INITIA~2.PDF

Initiatiefvoorstel

HET NIEUWE HART VAN ROOSENDAAL STERKER GROENER GEZONDER

1 juni 2021

Voorwoord Roosendaal, 1 juni 2021

Geachte leden van de raad,

Roosendaal is volop in ontwikkeling. Roosendaal is in eerste instantie een stad die geworden is wat het is, dankzij haar ligging tussen Rotterdam en Antwerpen en haar verbindingen. Ontstaan als centrum van de turfvaart, gegroeid als spoorstad. Met name in de 2e helft van de 20e eeuw is Roosendaal snel gegroeid dankzij haar ligging en bereikbaarheid via het spoor en de snelwegen. Dit maakte de stad niet alleen tot een gewilde vestigingsplaats voor de naoorlogse bedrijvigheid, maar ook tot een interessante woonstad. De bedrijvigheid en werkgelegenheid zorgen ervoor dat de stad een belangrijke centrumfunctie heeft voor heel westelijk West-Brabant. Verbindingen in en naar buiten de regio zijn uitstekend, met goede verbindingen naar Rotterdam, Breda, Antwerpen en Zeeland. Wat ons betreft blijven we daarom niet stilzitten. We blijven constant vooruitkijken. Want hoe moet onze stad, onze gemeente, er over 10 of 20 jaar uit zien om goed te kunnen functioneren? Geïnspireerd door prachtige voorbeelden in Nederland en daarbuiten dagen wij datgene dat nu normaal lijkt uit om een doorbraak te forceren. De snelweg A58 loopt dwars door Roosendaal en doorsnijdt acht woonwijken. Een groot gedeelte van de inwoners van Roosendaal woont ter zuiden ervan, maar vele stedelijke voorzieningen en werklocaties liggen ten noorden van de A58. Al vele jaren is de A58 onderwerp van gesprek.

Er is jaren gesproken over de omlegging van de A58, maar verder dan gesprekken is men niet gekomen. Omlegging van de A58 lijkt geen haalbaar alternatief. Wat ons betreft moet je dit dus dan anders benaderen, wat kan dan wel. Vandaag presteren wij een plan voor een leefbaarder, groener en een gezonder Hart van Roosendaal, een nieuw hart van en voor onze stad. Laten we samen de schouders eronder zetten om Roosendaal te ontwikkelen naar een verbonden stad.

Hartelijke groet,

Michael Yap & Paul Klaver Fractie PvdA Roosendaal

Vergroening A58 Roosendaal Historicus Marius Broos liet in BN De Stem1 optekenen hoe de voormalige Rijksstraatweg in de vorige eeuw is uitgegroeid tot de snelweg A58. Roosendaal is nu nog de enige stad in Brabant die wordt doorkruist door een snelweg. Roosendaal heeft al vele jaren de ambitie om de snelweg A58 uit de stad te halen. Hiervoor zijn diverse redenen te noemen. Van het gezondheidsaspect en het welzijn van inwoners die langs de snelweg wonen en werken, de doorstroming en bereikbaarheid, tot de remming inzake de stadsontwikkeling. Vanuit de Roosendaalse politiek is er een breed gedragen wens om met deze ambitie nog steeds aan de slag te gaan. Het recente voorbeeld hiervan is de vorig jaar aangenomen motie2 in de raadsvergadering van 16 januari 2020 en de daaropvolgende raadsvragen en antwoorden van begin dit jaar3. Omlegging van de snelweg A58 lijkt, mede gelet op de antwoorden van het huidige college van B&W, geen haalbare kaart. Wat ons betreft kijken we dan op een andere manier naar deze uitdaging. Roosendaal kan verrijkt worden met een nieuw groen tracé bovenop de verdiepte en overkapte A58. Geen vervuilende uitlaatgassen en fysieke barrières meer, maar een groen traject waarbij de verloren ruimte wordt gewonnen en teruggegeven aan de inwoners van Roosendaal.

In plaats van het gemotoriseerde verkeer krijgen fietsers en voetgangers prioriteit in het aaneengesloten groen gebied. De fysieke verbinding met Noord- en Zuid èn Oost- en West Roosendaal wordt versterkt door een nieuw fietsnetwerk en voetgangerspad en naast de infrastructuur worden er een groot aantal woningen en recreatieve buitenruimte gecreëerd zoals sportparken, urban farming en de uitbreiding van de bestaande stadparken. Wij geloven dat met de vergroening van de A58, verdieping en overkapping, er een wezenlijke oplossing gevonden kan worden om het Roosendaalse leefklimaat te verbeteren. Door de A58 aan te pakken zal de mogelijkheid ontstaan dat er meer ruimte komt voor vergroening, een versterking van de economische positie van Roosendaal en een verbetering van de publieke gezondheid en het milieu. De prioriteit ligt bij de fiets- en voetvangers verbindingen waarbij bestaande verkeersverbindingen tussen Noord en Zuid worden behouden. Het groene tracé zal het verbindend element vormen tussen de nieuw toegevoegde woningen en recreatieve plekken. De A58 zal echter alleen nog zichtbaar zijn bij de overbrugging van het spoor, waarbij de weg is ingepakt in een overkappende constructie en bij de in- en uit afritten van het ondergronds traject aan het Vrouwenhofpark.

1 https://www.bndestem.nl/roosendaal/waarom-de-a58-dwars-door-roosendaal-gaat~a3ab542c

https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2020/16-januari/19:30/7a-AANGENOMEN-Motie-3PvdA-Aan-de-slag-met-de-omlegging-van-de-snelweg-A58.pdf 3 https://raad.roosendaal.nl/documenten/Raadsvraag/199-2020-Beantwoording-raadsvragen-PvdA-en-VLP-Standvan-zaken-lobby-omleiding-A58.pdf 2

Op het groen tracé is er naast plek voor recreatie groen, urban farming en sportfaciliteiten ook flink plek voor nieuwe woningen. In het plan is er ruimte voor verschillende typologieën zoals starterswoningen, midden en sociale huur en vrijstaande koopwoningen uit het hogere segment. Er zijn een aantal gebieden en clusters die vormen naar de typologie van het bestaande stedelijk weefsel. Deze gebieden krijgen een hedendaags en groene leefomgeving waar de voetganger en fietser centraal staan. Ons initiatief past in de herstelstrategie die is ingezet door het Rijk, maar ook de Provincie. Het idee van overkoepeling en/of ondertunneling van het Roosendaalse A58 tracé lijkt ons hier prima in te passen. In lijn met de ambities van het Rijk, de Provincie en onze gemeente, kiezen wij ervoor om in deze tijd van crisis te blijven investeren. Het doel wat wij hebben is om de A58 af te schalen naar een niet waarneembaar element in ons landschap. Voorbeelden van andere – soortgelijke – projecten zijn de A2 tunnel in Maastricht, de overkluizing van Hudson Bay in New York4 of de A4 bij Schiedam Sportpark5.

Op basis van de wens vanuit Roosendaal, een meerderheid in de Roosendaal gemeenteraad, geloven wij dan ook dat een dergelijke gebiedsontwikkeling rond het A58 tracé nu op meer steun vanuit het Roosendaals college van B&W kan rekenen en zeker positief zal worden ontvangen door het Rijk, de Provincie en marktpartijen. Daarom willen wij het college verzoeken om open te staan om met de overheden en marktpartijen in gesprek te gaan hierover en te inventariseren of een dergelijke gebiedsontwikkeling bij kan dragen aan de stad, aan onze gemeente.

Bijdrage aan leefbaarheid omliggende wijken Naast de mogelijkheid op verdere woningbouw kan de aanpak van de A58 ook de leefbaarheid van bewoners in de omliggende wijken aanzienlijk vergroten. Hiervoor kan men kijken naar de resultaten voortvloeiend uit de ondertunneling van het A2 tracé in Maastricht. Zo bood de ingreep in Maastricht ruimte voor aanzienlijke stedelijke vernieuwing. Vernieuwing die ertoe leidde dat een eerder afgelegen stuk stad (Maastricht-Oost) verder verbonden raakte bij het stadcentrum en werd het centraal station beter bereikbaar. In Roosendaal zal er ook daadwerkelijk sprake zijn van een verbonden stad, in lijn met de wens voortvloeiend uit de (concept-)Omgevingsvisie. Hiernaast heeft het CPB-onderzoek gedaan naar de leefbaarheidsbaten van de ondertunneling van de A2 in Maastricht.6 Deze stedelijke ontwikkeling leidde in Maastricht tot een waardestijging van 220 miljoen euro voor huizen in omliggende wijken binnen een straal van 1 kilometer van het A2 tracé. Dit voorbeeld illustreert dat een herinrichting van het A58 tracé niet alleen een grote kans is om de Roosendaalse woningvoorraad verder aan te vullen, maar

https://www.hudsonyardsnewyork.com/sites/default/files/2018-11/How-NYCs-Newest-Neighborhood-WillFloat-Above-an-Active-Train-Yard.pdf 5 http://www.bgsv.nl/sportpark-A4 6 https://www.cpb.nl/sites/default/files/omnidownload/CPB-Notitie-22-mei-2018-Leefbaarheidsbaten-A2-tunnelMaastricht.pdf 4

dat het ook een grote bijdrage zal leveren en ten goede zal komen aan de algemene leefbaarheid voor alle Roosendalers.

Haalbaarheid & bekostiging Wij zijn ervan overtuigd geraakt dat het momentum voor de aanpak van de A58 groter is dan ooit. Er komen veel dingen samen, de wens van de overheid om fors te investeren in woningbouw en verduurzaming, de actie- en investeringsagenda van overheden inzake coronaherstel, de interesse van bouwbedrijven en ontwikkelaars in nieuwe projecten en de laagste financieringslasten in de geschiedenis. Deze cocktail van ambitie is de ideale voedingsbodem voor een hernieuwde haalbaarheidsstudie naar de aanpak van het A58 tracé. Wij verwachten dat de financiële bijdrage van de gemeente beperkt kan worden door in een vroeg stadium op te trekken met een consortium aan partijen. Met dit initiatiefvoorstel willen wij ook inzetten op een vroegtijdige lobby richting het Rijk. Wij verzoeken dit omdat het Rijk een belangrijke partij zal zijn om met dit initiatief tot een realistisch en haalbaar resultaat te komen. Het Rijk zien wij als een belangrijke partner om tijdig te benaderen om de voorgelegde haalbaarheidsstudie tot een succes te brengen. Wij zetten er daarom ook op in, om vooruitlopend op de resultaten van de betreffende haalbaarheidsstudie, met het Rijk in gesprek te gaan over de ambitie voor een herinrichting van het A58 tracé.

Hoewel het nu nog moeilijk te zeggen is wat een haalbaarheidsstudie naar de aanpak van de A58 precies kost, is op basis van andere haalbaarheidsstudies te verwachten dat de voorbereidingskosten zo oplopen van enkele tonnen tot grofweg een miljoen euro. Het is onze verwachting dat deze kosten kunnen worden verdeeld over een consortium van geïnteresseerde partijen, waarbij de gemeente haar ‘fair share’ draagt.

Ontwerpbesluit De raad van de gemeente Roosendaal, Gelezen het raadsvoorstel ‘Het Nieuwe Hart van Roosendaal’ van de PvdA Roosendaal; Besluit: Het college van B&W opdracht te geven om: 1. Een haalbaarheidsstudie te verrichten naar de aanpak van de A58 (vergroening, ondertunneling ofwel overkapping) ten behoeve van groen, woningbouw en ondergrondse inpassing van voorzieningen langs of op het A58 tracé; 2. Deze haalbaarheidsstudie vorm te geven in een consortium van marktpartijen en een team van de diverse overheden; 3. De bekostiging van deze haalbaarheidsstudie in gezamenlijkheid te dragen met het te vormen consortium; 4. In de haalbaarheidsstudie met nadruk te kijken naar hoe de aanpak van de A58 benut kan worden voor de realisatie van groen en betaalbare woningen;

5. Vooruitlopend op de uitkomsten van de haalbaarheidsstudie bij het rijk de lobby te starten voor de aanpak van de A58; 6. Bij positieve uitkomst van de haalbaarheidsstudie een reservering te verwerken binnen de meerjarenbegroting voor de gemeentelijke bijdrage aan de aanpak van de A58;

Aldus vastgesteld in de openbare vergadering van [•] 2021,

de griffier,

de voorzitter,

Bijlage: Verbeelding Vergroening A58 Roosendaal opgemaakt door Studio Raam