GETEKEND-5a-RA3505 - Gemeente Roosendaal - jaarrekening incl. controleverklaring.pdf
Tekst van het document
in de versnelde treinverbinding Roosendaal-Antwerpen. Samen met ministerie I&W,
Stadsoevers en de spoorzone kunnen worden gerealiseerd. Grote projecten zoals
provincie N-Brabant, ProRail, NS zijn er blijvende BO-MIRT-afspraken gemaakt
Mariadal en V&D/Braberstraat zijn in de eindfase van hun procedures. Gemeentebreed
over de realisatie van deze nieuwe versnelde treinverbinding, verbeteringen in
creëren we kansen om veel nieuwe woningen te bouwen en stimuleren we particuliere
de NS-dienstregelingen voor Roosendaal en Regio en moet onze verstedelijkingsopgave
initiatieven om de bouwproductie op stoom te houden. Vanuit de Woonagenda is
rondom de spoorzone en station een extra bijdrage leveren aan nieuw en extra
de Huivestingsverordening opgesteld om de leefbaarheid en ongewenste
reizigerspotentieel voor het treinverkeer in de Regio en Roosendaal. Belangrijke
ontwikkelingen op de woningmarkt beter te beheersen.
voorwaarde is dat het Europees veiligheidssysteem ERTMS is gerealiseerd om de trein
> Om in de grote behoefte aan woningen te voorzien is er in 2023 op verschillende
te kunnen gaan rijden. Een voorwaarde die qua proces en vooral planning nadrukkelijk
gebieden gewerkt aan de versnelling van de woningbouwopgave. Om die reden gaan
wordt gemonitord om blijvend druk uit te oefenen.
we ook gebruikmaken van specifieke constructies voor de woningbouw, zoals de bouw van flexwoningen. Op Flaviadonk is de volledige procedure doorlopen voor het
Roosendaals ontwikkelplan
realiseren van 40 flexwoningen. Door het tijdelijk wegzetten van flexwoningen kunnen
In 2023 is de omgevingsvisie ‘De Verbonden Stad’ vastgesteld door de Raad. Met deze
we ook op korte termijn meer woningen realiseren. We blijven actief nieuwe locaties
visie hebben we de koers voor de fysieke leefomgeving van Roosendaal tot in ieder geval 2030 bepaald. In deze visie geven we op hoofdlijnen aan welke omgevingskeuzes er
verkennen voor de realisatie van meer flexwoningen. > In 2023 werken we de kaders uit de Woonagenda 2021-2025 verder uit
gemaakt worden voor het fysieke domein. Vervolgens werken we de omgevingsvisie
en actualiseren we de Woningbouwprogrammering uit 2022. Dit heeft geresulteerd
de komende jaren verder uit in onder meer deelvisies (gebieds- of thema gericht),
in de Woningbouwprogrammering 2024. Met deze programmering creëren we op
programma’s, het omgevingsplan en te verlenen omgevingsvergunningen.
zo kort mogelijke termijn woonaanbod in de stad en dorpen voor verschillende
Ook stellen we in 2023 de nota ‘Roosendaal 2040’ op. Aanvullend daarop willen we
doelgroepen. De programmering is gericht op differentiatie, doorstroming en
een zogenaamde gereedschapskist ontwikkelen met tools waarmee we als gemeente zelf
verduurzaming van het woonaanbod. Ook sluiten we bij de uitvoering van onze
kunnen ingrijpen in de woningmarkt. De actuele ontwikkelingen op de woningmarkt
projecten aan op de kaders van Roosendaal Natuurstad; onze klimaatadaptieve opgave.
vragen namelijk om meer regievoering gericht op voldoende passend aanbod en een betere mix van woningen. Ook richten we ons op de integrale buurt- en dorpsgedachte: groene buurten en dorpen met prominente ontmoetingsplekken en met goede en veilige wandel- en fietsverbindingen.
74
75
4 In het Woonconvenant 2022-2025 hebben we prestatieafspraken opgenomen over de
4
OPENBARE RUIMTE
sociale woningvoorraad. Deze afspraken zijn in 2023 vertaald in de Jaarschijf 2023/2024. Daarnaast werken we aan de opgaven uit het Nationaal Programma Bouwen en Wonen, waaronder het rapport ‘Een thuis voor iedereen’ gericht op de huisvesting van aandachtsgroepen. In dit kader is ook in 2023 een huisvestingsverordening vastgesteld.
WAT WILLEN WE BEREIKEN? In het beheer van de openbare ruimte streven we naar een hybride buitenruimte waar het onderhoud zichtbaar beter is. Deze kwalitatieve verbeterslag vraagt om een brede transitie, waarbij ook de klimaatadaptatie opgave én de inrichting van een veilige en sociale buurt een grote rol spelen. De klimaatveranderingen dwingen ons
Aantal opgeleverde woningen
256
197
211
om de openbare ruimte klimaatbestendig in te richten en te onderhouden. De noodzaak
Bron: CBS
2021
2022
2023
om het anders te doen, biedt tegelijkertijd ook kansen en die gaan we benutten. We verbeteren het onderhoud en leggen de focus op de bestrijding van droogte, hittestress en wateroverlast en de verbetering van biodiversiteit, lucht- en waterkwaliteit. We voegen dus veel groen en waterpartijen toe, waardoor onze omgeving mooier en gezonder wordt. We geven onze inwoners, ondernemers en partners een stem bij de inrichting van de openbare ruimte. We gaan publieksgericht informatie delen over de opbouw van buurten, dorpen en zelfs straten om zo gerichter inwoners te bereiken. Onze buurten en dorpen zijn schoon, heel, veilig, toegankelijk en klimaatadaptief.
WAT HEEFT HET GEKOST?
Tussen de buurten en dorpen maken we onze groenstructuren meer robuust en zorgen we voor goede en veilige verbindingen, waarbij we vooral ruimte geven aan wandelaars en fietsers. Roosendaal is een aantrekkelijke gemeente om te wonen, te werken,
X € 1.000
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Ruimtelijke ordening
9.657
12.368
5.389
17.757
14.178
Baten Ruimtelijke ordening
7.091
8.615
1.033
9.648
8.549
Saldo
2.566
3.753
4.356
8.109
5.629
te recreëren en elkaar te ontmoeten.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? We hebben in 2023 nieuwe onderhoudsbestekken opgesteld, waarmee we in 2024 zullen gaan werken. Met deze integrale bestekken gaat de aandacht uit naar het bewaken van het onderhoudsniveau en het effectief afhandelen van meldingen in de buitenruimte. Tevens hebben we een start gemaakt met het opstellen van het werkprogramma Kwaliteitsslag Openbaar Gebied, hierbij is de inrichting van de openbare ruimte meer op de beleving gericht. Hieronder gecategoriseerd de verschillende uitgevoerde activiteiten.
76
77
4
4
en ook de ecologische verbindingszones (EVZ’s) op een hoger kwaliteitsniveau onderhouden zullen gaan worden. Kanttekening is dat dit enkel is gedaan voor de parken en dus niet voor de EVZ buitengebied. In 2024 zal dit aan de raad ter
Bron: Bewonersenquête
besluitvorming worden voorgelegd.
GRIJS
GROEN
GRIJS
GROEN
Waardering inwoners onderhoud van het openbaar groen en van de verhardingen in hun buurt/dorp
GRIJS
zal hier verdere invulling aan worden gegeven. > In 2023 is een concept parkenvisie opgesteld waarin is opgenomen dat de parken,
GROEN
Schoon, heel, veilig, toegankelijk & klimaatadaptief > Er is geld gereserveerd om het kwaliteitsniveau van de fietspaden te verbeteren, in 2024
5,7 5,7
5,7 5,7
5,5 5,4
2019
2021
2023
Onderhoud groen, grijs en blauw > Opstellen van integrale bestekken voor het onderhoud van de buitenruimte, in 2024 vindt de aanbesteding plaats. Hiermee gaan we meer onderhoud doen op beeldkwaliteit van de openbare ruimte. Deze beeldkwaliteit willen we naar een hoger niveau tillen binnen de gemeente. > Openbare Werken heeft meer plaatsen beschikbaar gesteld voor arbeidskrachten met een afstand tot de arbeidsmarkt.
WAT HEEFT HET GEKOST?
> De in 2017 ingezette lijn met betrekking tot het vervangen van ‘versleten’ groen is verder ingezet, waarbij oog is voor vervangen met ander groen, waarmee de biodiversiteit zal
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Openbare ruimte
41.951
32.062
9.528
41.590
37.823
17.212
15.523
1.168
16.691
17.751
met alle stakeholders, waarbij projecten zoveel mogelijk samen worden opgepakt,
Baten Openbare ruimte
indien mogelijk. Voetpaden zijn daar waar mogelijk versmald, om zo meer ruimte
Saldo
24.739
16.539
8.360
24.899
20.072
verbeteren.
X € 1.000
> Vanuit het grijsareaal worden onderhoudsprojecten uitgevoerd volgens de beheerkalender, waarbij er zoveel mogelijk een integrale benadering plaats vindt en we voor groen, blauw en grijs samen optrekken. Hierbij worden we ook beïnvloed van buitenaf door onder meer de nutsbedrijven. Ook zij staan, mede door de warmte,water,- en energietransitie, voor grote uitdagingen, wat weer uitdagingen geeft in de afstemming voor werkzaamheden in de openbare ruimte. Er vindt afstemming plaats
te geven aan het groen. > Bij vervangingsprojecten in het kader van onderhoud en beheer hebben we materialen hergebruikt wanneer de levensduur dit toeliet. In andere gevallen hebben we de materialen omgevormd tot bouwstof. Hiermee proberen we zoveel mogelijk circulariteit in projecten te verkrijgen. > Helaas is het Water- en Rioleringsprogramma (WRP) 2024-2027 niet in 2023 ter besluitvorming voorgelegd. Dit programma is de opvolger van het Verbreed Gemeentelijk Rioleringsplan (VGRP). Hierin beschrijven we hoe we invulling geven aan onze wettelijke zorgplichten voor afvalwater, hemelwater en grondwater. De nieuwe opzet van het WRP sluit beter aan op de invoering van de Omgevingswet en verbrede opvatting van de invulling van de zorgplichten. De vaststelling van het WRP zal pas in het tweede kwartaal van 2024 zijn, we hebben vertraging opgelopen door personele uitval. Zolang het WRP niet is vastgesteld zal het VGRP 2023-2027 van kracht blijven. > Voor de openbare verlichting is in 2023 een nieuw onderhoudscontract aangegaan, waarbij aspecten zoals duurzaamheid, circulariteit en toekomstbestendigheid zijn meegenomen in de keuze van nieuwe standaard led-armaturen. Door marktontwikkelingen heeft de vervanging van lichtarmaturen vertraging opgelopen, in 2023 is hard gewerkt om dit recht te trekken en is tot een nieuw jaarplan en contract gekomen.
De geplande vervangingen van 2022 en 2023 worden opgenomen in het jaarplan van 2024.
78
79
4
VERGUNNINGEN
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
4
De nieuwe Omgevingswet (Ow) is één van de grootste wettelijke veranderingen
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
in Nederland; de historisch gegroeide veelheid aan wetten, regels en afspraken voor de fysieke leefomgeving is geïntegreerd in één nieuw stelsel. De Ow bevat een zestal juridisch-planologische kerninstrumenten. Als gemeente zijn we aan de slag gegaan met
We bouwen aan onze stad en onze dorpen, zodat ze klaar zijn voor de toekomst.
vier instrumenten: de omgevingsvisie, de programma’s, het omgevingsplan en de
Een ambitieuze woningbouwopgave helpt ons om deze stip op de horizon te bereiken.
omgevingsvergunningen. Hierbij houden we rekening met beleid en regelgeving van
Daarbij houden we rekening met de ontwikkelingen in het fysieke domein; op 1 januari
hogere overheden. Bij de implementatie van de Ow hebben we aan alle wettelijke
2023 treden de Omgevingswet (Ow) en Wet kwaliteitsborging voor het bouwen (Wkb)
vereisten voldaan. De voorbereiding van de regels voor woningbouwlocaties is in het
in werking. Deze wetten veranderen de procedures voor vergunningaanvragen.
prototype omgevingsplan ver gevorderd.
De nieuwe Ow is één van de grootste wettelijke veranderingen in Nederland; de historisch gegroeide veelheid aan wetten, regels en afspraken voor de fysieke leefomgeving wordt
> Ambtelijk is er geïnvesteerd in het opleiden van de medewerkers in zowel het werken
geïntegreerd in één nieuw stelsel. We zorgen dat onze inwoners, ondernemers
met de Omgevingswet als de Wet Kwaliteitsborging, welke beide per 1 januari 2024 in
en partners zo weinig mogelijk overlast ervaren van deze transitie. We informeren tijdig
werking zijn getreden en zijn optimalisaties in het proces aangebracht
en actief, we zijn transparant over de mogelijkheden en over onze uiteindelijke
> Tegelijk met de invoering van de omgevingswet, op 1 januari 2024, is overgegaan op
overwegingen en besluiten. We zijn goed bereikbaar en benaderbaar en onze
een nieuw systeem voor onder meer het verstrekken van vergunningen. In 2023 is dit
medewerkers denken constructief en met een open houding mee. We staan daarvoor zij aan zij met onze partners; zij zijn namelijk onmisbaar in het realiseren van onze
systeem ingericht en getest. De evenementenkalender is vastgesteld. > Met de komst van de Ow is ook een nieuwe legesverordening vastgesteld.
ambities en in het ontwikkelen van een aanpak voor de uitdagingen die voor ons liggen. Als startpunt van nieuwe ontwikkelingen noemen we eerst de overeenkomsten en daarna pas de verschillen. We geven vertrouwen aan onze inwoners, ondernemers en partners en spelen in op hun behoeften; de leefwereld en de ideeën voor de eigen buurt of het eigen dorp zijn hierin leidend.
WAT HEEFT HET GEKOST? Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Vergunningen
2.583
2.101
9.528
3.140
2.977
Baten Vergunningen
2.472
1.401
600
2.001
2.317
111
700
439
1.139
660
X € 1.000
Saldo
80
81
4
MOBILITEIT
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
4
In 2023 hebben we veel gesproken met inwoners en ondernemers over mobiliteit.
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
Mobiliteit is een centraal thema in Roosendaal en wordt ook vaak besproken tijdens informatieavonden over herinrichtingsplannen of gebiedsvisies. Verkeersveiligheid is één van onze prioriteiten. In dit kader nemen we jaarlijks maatregelen op basis van de top 20 van verkeersonveilige locaties en hebben we aandacht voor jonge verkeersdeelnemers. In 2023 hebben we pilotprojecten uitgevoerd. Een voorbeeld daarvan betreft de proeftuinen van Ontwikkelprogramma R.O.O.S. (Rondje Roosendaal). Daarin hebben
We creëren een betere balans in de buurten en dorpen en we houden ze schoon,
we onder meer 30 km/h zones gerealiseerd en hebben we betere oversteekvoorzieningen
heel en veilig. Vanuit mobiliteit wordt daar een belangrijke bijdrage aan geleverd.
voor fietsers en voetgangers aangelegd.
We zorgen voor betere verbindingen binnen én tussen de buurten en dorpen en we zetten in op meer duurzame mobiliteit. We stellen een integraal en duurzaam
We hebben constructief overleg gevoerd met de Fietsersbond en Veilig Verkeer
Mobiliteitsplan op. In dit plan besteden we onder meer aandacht aan een goede
Nederland. We hebben zeven nieuwe schoolomgevingen voorzien van attentie
bereikbaarheid van de binnenstad, de buurten en de dorpen, verkeersveilige routes,
verhogende materialen.
voldoende parkeercapaciteit en laadpalen, goed openbaar vervoer en goede fietspaden
Voorts hebben we het Integraal Fietsplan in concept afgerond. De output van het fietsplan
met veel groen. Roosendaal is een fietsvriendelijke gemeente en op termijn zien
wordt onderdeel van de Mobiliteitsvisie die we in 2024 gaan opstellen. Een aantal snel
we kansen voor snelfietsroutes richting Antwerpen, Breda en de Randstad.
te realiseren maatregelen voeren we direct uit. Zo hebben we onnodige paaltjes en
Duurzame vormen van mobiliteit stimuleren we actief en we gaan aan de slag met
obstakels verwijderd en hebben we fietsoplaadpunten bij maatschappelijke voorzieningen
mobiliteits-HUB’s; een HUB is een locatie waar verschillende vormen van deelmobiliteit
gerealiseerd.
samen komen en waar inwoners en bezoekers gezamenlijk gebruik van kunnen maken.
Uiteraard maken ook parkeren, deelmobiliteit, routering vrachtverkeer etc. deel uit van
Het spoor is en blijft een belangrijke drager voor Roosendaal voor verplaatsingen richting
onze op te stellen Integrale Mobiliteitsvisie.
de Randstad, Zeeland, het oosten van Brabant en België. Op het gebied van het hoofdwegennetwerk blijven we kritisch kijken naar en meedenken over de A58 en de A17.
We zetten stappen in de ontwikkeling van laadpalenbeleid en we blijven in gesprek
Op het lokale wegennetwerk werken we vooral verder aan de realisatie van de
met de provincie en Arriva over verbetering van het openbaar vervoer.
verbindingsweg Tolberg voor onder andere een goede bereikbaarheid van het nieuwe Bravis ziekenhuis.
Verkeersveiligheid Een terugkomend aandachtspunt is de turborotonde op de Burgemeester Freijterslaan. In 2023 hebben we hiervoor een verdiepende studie gedaan, in samenspraak met deskundigen, politie en Fietsersbond. In 2024 komen we met definitieve voorstellen voor verbeteringen. De lijn van aanpak van de verkeersveiligheid rondom scholen hebben we ook in 2023 doorgezet. Ook in 2024 gaan we hiermee door, zodat we stapsgewijs alle schoolomgevingen veilig en herkenbaar maken met attentieverhogende maatregelen. 29 Scholen doen mee met de programma’s van het Brabants Verkeersveiligheidslabel. Hiermee worden meer dan 6.000 leerlingen bereikt. Met Veilig Verkeer Nederland is het fietsexamen en het verkeersdoolhof voor alle basisscholen georganiseerd. Circa 900 leerlingen hebben zich begeven in het verkeersdoolhof, dat ieder jaar in het Vrouwenhofpark wordt georganiseerd. Verder is de snelheidsmeterspaarpot in Nispen ingezet. Automobilisten die zich aan de snelheid hebben gehouden, hebben letterlijk een spaarpotje bijeengebracht. Dit spaarpotje kan ingezet worden voor maatschappelijke doeleinden in Nispen. Binnen en op de RING (respectievelijk Burgemeester Prinsensingel en Stationsplein) hebben we 30 km/h wegen gerealiseerd. In 2024 maken we het plan voor ‘volledig 30 km/h binnen de RING’ compleet door het plan voor de Dunantstraat en een deel van de Nispenstraat uit te werken.
82
83
4
4 Voor aanpak van te hoge snelheden gaan we in 2024 een mobiele flitspaal inzetten.
Ook het Roosendaalse wagenpark wordt steeds schoner. Om elektrisch rijden te
In april wordt deze geplaatst op de Burg. Schneiderlaan. Afhankelijk van ervaringen
faciliteren zijn we in 2023 doorgegaan met het aanbrengen van openbare
en effecten bepalen we later in 2024 de vervolginzet op mogelijke andere locaties,
laadvoorzieningen. Tot en met 2023 hebben we inmiddels ruim 130 openbare laadpalen
in overleg met het Openbaar Ministerie.
gerealiseerd. In de meeste situaties hebben deze laadlocaties twee aansluitpunten. Daarnaast zijn er tot en met 2023 nog zo’n 30 à 40 semipublieke laadlocaties aangelegd.
Eind 2023 zijn we gestart met het programma voor grootschalige vervanging van
De aanbesteding van de nieuwe laadpalenconcessie is opgestart, zodat we in kunnen
verkeerslichten in Roosendaal. Inmiddels zijn de eerste locaties al voorzien van nieuwe,
blijven spelen op de groei van het elektrische wagenpark. Waar we tot 2023 nog veelal
toekomstbestendige verkeerslichten (zogenaamde i-VRI’s). Naast een vlotte en vooral
een vraagvolgend beleid volgden, gaan we over naar een concessie met een meer
meer flexibele afwikkeling van het verkeer, zijn deze installaties ook voorbereid op
proactief karakter.
(mogelijke) toekomstige technologische ontwikkelingen. Daarmee hebben we het mogelijk gemaakt om de verkeersafwikkeling in de toekomst nog slimmer vorm te geven.
onderdeel parkeren in de Mobiliteitsvisie. Hetzelfde geldt voor het deelmobiliteitsplan, waarvoor we in 2023 de basis hebben gelegd. De pollers in de binnenstad zijn in 2023 vervangen. De toegang tot het gebied wordt
OV
FIETS
AUTO
OV
FIETS
AUTO
en de woningbouwopgave. In 2023 zijn we gestart met de voorbereidingen voor het
OV
Percentage inwoners dat de bereikbaarheid van de eigen woning als (zeer) goed ervaart
nauwe samenhang bekijken met andere beleidsthema’s, zoals klimaatadaptatie
FIETS
Parkeren is een belangrijk thema in Roosendaal. Het is een thema dat we in
AUTO
Parkeren en deelmobiliteit
8,5 8,8 7,0
7,4 8,4 6,8
8,6 8,8 6,9
2019
2021
2023
Bron: Bewonersenquête
nu verkregen op basis van het kenteken van de ontheffinghouder. Voorheen werd gebruik gemaakt van toegangspassen die meer fraudegevoelig zijn. In de zomer van 2023 zijn we, samen met Arriva en de provincie, een pilot met de ‘Voor Elkaar Pas’ gestart. Actieve WMO-gebruikers uit Roosendaal kregen het aanbod om tegen een kleine eigen bijdrage een OV-pas te kopen, waarmee zij zelf en een begeleider een jaar lang onbeperkt gebruik kunnen maken van het de bus in onze provincie. Ruim 400 mensen uit Roosendaal doen mee aan de pilot. De pilot loopt door in 2024.
Ruim baan voor de fiets
WAT HEEFT HET GEKOST?
In 2023 hebben we een concept Integraal Fietsplan gemaakt. We hebben alle belang hebbenden (inwoners, bezoekers, belangenorganisaties) gevraagd om input te geven om van Roosendaal een echte fietsgemeente te maken. Hierdoor hebben we een goed
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Mobiliteit
2.326
2.277
664
2.941
2.852
Baten Mobiliteit
2.233
1.979
385
2.364
2.533
93
298
279
577
319
X € 1.000
beeld gekregen van de prioriteiten van onze inwoners op fietsgebied. De uitkomsten nemen we mee in de Integrale Mobiliteitsvisie. Daarnaast gebruiken we de informatie om aan de slag te gaan met het fietsnetwerk en goede fietsparkeerplaatsen. Ook pakken we, in nauwe samenwerking met de Fietsersbond, de snel oplosbare problemen direct aan. In 2023 hebben we bijvoorbeeld hinderlijke of overbodige paaltjes verwijderd.
Saldo De snelfietsroute F58 is in 2023 verder gerealiseerd, onder andere nabij Heerle en in ons buitengebied. Nabij de Plantagebaan hebben we ‘Tussenstation Wouw’ gerealiseerd. In overleg met de buurthuizen hebben we een plan gemaakt voor de aanleg van fietsoplaadpunten in de nabijheid. Deze oplaadpunten worden in 2024 gerealiseerd.
Mobiliteit en milieu Mobiliteit en milieu zijn nauw aan elkaar verboden. We zijn gestart met het onderzoek naar de effecten en kansen voor een Zero Emissie-zone in Roosendaal. Onder begeleiding van een extern bureau hebben we ingezet op participatie, zodat we inzicht kregen in wat de Roosendaler - en dan met name de Roosendaalse ondernemer - hiervan vindt. Er zijn enquêtes uitgezet en ondernemers zijn geïnformeerd via bewonersavonden.
84
85
4
ENERGIE EN WARMTE
4 Energietransitie In 2023 hebben we op veel vlakken resultaten geboekt. Waar mogelijk faciliteerden en subsidieerden we verschillende initiatieven en hebben we programma’s en kaders uitgewerkt om invulling te geven aan het landelijk Klimaatakkoord. Dit hebben we onder
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
andere gedaan door: > Aanleveren van de voortgangsrapportage RES 1.0 > Oplevering en ingebruikname van de groene Weet Keet. Dit is een mobiel informatiecentrum, gemaakt van circulaire en/of biobased materialen,
Energie- en klimaatmaatregelen maken Roosendaal comfortabeler, gezonder en mooier.
inclusief zonnepaneel waarmee de gemeente en de Stichting Energietransitie
In 2050 zijn we energieneutraal en aardgasvrij; in 2030 verbruiken we daarom
Roosendaal (StER) met de inwoners in gesprek gaan. Het mobiele informatiecentrum is
al 55% minder energie ten opzichte van 1990. Om dit te realiseren is het van groot belang
half 2023 afgerond en heeft al op een aantal plaatsen in Roosendaal gestaan bij
om - naast energiebesparende maatregelen - alle mogelijkheden te benutten om
bijvoorbeeld het Festival der Mogelijkheden en ter ondersteuning van participatie
duurzame energie op te wekken. Dus door in te zetten op duurzame energiebronnen als zon, wind en aardwarmte en door minder afhankelijk te zijn van vervuilende en eindige
en inwonersbijeenkomsten activiteiten. > Visie op duurzame opwek. De wens is er vanuit het College om de zonnevisie te
energiebronnen als olie, kolen en gas. We werken hard aan een energiezuinige
updaten en breder te trekken dan zon op veld. Deze visie is een lokale uitwerking van
en op termijn aardgasvrije gebouwde omgeving en we zorgen ervoor dat alle maatregelen
de RES en omschrijft hoe Roosendaal duurzaam energie gaat opwekken. Daarbij kijken
voor iedere Roosendaler haalbaar en betaalbaar zijn. Dit doen we onder meer door in te
we niet enkel naar (grootschalige) duurzame opwek maar onderzoeken we ook -
zetten op besparen middels isoleren, een nieuwe visie op duurzame energie op te stellen
rekening houdend met transportschaarste - de mogelijkheden voor opslag en andere
en plannen te maken om alle wijken van het gas af te krijgen. We doen dit als gemeente
innovaties.
niet alleen; we hebben inmiddels een groot netwerk opgebouwd waarmee we actief
In 2023 is de concept visie voorbereid. Door nieuwe en recente ontwikkelingen gaat
samenwerken. Het Rijk heeft het Programma Versnelling Verduurzaming Gebouwde
de visie in bewerking in 2024 en zal ter besluitvorming aangeboden worden aan
Omgeving gepresenteerd. Dit programma zal grotendeels de koers bepalen,
de Raad in 2024. Hierin zijn participatie, afspraken vanuit de RES en ontwikkelingen
evenals het Nationaal Isolatieprogramma en het Programma Hybride Warmtepompen.
(congestie) op bijvoorbeeld het elektriciteitsnet meegenomen. De inzet is breder dan enkel wind- en zonne-energie. Ook is en wordt veel aandacht besteed aan participatie en input vanuit stakeholders met relevante kennis. > Energiekring. Met subsidie van de provincie is onderzocht hoe we het theater De Kring kunnen verduurzamen en kunnen inzetten als warmtebron voor de omgeving: De EnergieKring. Conceptueel is er op alle onderzochte thema’s (technisch, juridisch, economisch en maatschappelijk) uitgekomen dat het project haalbaar is. Begin 2024 is er een intentieovereenkomst getekend tussen de gemeente Roosendaal en De Kring om dit plan verder te concretiseren.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
Warmtetransitie Het Roosendaals Isolatieprogramma (RIP) is opgesteld en vastgelegd als onderdeel van de Transitievisie Warmte, waarin we de kansen tot 2030 hebben geïdentificeerd. Een belangrijke maatregel binnen deze visie is het isoleren van woningen, een essentiële stap om wijken uiteindelijk van het gas af te kunnen halen. Dit sluit aan bij het Nationaal Isolatie Programma, dat tot doel heeft om 2,5 miljoen woningen te isoleren tegen 2030,
In 2023 hebben we ingezet op het verder faciliteren en stimuleren van onze inwoners in
met een focus op woningen met een energielabel E, F of G. De gemeente heeft hiervoor
de transities die voortkomen uit het Klimaatakkoord. Het is van belang dat zowel inwoners
middelen ontvangen na het vaststellen van het RIP door de Raad in juni en het indienen
als bedrijven zich bewust zijn van hun verantwoordelijkheid en dat de gemeente daarin
van meerjarige plannen.
kan ondersteunen. We hebben stappen gezet in de uitvoering van de collegeprioriteit ‘versnellen energietransitie en klimaatadaptatie’. Daarnaast werken we aan kaders voor ruimtelijke ontwikkelingen.
86
87
4 In 2023 hebben we binnen het RIP verschillende resultaten behaald: > Er is een convenant ondertekend tussen Alwel, de Stichting Energieke Regio (StER) en de gemeente voor het aanstellen van een projectleider voor de verduurzaming van
4
NATUUR, LANDBOUW EN MILIEU
het gespikkelde bezit. > Onze aanpak van energiearmoede is verder uitgerold, inclusief de uitvoering van de witgoedregeling voor mensen op bijstandsniveau en de voorbereiding voor de volledige doelgroep die in aanmerking komt voor energietoeslag.
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
> De succesvolle pilot met Energieklussers heeft geleid tot een regionale collectieve aanbesteding, waardoor we in staat waren om eind 2023 op grotere schaal met het vervolg van het project te starten. > We zijn gestart met de campagne DuurzaamRSD, waarbij we communiceren vanuit één duurzaamheidsloket. De lancering van de Duurzaam RSD-website in april 2023
Door veel groen en waterpartijen toe te voegen aan onze openbare ruimte maken we
markeert het begin van deze community voor en door alle Roosendalers, die geleidelijk
van Roosendaal een groene, duurzame en klimaatadaptieve gemeente. De leefomgeving
zal worden uitgebreid tot een volledig duurzaamheidspakket.
wordt daardoor ook gezonder en nodigt meer uit om in te verblijven. We zorgen voor
> In het najaar van 2022 zijn we begonnen met het herzien van de businesscase voor
een goede balans tussen de bebouwde woon- en werkgebieden, de ecologisch en
het mogelijke warmtenet in de Westrand, en hebben we samen met stakeholders
economisch gezonde landbouw, de natuur en recreatie. Ook zetten we in op het
de mogelijkheden verkend. Voor de uitbreiding van de backbone van het warmtenet
terugdringen van de uitstoot van stikstof, het voorkomen van bodemuitputting
hebben we subsidie ontvangen van de Provincie Noord-Brabant.
en -verdroging, het versterken van de biodiversiteit en het verbeteren van de (drink) waterkwaliteit. Met name het buitengebied van Roosendaal kent een groot aantal opgaven en zal fors moeten veranderen. We willen de kwaliteit van onze natuur verbeteren en ons watersysteem robuuster en gezonder maken. We zoeken daarin naar een nieuwe balans waarin ecologie (biodiversiteit) en economie (stikstof problematiek) twee prominente thema’s zijn. Deze thema’s vragen om een gezamenlijke
Gemiddeld gasverbruik woningen (temperatuurgecorrigeerd)
1380
1350
1190
Bron: Duurzaamheidsmonitor
2020
2021
2022
aanpak; samen met inwoners en partners zetten we hierin stappen om te komen tot een schoon, toekomstbestendig en nagenoeg klimaatneutraal Roosendaal. Ook dragen we daarmee bij aan de Sustainable Development Goals (SDG’s). Dit zijn zeventien duurzame ontwikkelingsdoelen om van de wereld een betere plek te maken in 2030. De SDG’s zijn overeengekomen door de landen die zijn aangesloten bij de Verenigde Naties, waaronder Nederland. Ook Roosendaal heeft zich aangemeld als SDG-gemeente.
WAT HEEFT HET GEKOST? X € 1.000
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Energie en warmte
724
282
2.214
2.496
1.868
Baten Energie en warmte
110
0
1.464
1.464
1.190
Saldo
614
282
750
1.032
678
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? De ambities van Roosendaal op het gebied van landschaps- en natuurontwikkeling zijn op de kaart gezet. Het betreft een doorvertaling van de ambities uit de omgevingsvisie om het areaal bos- en open natuur te vergroten en de groenblauwe dooradering vanuit het Nationaal Programma Landelijk Gebied en het Brabants Programma Landelijk Gebied verder vorm te geven.
88
89
4
4 Naast onze eigen verantwoordelijkheid om deze doelen op termijn te gaan bereiken werken we samen met de volgende terreinbeherende organisaties: Staatsbosbeheer, Natuurmonumenten, Brabants Landschap, het Waterschap, Brabant Water en de provincie. Daarnaast stimuleren we ook particulieren om maatregelen uit te voeren om de biodiversiteit te vergroten.
> Er is een start gemaakt met het opstellen van beleid op circulaire economie. Hierin is actief de koppeling gemaakt met de nog in bewerking zijnde stadsvisie 2040 en de economische gebiedsvisie. > In 2023 lag de focus in Roosendaal vooral op bronscheiding van GFTE. Voor hoogbouw zijn op 15 locaties ondergrondse restafval containers omgebouwd naar GFTE containers. Ook is geanalyseerd waar er extra containers dienen te worden
> Het project “Klimaatrobuust Landelijk Gebied stroomgebied van de Molenbeek en de Schijfse Vaartkant” is gestart waarin we samenwerken met waterschap Brabantse Delta, Gemeente Rucphen en waarin ook de provincie participeert. > Met de gemeente Essen is een dialoog opgestart om de grensovergang bij Nispen te vergroenen. > De Stimuleringsregeling Landschapselementen en het project ErvenPlus zijn verlengd > We hebben actief bijgedragen aan de werkconferenties Nationaal Park Kalmthoutse Heide.
geplaatst. Een deel van deze locaties is ook voorbereid zodat begin 2024 op ruim 25 locaties een nieuwe semi-ondergrondse container geplaatst kan worden. > In opdracht van Saver is begin 2023 een advies uitgebracht over de mogelijke invoering van na-scheiding. Dit omdat er in 2023 besloten moest worden of het contract voor de verbranding van restafval verlengd moest worden. Het advies was om nu (nog) niet over te gaan op nascheiding en het contract voor de laatste maal te verlengen. > Om zwerfafval terug te dringen is gerichte communicatie ingezet om het gedrag van de verschillende doelgroepen (veroorzakers) te veranderen.
> We hebben een actieve bijdrage geleverd van de totstandkoming van het Ruimtelijk Voorstel en het BPLG. > De inrichtingskaders Roosendaal Natuurstad zijn geëvalueerd en besproken met de betreffende wethouders. > De Stimuleringsregeling Roosendaal Natuurstad is verlengd tot 31 december 2026. > Medio 2023 zijn we via een omvangrijke aanbesteding gestart met het opstellen van het lokale klimaatadaptatieplan per buurt. Hiervoor worden nieuwe stresstesten uitgevoerd en komen er Roosendaalse maatlatten voor de inrichting van het openbare
Kilogram restafval per inwoner
127,5
118,7
122,6
gebied, vooral bedoeld bij nieuwe initiatieven. We richten ons op: hitte, droogte,
Bron: Duurzaamheidsmonitor
2021
2022
2023
wateroverlast, waterkwaliteit en biodiversiteit. > We zijn gestart met het opstellen van het lokale hitteplan. We lopen vertraging op omdat stakeholders van gekozen doelgroepen niet altijd de urgentie zien van een lokaal hitteplan. We streven er nog altijd naar vóór de zomer van 2024 het lokale hitteplan gereed te hebben. > We participeren in de Water- en Klimaatkring West en zetten ons maximaal in om het Delta Programma Ruimtelijke Adaptatie te realiseren. Er is via de Impulsregeling Klimaatadaptatie in 2023 subsidie aangevraagd en verkregen voor de Josephwijk.
WAT HEEFT HET GEKOST?
Ook is voor de Gastelseweg (een toekomstig Beheerkalenderproject) in 2023 subsidie aangevraagd.
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Natuur, landbouw en milieu
11.246
10.076
245
10.321
9.590
11.433
12.558
-570
11.988
11.262
mogelijkheden in het gebouw en de benodigde randvoorwaarden. Naar aanleiding van
Baten Natuur, landbouw en milieu
deze onderzoeken, is een concept plan gemaakt voor de invulling als multifunctionele
Saldo
-187
-2.482
815
-1.667
-1.672
X € 1.000
Circulariteit > In 2023 is het evenementenbeleid geactualiseerd; vanaf 2024 zijn wegwerpbekers en -bestek niet meer toegestaan. Niet alleen op festivals en evenementen, maar ook in kantoorruimtes zijn wegwerpbekers per 1-1-2024 niet meer toegestaan. Enkel in publieke ruimtes is het (nog) toegestaan wegwerpmateriaal te gebruiken. > De plannen voor het EKP-gebouw zijn verder geconcretiseerd voor wat betreft de
locatie. Hierbij worden circulaire en duurzame randvoorwaarden meegenomen als kaders in de transformatie. > Er is een reststromenscan uitgevoerd voor reststromen van bedrijventerrein Majoppeveld. Hiermee is een database ontwikkeld met inzichten en kansen voor matches qua reststromen op circulariteit.
90
91
4
FINANCIEEL OVERZICHT WONEN & VERBLIJVEN
Rekening 2023
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Ruimtelijke ordening
9.657
12.368
5.389
17.757
14.178
Openbare ruimte
41.951
32.062
9.528
41.590
37.823
Vergunningen
2.583
2.101
1.039
3.140
2.977
Mobiliteit
2.326
2.277
664
2.941
2.852
Energie en warmte
724
282
2.214
2.496
1.868
Natuur, landbouw en milieu
11.246
10.076
245
10.321
9.590
68.487
59.166
19.079
78.245
69.288
Ruimtelijke ordening
7.091
8.615
1.033
9.648
8.549
Openbare ruimte
17.212
15.523
1.168
16.691
17.751
Vergunningen
2.472
1.401
600
2.001
2.317
Mobiliteit
2.233
1.979
385
2.364
2.533
Energie en warmte
110
0
1.464
1.464
1.190
Natuur, landbouw en milieu
11.433
12.558
-570
11.988
11.262
Totaal
40.551
40.076
4.080
44.156
43.602
Saldo
27.936
19.090
14.999
34.089
25.686
Stortingen in reserves
9.075
6.562
-3.777
2.785
3.105
Onttrekkingen aan reserves
12.085
4.327
7.102
11.429
5.215
Lasten
Totaal Baten
92
Begrotings- Gewijzigde wijzigingen begroting 2023 2023
Beleidsveld X € 1.000
93
PROGRAMMA 5
ZORGEN & STIMULEREN
5
BELEIDSVELDEN EN PORTEFEUILLEHOUDERS Beleidsvelden
Portefeuillehouder
Leefbare buurten en dorpen
wethouder Evelien van der Star-Deijkers
Welzijn
wethouder Evelien van der Star-Deijkers
Zorg en ondersteuning
wethouder René van Ginderen
Jeugd en jeugdzorg
wethouder René van Ginderen
TERUGBLIK 2023 Vanuit het collegeprogramma hebben we ons in 2023 ingezet voor een inclusieve samenleving, bestaanszekerheid voor alle inwoners, een goede toekomst voor onze kinderen en gezond leven zo makkelijk mogelijk maken. Binnen deze prioriteiten hebben we in 2023 consequent uitvoering gegeven aan de pijlers van ons sociaal beleid: een sterke sociale basis, preventie en integrale ondersteuning. In 2023 is de alliantie Nationaal programma Roosendaal (NPR) opgericht. Samen met Alwel, Politie, Curio, KPO, WijZijn en de Rijksoverheid vormen wij het dagelijks bestuur van de alliantie. De alliantie bestaat uit 17 partijen en hebben in 2023 een ambitie document “Voor ons Roosendaal” opgesteld en vastgesteld. In 2023 hebben we met succes subsidieaanvragen gedaan voor Preventie met Gezag, Kansrijke Wijk en het Volkshuisvestingsfonds. Deze vormen de basis voor het in 2024 op te stellen uitvoeringsprogramma. Op basis van afspraken uit het integraal zorgakkoord (IZA) hebben we een regiobeeld gerealiseerd waardoor we inzicht hebben in de belangrijkste problematiek in de regio West-Brabant. Vervolgens is er een regioplan met een accent op vijf themalijnen opgesteld: kwetsbare ouderen nu en in de toekomst (1), mentale gezondheid (2), kansrijke opgroeien (3), leefstijl/leefomgeving en kansengelijkheid (4) en druk op de eerste lijn (5).
Met gerichte acties en activiteiten hebben we ingezet op een samenleving waarin we bevorderen dat alle inwoners gelijke kansen krijgen en waardoor zij in staat worden gesteld om mee te doen op alle onderdelen van het leven. 2023 is een jaar geweest waarin jeugdhulp in het teken heeft gestaan van deproblema tiseren, normaliseren en de beweging naar voren. Meer samenwerking met de partners in het voorliggend veld, een andere betrokkenheid van zorgaanbieders en professionals en tegelijk investeren waar dat nodig is om de kwaliteit van zorg te behouden voor wie
94
dat nodig heeft. Hierin is zowel lokaal als regionaal door alle partners geïnvesteerd.
95
5
LEEFBARE BUURTEN EN DORPEN
5 Integrale wijkaanpak > In Langdonk is de omgeving van de Lindenburg vergroend. Bij het ontwerp is rekening gehouden met de opgaven rond sociale- en verkeersveiligheid. > De ontwerpfase van de openbare ruimte Reginadonk is afgerond. Uit de impactanalyse van de wijk komt een opgave voor klimaatadaptatie en biodiversiteit naar voren. In afstemming met bewoners is in het ontwerp een oplossing gecreëerd voor de
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
parkeerdruk en verkeersveiligheid in de straat. > De Goede Herder kerk is aangekocht. Hiermee garanderen we het voortbestaan van De Broedplaats op een centrale plek in de wijk en geeft het de gemeente een strategische grondpositie bij de herontwikkeling van het hart van de wijk.
We willen dat mensen fijn samenleven in een gezonde, groene en veilige omgeving. Onze inwoners voelen zich verbonden met elkaar en hun leefomgeving. Het gevoel van veiligheid is toegenomen. Buurten en dorpen kennen ieder hun eigen sfeer en identiteit, met een aantrekkelijke mix van inwoners met verschillende leefstijlen en achtergronden.
> Met betrekking tot de herontwikkeling van het hart van de wijk zijn gesprekken gevoerd met stakeholders in de wijk. Met bewoners hebben we meerdere LEGO-bouwsessies georganiseerd om hun wensen voor invulling van het gebied op te halen. > Naar aanleiding van de impactanalyse is een gebiedsvisie Westrand gemaakt die ter
Er is een inclusieve samenleving; jong en oud naast elkaar, met een beperking of met
besluitvorming wordt voorgelegd aan de gemeenteraad. In de gebiedsvisie Westrand
zorgondersteuning. Iedereen doet mee naar vermogen. De onderlinge betrokkenheid
zijn kaders en uitgangspunten opgenomen om de Westrand toekomstbestendig
en sociale binding van de inwoners is sterk. Inwoners kennen elkaar en zijn er voor elkaar
te maken:
als dat nodig is. Kinderen groeien kansrijk op. In de eigen buurt of in het eigen dorp
• Er zijn ruimtelijke kaders opgenomen om woningen, commerciële en
bieden de voorzieningen hiervoor de passende faciliteiten. In de groene openbare ruimtes
maatschappelijke voorzieningen toe te voegen die de leefbaarheid en veiligheid
is volop ruimte voor ontmoeting en gezamenlijke activiteiten, vaak in samenwerking
in de wijk beter maken.
met de omgeving. Inwoners nemen zelf het initiatief bij vraagstukken en zetten hun kennis, kunde en netwerk in. Indien nodig worden ze ondersteund en gefaciliteerd door de wijkprofessionals.
• Er hebben participatiebijeenkomsten in de wijk plaatsgevonden, om de gebiedsvisie te delen met bewoners, ondernemers en onderwijsinstellingen. • In de gebiedsvisie is daarnaast aandacht voor de herinrichting van de openbare ruimte door meer kwaliteit toe te voegen waar bewegen en ontmoeten gestimuleerd wordt.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
• De woningcorporatie, onderwijsinstellingen, ontwikkelaars zijn betrokken bij het realiseren van de gebiedsvisie Westrand. • Ook het verkeer en parkeren is een belangrijk aandachtspunt om de veiligheid in de wijk te bevorderen. • De realisatie van de gebiedsvisie is tot stand gekomen met behulp van verschillende beleidsvelden die aansluiten bij de kwaliteitssprong/Stadsvisie van Roosendaal.
Nationaal Programma Leefbaarheid en Veiligheid
De gebiedsvisie Westrand was de basis voor het aanvragen van het Volkshuisvesting-
> De alliantie Nationaal programma Roosendaal (NPR) is opgericht waarvan
fonds die is toegekend, waardoor we ook de middelen hebben om met name het
de Burgemeester de voorzitter is. De gemeente is één van de deelnemende partijen.
hart van de wijk een belangrijke impuls te geven.
De gemeente, Alwel, Politie, Curio, KPO WijZijn en de Rijksoverheid vormen het dagelijks bestuur van de alliantie, die bestaat uit 17 partijen. > Het ambitiedocument Voor ons Roosendaal is opgesteld en vastgesteld door de alliantie. > De subsidieaanvragen Preventie met Gezag, Kansrijke Wijk en het Volkshuisvestingsfonds zijn met succes aangevraagd en vormen de basis voor het in 2024 op te stellen uitvoeringsprogramma.
Aantal wijken/dorpen dat een 8 of hoger scoort op leefbaarheid Bron: Bewonersenquête
96
GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,3
GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,2
GEMIDDELD RAPPORTCIJFER: 7,0
13%
1380 0%
1380 0%
2019
2021
2023
97
5
5
WELZIJN WAT HEEFT HET GEKOST? X € 1.000 Lasten Leefbare buurten en dorpen Baten Leefbare buurten en dorpen Saldo
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
WAT WILLEN WE BEREIKEN? Samen met onze inwoners en (maatschappelijke) partners hebben we gebouwd aan
834
890
1.162
2.052
1.687
een samenleving van en voor iedereen. Een samenleving waarin iedereen welkom is en gelijkwaardig kan meedoen. We geloven daarbij in een inclusieve samenleving, omdat deze bijdraagt aan de (sociale) veiligheid en het psychosociaal welbevinden van onze inwoners, het de kans op eenzaamheid verkleint en de maatschappelijke kansen
0
0
130
130
132
vergroot. Het stimuleert mensen ook om oog voor elkaar te hebben en creëert daarmee de kans om gezond en weerbaar op te groeien tot veerkrachtige volwassenen en vitaal
834
890
1.032
1.922
1.555
ouder te worden. Doordat inwoners zich onderdeel voelen van de samenleving kunnen zij van betekenis zijn voor anderen, daarbij is verbinding belangrijk: in de buurten en dorpen, tussen generaties, tussen mensen met verschillende achtergronden en tussen mensen in verschillende rollen en posities. We hebben ons daarom ingezet voor het vergroten van de sociale cohesie in de samenleving en het persoonlijk welzijn en welbevinden van onze inwoners.
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN? Inclusie en diversiteit Met gerichte acties en activiteiten hebben we ingezet op een samenleving waarin we bevorderen dat alle inwoners gelijke kansen krijgen en waardoor zij in staat worden gesteld om mee te doen op alle onderdelen van het leven. We hebben daarvoor het volgende gedaan: > We stelden het programma Meedoen en gelijke kansen vast om in de aankomende jaren toe te werken naar een Inclusieve samenleving. Roosendaal voldoet hiermee aan de verplichting om een Lokale Inclusie-agenda te hebben. > We zetten het gehele jaar in op bewustwording met een “bijzondere dagen communicatiekalender”. We werken doorlopend aan het bevorderen van sociale verbondenheid en veiligheid met de Regenboogstedenaanpak, zetten we de “Welkom bij de Club”-campagne voort met 6 nieuwe ambassadeurs en ervaringsverhalen, en ontwikkelden we het concept voor het Belevenisfestival 2024.
98
99
5
5 Inwonersondersteuning Roosendaal > Met ervaringsverhalen dragen we bij aan het vergroten van het bewustzijn rondom
Met Inwonersondersteuning Roosendaal (IOR) hebben we informatie, advies en onder-
onderwerpen als culturele diversiteit, LHBTI+, mantelzorg, dementie, handicap en licht
steuning geboden aan inwoners op het gebied van welzijn, gezondheid, werk, geldzaken,
verstandelijke handicap.
relaties, wonen. Laagdrempelig en dichtbij onze inwoners. We hebben o.a.:
> We hebben het kunstwerk en manifest ‘Iedereen gelijk, voorkom discriminatie’ ter bevordering van inclusie in iedere bestuursperiode onthuld. > Een regionale bijeenkomst over stagediscriminatie werd georganiseerd zodat uitvoering werd gegeven aan de motie ‘aanpak Discriminatie en racisme’. > We willen een gastvrije stad zijn waar iedereen zich welkom voelt en mee kan doen. Het is nodig om al het beleid inclusief te maken. In 2023 zijn de voorbereidingen getroffen om in 2024 te kunnen werken aan het toegankelijk maken van de openbare
> Geïnvesteerd in de dienstverlening van IOR door scholing (op bijvoorbeeld Positieve Gezondheid) mogelijk te maken en extra inzet te faciliteren > Met verschillende communicatiecampagnes de bekendheid van IOR geprobeerd te vergroten. > Een inloopspreekuur op enkele scholen en bij het verloskundig centrum gestart. > Extra ingezet op bekendheid en uitbreiding van Welzijn op Recept. Eind 2023 waren 19 huisartsenpraktijken met 32 huisartsen aangesloten.
ruimte en het inclusief maken van (sport-) evenementen. Ook werd in relevante subsidieregelingen het ‘routeplan Inclusieve samenleving’ opgenomen en de bewonersenquête 2023 al inclusief gemaakt. > Sporten en bewegen is voor iedereen belangrijk. In 2023 rondden we het onderzoek naar discriminatie in het amateurvoetbal af. Radar en het VSB fonds stelden een handboek met aanbevelingen op en presenteerden dit aan alle deelnemers. De
Percentage inwoners dat zich (heel) blij voelde de afgelopen 3 maanden
aanbevelingen worden, met ondersteuning van Radar, binnen de verenigingen geïmplementeerd. > Tijdens de verkiezingen in november werd gericht ingezet op de begrijpelijkheid, vindbaarheid en toegankelijkheid van het ‘stemmen’ voor mensen met
Bron: Bewonersenquête
een (verstandelijke/lichamelijke/enz.) handicap.
80%
74%
78% 1380
2019
2021
2023
> Met het organiseren van de Alzheimercafés en het ontwikkelen van Theehuizen voor migranten- ouderen met dementie, wordt bijgedragen aan de Dementievriendelijke gemeente. > Binnen de gemeentelijke organisatie zijn, vanuit het plan van aanpak ‘Diversiteit en Inclusie’, de eerste trainingen gegeven aan groepen en werd de ‘Grote Vooroordelenshow’ georganiseerd.
Sociale cohesie In 2023 hebben we met activiteiten en (professionele) inzet de sociale verbinding in de samenleving gestimuleerd en ontmoeting gefaciliteerd.
WAT HEEFT HET GEKOST?
> Buurthuizen en ontmoetingsplekken zijn gesubsidieerd en/of gefaciliteerd, waarbij maatwerk voorop stond. We hebben de toekomst en behoefte rondom buurthuizen en ontmoetingsplekken onderzocht. Deze input wordt meegenomen in een nieuwe
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Welzijn
8.529
7.446
632
8.078
7.552
Baten Welzijn
91
87
185
272
339
8.438
7.359
447
7.806
7.213
X € 1.000
visie op buurthuizen en ontmoeting die in 2024 vorm krijgt. > In samenwerking met o.a. WijZijn, Groenhuysen, GGZ WNB, CultuurCompaan en SSNB hebben we via de Stamtafels, het Odensehuis en de Herstel XL Academie ontmoeting en contact gefaciliteerd in de buurten, wijken en dorpen. > Het Leerhuis is in 2023 in samenwerking met Social Klus opgestart om inwoners te ondersteunen bij het aanleren van vaardigheden die hen helpen om (langer) zelfstandig
Saldo
thuis te wonen. > “Roosendaal Voor Jou” hebben we doorontwikkeld en er zijn stappen gezet om dit samen te voegen met “Roosendaal Voor Elkaar” om zo een breed platform aan te bieden waar sociale activiteiten en vraag en aanbod rondom vrijwilligerswerk samen komen. > Aan de hand van verschillende bewonersinitiatieven hebben wij samen met inwoners de buitenruimte geschikter gemaakt voor sociale activiteiten en verbinding.
100
101
5
ZORG EN ONDERSTEUNING
5 > We hebben een overbruggingsovereenkomst voor Hulp in het huishouden gerealiseerd waardoor we onze inwoners kunnen voorzien van hulp bij het huishouden; > Voor de implementatie van de nieuwe contracten is er nauw samengewerkt met diverse partners zoals zorgaanbieders, ISD en het Werkplein; > Voor de regionale contractering van het OGGZ-team is er een zorgvuldig Europees aanbestedingstraject doorlopen en een convenant OGGZ opgesteld; > We hebben winteropvang voor dakloze arbeidsmigranten gerealiseerd
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
en Stichting Barka gecontracteerd. Zij hebben in totaal 34 arbeidsmigranten geholpen bij de terugkeer naar het land van herkomst, daarnaast werd voor 71 arbeidsmigranten werk/huisvesting verzorgd.
We stellen de ondersteuningsvraag van onze inwoner centraal en werken daarbij integraal. Dit doen we vanuit de methodieken positieve gezondheid en herstelgerichte ondersteuning (reablement). Vanuit deze gedachte ondersteunen we inwoners om weer (beter) deel te kunnen nemen aan de samenleving en minder afhankelijk te worden van
Percentage huishoudens met ondersteuning vanuit sociaal domein
zorg. Op deze wijze blijft zorg en ondersteuning beschikbaar voor inwoners die dit nodig hebben. We hebben daarbij extra aandacht voor inwoners in een kwetsbare leefsituatie. We ontwikkelen vrij toegankelijke voorzieningen in de nabije omgeving van de inwoner waarbij we streven naar gelijke kansen voor iedereen. Inwoners voelen zich sociaal
Bron: Gemeentelijke monitor sociaal domein
26%
24,2%
1380 24,3%
2020
2021
2022
72%
71%
verbonden met de directe leefomgeving. Wanneer geïndiceerde zorg nodig is, evalueren we tijdig en sturen we op het bereiken van resultaten. Bij het realiseren van deze opgaven hebben we onze samenwerkingspartners op het gebied van wonen, zorg en welzijn hard nodig. Als gemeente zijn we een betrouwbare partner en durven we te investeren in een duurzame relatie door lange termijn afspraken te maken en hiervoor financiële ruimte vrij te maken.
Percentage inwoners met een (zeer) goede gezondheid (naar eigen zeggen) Bron: Bewonersenquête
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
70% 1380
2019
2021
2023
WAT HEEFT HET GEKOST?
> We hebben - op basis van afspraken uit het integraal zorgakkoord (IZA) een regiobeeld gerealiseerd waardoor we inzicht hebben in de belangrijkste problematiek in de regio West-Brabant. Vervolgens is er een regioplan met een accent op vijf themalijnen
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
Lasten Zorg en ondersteuning
25.965
25.141
3.668
28.809
28.920
Baten Zorg en ondersteuning
1.286
866
486
1.352
1.848
Saldo
24.679
24.275
3.182
27.457
27.072
X € 1.000
opgesteld: kwetsbare ouderen nu en in de toekomst (1), mentale gezondheid (2), kansrijke opgroeien (3), leefstijl/leefomgeving en kansengelijkheid (4), druk op de eerste lijn (5); > We hebben de richting en de koers voor de toekomst bepaald voor de regionale samenwerking Beschermd Wonen en Maatschappelijke Opvang; > We hebben gezamenlijk met partners een koers uitgezet om in de gemeente indicatieloze dagbeleving uit te voeren; > Met de nieuwe contracten Wmo Begeleiding en Beschermd Wonen bieden we passende ondersteuning aan onze inwoners;
102
103
5
JEUGD EN JEUGDZORG
5 > Het regionale programma Geweld Hoort Nergens Thuis (GHNT) is in 2023 onderdeel geworden van het Toekomstscenario kind- en gezinsbescherming. Ook dit is een West Brabantse samenwerking waarvan gemeente Breda de centrumgemeente is.
WAT WILLEN WE BEREIKEN?
In 2023 is een programmaleider toekomstscenario gestart die in samenwerking met 14 gemeenten en netwerkpartners een programmaplan heeft opgesteld om te komen tot sterke gemeentelijke toegangen met een brede blik. Wat dit precies voor gemeenten gaat betekenen wordt beproefd in de proeftuin.
2023 is een jaar geweest waarin jeugdhulp in het teken heeft gestaan van deproblemati-
> Per juli 2023 zijn de nieuwe contracten voor aanbieders NVTZ ingegaan, het aantal
seren, normaliseren en de beweging naar voren. Meer samenwerking met de partners in
aanbieders is minder dan voorheen, omdat de lat nog hoger is gelegd en kritisch
het voorliggend veld, een andere betrokkenheid van zorgaanbieders en professionals en
gekeken is naar de werkwijze en rol van aanbieders. Ook zijn de tarieven aangepast
tegelijk investeren waar dat nodig is om de kwaliteit van zorg te behouden voor wie dat
en soms aanzienlijk verhoogd om aanbieders die de juiste zorg leveren hier ook op
nodig heeft. Hierin is zowel lokaal als regionaal door alle partners geïnvesteerd.
de juiste manier voor te vergoeden. > De regio WBW is op verschillende vlakken een pilotregio, onder meer op het gebruik van de verklarende analyse voor een betere afstemming van zorgvraag en zorgaanbod, waarin ook enkele jeugdprofessionals uit Roosendaal deelnemen. De proeftuinen voor jeugdbescherming zijn in 2023 verder vormgegeven en hebben een positief effect. De pilot met Uniform Hulp Aanbod om juridische interventies bij scheidingen te voorkomen heeft met de verbeterde samenwerking met volwassenondersteuning van IOR een extra impuls gekregen. Op alle scholen zijn jeugdprofessionals onderwijs betrokken die zorgvragen voorkomen door laagdrempelige ondersteuning en ook de samenwerking met Huisartsen is succesvol. Deze voorbeelden sluiten tevens goed aan bij de plannen van de in 2023 landelijk aangenomen Hervormingsagenda die met name
WAT HEBBEN WE DAARVOOR GEDAAN?
in 2024 een grote impact zal hebben. > Eind 2023 is een akkoord bereikt voor de implementatie van landelijke tarieven voor jeugdbescherming en jeugdreclassering, waarbij de investeringen die in Brabant zijn gedaan hebben geleid tot een stevige uitgangspositie. Door onder meer een beschikbaarheidsfinanciering toe te kennen aan JBB is de Brabantse jeugdbescherming goed voorbereid op de komende werk- en financieringswijze en workloadnormen voor
> Er zijn 11 trajecten VoorZorg ingezet bij vrouwen die zwanger zijn en te maken hebben met een opeenstapeling van problemen. Voorzorg is een programma om
jeugdbeschermers. Roosendaal heeft hierin als regionaal voortrekker en kassier een positieve bijdrage kunnen leveren.
kindermishandeling te voorkomen en de gezondheid en ontwikkelingskansen van jonge, kwetsbare moeders en hun kinderen te bevorderen. Deze moeders krijgen ondersteuning bij hun zwangerschap en bij het opvoeden en verzorging van hun kind. Dit gebeurt middels een intensief schema van huisbezoeken vanaf ongeveer 28 weken in de zwangerschap totdat het kind twee jaar is geworden. > Doordat de formatie jeugdprofessionals in 2023 structureel is uitgebreid naar ruim 38 fte is ruimte ontstaan voor meer betrokkenheid in onderwijs en voorliggend veld. Ook worden er steeds meer trajecten door jeugdprofessionals afgehandeld zonder dat zwaardere interventies nodig zijn. Het aantal jeugdigen dat in beeld is hierdoor veel meer toegenomen dan in voorgaande jaren (10% i.p.v. 5% gemiddeld) terwijl de deelname aan Niet Vrij Toegankelijke Zorg (NVTZ) met ongeveer 2,5% is toegenomen
Percentage Jongeren met jeugdhulp Bron: Gemeentelijke monitor sociaal domein
14,5%
14,3%
1380 12,6%
2021
2022
2023
(lager dan gemiddelde van 5%). > We hebben geïnvesteerd in verbetering van dashboards en prognoses, zodat ontwikkelingen optimaal en integraal kunnen worden gevolgd en gestuurd. Deze data worden ook gebruikt als voorbeeld voor andere gemeenten en in bovenregionale of landelijke denktanks en werkgroepen.
104
105
5
WAT HEEFT HET GEKOST? X € 1.000
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
FINANCIEEL OVERZICHT ZORGEN & STIMULEREN
Lasten Jeugd en jeugdzorg
35.947
33.081
7.228
40.309
42.357
Baten Jeugd en jeugdzorg
9.857
11.133
154
11.287
12.415
X € 1.000
26.090
21.948
7.074
29.022
29.942
Lasten
Saldo
Beleidsveld
Leefbare buurten en dorpen
Baten
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
834
890
1.162
2.052
1.687
Welzijn
8.529
7.446
632
8.078
7.552
Zorg en ondersteuning
25.965
25.141
3.668
28.809
28.920
Jeugd en jeugdzorg
35.947
33.081
7.228
40.309
42.357
71.275
66.558
12.690
79.248
80.516
0
0
130
130
132
Totaal Leefbare buurten en dorpen Welzijn
106
5
91
87
185
272
339
Zorg en ondersteuning
1.286
866
486
1.352
1.848
Jeugd en jeugdzorg
9.857
11.133
154
11.287
12.415
Totaal
11.234
12.086
955
13.041
14.734
Saldo
60.041
54.472
11.735
66.207
65.782
Stortingen in reserves
268
78
1.242
1.320
1.320
Onttrekkingen aan reserves
1.533
105
2.234
2.339
2.081
107
PROGRAMMA 6
BETALEN & FINANCIEREN
6
De algemene dekkingsmiddelen ten behoeve van de programmalasten zijn te vinden in dit programma.
Lokale heffingen De tarieven van de lokale heffingen zijn in 2023 verhoogd met 2,8% (dit is de gemiddelde inflatie van de voorgaande 3 jaar). Uitzondering op de verhoging van de tarieven vormen de reclamebelasting en de parkeergelden; deze zijn niet geïndexeerd. Ook de tarieven voor de OZB zijn in 2023 eenmalig niet geïndexeerd. De tarieven voor de rioolen afvalstoffenheffing worden bepaald op basis van de gesloten financiering. Voor een nadere toelichting per belastingsoort wordt verwezen naar de paragraaf lokale heffingen.
Algemene Uitkering Gemeentefonds Algemene uitkering De septembercirculaire 2023 vormt de basis voor de begroting 2023. De uitkomsten van de septembercirculaire zijn namelijk via de Najaarsbrief 2023 verwerkt in de begroting. Op basis van de septembercirculaire is de algemene uitkering begroot op € 157.893.000. Na de septembercirculaire is de decembercirculaire 2023 verschenen. De resultaten van deze circulaire zijn niet in de jaarschijf 2023 van de begroting verwerkt. Over 2023 ontstaat ten opzichte van de begroting een voordelig verschil van € 1.358.000. Dit verschil is opgebouwd uit drie delen: > In 2023 is een bedrag van € 92.000 ontvangen via de algemene uitkering, dat nog betrekking heeft op 2021. > In 2023 is een bedrag van € 361.000 ingehouden op de algemene uitkering, dat nog betrekking heeft op het jaar 2022. > Over 2023 ontstaat ten opzichte van de septembercirculaire 2023 een voordelig verschil van € 1.627.000. Dit verschil wordt vooral veroorzaakt door de extra middelen die de gemeente bij de decembercirculaire 2023 heeft ontvangen. Het verschil kan worden verklaard door een aanpassing van de aantallen van onderliggende maatstaven waarop de algemene uitkering is gebaseerd.
Integratie Uitkering Participatie Met ingang van 2023 is er nog maar één integratie-uitkering (IU) binnen het Gemeentefonds, de IU Participatie. Ook hiervoor vormt de septembercirculaire 2023 de basis voor de begroting. De daadwerkelijke ontvangsten van de IU Participatie zijn gelijk aan het begrote bedrag.
108
109
6 Vennootschapsbelasting Juyst Belastingadviseurs heeft in opdracht van de gemeente Roosendaal de rapportage over de fiscale positie ten behoeve van de vennootschapsbelasting (VPB) opgesteld.
6
FINANCIEEL OVERZICHT BETALEN & FINANCIEREN
Uit deze rapportage blijkt dat de definitieve aanslag VPB 2019 de meest recente opgelegde definitieve aanslag is. Deze aanslag is conform de aangifte opgelegd. De aangifte VPB 2022 is de meest recente aangifte die bij de Belastingdienst is ingediend en sluit met een te ontvangen bedrag aan VPB van € 2.000. In deze aangifte zijn de volgende ondernemingen behandeld: 1.
Het grondbedrijf: vormt geen belaste onderneming.
Rekening 2022
Primitieve begroting 2023
Begrotingswijzigingen 2023
Gewijzigde begroting 2023
Rekening 2023
-110
134
-461
-327
446
Uitkeringen gemeentefonds
0
0
0
0
0
4.086
2.786
-1.003
1.783
2.601
de jurisprudentie. Voor 2023 is door de Belastingdienst een voorlopige aanslag VPB
Algemene lasten en baten
van € 34.000 opgelegd.
Belastingen
1.509
1.470
79
1.549
1.591
Dit is afgestemd met de Belastingdienst. 2.
Reclame: ingeschatte resultaat is in de aangifte opgenomen.
3.
Opwekking energie middels zonnepanelen m.b.t. de Gewenten
Beleidsveld X € 1.000 Lasten
en het Huis van Roosendaal zijn verantwoord. 4.
Straatparkeren: is vrijgesteld.
Er lopen bezwaren tegen de aanslagen VPB en deze zien op de reclameactiviteiten. Deze bezwaren worden aangehouden tot hierover meer duidelijkheid ontstaat in
Treasury
Resultaten
Verbonden partijen
32.912
22.669
43.676
66.345
67.412
38.397
27.059
42.291
69.350
72.050
264
535
-276
259
679
Uitkeringen gemeentefonds
172.254
167.830
8.521
176.351
177.710
Algemene lasten en baten
1.610
1.414
-83
1.331
1.365
Belastingen
15.317
15.574
-315
15.259
15.590
Resultaten
41.853
20.304
70.124
90.428
83.636
Totaal
231.298
205.657
77.971
283.628
278.980
Saldo
-192.901
-178.598
-35.680
-214.278
206.930
Stortingen in reserves
6.444
218
47.595
47.813
47.640
Onttrekkingen aan reserves
6.191
577
48.015
48.592
48.252
Totaal
Binnen dit programma is sprake van een aantal verbonden partijen. Deze verbonden partijen richten zich vooral op financiële dienstverlening. Het gaat om Belasting