[19bb015905] Bijlage 2 behorende bij 19bb15095 - Nota Bedrijfsruimte Rotterdam

In dit programma worden de gemeentelijke inspanningen voor de ambities van zowel bedrijfsruimte als kantoren en detailhandel toegelicht. De inzet richt zich op samenwerking met marktpartijen, financiering, conceptontwikkeling en specifieke kansen in gebieden. In de ‘Navigator bedrijfsruimte, kantoren en winkels’ worden ontwikkelingen op de markt gemonitord. Twee keer per jaar publiceert de gemeente een update van de Navigator en worden de ontwikkelingen in (markt)consultaties getoetst. Op basis daarvan kunnen wijzigingen in beleid, koersen en uitvoeringsprogramma worden vastgesteld.

29 Nota Bedrijfsruimte Rotterdam

Samenvatting Doel Rotterdam maakt een periode van sterke bloei door. De stad is in trek bij bedrijven, bewoners en bezoekers. En dat wordt naar verwachting in de nabije toekomst alleen maar sterker. De ruimte in de stad staat daarom onder druk, en dit geldt zeker voor bedrijfsruimte. Om die reden is de opgave voor Rotterdam om voldoende ruimte voor bedrijvigheid te waarborgen. Deze bedrijvigheid draagt bij aan het streven van de gemeente om een inclusieve stad te zijn, die voor alle inkomensgroepen bereikbare banen biedt. Naast voldoende beschikbaarheid, is voor bedrijfsruimte bereikbaarheid en ligging ook essentieel. Bovendien moeten bedrijfslocaties de juiste kwalitatieve kenmerken hebben om vitaal, duurzaam en passend te zijn en te blijven. Het doel van dit ruimtelijk-economische beleid is om kwantitatief voldoende ruimte voor bedrijvigheid te waarborgen en om kwalitatief richting te geven aan een goede en duurzame invulling van de bedrijfslocaties in de stad.

Vijf ambities Voor de totstandkoming van het beleid is een stakeholdersproces georganiseerd met belanghebbenden als ondernemersorganisaties, vastgoedpartijen, brancheorganisaties en enkele grote bedrijven op bedrijventerreinen. Gezamenlijk zijn de volgende opgaven geformuleerd: 1. een kwantitatief en kwalitatief passend aanbod aan bedrijfsruimte; 2. nieuwe locatie-eisen van bedrijven in de Next Economy; 3. functiemenging met behoud van bedrijfsruimte als antwoord op de verstedelijkingsopgave; 4. de verduurzamingsopgave; 5. het belang van ruimtelijke kwaliteit en samenwerking op bedrijventerreinen. Voor elk van deze vijf opgaven zijn ambities geformuleerd, die in uitgangspunten zijn uitgewerkt. Ambitie 1: behouden en zo goed mogelijk benutten van bedrijventerreinen Onder invloed van de sterke economische groei van de afgelopen jaren, neemt het aanbod van bedrijfsruimte in Rotterdam in hoog tempo af. Ramingen laten zien dat er tot aan 2035 een tekort ontstaat van circa 133 hectare bedrijfsgrond. Nu al kan niet aan alle ruimtevraag worden voldaan, met name aan grootschalige locaties is een tekort. De mismatch tussen vraag en aanbod noodzaakt om ruimte voor bedrijvigheid in Rotterdam zo veel mogelijk te behouden en zo goed mogelijk te benutten.

De uitgangspunten zijn: • Rotterdam werkt samen met de regio, om gezamenlijk oplossingen te vinden voor het matchen van de ruimtevraag met het aanbod in de regio. • De ruimte voor bedrijvigheid wordt waar mogelijk behouden en zo efficiënt mogelijk benut, onder meer door intensief ruimtegebruik en verdichting. • De resterende ruimte wordt benut voor bedrijven met meerwaarde voor het economische profiel van de stad en passend in een stedelijke omgeving. Criteria daarbij zijn: werkgelegenheid, kennisintensiteit, stadsgebonden karakter en behoud van industrie op passende plekken.

30 Nota Bedrijfsruimte Rotterdam

Ambitie 2: Ruimte en kwalitatief passende milieus voor de Next Economy De Next Economy, of de economie van de toekomst, stelt nieuwe en andere eisen aan vestigingsplaatsen. De verdergaande digitalisering van de economie zorgt voor automatisering van productieprocessen, robotisering en machine-to -machine communicatie (Internet of Things). Mede hierdoor heeft de Next Economy impact op logistiek en transport in en om de stad. En tenslotte vraagt de toenemende flexibilisering van arbeid om andere en flexibelere vormen van bedrijfshuisvesting. De uitgangspunten zijn: • Inzetten op excellente digitale bereikbaarheid voor bedrijven, door 100% Next Generation Acces aansluitingen en ruimte te bieden aan datacenters en andere ruimtevragende functies ten behoeve van de digitale infrastructuur. • E-commerce en bijbehorende logistiek (stadsdistributie) worden ruimtelijk gefaciliteerd en gemonitord in de stad; grootschalige distributiecentra worden in de regio gehuisvest. • Inspelen op de veranderende ruimtebehoefte als gevolg van de flexibilisering van de economie en arbeidsmarkt. Deze ruimtebehoefte bestaat uit bedrijfsverzamelgebouwen, incubators, flexibel in te richten kantoren en woonwerk ruimtes. Ambitie 3: Functiemenging waar het kan, functiescheiding waar het moet Rotterdam heeft een forse woningbouwopgave: tot aan 2030 moeten 31.000 woningen worden bijgebouwd.

Een deel van die woningen komt terecht op bedrijfslocaties. Om tegelijkertijd zoveel mogelijk aan de behoefte aan werkruimtes te voorzien, zet Rotterdam in op het creëren van gemengde woon-werkmilieus. Deze voorzien in de behoefte vanuit de Next Economy om te werken in of nabij huis. Tegelijkertijd vestigen bedrijven zich meer en meer in omgevingen waar stedelijke voorzieningen zijn. Het streven naar functiemenging is ook gebaseerd op het principe dat iedereen in Rotterdam toegang moet hebben tot een bereikbare baan. Doordat productieprocessen schoner en stiller worden, ontstaan meer mogelijkheden om functies te mengen. De beleidsuitgangspunten voor verstedelijking en functiemenging richten zich op bedrijfsruimte in de stad te behouden en duurzaam in te passen in zowel gemengde woon-werkmilieus als op monofunctionele bedrijventerreinen: • Op terreinen met een transformatieopgave wordt ingezet op de ontwikkeling van gemengde woon-werkgebieden met behoud van (vervangende) werkgelegenheid. Mits mogelijk, wordt bestaande bedrijvigheid behouden. Wanneer dit niet mogelijk is, worden alternatieve locaties in de stad of regio gezocht. Binnen het gebied wordt minstens het aantal arbeidsplaatsen opnieuw gerealiseerd. • Behoud van bedrijfsruimte in de stad, gemengd in de wijken (buiten bedrijventerreinen). Transformatie van bedrijfsruimte wordt gecompenseerd.

• Bedrijventerreinen zonder transformatieopgave behouden hun bedrijfsfunctie en het resterende planaanbod wordt gereserveerd voor bedrijven die enkel op een bedrijventerrein terecht kunnen. Ambitie 4: kansen voor verduurzaming benutten Rotterdam wil haar economie en gebouwde omgeving verduurzamen. In de komende jaren treedt er landelijke regelgeving in werking die bedrijven verplicht stelt duurzaamheidsmaatregelen te nemen. Tegelijkertijd hebben bedrijventerreinen een belangrijke functie in de transitie naar een circulaire economie, door letterlijk ruimte te bieden aan nieuwe activiteiten. De beleidsuitgangspunten voor verduurzaming zijn erop gericht het potentieel van bedrijventerreinen in de duurzaamheidsopgave optimaal te benutten. Daarvoor zijn de thema’s energietransitie, circulaire economie en klimaatadaptatie van belang: • Bedrijventerreinen – en panden worden optimaal benut om de energietransitie te effectueren.

31 Nota Bedrijfsruimte Rotterdam

•

•

Ruimte bieden voor circulaire activiteiten op bedrijventerreinen. Behalve het stimuleren en faciliteren van circulaire bedrijfsvoeringen, gaat dit ook over reserveren van fysieke ruimte, milieuruimte en behouden van waterbereikbare bedrijfskavels. Nieuwe en bestaande bedrijventerreinen en bedrijfspanden worden klimaatadaptief ingericht. Bij nieuwbouw wordt klimaatadaptief bouwen de standaard. Voor de bestaande bouw wordt ingezet op stimuleren van klimaatadaptieve maatregelen.

Ambitie 5: Verbeteren van de ruimtelijke kwaliteit Voor bestaande bedrijventerreinen is de opgave om de ruimtelijke kwaliteit te behouden c.q. te versterken. De ruimtelijke kwaliteit komt tot uitdrukking in belevingswaarde, gebruikswaarde en toekomstwaarde. Investeringen in de gebouwen en openbare ruimte zijn vaak gericht op functionaliteit (de gebruikswaarde), terwijl ook investeringen in de belevingswaarde (bijv. de uitstraling van een terrein) en de toekomstwaarde (bijv. flexibiliteit van de bebouwing) nodig zijn met het oog op de toekomstbestendigheid van een terrein. Wanneer investeringen uitblijven, ligt verloedering op de loer. Om deze reden en vanwege de schaarste aan bedrijfsruimte, is de opgave om de ruimtelijke kwaliteit op bestaande Rotterdamse bedrijventerreinen te behouden en te verbeteren: • Gemeente en ondernemers zetten zich in om de ruimtelijke kwaliteit op bestaande bedrijventerreinen te behouden en te verbeteren. Bereikbaarheid maakt hier ook deel van uit. • Verbeteren van multimodale bereikbaarheid op werklocaties. Het gaat om zowel bereikbaarheid voor personeel, OV – en fietsbereikbaarheid als waterbereikbaarheid voor de circulaire economie.

Gebiedsgerichte koersen en Uitvoeringsprogramma De ambities voor bedrijfsruimte en de bijbehorende uitgangspunten geven tot 2030 richting aan de ontwikkeling van de bedrijvenlocaties in Rotterdam. De uitwerking van deze uitgangspunten verschillen per gebied. Dit wordt duidelijk in de bedrijfsruimtekoersen voor elk gebied van Rotterdam. Hierin zijn de gebiedsgerichte vertalingen van deze nota voor de 15 stadsgebieden. De bedrijfsruimtekoersen dienen als handvaten voor gebiedsgerichte ontwikkelingen, voor zover daar bedrijfsruimte mee is gemoeid. Voor de uitvoering van de ambities voor bedrijfsruimte stelt de gemeente een Uitvoeringsprogramma Werklocaties op. In dit programma worden de gemeentelijke inspanningen voor de ambities van zowel bedrijfsruimte als kantoren en detailhandel toegelicht. De inzet richt zich op samenwerking met marktpartijen, financiering, conceptontwikkeling en specifieke kansen in gebieden.

32 Nota Bedrijfsruimte Rotterdam

Colofon Titel:

Nota Bedrijfsruimte Rotterdam - ‘Ruimte voor Bedrijven’

Datum:

31 mei 2019

Opgesteld door:

Gemeente Rotterdam, Stadsontwikkeling Afdeling Beleid, Advies en Programmering

Met bijdrage van:

Bureau Buiten (Utrecht), Ecorys (Rotterdam), TU Delft

Contactadres:

Gemeente Rotterdam Postbus 70012 3000 KP Rotterdam www.rotterdam.nl

Foto’s voorzijde:

Arnoud Verhey Fotografie •

Linksboven:

•

Rechtsmidden: Bedrijvencomplex Tollens (Overschieseweg)

•

Rechtsboven:

Bedrijfsverzamelgebouw Spaanse Kubus (Vlaardingweg)

•

Linksmidden:

City hub van PicNic (Linschotenstraat)

•

Midden:

Van Nelle Ontwerpfabriek (Van Nelleweg)

•

Rechtsmidden: City hub van DFS (Aelbrechtskade)

•

Linksonder:

Vareseweg op bedrijventerrein Noordwest

•

Onder: Rechtsonder:

Entree oostzijde bedrijventerrein Schiebroek (Veldkersweg) Bedrijfscampus Keilewerf (Vierhavensstraat)

•

Overige foto’s:

Mebin-Spaanse Polder (Alblashaven)

www.beeldbank.rotterdam.nl Arnoud Verhey Fotografie

© Gemeente Rotterdam, Stadsontwikkeling, 2019 Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/ of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze dan daaronder mede begrepen gehele of gedeeltelijke bewerking van het werk, zonder voorafgaande toestemming van Gemeente Rotterdam. No part of this publication may be reproduced in any form by print, photo print, microfilm or any other means without written permission by the Municipality of Rotterdam.

33 Nota Bedrijfsruimte Rotterdam