van Holland. Dan schrik ik ineens dat daar een sloopvergunning ligt. Ik vind dat dat niet kan.

Ik had liever van tevoren van de wethouder een brief gehad. Nu schijnt er in de omloop wel ergens een brief te zijn geweest. Ik heb hem in ieder geval niet ontvangen. Maar daarbuiten, voorzitter, als ik nog even het woord mag, wil ik ook nog iets anders aan de kaak stellen. En dat is dat er onderhands toch nog steeds gewerkt wordt. Ik heb bewijs, zwart-op-wit – dat kan ik ook op enig moment… De VOORZITTER. Maar u gaat nu echt de inhoud in. U wilt dat dit punt behandeld wordt en dat is afgewezen op grond van het feit dat u te laat bent. En u doet een beroep op de raad om het alsnog te agenderen, toch? De heer VAN SCHAIK (lr). Ja, inderdaad, dat doe. Ik doe inderdaad een beroep op de raad. We zijn de raad van Rotterdam. Miniworld is eraf gegaan, dus alle ruimte. De VOORZITTER. Dat is heel helder. Mijnheer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja, voorzitter. Door de tactieken van VVD-wethouder Kurvers blijft de raad hier altijd achter de feiten aanlopen. Het debat hierover kan geen weken wachten tot na het herfstreces. Dus ik zou aan mijn collega's willen verzoeken om ermee in te stemmen dat hier vandaag gewoon over gesproken wordt. Er waren 130 klachten bij de Ombudsman. Alle 130 gegrond verklaard. Ik vind het schandalig dat die wethouder nog steeds dit soort streken heeft. Tot zover. De VOORZITTER.

We hebben vorige keer aangegeven dat we na een toelichting van de indiener gelijk gaan stemmen over het ordevoorstel. Het ordevoorstel ligt voor. Als u ja stemt, dan bent u voor het behandelen van het agendapunt zoals verzoeker het heeft ingediend. Als u nee stemt, dan volgt u het advies van uw voorzitter, namelijk het buiten de orde van deze vergadering houden. Dus ja, dan steunt u de heer Van Schaik. U kunt stemmen. Ja, daar komt hij. Heeft iedereen die aanwezig is, kunnen stemmen? 38 stemmen aanwezig, ja. Met 27 stemmen voor is er een meerderheid voor behandeling van het agendapunt. Het wordt straks op de agenda gezet. Er zijn drie verzoeken voor een tweeminutendebat ontvangen van DENK, Nationaal Programma onderwijs waaronder plan van aanpak leerachterstanden wegwerken, van DENK en de SP, Visie jeugdwerk en van de Partij van de Arbeid en het CDA Snel weer een veer

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2297

voor Hoek van Holland. Wenst iemand hierover het woord? Dat is niet het geval. Dan worden die agendapunten straks toegevoegd onder agendapunt 19. Er is één verzoek voor indiening van een motie vreemd aan de orde van de dag ontvangen. Die is voorzien van een negatief behandeladvies: nogal echt inhoudrijk en niet inhoudarm. Wat ons betreft – aan deze kant van de tafel, van de griffier en mij – is dat geen motie die valt in de categorie zoals deze nu is aangediend. Ik had u als voorzitter nog in overweging willen geven om eventueel dit thema te betrekken bij de begrotingsbehandeling. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Het was toch een negatief behandeladvies van de griffie en toch niet van de voorzitter van de raad? Want dat zei u net. De VOORZITTER. Dat gebeurt altijd namens de voorzitter van de raad. En ik heb u een suggestie gedaan, want anders zou u moeten zoeken naar waar je zo een punt zou moeten behandelen. Mijn suggestie was om dat te doen bij het algemene deel van de begroting. Dat is over een week of wat in deze raad. Dat is de suggestie die ik u deed. Mijnheer Simons. De heer SIMONS (lr). Nou, die suggestie heeft mij niet bereikt, maar… De VOORZITTER. Bij dezen. De heer SIMONS (lr). Nou ja, zeker. Beter laat geïnformeerd dan niet. Ik kijk altijd zorgvuldig naar de argumentatie waarom iets wel of niet kan.

En we moeten iets ook in een context plaatsen en dat is de context van deze gemeente, deze gemeenteraad en dit college. Wat ik hier vraag is om een probleem, dat van links tot rechts wel gezien en herkend wordt, op de tafels in Den Haag te leggen om daar eens over na te denken, als signaal. Dus eigenlijk wil ik een zaadje planten dat mogelijk gaat ontkiemen in de toekomst. U als burgemeester – dat zegt u ook vaak en daar zijn wij ook heel blij mee – bent regelmatig in Den Haag in de hoogste kringen om daar over allerlei zaken te spreken. Dan zegt u gewoon bij de mededelingen 'oh ja, ik heb nog een motie van de raad en die wil dit probleem onder uw aandacht brengen'. Dus deze motie is helemaal beleidsarm voor deze context, want wij gaan er niet over. Wij geven als gemeente een signaal naar Den Haag. En ze zijn nu ook nog aan het formeren, dus wordt het… Ik snap deze argumentatie echt van geen kant. Het is € 0,00. Het is beleidsarm voor de gemeente. Het is alleen… Ja, u moet een motie – hoe zwaar weegt die? tien gram ofzo – in uw tas stoppen, naar Den Haag brengen en daar overhandigen en een toelichting geven. Dat is alles wat wij vragen. De VOORZITTER. Ja. Helder dat u dat zo vindt. Mijnheer Lammering. De heer LAMMERING (pvda). Ja, dank u wel voorzitter. Wij staan volledig achter de inhoud van die motie, natuurlijk, vandaar dat wij er ook opstaan.

De suggestie die u geeft kunnen wij ook volgen. Kijk, ik vergelijk onze burgemeester altijd maar met ons eigen vliegdekschip dat wij tot onze beschikking hebben. Die kunnen wij in stelling brengen richting Den Haag, in dit geval. Maar bij dit onderwerp is het wel echt belangrijk om er nog iets meer een aanloop voor te nemen en die koers te bepalen. Dus wat ons betreft ook prima om het te behandelen bij de begroting. De VOORZITTER. De heer Segers. De heer SEGERS-HOOGENDOORN (cda). Ja, dank, voorzitter. Heel kort. De argumentatie klopt in die zin volgens mij niet, want hij is niet beleidsarm omdat je iets in stemming brengt waar ik eigenlijk ook mijn mind nog over wil opmaken. Daar zou ik heel graag met mijn

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2298

collega's over willen praten. Dus ik zou zeggen dat een regeling eerder aan de orde is. Dan pas kun je bepalen wat we hier als Rotterdam van vinden en dan kun je eventueel de burgemeester met een boodschap op pad sturen. De VOORZITTER. Wij hebben afgesproken – en ik zie dat er wat onrust is in de zaal – dat we na een toelichting van de indieners gelijk gaan stemmen, maar we hebben tegelijkertijd gezegd: tenzij de voorzitter het gevoel heeft dat partijen er toch iets over willen zeggen. Dan bied ik daarvoor de ruimte. Als vanuit de raad ook voorgezeten wordt, wordt het ingewikkeld. Dat moeten we niet doen. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Wat D66 betreft kunnen we het prima op de agenda zetten en behandelen. De VOORZITTER. Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja, voorzitter, volgens mij zijn er veel belangrijker dingen waarover onze burgemeester in Den Haag in gesprek kan gaan en om hier fulltime raad te hebben: nog meer eindeloze prietpraat van de heer Simons, daar zit niemand op te wachten. Rotterdam wil een slagvaardige raad op hoofdlijnen en geen fulltime raad. Aan de andere kant zou het wel goed zijn om hierover in debat te gaan, want dan kan ik gelijk beargumenteren waarom deze motie in de prullenbak moet. Dus toch agendering hiervan. De VOORZITTER. Mevrouw Zeegers, ik wil alleen een waarschuwing geven. U zegt 'zet het maar op de agenda'.

Tip: een motie vraagt dus uitsluitend om stemming straks en niet om debat, hè. Dus dat u het weet. Als u erover wilt debatteren dan moet u er een punt van maken. Ik hoor u zeggen 'wat ons betreft mag het op de agenda'. Maar dat betekent dus dat u daar straks alleen over kunt stemmen. Daar is geen debat over. Mevrouw ZEEGERS (d66). Dat klopt. Daar ben ik mij van bewust. Wij hebben onze mening hierover al helemaal opgemaakt. De VOORZITTER. Nee, prima. Ik meld het even aan de raad, want wij hebben al eens eerder meegemaakt dat men daar dan nog van alles over wil zeggen, maar de aard van de motie leent zich daar niet voor. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja, voorzitter. Als mede-indiener van de motie onderschrijf ik het verhaal van de heer Simons wel volledig. Ik denk dat het heel goed is, want ik ben het echt met de argumentatie van u niet eens dat het niet-beleidsarm is. Ik denk dat het dat wel is. Wat betreft 50PLUS zullen wij voorgaan, dus laat het maar geagendeerd worden. De VOORZITTER. Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Ja, voorzitter, kunnen we anders nu met de raad hier een debat van maken? Anders is de PVV tegen. Dit is een heel dom voorstel van de heer Simons. De VOORZITTER. Kort, de heer Verheij. De heer VERHEIJ (vvd). Ja, voorzitter.

De overwegingen die de heer Simons heeft om dit punt te maken, die heeft hij in zijn artikel laatst beschreven en dat zijn terechte punten. Maar daar moeten we het uitgebreid over hebben met elkaar welke conclusie we dan vervolgens trekken. Want de conclusie die in deze motie staat is heel verstrekkend en die steunt in ieder

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2299

geval de VVD op deze manier niet. Wij vinden dat we er een debat over moeten hebben, dat we daar de tijd voor moeten nemen. Laten we dat zo snel mogelijk na het reces doen in de commissie VB of in een aparte sessie waarbij elke fractie een afgevaardigde stuurt. Maar niet nu. De VOORZITTER. Dan gaan we stemmen. Dus als u voor stemt dan stemt u voor agenderen. Mijnheer Achbar, heeft u gestemd? Oh ja, ik zie de andere collega's. Met 23 stemmen voor zal de motie vreemd aan de orde van de dag worden ingediend. Agendapunt 13, Wijk aan Zt' is straks digitaal in verband met de quarantaineverplichting van wethouder Vermeij en het feit dat de commissie VB heeft aangegeven dat debat graag met wethouder Vermeij te willen voeren. Zijn er nog andere leden van de raad die nog iets over de agenda willen zeggen? Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Ja, kunt u even wat nader toelichten hoe dat in zijn werk zal gaan, want dat heb ik eigenlijk niet helemaal scherp. Schorsen we hier en gaan we dan allemaal naar onze eigen ruimte om daar… Dat is het idee? De VOORZITTER. We openen een nieuwe digitale vergadering en dan kunt u vergaderen zoals u altijd digitaal gewend was. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Oké. Dank u wel. De VOORZITTER. Dan hoeft u niet per se in deze raadzaal te zitten. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Oké. Dank u wel. De VOORZITTER. U hoeft niet per se in deze raadzaal te zitten.

U mag wel hier zitten, maar u mag ook op een andere plek zitten. Ten aanzien van de spreektijd hebben wij afgesproken vier uur op de klok te zullen zetten. Dat gaan we dan ook doen. Dan wijs ik u erop dat er bij verschillende agendapunten in het RIS een voorlopige versie van moties en amendementen staat. Deze vormen geen onderdeel van de beraadslagingen. Pas als u ze hier heeft ingediend, maken ze onderdeel uit van de beraadslagingen. De motie of het amendement krijgt dan ook van de griffie een nummer et cetera. Ik adviseer u uw scherm regelmatig te verversen om de actuele stand van zaken rondom de moties bij te kunnen houden. Het pairen van raadsleden heb ik al aangegeven vanochtend. Ik stel voor de besluitvorming over de huishoudelijke punten, ingekomen stukken, bekrachtiging geheimhouding en de hamerstukken tegelijkertijd bij de behandeling van de desbetreffende punten te doen. De besluitvorming naar aanleiding van vorige debatten, inclusief Wijk aan Zet zullen aan het einde van de fysieke vergadering plaatsvinden via ons stemsysteem in de raadzaal. Indien nodig is er een korte schorsing. Ik wil erop wijzen dat wanneer het interpellatiedebat vraagt om verstrekkende moties, ik aansluitend de stemmingen zal doen, want ik zie dat er nogal wat raadsleden niet aanwezig zijn, buiten degenen die gepaird zijn.

Dus om ongelukken met stemmingen te vermijden, wijs ik u erop dat, als het debat erom vraagt, er aansluitend aan het interpellatiedebat zal worden gestemd. 6.

Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2021 week 39 en 40

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2300

De VOORZITTER. Mededeling van ingekomen stukken aan de raad en de commissies, zoals genoemd op de digitale doorlopende lijst 2021 week 39 en 40. Ik stel voor akkoord te gaan met de voorgestelde wijze van afdoening. Dat is het geval. 7. 7.1

Bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet Bijlage Resultaat invulling conditions precedent (cp's) WLQ+

De VOORZITTER. Dan de bekrachtiging van de geheimhouding overeenkomstig artikel 25 van de Gemeentewet, bijlage resultaat invulling conditions precedent van WLQ+. Zijn er leden die hier iets over willen zeggen? Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). 50PLUS wordt geacht niet daarvoor te zijn. De VOORZITTER. De heer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). PVV ook. De VOORZITTER. Met de stemmen van de PVV en 50PLUS tegen wordt de bekrachtiging onder 7.1 opgelegd. 7.2

Bijlage behorende bij de brief van burgemeester en wethouders over Monitor Grondexploitaties 2e herziening 2021

De VOORZITTER. 7.2, bijlage behorende bij de brief van burgemeester en wethouders over Monitor Grondexploitaties 2e herziening 2021. Mevrouw Verkoelen. Mevrouw VERKOELEN (50plus). Idem. Niet voor. De VOORZITTER. De heer Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Idem, voorzitter. De VOORZITTER. Akkoord. Dan stel ik vast dat met de stemmen van de fracties van de PVV en 50PLUS de onder 7.2 gevraagde geheimhouding is opgelegd. A.

HAMERSTUKKEN

8.

Het voorstel tot vaststelling vijf bedrijveninvesteringszones Rotterdam 2022

De VOORZITTER. Dan ga ik naar de hamerstukken. Dat is onder 8 het voorstel tot vaststelling van vijf bedrijveninvesteringszones. Onder b. Verordening bedrijveninvesteringszone gebruikers Winkelgebied Slinge III, Verordening bedrijveninvesteringszone eigenaren Hoogkwartier 2022, Verordening bedrijveninvesteringszone gebruikers Oude Haven-Overblaak en onder e. Verordening bedrijveninvesteringszone gebruikers Bedrijventerrein Hoogvliet Gadering. 9.

Het voorstel tot wijziging van de Verordening precario- en reclamebelasting 2021

De VOORZITTER. Onder 9, het voorstel tot wijziging van de Verordening precario- en reclamebelasting.

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2301

10.

Het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Simeon en Anna'

De VOORZITTER. Onder 10, het voorstel tot vaststelling van het bestemmingsplan 'Simeon en Anna'. 11.

Het voorstel tot toepassing van de coördinatieregeling als bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening ten behoeve van het project Westblaak 232

De VOORZITTER. En onder 11, het voorstel tot toepassing van de coördinatieregeling als bedoeld in de Wet ruimtelijke ordening ten behoeve van het project Westblaak 232 Die onderwerpen worden u aangeboden ter hamering. Eenmaal, andermaal, gehamerd. Interpellatiedebat 12.

Misgelopen plannen Museum Boijmans van Beuningen aangevraagd door het lid Koster

De VOORZITTER. Aan de orde het interpellatiedebat misgelopen plannen Museum Boijmans Van Beuningen, aangevraagd door het lid Koster. Mijnheer Koster, u heeft het woord. De heer KOSTER (lr). Voorzitter, dank u wel. In mei dit jaar spraken we over de verkenning van de haalbaarheid van de ambitieuze renovatie van Boijmans en tegelijkertijd de kwaliteitsslag voor het Museumpark. Wethouder Kurvers erkende destijds in het NRC dat er in het verleden, dus voor de verkenning, veel fouten zijn gemaakt in dit dossier. "We hebben alles in de verkeerde volgorde gedaan", dat zijn zijn letterlijke woorden. U weet het nog: Boijmans moest in 2019 sluiten wegens brandveiligheid, toen er nog geen geld en geen plan was. Later haakte Droom en Daad af na een aanbod van € 80 miljoen. Ook de BankGiro Loterij bleek niet bereid bij te dragen. Daaronder kwam toen een streep op het moment van die verkenning. We gaan het nu goed doen. Daarom werd dus alles op alles gezet bij de verkenning dit voorjaar om vanaf nul te beginnen en alle stappen in de juiste volgorde te zetten om het ambitieuze scenario toch doorgang te laten vinden. Ik citeer wethouder Kurvers in NRC: "Mijn zorg is dat we over twintig jaar terugkijken en zeggen: wat zonde dat we dit niet goed gedaan hebben." Laat het even op u inwerken: wat zonde dat we dit niet goed gedaan hebben.

We kregen in mei een prachtig ontwerp te zien met de bouw van een paviljoen plus de herontwikkeling van vier naastgelegen villawoningen voor het museum in ruil voor een gematigde huur. Als onderbouwing van deze plannen lezen we in de wethoudersbrief van de heer Kurvers: "Er ligt een aanbod van de Welgelegen Groep om de herontwikkeling van de villa's en de bouw van een nieuw paviljoen voor een bedrag van ongeveer € 40 miljoen op zich te nemen, voor een gematigde huur beschikbaar te stellen aan het museum". Onze raad heeft op deze basis in juni ingestemd met een verkenning die € 2 miljoen tot € 3 miljoen zou kosten. Dan het raadsbesluit. Daar wil ik ook twee belangrijke passages uit citeren. De eerste: "De onzekerheid en risico's samen met het ontwerp zijn de afgelopen periode verder onderzocht en uitgewerkt. Dit heeft onder meer geresulteerd in een structuurontwerp en herijkte planning, risicodossier en begroting." En dames en heren, het belang van het structuurontwerp moet niet onderschat worden. Dan citeer ik ook uit het raadsbesluit: "We zijn fondsen gaan werven toen er enkel een visie lag, terwijl begunstigers die een significante bijdrage overwegen graag precies willen weten waar zij aan bijdragen. Nu het structuurontwerp er ligt, staat het museum klaar om effectief aan de slag te gaan met het werven van fondsen." In andere woorden dames en heren: het structuurontwerp was

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2302

noodzakelijk voor het werven van fondsen. Inmiddels zijn we bijna een halfjaar verder en weten we waar we aan toe zijn. Na Droom en Daad, na de BankGiro Loterij is er nu ook geen overeenstemming met de Welgelegen Groep. Een deel van het structuurontwerp is nergens op gebaseerd. Het plan zoals voorgelegd in het structuurontwerp is onuitvoerbaar, een fata morgana. Boijmans Van Beuningen is dus fondsen aan het werven met een misleidende reclamefolder. Wat voor indruk moet dit wekken bij het museum? Wat voor indruk moet dit wekken bij de fondsen waarmee gesproken wordt? Wat voor indruk moet dit wekken bij de architect die het paviljoen heeft ontworpen op de grond van iemand anders? Wat voor indruk moet dit wekken bij de Rotterdammer die tot eind 2028 niet naar Boijmans Van Beuningen kan? Voorzitter, ik zal u geruststellen: dit waren retorische vragen. Nu komen mijn echte vragen.

Wie is nu daadwerkelijk verantwoordelijk voor de fondsenwerving en het mislukken van de besprekingen met Welgelegen? Is dat de gemeente of is dat Boijmans Van Beuningen? Wat precies was het aanbod van de Welgelegen Groep waarover de wethouder sprak in zijn brief van 8 juni? Wat is er gebeurd met dit aanbod van de Welgelegen Groep waarover de heer Kurvers schreef? Waarom is dat aanbod niet concreter vastgelegd in een intentieovereenkomst? Waarom is dit niet gedaan voor de verkenning? Waarom moesten wij per se al besluiten over die verkenning en € 2 miljoen tot € 3 miljoen reserveren? Had dit, gezien de ingewikkelde voorgeschiedenis en misgelopen gesprekken met Droom en Daad en de BankGiro Loterij niet voor de hand gelegen? Ik vind het heel gemakkelijk om nu te wijzen naar de Welgelegen Groep, maar na twee eerdere miskleunen was echte waakzaamheid meer op zijn plaats voordat de plannen openbaar gemaakt zouden worden. Dan wil ik ook van u weten op welke datum – en precies op welke datum – duidelijk is geworden dat de Welgelegen Groep is teruggetreden.

Waarom is zonder intentieovereenkomst toch gestart met het maken van het structuurontwerp? Welke zekerheid had u, wethouder, om toch iedereen aan het werk te zetten? Wat waren de kosten van dit structuurontwerp? En waarom liet u Boijmans Van Beuningen op pad gaan op basis van een onzeker ontwerp? Wordt dit ontwerp nu aangepast? Zo ja, wie gaat de kosten daarvan betalen? Wethouder, in NRC zei u: "Mijn zorg is dat we over twintig jaar terugkijken en zeggen: wat zonde dat we dit niet goed gedaan hebben." Hoe rechtvaardigt u nu uw eigen handelen? Was het nu echt nodig om in juni al aan de slag te gaan met deze verkenning? Wilde u per se voor het einde van deze collegeperiode laten zien dat het u wel zou lukken wat wethouder Kasmi niet was gelukt? Had u niet beter even kunnen wachten en het over deze periode heen kunnen tillen, maar wel met meer zekerheid zodat we ook daadwerkelijk resultaat zouden kunnen zien? Voorzitter, het is onduidelijk welke wethouders verantwoordelijkheid dragen in dit dossier. Zeker, de heer Kurvers is auteur van de verzonden brieven, maar verder… Ik moet constateren dat het wijzen al begint. Als ik wethouder Van Gils in NRC lees over of hij rustig slaapt, dan zegt hij: "Bij Boijmans voer ik als wethouder Grote projecten nu alleen de verkenning uit naar de haalbaarheid.

Als het daar…" – en ik neem aan dat hij dan Boijmans Van Beuningen bedoelt – "…niet goed gaat, moet u toch echt bij mijn collega-wethouders zijn." Nou, voorzitter, structuurontwerp is inherent onderdeel van de verkenning. Wethouder Van Gils, had u niet kritischer moeten zijn op het ontbreken van een intentieovereenkomst? Heeft u wethouder Kurvers gevraagd naar de haalbaarheid van het structuurontwerp? Ja, dan hebben we ook wethouder Kasmi nog. Eerder verweten wij u dat u te weinig regie voerde in dit dossier rondom de gesprekken met Droom en Daad. Wat was hier uw rol? Hoe kijkt u aan tegen de bezetting van de Raad van Commissarissen bij Boijmans Van Beuningen? Wij moeten constateren dat daar al een tijd lang – eigenlijk al jarenlang – een lacune zit in de Raad van Toezicht waar het gaat om iemand met juridische expertise. Had u voldaan aan uw plicht tot benoeming van een nieuw lid, dan had daar waarschijnlijk iemand gezeten, een jurist, die had kunnen zeggen: 'hmm, is het nu wel verstandig dat wij op pad gaan met een structuurontwerp waar geen zekerheid voor is?' Voorzitter, het is duidelijk dat

raadsvergadering van 14 oktober 2021

Notulen pagina

2303

de verkenning nog een paar weken loopt. Na dit nieuwe debacle moet er wel een heel groot wonder plaatsvinden wil het ambitieuze scenario nog gerealiseerd kunnen worden door financiering van filantropen. En dat, moet ik zeggen, is diep-, dieptreurig. De verkenning had moeten leiden tot een oplossing. Het voorlopig resultaat is dat we verder weg zijn van een oplossing dan ooit. Voorzitter, ik heb geen behoefte om twintig jaar lang te wachten. Ik kijk nu al terug en ik zeg: wat is het daadwerkelijk zonde dat we deze verkenning niet goed genoeg hebben gedaan. Dank u wel. De VOORZITTER. Meeuwissen. De heer MEEUWISSEN (pvv). Voorzitter, niet realistische, financieel onhaalbare plannen Boijmans Van Beuningen. Het wensdenken van deze raad kent geen grenzen, is soms zelfs op het infantiele af. Telkens weer loopt de meerderheid warm voor gigantische investeringen in zeer onrealistische en financieel onzekere projecten. Ik noem, voorzitter, Feyenoord City, Warmtebedrijf Rotterdam, de energietransitie en uiteraard Boijmans Van Beuningen. Telkens weer worden dezelfde fouten gemaakt. Het zelflerend vermogen van deze raad is helaas miniem. Het is blijkbaar altijd makkelijk dromen met andermans zuurverdiende belastinggeld. In 2020 werd het ambitiescenario voor Boijmans Van Beuningen door de raad geloodst: geen concreet plan, geen businesscase en geen architect.

De PVV stemde uiteraard tegen deze luchtfietserij. Inmiddels is er een architect en is er een structuurontwerp. Het plan is al flink afgeschaald, maar nog steeds niet realistisch en financieel niet haalbaar. Een nieuw paviljoen, een tunnel om kunst te vervoeren, een nieuw Museumpark, maar nog steeds geen geld. Voorzitter, waar is de verantwoordelijk wethouder in godsnaam mee bezig? Bij zo veel blunders in dit dossier mag je toch verwachten dat de wethouder er bovenop zit. Er is nog geen schep de grond ingegaan, maar de tegenvallers stapelen zich nu al op: vertraging in de planning en dus meerkosten, een rechtszaak van architecten tegen voorgenomen sloop van hun aanbouw van tien à twintig jaar geleden, gedoe met slappe grond in het Museumpark en ga zo maar door. Wanneer gaat eindelijk de stekker uit deze onnodige extra dingen voor Boijmans Van Beuningen? Renoveren oké, maar al die extra onzin, daar moeten we mee kappen. Tot zover, voorzitter. De VOORZITTER. Dank u. Mevrouw Zeegers. Mevrouw ZEEGERS (d66). Ja, dank u wel voorzitter. Ja, uiteraard begrijpt D66 de zorgen van voorgaande sprekers. Wij hadden een ambitiescenario. Daar wilden we met elkaar allemaal aan werken. En helaas, de volgorde was: het museum moest dicht en daarna pas konden we goed aan plannen werken.