RA3505 - Gemeente Roosendaal - jaarrekening incl. controleverklaring 2023.pdf
Tekst van het document
JAARSTUKKEN 2023
INHOUDSOPGAVE Aanbiedingsnota
6
Rekeningresultaat
8
Resultaatbestemming 2023
9
Vaststellingsbesluit
10
Gecomprimeerde balans
11
Totaaloverzicht baten en lasten 2023
13
Begrotingsrechtmatigheid
14
Deel I: Jaarverslag
16
PROGRAMMA 1
PROGRAMMA 2
PROGRAMMA 3
PROGRAMMA 4
PROGRAMMA 5
PROGRAMMA 6
BESTUREN & SAMENWERKEN 20
LEREN & ONTWIKKELEN 38
WERKEN & ONDERNEMEN 58
WONEN & VERBLIJVEN 70
ZORGEN & STIMULEREN 94
BETALEN & FINANCIEREN 108
Algemene bestuurlijke zaken
22
Regionale representatie en samenwerking
24
Betrouwbare gemeente Openbare orde, veiligheid en preventie Financieel overzicht Besturen & Samenwerken
2
Onderwijsbeleid
40
Ondernemerschap
60
Ruimtelijke ordening
72
Leefbare buurten en dorpen
96
Lokale heffingen
109
Onderwijshuisvesting
47
Bestaanszekerheid
63
Openbare ruimte
77
Welzijn
99
Algemene Uitkering Gemeentefonds
109
Sport
49
Financieel overzicht Werken & Ondernemen
Vergunningen
80
Zorg en ondersteuning
102 Vennootschapsbelasting
110
Cultuur
53
Mobiliteit
82
Jeugd en jeugdzorg
104 Verbonden partijen
110
Energie en warmte
86
Financieel overzicht Zorgen & Stimuleren
Natuur, landbouw en milieu
89
Financieel overzicht Betalen & Financieren
111
Financieel overzicht Wonen & Verblijven
92
27
32
Financieel overzicht Leren & Ontwikkelen
68
56
107
37
3
INHOUDSOPGAVE VERVOLG
4
Paragrafen
112
Paragraaf 1. Lokale Heffingen
113
Paragraaf 2. Weerstandsvermogen en Risicobeheersing
121
Paragraaf 3. Financiering
131
Paragraaf 4. Onderhoud Kapitaalgoederen
136
Paragraaf 5. Verbonden partijen
144
Paragraaf 6. Grondbeleid
164
Paragraaf 7. Bedrijfsvoering
169
Paragraaf 8. Subsidies
174
Paragraaf 9. Wet Open Overheid (Woo)
177
Deel II: Jaarrekening
180
Grondslagen voor waardering en resultaatbepaling
181
Balans met toelichting per 31 december 2023
188
Niet uit de balans blijkende rechten en verplichtingen
214
Gebeurtenissen na balansdatum
216
WNT-verantwoording 2023
218
Rechtmatigheidsverantwoording 2023
220
Overzicht baten en lasten 2023 met toelichting per programma
222
Overzicht BBV wetgeving
282
Overzicht indicatoren BBV
290
Overzicht indicatoren
290
BBV onderdeel bedrijfsvoering
290
Single Information Single Audit
292
Bijlage: Afkortingenlijst
320
5
AANBIEDINGSNOTA ZIJ AAN ZIJ IN EEN GEMEENTE MET AMBITIE
Binnen het programma voor een betrouwbare en gastvrije gemeente hebben we gewerkt aan de randvoorwaarden voor de verdere stappen. In 2023 zijn we gestart met het actief openbaar maken van Woo-verzoeken. We hebben ingezet op projecten die voor een
In 2023 hebben we samen weer stappen gezet in het realiseren van onze ambities die
goede dienstverlening aan onze inwoners en ondernemers moeten zorgen. Een mooi
vastgelegd zijn in de 15 prioriteiten van ons collegeprogramma Zij aan Zij. In een tijd
resultaat hiervan is bijvoorbeeld MijnRoosendaal.nl.
waarin de wereld geconfronteerd wordt met toenemende onrust, conflicten en natuurrampen is het van cruciaal belang dat we als gemeenschap veerkrachtig blijven en ons
Ook op het gebied van openbare orde, veiligheid en preventie hebben we niet stilgezeten.
richten op het welzijn en de stabiliteit van onze lokale samenleving.
Samen met onze inwoners en partners hebben we gewerkt aan het versterken van onze buurten en dorpen, door te investeren in preventie én een daadkrachtige aanpak van
Deze mondiale ontwikkelingen hebben ook een effect op onze lokale gemeenschap.
criminaliteit en overlast. De uitdagingen zijn er, maar dit geldt ook voor onze vastberaden-
Zo heeft de stijging van de prijzen een impact gehad op zowel onze inwoners als op onze
heid om te zorgen voor een veilige leefomgeving voor iedereen.
gemeentelijke financiën. Schaarste op de arbeidsmarkt heeft onze capaciteit om bepaalde projecten uit te voeren beïnvloed. Daarnaast hebben we in 2023 - en naar verwachting
In 2023 is in het bestuurlijk overleg de Jeugdagenda voor de komende jaren vastgesteld.
ook de komende jaren nog - te maken gehad met knelpunten op het elektriciteitsnet,
We focussen ons daarin op gelijke kansen voor iedere jongere. Iedere jongere moet een
zoals netcongestie. Ook hebben de uitdagingen rondom de stikstofuitstoot zijn weerslag
goede start kunnen maken met zijn of haar leven als volwassene. Op het gebied van
gehad. Al deze ontwikkelingen zijn van invloed geweest op de verschillende aspecten van
Jeugdzorg heeft de jeugdhulp in het teken gestaan van deproblematiseren, normaliseren
ons beleid en de uitvoering daarvan.
en de beweging naar voren. We hebben ingezet op meer samenwerking met de partners in het voorliggend veld, een andere betrokkenheid van zorgaanbieders en professionals
Ondanks deze uitdagingen zijn we vastbesloten om onze gemeente veerkrachtig te laten
en tegelijk investeren waar dat nodig is, zodat we de kwaliteit van zorg kunnen behouden
zijn en ons in te zetten voor een bloeiende toekomst voor al onze inwoners. Het jaar 2023
voor wie dat nodig heeft. Hierin is zowel lokaal als regionaal door alle partners geïnves-
heeft ons uitgedaagd, maar heeft tevens kansen geboden om vooruitgang te boeken en
teerd. Op het gebied van onderwijsachterstanden is weer een nieuwe basis gelegd om
onze inwoners en ondernemers te versterken.
de onderwijsachterstanden van kinderen te verkleinen en hun kansen te vergroten.
We zijn begonnen met het ‘Verhaal van Roosendaal’, een belangrijk project dat onze
In 2023 hebben we ons verder gericht op het versterken en verbinden van de cultuur
identiteit als stad en onze verbondenheid met onze dorpen en inwoners benadrukt.
in Roosendaal. We spraken met veel mensen, verzamelden informatie en pasten ons
Door nauwe samenwerking met alle betrokken partijen hebben we de voorbereidingen
cultuurbeleid aan om het culturele aanbod toegankelijk te houden en beter te laten
getroffen om ons verhaal te vertellen, te voelen en vast te leggen.
aansluiten op de behoeften van inwoners en bezoekers. We hebben gewerkt aan het verbinden van cultuur met het sociale domein, het bedrijfsleven en de creatieve sector,
Onze ambitie om een vooraanstaande rol te spelen binnen regionale samenwerkings
omdat we geloven dat cultuur bijdraagt aan levendigheid en ontwikkeling in onze
verbanden krijgt steeds meer vorm. We hebben actief gewerkt aan het versterken van
gemeenschap. Onze inspanningen zijn beloond met de aansluiting van het kasteel van
onze positie in de regio West-Brabant door strategische partnerships aan te gaan.
Wouw bij de Zuiderwaterlinie en de West Brabantse Waterlinie. Ook de ontvangst van de
Een belangrijke stap hierin is de aansluiting bij BrabantStad. Daarnaast hebben we
BNG-publieksprijs voor ons project “Kasteel van Wouw” in de categorie erfgoed en groen
een leidende rol gepakt in de vorming van een nieuwe governancestructuur voor
was een mooie opsteker.
de Stedelijke Regio West-Brabant West (SRWBW) en zijn we bezig met de uitwerking van een Regionale Investeringsagenda (RIA SRWBW). De afstemming met provincie
In 2023 hebben we gewerkt aan een gevarieerd evenementenprogramma voor onze
en de Regio West-Brabant speelt hierin een belangrijke rol.
gemeente, waarbij we hebben ingezet op een mix tussen lokale evenementen en (topsport)evenementen met een groter regionaal of (inter)nationaal bereik.
In het Integraal Zorg Akkoord (IZA) zijn afspraken gemaakt om in samenwerking met
Een voorbeeld van een lokaal evenement is het Roosendaals Treffen, dat in september
gemeenten, zorgaanbieders, zorgverzekeraars en zorgkantoren de gezondheid van
na 8 jaar weer heeft plaatsgevonden. Een evenement met een groter bereik dat we naar
inwoners te bevorderen. We willen passende zorg verlenen door processen goed op
Roosendaal hebben gehaald is de ZLM-Tour.
elkaar aan te laten sluiten en regionaal afspraken te maken over de samenwerking. Vanuit de regio West-Brabant-West is de gemeente Roosendaal aangewezen als
De planologische procedure voor de Gebiedsvisie Leisurepark Roosendaal is in 2023
mandaathouder.
afgerond. We hebben voorbereidingen getroffen voor parkmanagement voor het Leisurepark. Dit parkmanagement zetten we op in samenwerking met de Ondernemersverenging De Stok inclusief Designer Outlet en de Stichting Ondernemers Fonds.
6
7
We hebben ons ingezet op het verbeteren van de bestaanszekerheid van onze inwoners,
Voordelen
zodat iedereen een gelijke kans krijgt om mee te doen in de maatschappij. We hebben
Participatievoorzieningen (m.n. opvang Oekraïners)
stappen gezet in de uitvoering van de collegeprioriteit ‘Bestaanszekerheid voor alle
Decembercirculaire 2023
€ 1.359.000
inwoners’. Aan de hand van de speerpunten preventie, interventie en perspectief hebben
Specifieke uitkeringen (IZA, Versterking Sport en Bewegen, Brede SPUK)
€ 1.200.000
we ons vangnet verbreed en vergroot, hebben we nieuw aanbod onderzocht en de
Kinderopvangtoeslagaffaire
€ 974.000
implementatie hiervan voorbereid. In nauwe afstemming met collegeprioriteiten ‘Een
Kapitaallasten
€ 740.000
goede toekomst voor onze kinderen’ en ‘Talenten, gouden handen en knappe koppen’
Personeelskosten
€ 725.000
is gewerkt aan onderwerpen waarmee we elkaar versterken, zoals het kansrijk opgroeien
Sociale werkvoorziening (WVS)
€ 630.000
van kinderen en aansluiten van (beroeps)onderwijs op de arbeidsmarkt.
Uitvoering uitkeringsregeling Participatiewet
€ 496.000
Riolering
€ 331.000
€ 3.285.000
Het realiseren van woningen met de daarbij behorende voorzieningen is één van onze
Precariobelasting
€ 324.000
grootste opgaven. Een belangrijk onderdeel hiervan is de uitwerking van de regionale
Opbrengst bouwleges
€ 308.000
Woondeal met negen bestuursopdrachten die versnelling heeft gebracht in de
Betrouwbare en gastvrije gemeente
€ 297.000
woningbouwopgave tot en met 2030.
Voorziening APPA
€ 284.000
Energielasten openbare verlichting
€ 270.000
Op het gebied van mobiliteit is verkeersveiligheid een belangrijk aandachtspunt geweest, met maatregelen op verschillende locaties. We hebben hierin samengewerkt met partners
Nadelen
als de Fietsersbond en Veilig Verkeer Nederland.
Individuele voorzieningen in natura voor jeugd
€ 2.225.000
Vorming voorziening Regeling Vervroegd Uittreden
€ 660.000
Met het oog op de toekomst en voortbouwend op de resultaten van 2023, blijven we ons
Duurzaam Energiebedrijf Roosendaal
€ 565.000
inzetten voor samenwerking vanuit onze ambities voor onze inwoners.
Reiniging
€ 314.000
Een gezond, solide financieel perspectief
In deel II Jaarrekening is een verschillenanalyse opgenomen met daarin een overzicht
Er zijn zorgen over de financiële situatie van onze gemeente voor de toekomst.
van deze en overige afwijkingen (zie pagina 223 - 229 van de Jaarstukken 2023).
Vanaf 2026 verslechtert de financiële positie van onze gemeente door een fors lagere uitkering uit het Gemeentefonds. Dit leidt bij nagenoeg alle gemeenten in Nederland
Resultaatbestemming 2023
tot een negatief begrotingssaldo vanaf 2026. Er is momenteel nog grote onzekerheid over hoe dit zich zal ontwikkelen. Gemeenten en Rijk zijn hier al lang met elkaar over
Het gerealiseerde resultaat over 2023 bedraagt € 9,2 miljoen. Wij stellen voor om dit
in overleg, maar dit heeft nog niet tot een concreet resultaat geleid. De komende jaren
bedrag als volgt te bestemmen:
monitoren we de ontwikkelingen nauwgezet. > Om budgetten beschikbaar te houden voor een later jaar, kunnen we budgetten
Rekeningresultaat
overhevelen naar 2024. Bij deze jaarrekening stellen we voor om één budget over te
Het gerealiseerde positieve rekeningresultaat 2023 voor resultaatbestemming bedraagt
hevelen naar 2024, namelijk de bijdrage aan de sanering en inpassing van het gasstation
€ 9,2 miljoen en wordt veroorzaakt door diverse mee- en tegenvallers. Hieronder volgt
op Stadsoevers/Vlietpark voor een bedrag van € 180.000. In de aanbiedingsnota 2023
een overzicht van de voor- en nadelen die groter zijn dan € 250.000:
is voor de jaarschijf 2023 een bedrag opgenomen van € 180.000 voor de bijdrage aan de sanering/inpassing van het gasstation op Stadsoevers/Vlietpark. Als gevolg van de noodzakelijke afstemming met en de benodigde instemming van de eigenaar van het gasstation zijn de werkzaamheden niet in 2023 uitgevoerd. De verwachting is dat de bijdrage in 2024 wordt voldaan. > Een bedrag van € 1,5 miljoen te storten in de Bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting. De komende twee jaar is de omvang van de Bestemmingsreserve Onderwijshuisvesting onvoldoende om de verwachte lasten te kunnen dekken. Het tekort ontstaat vanwege noodzakelijke tijdelijke huisvesting van de Kameleon en de Zilverlinde, sloopkosten en wegvallende verkoopopbrengsten. Dit betekent dat er óf een extra storting in de reserve moet plaatsvinden óf dat de lasten vanuit de reguliere begroting gedekt moeten worden. Omdat er in de reguliere begroting op dit moment geen ruimte is, is storting in de reserve ten laste van het jaarrekeningresultaat de beste optie. Een deel van het positieve jaarrekeningresultaat, ca. € 400.000, is veroorzaakt door voordelen
8
9
op onderwijshuisvesting. De Kroevendonk was financieel namelijk nog niet afgewikkeld, waardoor er nog geen kapitaallasten waren. > Op 16 mei jl. heeft de gemeenteraad besloten om tot aankoop van de Poolse supermarkt
GECOMPRIMEERDE BALANS
aan de Gastelseweg over te gaan. Hiermee is een bedrag van ca. € 5 miljoen gemoeid. We stellen voor om dit bedrag in de Bestemmingsreserve Kapitaallasten te storten,
BALANS (x 1.000)
zodat we daarmee de afschrijvingslasten van het pand kunnen dekken.
Activa
> Er resteert dan nog een bedrag van € 2.525.000. Dit bedrag storten we in de algemene reserve.
Passiva
31-12-2023
31-12-2022
Vaste activa
31-12-2023
31-12-2022
Vaste passiva
Immaterieel
166
202
Eigen vermogen
94.882
97.756
Overige besluiten bij de Jaarrekening
Materieel
216.193
201.575
Voorzieningen
45.100
40.039
Het college stelt voor om de Bestemmingsreserve Grondexploitaties aan te wenden voor
Financieel
19.919
18.190
Langlopende schulden
86.875
98.000
236.278
219.967
226.857
235.795
het vormen of ophogen van verliesvoorzieningen van grondexploitaties. In het kader van de jaarrekening worden de vastgestelde grondexploitaties (grexen) herzien. Dat betekent dat de kosten en opbrengsten in de plannen worden geactualiseerd.
Vlottende activa
Hierdoor kan ook het saldo van een grex veranderen. Voor een negatieve grex moeten
Voorraden
39.871
39.823
Kortlopende schulden
33.566
36.425
Vorderingen
Overlopende passiva
53.442
29.869
87.008
66.294
Totaal passiva
313.865
302.088
Gegarandeerde geldleningen
440.165
401.624
we, conform het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV), een voorziening vormen ter
Vlottende passiva
14.070
10.207
hoogte van het saldo (verlies) van de grex. Momenteel vormen we deze verliesvoorzienin-
Liquide middelen
383
12
gen ten laste van de exploitatie, m.u.v. de voorzieningen voor Stadsoevers en Vlietpark.
Overlopende activa
23.263
32.079
77.587
82.121
313.865
302.088
Deze worden gevormd ten laste van de bestemmingsreserve grondexploitaties. Indien sprake is van een positieve grex moeten we op basis van het BBV een tussentijdse winstneming doen. Deze tussentijdse winstnemingen storten we in de bestemmingsre-
Totaal activa
serve grondexploitaties. Op het moment dat een grex wordt afgesloten valt het positieve resultaat vervolgens vrij ten gunste van de exploitatie (het saldo). We doen nu het voorstel om de bestemmingsreserve grondexploitaties aan te wenden om alle verplichte verliesvoorzieningen te vormen of op te hogen. De voorzieningen
In deel II Jaarrekening 2023 is de voorgeschreven uitgebreide balans conform
worden dan niet meer ten laste van de exploitatie gevormd of opgehoogd, waardoor dit
BBV regelgeving opgenomen inclusief de volledige toelichting. Onderstaand volgt
geen effect heeft op de exploitatie (het saldo). Op die manier kunnen de winsten van
een verkorte toelichting.
positieve grexen beschikbaar blijven voor de verliezen van negatieve grexen.
Immateriële vaste activa Hier worden de bijdragen aan activa in eigendom van derden verantwoord. Deze hebben betrekking op investeringen in welzijnsaccommodaties.
VASTSTELLINGSBESLUIT
Materiële vaste activa Dit zijn uitgaven met meerjarig nut die in meerdere jaren worden afgeschreven. De belangrijkste investeringen in 2023 met economisch nut zijn de renovatie en inrichting
Vastgesteld door de gemeenteraad van de gemeente Roosendaal in zijn vergadering
van het Huis van Roosendaal en de nieuwbouw van de Klimroos. Daarnaast hebben
van 4 juli 2024,
investeringen in maatschappelijk nut plaatsgevonden. De belangrijkste zijn de snelfietsroute en de Bosstraat.
Financiële vaste activa Dit betreft kapitaalverstrekkingen en leningen (onder andere deelnemingen). Roosendaal De griffier, De voorzitter,
neemt deel in diverse rechtspersonen en gemeenschappelijke regelingen (kapitaal verstrekkingen). De belangrijkste vermeerderingen zijn de Startersleningen Roosendaal via SVn (Stimuleringsfonds Volkshuisvesting).
Voorraden (onderhanden werk) Onderhanden werk zijn in exploitatie genomen bouwgronden. E. van der Mark M. Buijs
Vorderingen Dit zijn vorderingen met een looptijd korter dan één jaar.
10
11
Liquide middelen Dit zijn de kas- en banktegoeden, opgenomen tegen nominale waarde.
TOTAALOVERZICHT BATEN EN LASTEN 2023
Overlopende activa Dit betreft de nog te ontvangen bedragen en de vooruitbetaalde bedragen.
Primitieve begroting 2023
De belangrijkste post heeft betrekking op de btw-vorderingen (met name BCF-declaratie
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Verschil rekening t.o.v. begroting
bij het Rijk). Lasten (x € 1.000)
Eigen vermogen
1
Besturen & Samenwerken (excl. overhead)
15.399
16.680
16.552
128 6.495
Reserves zijn vermogensbestanddelen die als eigen vermogen aan te merken zijn
2
Leren & Ontwikkelen
23.581
33.202
26.707
en die na besluitvorming door de gemeenteraad vrij te besteden zijn. Er zijn twee soorten
3
Werken & Ondernemen
68.064
86.582
82.477
4.105
4
Wonen & Verblijven
59.166
78.245
69.288
8.957
5
Zorgen & Stimuleren
66.558
79.248
80.516
1.268
Totaal lasten programma’s
232.768
293.957
275.540
reserves: algemene reserves en bestemmingsreserves (BR). Roosendaal heeft twee algemene reserves met ieder een eigen doel: algemene reserve en algemene saldireserve. Van de bestemmingsreserves zijn verschillende reserves aanwezig. Een aantal voorbeelden hiervan is: nieuwbouw stadskantoor en beheerkalender kapitaallasten. Verder wordt het eigen vermogen ook bepaald door het resultaat van de jaarrekening.
Voorzieningen
18.417 Voordeel
Baten (x € 1.000) 1
Besturen & Samenwerken (excl. overhead)
1.137
1.497
1.814
317
2
Leren & Ontwikkelen
5.931
8.959
7.211
1.748 928
3
Werken & Ondernemen
34.373
43.161
44.089
Voorzieningen geven een schatting aan van ‘voorzienbare’ lasten, waarvan de omvang
4
Wonen & Verblijven
40.076
44.156
43.602
554
en/of het tijdstip van afwikkeling nog onzeker zijn, maar wel voldoende zijn in te schatten.
5
Zorgen & Stimuleren
12.086
13.041
14.734
1.693
Totaal baten programma’s
93.603
110.814
111.450
636
De voorzieningen zijn verdeeld over vier categorieën: > Verplichtingen, verliezen en risico’s
Voordeel
> Ter egalisering van kosten
Saldi (x € 1.000)
> Bijdragen aan toekomstige vervangingsinvesteringen waarvoor een heffing wordt
1
Besturen & Samenwerken (excl. overhead)
2 3
geheven. > Voor middelen van derden waarvan de bestemming gebonden is.
Langlopende schulden
14.262
15.183
Leren & Ontwikkelen
17.650
24.243
19.496
4.747
Werken & Ondernemen
33.691
43.421
38.388
5.033
4
Wonen & Verblijven
19.090
34.089
25.686
8.403
5
Zorgen & Stimuleren
54.472
66.207
65.782
425
Totaal saldi programma’s
139.165
183.143
164.090
19.053
Nadeel
Nadeel
Nadeel
Voordeel
Deze schulden hebben een rentetypische looptijd van één jaar of langer. De langlopende schulden bestaan uit alleen onderhandse geldleningen van binnenlandse banken.
Kortlopende schulden Deze schulden hebben een rentetypische looptijd korter dan één jaar. De schulden bestaan uit crediteuren en overige kortlopende schulden, zoals waarborgsommen, onderhanden werken en de tussenrekeningen.
Overlopende passiva De overlopende passiva betreffen verplichtingen die in een volgend begrotingsjaar tot betaling komen, vooruit ontvangen bedragen van het Rijk en overige overheidsinstellingen
14.738
445
Overige lasten (x € 1.000) 1
Ondersteuning organisatie (overhead)
22.788
31.051
29.491
1.560
6
Onvoorzien
150
0
0
0
6
Vennootschapsbelasting
10
35
32
3
Algemene dekkingsmiddelen (x € 1.000) 6
Betalen & Financieren (excl. reserves) Lasten
4.230
2.970
4.606
1.636
Baten
185.354
193.200
195.344
2.144
Saldo programma 6 (excl. reserves)
181.124
190.230
190.738
508
en overige vooruit ontvangen bedragen. De overlopende passiva hebben voornamelijk betrekking op de vooruit ontvangen bedragen van het Rijk en overige overheidsinstellingen.
Gerealiseerd totaal saldo baten/lasten (x € 1.000) Gerealiseerd totaal saldo baten/lasten
19.011
23.999
2.875
21.124
Voordeel
Nadeel
Nadeel
Voordeel 10.936
Gegarandeerde geldleningen
Onttrekkingen aan reserves
20.304
90.428
79.492
Door de gemeente worden garanties gegeven voor betaling van rente en aflossing van
Toevoegingen aan reserves
22.669
66.345
67.412
1.067
bepaalde geldleningen. Deze betreffen leningen aangegaan door woningbouw
Gerealiseerd resultaat
16.646
84
9.205
9.121
Voordeel
Voordeel
Voordeel
Voordeel
verenigingen, instellingen in de gezondheidszorg en overige ten behoeve van de financiering van vaste activa. Het totale gegarandeerde bedrag is per saldo gestegen en is conform de voorschriften buiten de telling van de balans gehouden.
12
13
BEGROTINGSRECHTMATIGHEID Analyse voor de begrotingsrechtmatigheid
Kredieten
Bij de rechtmatigheidscontrole vormt het begrotingscriterium een belangrijk
Er loopt 1 krediet door in 2024 en volgende jaren met een overschrijding
toetsingscriterium. In de toelichting op het Besluit Accountantscontrole Decentrale
hoger dan € 250.000.
Overheden (BADO) wordt begrotingsrechtmatigheid omschreven als: ‘Financiële beheershandelingen, die ten grondslag liggen aan de baten en lasten, alsmede balansposten, dienen tot stand te zijn gekomen binnen de grenzen van de geautoriseerde begroting en hiermee samenhangende programma’s (begrotingscriterium).
Omschrijving (x € 1.000)
Totaal geraamd bedrag
Uitgaven vorige dienstjaren
Herhuisvesting Oekraïners Transitiekosten
5.300
0
Uitgaven in 2023 7.258
Bijdragen in 2023
Restant 0
-1.958
In de begroting zijn maxima voor de lasten vermeld die door de raad zijn vastgesteld. Dit houdt in dat de financiële beheershandelingen dienen te passen binnen de begroting,
Voor een verdere toelichting wordt verwezen naar deel ll Jaarrekening 2023 -
waarbij het juiste programma, de toereikendheid van het begrotingsbedrag, alsmede
het onderdeel Kredieten - waar een uitgebreidere toelichting op de overschrijdingen
het begrotingsjaar van belang zijn’.
is opgenomen.
Er is een aantal verschillende begrotingsoverschrijdingen te onderscheiden. Bij de toetsing van begrotingsafwijkingen zijn er volgens de commissie BBV diverse categorieën.
Exploitatie Lasten (x € 1.000) Programma 1
Besturen & Samenwerken
2 3
Begroting 2023
Rekening 2023
Verschil
V = voordeel N = nadeel
51.724
46.456
5.268
V
Leren & Ontwikkelen
33.202
26.707
6.495
V
Werken & Ondernemen
86.582
82.477
4.105
V
4
Wonen & Verblijven
78.245
69.288
8.957
V
5
Zorgen & Stimuleren
79.248
80.516
-1.268
N
6
Betalen & Financieren
3.006
4.639
-1.633
N
Stortingen reserves
66.345
67.412
-1.067
N
Totaal lasten
398.352
377.495
20.857
V
Baten (x € 1.000) Programma
Begroting 2023
1
Besturen & Samenwerken
2
Leren & Ontwikkelen
3
Werken & Ondernemen
4
Wonen & Verblijven
44.156
5
Zorgen & Stimuleren
13.041
6
Betalen & Financieren
193.201
Onttrekkingen reserves
90.428
Totaal baten Saldi
5.490
Rekening 2023
Verschil
V = voordeel N = nadeel
2.227
-3.263
N
8.959
7.211
-1.748
N
43.161
44.089
928
V
43.602
-554
N
14.734
1.693
V
195.345
2.144
V
74.492
-10.936
N
398.436
386.700
-11.736
N
V 84
V 9.205
V 9.121
De analyse op de overschrijdingen op de exploitatie worden meegenomen in de paragraaf Bedrijfsvoering.
14
15
DEEL I:
I
JAAR VERSLAG
16
17
JAARSTUKKEN 2023
18
PROGRAMMA 1
PROGRAMMA 2
PROGRAMMA 3
PROGRAMMA 4
PROGRAMMA 5
PROGRAMMA 6
BESTUREN & SAMENWERKEN
LEREN & ONTWIKKELEN
WERKEN & ONDERNEMEN
WONEN & VERBLIJVEN
ZORGEN & STIMULEREN
BETALEN & FINANCIEREN
19
PROGRAMMA 1
BESTUREN & SAMEN WERKEN
1
BELEIDSVELDEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS Beleidsvelden
Portefeuillehouder
Algemene bestuurlijke zaken
burgemeester Han van Midden
Regionale representatie en samenwerking
wethouder Arwen van Gestel
Betrouwbare gemeente
wethouder Evelien van der Star-Deijkers
Openbare orde, veiligheid en preventie
burgemeester Han van Midden
TERUGBLIK 2023 In 2023 hebben we samen weer stappen gezet in de diverse beleidsvelden van het programma Besturen & Samenwerken. We zijn begonnen met het ‘Verhaal van Roosendaal’, een belangrijk project dat onze identiteit als stad en onze verbondenheid met onze dorpen en inwoners benadrukt. Door nauwe samenwerking met alle betrokken partijen hebben we de voorbereidingen getroffen om ons verhaal te vertellen, te voelen en vast te leggen. Onze ambitie om een vooraanstaande rol te spelen binnen regionale samenwerkingsverbanden krijgt steeds meer vorm. We hebben actief gewerkt aan het versterken van onze positie in de regio West-Brabant, door strategische partnerships aan te gaan. Een belangrijke stap hierin is de aansluiting bij de BrabantStad. Hierdoor kunnen nu de verdere stappen worden gezet voor een regionale marketingstrategie en het aanpakken van gemeenschappelijke uitdagingen. Binnen het programma voor een betrouwbare en gastvrije gemeente hebben we gewerkt aan de randvoorwaarden. Door projecten gericht op dienstverlening, open overheid en participatie hebben we ook de nodige voorbereiding getroffen om in 2024 de volgende stappen te zetten die bijdragen aan het vergroten van het vertrouwen van inwoners, ondernemers en instellingen. Dit is essentieel voor een veerkrachtig Roosendaal. Ook op het gebied van openbare orde, veiligheid en preventie hebben we niet stilgezeten.
Samen met onze inwoners en partners hebben we gewerkt aan het versterken van onze buurten en dorpen, door te investeren in preventie en een daadkrachtige aanpak van criminaliteit en overlast. De vaststelling van het ‘Integraal Veiligheidsplan De Markiezaten 2023-2026’ en de uitvoering ervan tonen onze vastberadenheid om te zorgen voor een veilige leefomgeving voor iedereen.
20
21
1
ALGEMENE BESTUURLIJKE ZAKEN WAT WILLEN WE BEREIKEN?
1
WAT HEEFT HET GEKOST? X € 1.000
2022 Rekening
2023 Primitieve begroting
2023 Begrotingswijzigingen
2023 Gewijzigde begroting
2023 Rekening
Lasten Algemene bestuurlijke zaken
3.324
3.185
290
3.475
3.678
504
0
0
0
299
Roosendaal is een gemeente in beweging, waar veel mogelijk is. De stad en de dorpen
Baten Algemene bestuurlijke zaken
zijn een fijne plek om te wonen, werken, recreëren, ondernemen en studeren.
Saldo
2.820
3.185
290
3.475
3.379
Verhaal van Roosendaal Door het verhaal van Roosendaal op te stellen, bouwen we aan onze gemeente en aan de trots op onze mooie stad, dorpen en mensen. Het verhaal van Roosendaal vertelt ons verhaal, wie wij zijn als stad, de dorpen en de mensen die er wonen en werken.
In Roosendaal heerst een ondernemerscultuur, zijn wij hartelijk en voelen we ons verbonden met onze omgeving, dit is immers onderdeel van ons DNA. Wij willen gaan bouwen aan trots in Roosendaal. Trots op Roosendaal, haar dorpen, haar inwoners en ondernemers en dat verhaal willen wij gaan vertellen. Wij werken samen met alle partijen in en om de gemeente en daarbuiten om het verhaal van Roosendaal te vertellen.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Waar het Verhaal van Roosendaal aanvankelijk bedoeld was om trotser op onze stad en dorpen te worden, is het in 2023 in een breder perspectief geplaatst: het streven is dat het verhaal van Roosendaal de kapstok wordt van alles wat we in Roosendaal doen en willen bereiken (met aandacht voor het verleden en het DNA van Roosendaal). Het verhaal van Roosendaal is dan ook nog in ontwikkeling. We hebben een (extern) adviesbureau de opdracht gegeven om het Verhaal van Roosendaal op te tekenen met een passende communicatiestrategie. Om hiertoe te komen is de nodige afstemming en consensus tussen veel partijen nodig. De verwachting is dat het bureau in het 2e kwartaal van 2024 de opdracht afgerond heeft. Er is een nieuw ontwerp van de Roosenspeld geïntroduceerd en er is ook al een aantal spelden in 2023 uitgereikt door de burgemeester. We hebben daarbij ook een bijeenkomst voor de ontvangers van de Jongerenroos en Bruggenbouwer georganiseerd. Deze bijeenkomst gaan we ieder jaar voortzetten. Tot slot is een start gemaakt met de voorbereiding voor een film over het verleden en heden van de gemeente Roosendaal gericht op de jeugd, deze video wordt eind mei 2024 opgeleverd.
22
23
1
REGIONALE REPRESENTATIE EN SAMENWERKING
1
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? > In 2023 hebben zich op het gebied van regionale samenwerking belangrijke ontwikkelingen voorgedaan. Zo zijn wij in 2023 toegetreden tot het
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
samenwerkingsverband BrabantStad. Voor Roosendaal is dit gremium een belangrijke overlegtafel om haar positie binnen Brabant te verstevigen en collegeambities waar te maken om meer bestuurlijke verantwoordelijkheid te nemen in de opgaves die spelen op provinciaal, regionaal en vooral grootstedelijk niveau. Verder hebben we ook
We zetten de ontwikkeling van onze gemeente en de regio stevig voort. De potentie is
in 2023 weer actief deelgenomen aan diverse landelijke en regionale netwerken en
groot en Roosendaal wil zich dan ook goed positioneren en een trekkersrol vervullen
samenwerkingsverbanden zoals de Regio West-Brabant (RWB), Stedelijke Regio
binnen de regionale samenwerkingsverbanden. Er zijn provinciale en landelijke
West-Brabant-West, G40 en VNG.
ontwikkelingen waarin (sub)regionale overlegtafels de basis vormen voor toekomstige
> Met het toetreden tot BrabantStad is Roosendaal ook deel gaan nemen aan de diverse
ontwikkelingen. De koers die we hierin aanhouden maken we weloverwogen en zij aan zij
bestuurlijke en ambtelijke themagroepen. De thema’s waarop samengewerkt wordt
met onze inwoners, ondernemers en partners in Roosendaal én met essentiële partners in
zijn: digitale stad, sport & cultuur, duurzame verstedelijking, mobiliteit en sociaal-
de regio. De bovenlokale belangen van andere gemeenten in de regio zijn in goed overleg
maatschappelijk.
verweven met de belangen van Roosendaal. We werken toe naar een toekomst van
> Roosendaal heeft zich als aanjager van de Stedelijke Regio West-Brabant West ingezet
mogelijke groei en het toekomstbestendig maken van onze voorzieningen. Dat vergroot
om de verstedelijkingsopgave in de vierde stedelijke regio vorm en inhoud te geven.
onze weerbaarheid en geeft ons slagkracht om toekomstige uitdagingen aan te pakken
Voor de SRWBW is een werkorganisatie opgericht op zowel bestuurlijk als ambtelijk
vanuit een solide basis. Door een trekkersrol te pakken binnen de westflank van de regio
niveau. Er is gewerkt aan de afronding van de Verstedelijkingsvisie SRWBW en gestart
West-Brabant nemen we verantwoordelijkheid voor onze positie en rol in de regio.
met het opstellen van een Regionale InvesteringsAgenda (RIA SRWBW) voor de 7 gemeenten en Waterschap. Tevens wordt er een governancestructuur uitgewerkt
We zijn partner binnen samenwerkingsverbanden en we trekken samen met andere
om de samenwerking verder te formaliseren.
gemeenten en partners op bij de aanpak van majeure opgaven en noodzakelijke lobby
> Roosendaal heeft deels geparticipeerd in de focusverlegging van de Strategische
richting andere overheden. Ook binnen het sociaal domein en andere samenwerkings
Agenda van de RWB en het Actieprogramma RWB 2024-2028. Dit is gebeurd via
verbanden pakken we onze rol om voldoende slagkracht te organiseren op diverse
onze bestuurlijke deelname in het Strategisch Beraad en het Algemeen Bestuur.
thema’s. Regionaal zetten we de eerste stappen in het uitwerken van een regionale
Op ambtelijk niveau via strategisch en adjudantenoverleg. Het proces over de
marketingstrategie. Door de ligging tussen Rotterdam en Antwerpen en dat we grenzen
uitwerking van het accent op de nieuwe economie en afstoten van taken moet in 2024
aan Zeeland als één van de grootste toeristische provincies van Nederland,
zijn afgerond. Roosendaal heeft hiervoor vanuit het college via de gemeenteraad
kent West-Brabant een enorme potentie, onder meer op het gebied van leisure.
een zienswijze ingediend.
Roosendaal is daarbij open, uitnodigend en constructief om deze positie en trekkersrol te vervullen bij regionale bijeenkomsten en overleggen. Daarbij is het HUIS van Roosendaal toegankelijk voor regionale bijeenkomsten om te werken aan gemeenschappelijke uitdagingen.
> We nemen deel aan relevante nationale netwerken, zoals het G40 stedennetwerk en de VNG. Deze netwerken helpen ons om de maatschappelijke opgaven, waar we voor staan, te realiseren en/of het provinciaal of Rijksbeleid mogelijk te beïnvloeden. > In De6-verband hebben we in 2023 weer kennis en ervaring uitgewisseld op het gebied van bedrijfsvoering. In 2023 heeft er een collegeconferentie De6-gemeenten plaatsgevonden te Sprundel, waarbij centraal stonden de thema’s “Toekomstige duurzame stad” en “dienstverlening”. > Samen met de gemeenteraad sturen we op onze gemeenschappelijke regelingen. De regionale Nota Verbonden Partijen helpt ons daarbij. In 2023 is ambtelijk verder gewerkt aan het actualiseren van de Nota verbonden partijen. Dit heeft geresulteerd in een geactualiseerde Nota verbonden partijen die ter besluitvorming kan worden voorgelegd aan de raden van de West-Brabantse gemeenten.
24
25
1
1
BETROUWBARE GEMEENTE WAT WILLEN WE BEREIKEN?
WAT HEEFT HET GEKOST? X € 1.000 Lasten Regionale representatie en samenwerking
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
In de gemeente Roosendaal kunnen inwoners, ondernemers en instellingen erop rekenen dat de lokale overheid samen met hen optrekt. Zij kunnen rekenen op een betrouwbare gemeente; als dienstverlener, als partner, als vergunningverlener, als uitkeringsverstrekker en als beleidsmaker. Zij verdienen een partner die luistert, uitlegt, duidelijk is en haar
853
786
90
876
926
afspraken nakomt. Die gelooft in de kracht van mensen en handelt vanuit vertrouwen. Onze belangrijkste ambitie is om zij aan zij te staan met onze partners om zo het vertrouwen in de politiek en het bestuur te vergroten en de betrokkenheid bij de
Baten Regionale representatie en samenwerking
96
110
0
110
146
Saldo
757
676
90
766
780
samenleving te stimuleren. Om deze betrokkenheid te vergroten, maken we zelf de eerste stap door het goede voorbeeld te geven. We maken dingen mogelijk waar het kan; maatwerk is daarbij het uitgangspunt. We leggen uit wat we doen en waarom, vooral als iets niet kan of tegen iemands belangen ingaat. We streven naar maximale openheid en transparantie. Dat doen we door de manier waarop we als organisatie handelen en door het inrichten van ons beleid, onze processen en onze systemen. Samen werken we aan de toekomst van Roosendaal.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Programma betrouwbaar & gastvrij Het jaar 2023 kenmerkt zich door de start van het programma betrouwbaar & gastvrij, zoals opgetekend in het collegeprogramma. De programmastructuur is opgezet, het programmaplan is geschreven en de groep Open & Gastvrij is gevormd en mensen zijn geworven om de projectlijnen dienstverlening, participatie en open overheid extra kracht bij te zetten. Omdat de bezetting op cruciale posities in de projectlijnen dienstverlening en participatie niet op korte termijn te realiseren was, met het oog op de juiste persoon op de juiste plek, zijn niet alle budgetten volledig ingezet.
26
27
1
1 Het programma richt zich op zowel een versterking van kennis, eigenaarschap en
> Van klacht naar kracht. De werkgroep ‘Van klacht naar kracht’ kijkt anders naar
verbinding binnen en buiten de organisatie en heeft als strategie ‘binnen beginnen om
klachten en zien deze als ongevraagd en onbedoeld advies. Zo leren we en voeren
buiten te winnen’. Op programmaniveau zijn in 2023 daarom de eerste projecten ‘binnen’
we verbeteringen in onze dienstverlening direct door. Met uiteindelijk als doel;
gestart. De organisatie heeft de serious game ‘expeditie BuitensteBinnen’ gespeeld.
het continu verbeteren van onze dienstverlening, kansen om te zetten in concrete
Hierin hebben medewerkers, directie en college de thema’s betrouwbaarheid,
acties en daardoor dus ook minder klachten. Eind 2023 is een klachtencoördinator
vertrouwen, buiten naar binnen en gastvrijheid verkend als voorbereiding op het verdere
geworven, die hiermee actiever aan de slag gaat en de werkgroep aanstuurt.
ontwikkeltraject in 2024 met betrekking tot betrouwbaarheid en gastvrijheid.
> Direct duidelijk. We hebben de Direct Duidelijk Deal ondertekend. Daarmee zetten
De ontwikkeling van een Roosendaalse visie op gastvrijheid en plan van aanpak voor
we als gemeente in op direct duidelijke taal voor onze inwoners en ondernemers
het ontwikkeltraject voor de organisatie is in 2023 opgestart. Tevens is de monitoring
(voorheen heldere taal). In 2023 zijn we gestart met het aanpassen van onze website.
van het programma opgezet voor zowel het meten van effecten in de samenleving
Deze heeft meer dan 1300 pagina’s, die allen herschreven worden. Dit loopt nog
als voor het inzichtelijk maken van de resultaten op projectniveau.
door in 2024. Verder waren er nog acties als trainingen voor nieuwe medewerkers, standaardbrieven herschrijven en meer inzetten op onze taalcoaches. Daarnaast zijn we
Dienstverlening
een pilot gestart met 50 collega’s met ondersteunende software, deze heet ‘Klinkende
In 2023 hebben wij gewerkt aan veelomvattende projecten, waaronder MijnRoosendaal.
taal tool’. Deze software doet automatisch een check op B1 taalniveau in Word en
nl. Onze inwoners kunnen op dit portaal voor hen relevante informatie bij elkaar vinden.
Outlook. Als deze pilot naar tevredenheid loopt, gaan we het aantal licenties uitbreiden.
Het platform is uitvoerig getest onder verschillende groepen, waaronder inwoners. In januari 2024 is dit platform live gegaan, daarna vindt nog doorontwikkeling plaats.
Participatie
We digitaliseren waar dat kan, zodat onze inwoners en ondernemers tijd- en
Als betrouwbare gemeente staan we open voor onze samenleving. We willen een partner
plaatsonafhankelijk aanvragen kunnen doen of diensten af kunnen nemen.
zijn die luistert, meedenkt en beleid maakt mét mensen in plaats van over mensen.
We digitaliseren, maar bieden altijd de mogelijkheid voor persoonlijk contact.
We hebben in 2023 hard gewerkt om deze houding meer kracht te geven. Daarvoor
Om te zorgen dat er samenspel is tussen de digitale kanalen en persoonlijke kanalen,
hebben we de kaders geschetst: de participatievisie en de participatiebrug zijn in
zijn wij gestart met een onderzoek en het opstellen van een aanpak hierop. Dit noemen
december 2023 als overkoepelende documenten vastgesteld door de raad.
we ook wel een omnichannelstrategie. Het in lijn brengen van mensen, systemen
Onder deze overkoepelende documenten hebben we meer houvast ontwikkeld voor
en processen is van belang om ervoor te zorgen dat de inwoners via alle wegen
medewerkers. Door continu intern, met partners en andere belangrijke stakeholders zoals
hetzelfde antwoord krijgen en op eenzelfde manier geholpen worden.
de Jongerenraad en Bewonersplatforms in gesprek te zijn ontwikkelden we een leidraad; een checklist die ondersteunt bij het starten van een participatief proces. Vanuit deze
Verder zijn we aan de slag gegaan met:
checklist wordt de organisatie ondersteund in de stappen die horen bij een transparant
> Evaluatie samenwerking in de publieksplaza; We evalueren hoe de samenwerking tussen
participatieproces; een laagdrempelig overzicht dat inzicht geeft in waar je allemaal aan
de verschillende organisaties in de publieksplaza van het HUIS van Roosendaal loopt.
moet denken bij het opstarten van een participatieproces. Ook is er een start gemaakt
Uit deze eindevaluatie, die in 2024 wordt opgeleverd, komen gericht verbeteracties.
met het ontwikkelen van een toolkit met gespreksmethodieken en instrumenten,
Ook de pilot vraagadviseurs die in 2023 is gestart, wordt hierin meegenomen.
zoals methodieken ontwikkeld vanuit #RSRD. Het is belangrijk om in de organisatie
> Continu tevredenheid over dienstverlening meten. We hebben medio 2023
van elkaar te leren en in verbinding met elkaar te staan, om dubbelingen richting inwoners
een medewerker klantreizen aangesteld om vanuit de ervaringen van inwoners
en ondernemers te voorkomen. Daarom ontwikkelden we in 2023 een start van
en ondernemers onze dienstverlening te monitoren en te verbeteren. Er is gestart met
de Participatiekaart: een kaart waarop alle middel- en grote participatietrajecten worden
de klantreizen in de publieksplaza. Er volgt daarna een plan over structurele monitoring.
vastgelegd. Deze wordt in 2024 intern gelanceerd in samenhang met alle bovenstaande
> Nog toegankelijkere website. We werken continu aan het verbeteren van digitale
handvatten.
inclusie. In 2023 is daarvoor gewerkt aan een update van de website, waardoor ook de toegankelijkheid weer vergroot. De oplevering heeft begin 2024 plaatsgevonden.
In 2023 hebben we drie participatieadviseurs in dienst genomen. Deze uitbreiding maakt
De website is gebruiksvriendelijker en technisch is de toegankelijkheid verbeterd door
het mogelijk om binnen de gemeente trajecten te gaan ondersteunen/adviseren. We zijn
o.a. een groter lettertype en icoontjes bij belangrijkste taken. Ook is in 2023 een audit
in 2023 al gestart met kleine en grote trajecten, zoals de ontwikkeling van ‘Hartje West’,
uitgevoerd waaruit bleek dat we voldoen aan de eisen vanuit de wetgever. Hierbij
de visie op Westrand en vanuit het Nationaal Programma Roosendaal (NPR)
hebben wij ook verbeterpunten meegekregen die wij in het vervolg weer oppakken.
en Schaalsprong zijn jongeren actief betrokken. Tot slot hebben we waardevolle
> Telefonische bereikbaarheid. Om onze telefonische bereikbaarheid te verbeteren
gesprekken gevoerd met bewonersplatforms/dorpsraden.
hebben we 140165 uitgefaseerd. Zo krijgen inwoners direct een medewerker van de gemeente aan de lijn. Ook hebben we automatische handtekeningen in Outlook gerealiseerd met directe nummers van collega’s en hebben we gesprekken gevoerd met de organisatie over hoe de bereikbaarheid verbeterd kan worden. Dit is tevens onderdeel van ieder groepsplan geworden.
28
29
1
1 Open Overheid De inzet op openheid en transparantie is cruciaal, om een betrouwbare gemeente te kunnen zijn. Dit begint bij ons eigen handelen: we moeten ons bewust zijn van de rol die we als individu hebben en hoe dit bijdraagt aan onze ambities. Hiervoor hebben we in
Percentage inwoners dat geïnteresseerd is in lokale politieke onderwerpen
2023 verder gewerkt aan onze doelstellingen op het gebied van openheid en transparantie, en daarmee aan de implementatie van de Wet open overheid (Woo).
Bron: Bewonersenquête
45%
44%
55%
2019
2021
2023
WAARDERING MET 8 OF HOGER
WAARDERING MET 8 OF HOGER
40%
44%
2021
2023
Door het verder aanpassen van onze processen en systemen in 2023 werken we verder aan het gemakkelijk en snel vindbaar en openbaar maken van informatie. De eerste resultaten hiervan zijn in 2023 geboekt met aanpassen van processen in meerdere informatiecategorieën uit de Woo, namelijk Woo-verzoeken, convenanten en vergaderstukken van de gemeenteraad. Daarnaast is de landelijke Woo-index gevuld. In Percentage inwoners dat het contact met de gemeente met een ruime voldoende waardeert (8 of hoger) (meting sinds 2021)
2023 zijn we gestart met het actief openbaar maken van Woo-verzoeken op een tijdelijk platform, zodat voor iedereen inzichtelijk is welke informatie is opgevraagd bij de gemeente. Ook hebben we gewerkt aan de route naar een definitief publicatieplatform, dat betrouwbaar, toegankelijk en begrijpelijk is voor inwoners. Hierbij hebben we ook rekening gehouden met onze dienstverlening, om zo de diverse gemeentelijke websites
Bron: Bewonersenquête
zo goed mogelijk op elkaar aan te laten sluiten en het voor de inwoner zo duidelijk
GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 6,8 / 6,9
mogelijk te maken welke informatie waar teruggevonden kan worden. Daarnaast hebben we in 2023 binnen de ambtelijke organisatie een thema verder uitgewerkt als pilot, om te kijken hoe we meer kunnen doen dan de Woo van ons vraagt. Hierbij hebben we ook bij politiek-bestuurlijk gevoelige dossiers gekeken hoe actieve informatieverstrekking kan bijdragen aan wederzijds vertrouwen. We volgen dus de landelijke ontwikkelingen en deadlines die gelden voor de implementatie van Woo, en sorteren daar waar mogelijk op voor. We werken samen met De6 Gemeenten en volgen we de ontwikkelingen in het VNG-project ‘Grip op Informatie’. Het proces van Woo-verzoek is verder geoptimaliseerd en de rol van de Woocontactpersoon is verder uitgebreid. De Woo-contactpersoon heeft nu actief contact met iedereen die een verzoek om informatie doet bij de gemeente, en is bereikbaar voor iedereen die vragen heeft. Contactgegevens van de Woo-contactpersoon zijn ook te
WAT HEEFT HET GEKOST?
vinden op de gemeentelijke website en op de landelijke Woo-index. Daarnaast is in 2023 gewerkt aan informatiehuishouding op orde, om informatie bij een Woo-verzoek ook makkelijker terug te kunnen vinden. Tot slot hebben we in 2023 gewerkt aan bewustwording bij de ambtelijke organisatie en het college van B&W, vanuit het belang van openheid en transparantie en het invulling geven aan de rol van een open en transparante gemeente. Dit raakt ook aan de actieve openbaarmaking van informatie en het behandelen van Woo-verzoeken.
30
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Betrouwbare gemeente
24.644
25.009
10.879
35.888
30.750
Baten Betrouwbare gemeente
1.696
1.442
3.479
4.921
1.364
Saldo
22.948
23.567
7.400
30.967
29.386
X € 1.000
31
1
OPENBARE ORDE, VEILIGHEID EN PREVENTIE
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
1
> Veiligheidsrisicogebieden aangewezen In de eerste vier maanden van 2023 waren er vier grote geweldsincidenten met (vuur) wapens in de openbare ruimte, waarbij (onschuldige) omstanders betrokken waren. De gemeenteraad werd op 25 april, 5 mei en 27 september 2023 geïnformeerd over deze ontwikkelingen. Op 5 mei 2023 heeft de burgemeester veiligheidsrisicogebieden aangewezen voor de periode van 5 mei tot en met 4 augustus 2023, vanwege
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
verstoring van de openbare orde door de aanwezigheid van (vuur)wapens. Dat gebeurde in nauw overleg met de politiechef en de officier van Justitie. Deze maatregel was een reactie op toenemend wapenbezit en -misbruik na enkele gewelddadige incidenten die onrust veroorzaakten. De aangewezen gebieden lagen
Samen met onze inwoners werken we aan een sterke gemeente Roosendaal, met sterke
rond de belangrijkste toegangswegen van Roosendaal. Deze keuze kwam voort uit
buurten en dorpen, waar mensen prettig en veilig wonen, werken en recreëren.
de analyse dat de daders voornamelijk van buiten Roosendaal leken te komen.
Een gemeente waar inwoners, ondernemers en organisaties weerbaar zijn en zich
Een verhoogd gevoel van veiligheid werd bereikt door een gerichte aanpak op
beschermd weten en veilig voelen. Een gemeente waar criminaliteit zo veel als mogelijk
specifieke locaties en tijdstippen, naast andere maatregelen zoals analyse, onderzoek
voorkomen wordt en waar aanwezige overlast en criminaliteit stevig aangepakt worden.
en verscherpt toezicht op wapenbezit en -geweld.
We investeren in de veiligheid van onze inwoners. Soms nemen we hierin de leiding
> Concept Uitvoerings- en Handhavingsstrategie 2024’ vastgesteld
en soms ondersteunen we. In onze aanpak staat preventie voorop, waarbij we
Op 19 december 2023 hebben we de concept ‘Uitvoerings- en Handhavingsstrategie
doorpakken daar waar het nodig is.
2024’ vastgesteld en vrijgegeven voor inspraak. Met deze strategie sluiten we aan op de wettelijke plicht uit de Omgevingswet. De strategie beschrijft de prioriteiten,
Veiligheid is geen rustig bezit. Ze is één van de belangrijkste aandachtsgebieden van
doelen en strategieën op het gebied van vergunningverlening, toezicht en handhaving.
de overheid. Ook de gemeente heeft hierin een cruciale rol. Dat doen we niet alleen,
De strategie vervangt het ‘Vergunningen-, Toezicht- en Handhavingsbeleid Roosendaal’
maar samen met onze veiligheids- en zorgpartners en onze inwoners, ondernemers en organisaties. Door gezamenlijk en integraal op te trekken wordt hinder, overlast,
(uit 2018). > Casuïstieken op het gebied van veiligheid en zorg behandelen
onveiligheid en criminaliteit in onze regio, in ons district en onze gemeente effectief
We pakken casuïstiek integraal aan met partners als zorg- en veiligheidshuis,
en doortastend aangepakt. In het district De Markiezaten werken we op het gebied van
OGGZ, politie, jeugdzorg, reclassering en OM. Hierbij benut iedere partij zijn eigen
veiligheid op veel thema’s nauw samen. Op 9 februari 2023 heeft de gemeenteraad
bevoegdheden en instrumenten om casuïstiek aan te pakken en adequate zorg
het ‘Integraal Veiligheidsplan De Markiezaten 2023-2026’ vastgesteld. Dit plan benoemt
en passende ondersteuning aan kwetsbare inwoners te bieden. We merken
de prioriteiten en strategische thema’s op het gebied van veiligheid voor de periode
een toename in het aantal dossiers (ggz/personen met onbegrepen gedrag/
van 2023 tot en met 2026. Nadere uitwerking heeft plaatsgevonden in
arbeidsmigranten/verslavingsproblematiek) op het snijvlak van zorg en veiligheid.
het Uitvoeringsprogramma 2023.
We hebben het dan over 220 zaken met hierin complexe en risicovolle casuïstiek. > Jongeren ondersteunen en coachen In het kader van Preventie met Gezag zijn diverse activiteiten ontplooid. Er zijn 12 jongeren aangemeld bij de jeugdprofessionals. Deze jongeren hebben ondersteuning en coaching nodig om te voorkomen dat zij door verkeerde netwerken worden beïnvloed. We moeten hen daarom perspectief bieden. Twee jongeren/ jongvolwassenen zijn teruggekeerd naar het onderwijs. Zij ontvangen begeleiding en een stageplek, die vanuit de gemeente is gefaciliteerd. Door Halt zijn er in het basisonderwijs, voortgezet onderwijs en speciaal onderwijs in totaal 132 lessen gegeven. We hebben de hotspots jeugdoverlast in kaart gebracht. Deze hotspots zijn in de zomer van 2023 meegenomen door jongerenwerk, straathoekwerk, jeugdboa’s en politie. Dit om zodoende overlast zo veel mogelijk te voorkomen.
32
33
1
1 Om ervoor te zorgen dat de omstandigheden voor criminelen ongunstig zijn om zich
Jaarverslag VTHV
in onze gemeente te vestigen hebben we:
In het Jaarverslag VTHV 2023 wordt nader ingegaan op de vele kwantitatieve indicatoren.
> De ‘Beleidsregel voor de toepassing Wet Bibob gemeente Roosendaal 2024’ vastgesteld
Hieruit volgt een dwarsdoorsnede:
(trad in werking op 1 januari 2024). Hiermee stellen we ons in staat om onszelf
> We hebben drie zaken met betrekking tot radicalisering behandeld c.q. in behandeling.
te beschermen tegen het risico dat criminele activiteiten worden gefaciliteerd door
> Er lopen drie casussen die integraal (met meerdere ketenpartners) onder de vlag van
het verlenen van beschikkingen, het aangaan van vastgoedtransacties en het gunnen
het RIEC worden aangepakt. Twee met betrekking tot mensenhandel en een met
van overheidsopdrachten. Bovendien wordt hiermee de concurrentiepositie van bonafide ondernemers beschermd. We hebben 47 aanvragen om vergunning getoetst aan de Wet Bibob > De vergunningplicht voor afhaal- en bezorgbedrijven (maaltijden en catering) is opgenomen in de Algemene plaatselijke verordening. Zo dienen afhaal- en bezorgzaken voor de exploitatie over een vergunning te beschikken. Ondernemingsvormen zijn fluïde en de APV dient deze ontwikkeling te volgen. De wijziging van de APV was
betrekking tot huurauto’s. Deze casussen lopen door in 2024. > Er zijn negentien panden gesloten vanwege overtreding van de Opiumwet. In het kader van overtreding van de Opiumwet zijn acht waarschuwingen verzonden. Er zijn zeven rapportages met betrekking tot het dealen van drugs ontvangen. Naar aanleiding van deze rapportages is een last onder dwangsom opgelegd. > We hebben voor 191 adressen subsidie toegekend voor de aanschaf van gecertificeerd hang- en sluitwerk.
noodzakelijk in het kader van openbare orde en veiligheid en een leefbaar woonen ondernemersklimaat in Roosendaal. > Actiepunten van de “Brabantse norm weerbare overheid’ zijn opgepakt. Inmiddels
Digitale veiligheid In samenwerking met politie zijn er het hele jaar door diverse avonden georganiseerd met
voldoen we aan een groot aantal punten uit de norm. In december 2024 moeten we
buurtpreventie over cybercrime (digitale veiligheid). Onder andere in de dorpen en diverse
aan de gehele norm voldoen, zoals op het gebied van informatiepositie en -beveiliging,
bijeenkomsten in de Roosendaalse wijken. Tijdens voorlichtingsdagen, zoals op scholen is
bewustwording, organisatie, beleid en handhaving.
gewerkt met de mobiele escaperoom cybercrime. Drie basisscholen zijn samen met Halt, politie, jongerenwerk en boa’s bezocht in het kader van de ‘Cybertour’. In oktober is er
Cameratoezicht
een grote bijeenkomst in de bibliotheek van Roosendaal geweest, het Veilig Online
We hebben het rapport ‘Cameratoezicht in Roosendaal’ opgesteld en hebben hiervoor
Evenement met o.a. Kees van der Spek. Het hele jaar door kan iedereen de online
de benodigde middelen beschikbaar gesteld. Inmiddels zijn voorbereidingen getroffen
cybercrime challenge doen, die te vinden is via https://markiezaten.dataexpert.academy.
om de beoogde samenwerking tussen politie en gemeente vast te leggen in een overeenkomst en worden medewerkers opgeleid om camera’s te kunnen bedienen
Vuurwerkoverlast
en (live) mee te kijken e.d.
We hebben met de politie, het Openbaar Ministerie en de brandweer samengewerkt aan de aanpak van illegaal vuurwerk en (vuurwerk)overlast. Qua preventie en bewustwording
In 2024 worden nog twee sporen gelopen:
zijn onder andere:
> Bezien wat de mogelijkheden zijn tot het verruimen van het gebied waar
> Op de gemeentelijke website: uitleg (in meerdere talen) over hoe ervaren
cameratoezicht kan worden toegepast; > Voorbereidingen treffen (mede op basis van de uitkomsten van spoor 1) m.b.t.
vuurwerkoverlast kan worden gemeld en is de ‘button’ vertrouwenspersoon toegevoegd. Via deze button kunnen inwoners anoniem hun meldingen doorgeven;
aanbesteding vervanging/vernieuwing/uitbreiding camera’s/infrastructuur e.d.
> Kluisjescontroles gehouden op alle scholen voor voortgezet onderwijs;
In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen voor een samenwerkingsovereenkomst voor
> Voorlichting gegeven door Halt op basis- en voortgezet onderwijs.
de uitvoering van het cameratoezicht. Deze overeenkomst ligt er inmiddels.
Daarnaast zijn scholen (voortgezet onderwijs) bezocht door de (jeugd)boa’s.
Voor de gebieden Rembrandtgalerij en Kalsdonk is besloten cameratoezicht voor een bepaalde periode in te stellen. Het inzetten van camera’s is noodzakelijk in het belang van de handhaving van de openbare orde en moet een bijdrage leveren aan het verhogen van de veiligheid en de leefbaarheid.
34
35
1
1
FINANCIEEL OVERZICHT BESTUREN & SAMENWERKEN
Opsporing/Handhaving/ Intensieve controle: > Toezichthouders (boa’s) hebben op 10 adressen controles uitgevoerd op naleving van eerder opgelegde lasten (last onder dwangsom). > Toezichthouders (boa’s) en politie hebben garageboxen gecontroleerd (met een speurhond). > Politie en toezichthouders (boa’s) werkten in koppels samen om optimaal van capaciteit gebruik te maken.
Beleidsveld X € 1.000 Lasten Percentage inwoners dat zich nooit onveilig voelt in hun eigen buurt of dorp Bron: Bewonersenquête
69%
69%
57%
2019
2021
2023
Algemene bestuurlijke zaken Regionale representatie en samenwerking Betrouwbare gemeente Openbare orde, veiligheid en preventie
X € 1.000
Rekening 2023
Lasten Openbare orde, veiligheid en preventie
10.803
9.721
1.764
11.485
11.102
Baten Openbare orde, veiligheid en preventie
645
99
360
459
418
10.158
9.622
1.404
11.026
10.684
Saldo
36
Gewijzigde begroting 2023
3.678
90
876
926
24.644
25.009
10.879
35.888
30.750
10.803
9.721
1.764
11.485
11.102
39.624
38.701
13.023
51.724
46.456
504
0
0
0
299
96
110
0
110
146
1.696
1.442
3.479
4.921
1.364
645
99
360
459
418
Totaal
2.941
1.651
3.839
5.490
2.227
Saldo
36.683
37.050
9.184
46.234
44.229
Stortingen in reserves Onttrekkingen aan reserves
1.189 2.933
1.208 1.670
-161 1.782
1.047 3.452
1.047 2.965
WAT HEEFT HET GEKOST? Begrotingswijzigingen 2023
Rekening 2023
786
Baten
Primitieve begroting 2023
3.324
Primitieve Begrotings- Gewijzigde begroting wijzigingen begroting 2023 2023 2023 3.185 290 3.475
853
Totaal
Rekening 2022
Rekening 2022
Algemene bestuurlijke zaken Regionale representatie en samenwerking Betrouwbare gemeente Openbare orde, veiligheid en preventie
37
PROGRAMMA 2
LEREN & ONTWIKKELEN
2
BELEIDSVELDEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS Beleidsvelden
Portefeuillehouder
Onderwijsbeleid
wethouder Klaar Koenraad
Onderwijshuisvesting
wethouder Klaar Koenraad
Sport
wethouder Sanneke Vermeulen
Cultuur
wethouder Arwen van Gestel
TERUGBLIK 2023 Eind 2023 hebben we de Jeugdagenda voor de komende jaren bestuurlijk vastgesteld. Het aanbieden aan de gemeenteraad volgt in 2024. We focussen ons daarin op dat: > Iedere jeugdige gelijke kansen krijgt en goed is uitgerust om te starten met zijn volwassen leven; > En ouders en jeugdigen kunnen vertrouwen op zichzelf, hun netwerk en waar nodig ondersteuning geboden wordt. Het jaar 2022 was het laatste jaar van het Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB). Met de nieuwe beleidsperiode in het vooruitzicht, is in 2023 een traject ingezet de kaders opnieuw vast te stellen en te bepalen op welke onderwerpen er de komende periode ingezet moet worden om (het risico op) onderwijsachterstanden van kinderen te verkleinen en hun kansen te vergroten. Samen met het onderwijs, de kinderopvang en andere partners is een intensief traject doorlopen en is het Onderwijsachterstandenbeleid 2023-2026 tot stand gekomen. In de ontwikkeling van een kind speelt het onderwijs een belangrijke rol. Dat begint bij een onderwijsaanbod dat excelleert in kwaliteit en diversiteit in een gezonde, toekomstbestendige en duurzame leeromgeving. We hechten waarde aan de keuzevrijheid van ouders en jongeren en koesteren daarom het brede palet van scholen als het gaat om grondslag, profiel en visie.
We hebben vorig jaar een essentiële stap voorwaarts gemaakt met onze partners in de kinderopvang en het primair- en speciaal onderwijs. We hebben een projectorganisatie ingesteld om met onze partners in een vorm van coproductie (zij-aan-zij) te werken aan het ontwikkelen van nieuw beleid en strategische huisvestingsplannen.
38
39
2 In 2023 hebben we vanuit de pijlers (gezonde inwoners, een sterke basis en presteren
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
2
in de top) uitvoering gegeven aan de Beweegvisie 2030. Onze ambitie is dat onze inwoners voldoende beweging en een gezonde en actieve leefstijl hebben. We bieden al onze inwoners de mogelijkheid om te sporten en bewegen op een voor hen passende
Jeugdagenda 2024-2027: Samen aan de slag voor de toekomst van onze jeugd
manier. Sport en bewegen zetten we nadrukkelijk in om inwoners te betrekken
In december 2023 is de nieuwe Jeugdagenda 2024-2027 in het bestuurlijk overleg
en aangesloten te houden bij onze samenleving. Het verbinden van het sociaal domein
vastgesteld. In het voorjaar van 2024 wordt de Jeugdagenda 2024-2027 verder
met sport en bewegen heeft onze volledige aandacht met als doel om zorginstromers
geconcretiseerd en in besluitvorming gebracht. Deze nieuwe Jeugdagenda stelt nieuwe
te voorkomen. We willen dat inwoners vitaal zijn en blijven om de vraag aan zorg te
doelen om de positie van onze jongeren te verbeteren. We leggen de focus op twee
temperen.
strategische doelen, namelijk: > Ouders en jeugdigen kunnen vertrouwen op zichzelf, hun netwerk en als het nodig
Op het gebied van cultuur hebben we in 2023 veel mensen gesproken, informatie opgehaald en voorbereidingen getroffen voor het bijstellen van het cultuurbeleid. Allereerst de informatie van de stadsprogrammeur, de cultuurkaarten in de dorpen
is wordt ondersteuning geboden. > Iedere jeugdige krijgt gelijke kansen en is goed uitgerust om te starten met zijn volwassen leven.
en de video/podcast. Het culturele aanbod dient immers voor alle inwoners bereikbaar te blijven en aan te sluiten op de behoeften.
Binnen deze twee doelen hebben we samen interventies opgesteld, zoals het dooront-
We hebben ons ook in 2023 ingezet op het versterken van de verbinding met het sociale
wikkelen van de Gelijke Kansen Alliantie, handreikingen opstellen om de overstap van
domein, het bedrijfsleven en de creatieve sector. Cultuur verbindt, brengt levendigheid
bijvoorbeeld primair naar voortgezet onderwijs eenvoudiger te maken en een laag
en zorgt voor ontwikkeling en ontspanning voor onze inwoners en is daarmee van
drempelig aanbod sport en cultuur ontwikkelen. Maar ook het naar een hoger niveau
toegevoegde waarde voor het leef- en vestigingsklimaat van Roosendaal.