Eindrapportage raadsonderzoek - Uitkoop Poolse supermarkt Gastelseweg.pdf

GEMEENTE ROOSENDAAL

Raadsonderzoek uitkoop Poolse supermarkt Gastelseweg

Datum 18 augustus 2025

1.

Colofon Onderzoek in opdracht van de gemeenteraad van Roosendaal. Versie Definitief, ter publicatie Onderzoekers E. Stumphius MSc LLM N. Woudstra MSc A. De Baat MSc MA K. Commijs MSc Drs. A.L. Bakker

2.

Inhoudsopgave Colofon

2

Aanleiding en doelstelling

4

Aanleiding Doelstelling en vraagstelling Opbouw van de rapportage

4 4 5

Reconstructie

7

1. Startfoto van het dossier

8

1.1 Lange periode van ervaren overlast en klachten van omwonenden 1.2 Eerder onderzochte alternatieven 1.3 Maatregelenpakket en gezamenlijke intentieovereenkomst tussen de gemeente en de ondernemer

8 9 10

2. Chronologische reconstructie

11

2.1 Opstellen scenario’s definitieve oplossing overlast (medio 2021 – eind 2022) 2.2 Besloten vergaderingen ter verkenning uitkoop supermarkt (eind 2022 – eind 2023) 2.3 Opstellen van overeenkomsten (december 2023 – mei 2024) 2.4 Bedenkingen bij de overeenkomsten, opheffing geheimhouding overeenkomsten en plannen voor hervestiging (mei 2024 – 7 maart 2025)

11 14 21

Analyse, conclusies en aanbevelingen

39

3. Beantwoording beschrijvende deelvragen

40

4. Analyse en conclusies

44

4.1 Rolinvulling door actoren 4.2 Politiek-bestuurlijke dynamiek 4.3 Inhoudelijke gedegenheid en kwaliteit 4.4 Kwaliteit van belangenafweging 4.5 Informatievoorziening en besluitvorming

44 49 50 50 51

5. Aanbevelingen en lessen voor de toekomst

56

Bijlage 1. Onderzoeksverantwoording

59

Geraadpleegde bronnen Uitvoering van het onderzoek

59 60

34

3.

Aanleiding en doelstelling Aanleiding In de raadsvergadering van 13 maart 2025 heeft de gemeenteraad van Roosendaal unaniem de motie Extern onderzoek uitkoop Poolse supermarkt Gastelseweg aangenomen. Bij de gemeenteraad zijn dan twijfels ontstaan over ‘de zorgvuldigheid van de (voorbereiding op de) besluitvorming door raad en college, de uitwerking van die besluitvorming door burgemeester/college en in het verlengde daarvan over de juridische houdbaarheid van de besluiten’.1 Met deze motie draagt de raad de griffier op om een onafhankelijk en extern onderzoek in te stellen naar de uitkoop van de Poolse supermarkt aan de Gastelseweg 31. Met het raadsonderzoek dient inzichtelijk te worden gemaakt op welke manier de voorbereiding op de besluitvorming tot uitkoop heeft plaatsgevonden en hoe de daadwerkelijke besluitvorming door het college van burgemeester en wethouders en de gemeenteraad vorm heeft gekregen. De gemeenteraad van Roosendaal heeft Necker daarom de opdracht gegeven om dit raadsonderzoek in april en mei 2025 uit te voeren.

Doelstelling en vraagstelling De hoofdvraag voor dit onderzoek luidt: Wat is er gebeurd binnen de gemeente Roosendaal rondom de uitkoop van een Poolse supermarkt door de gemeente, hoe hebben actoren binnen de gemeente hun rol ingevuld en wat is het handelingsperspectief voor de toekomst? Om de hoofdvraag te beantwoorden zijn er deelvragen geformuleerd. De deelvragen zijn:

Politiek-bestuurlijk proces en rolinvulling door actoren #

Onderzoeksvraag

Type vraag

1

Wanneer, op welke wijze en door wie is de uitkoop van de supermarkt besproken, verkend of onderzocht?

Beschrijvend

2

Hoe zijn het voorstel en besluit om voorkeur uit te spreken voor de oplossingsrichting van uitkoop ambtelijk en bestuurlijk voorbereid, en wie waren daarbij betrokken?

Beschrijvend

3

Welke stappen zijn er op bestuurlijk en ambtelijk niveau gezet in het proces van een oplossingsrichting naar de definitieve keuze om over te gaan tot uitkoop?

Beschrijvend

4

Op welke wijze zijn de verkoopovereenkomsten en de Beschrijvend vaststellingsovereenkomst tot stand gekomen? a. Wie zijn op bestuurlijk en ambtelijk niveau betrokken geweest bij de totstandkoming van de overeenkomsten? b. Is de raad geïnformeerd en gefaciliteerd voor wat betreft de mogelijkheid van de raad om middels het

1 Gemeenteraad Roosendaal. (2025, 7 maart). Aankondiging Motie extern onderzoek naar uitkoop Poolse supermarkt Gastelseweg

4.

goedkeuringsvoorbehoud in de overeenkomsten de uitkoop niet door te zetten? 5

Op welke manier heeft de gemeente invulling gegeven aan de uitvoering van de overeenkomsten?

Beschrijvend

6

Welke stappen zijn er op bestuurlijk en ambtelijk niveau gezet nadat er twijfels over de overeenkomsten rezen?

Beschrijvend

7

Hebben burgemeester, gemeenteraad, college van B&W en ambtelijke organisatie hun rol op een passende wijze vervuld?

Evaluerend

Informatievoorziening aan de gemeenteraad en het college van B&W #

Onderzoeksvraag

Type vraag

8

Op welke manier heeft de burgemeester/het college de gemeenteraad geïnformeerd over de verschillende alternatieve voorkeursrichtingen?

Beschrijvend

9

Op welke manier heeft de burgemeester/het college de gemeenteraad geïnformeerd over gewijzigde uitgangspunten en eventuele aan de verkoop gekoppelde (juridische) risico's?

Beschrijvend

10

Zijn gemeenteraad en college van B&W, zowel voor als na de besluitvorming door de raad op 16 mei 2024, tijdig, volledig en correct geïnformeerd door de burgemeester?

Evaluerend

11

Op welke manier heeft de gemeenteraad zijn kaderstellende en controlerende rol ingevuld in dit dossier en hoe heeft hij hierbij gebruikgemaakt van de hem ter beschikking gestelde informatie?

Evaluerend

12

In welke mate heeft de geheimhouding in positieve of negatieve zin een bijdrage geleverd aan het democratisch proces en de uitkomst daarvan?

Evaluerend

Risicomanagement en juridische houdbaarheid #

Onderzoeksvraag

Type vraag

13

In hoeverre zijn de reguliere procedures doorlopen (juridisch, communicatie, financiën etc.) in de totstandkoming van de overeenkomsten?

Evaluerend

14

Welke (externe) expertise heeft de burgemeester/het college betrokken bij de totstandkoming van de overeenkomsten?

Beschrijvend

15

Had de burgemeester/het college voldoende zicht op de (juridische) kwetsbaarheden van de gesloten overeenkomsten en is de raad over die kwetsbaarheden geïnformeerd?

Evaluerend

De beschrijvende deelvragen worden beantwoord voorafgaand aan de analyse. De evaluerende deelvragen worden beantwoord in de analyse.

Opbouw van de rapportage De rapportage bestaat twee onderdelen. Het eerste deel bestaat uit een startfoto om de situatie voorafgaand aan de onderzoeksperiode te beschrijven en een chronologische reconstructie. Het tweede deel van de rapportage bestaat uit een analyse, conclusies en aanbevelingen. In bijlage 1 is de onderzoeksverantwoording opgenomen.

5.

Structuur van de reconstructie De reconstructie is chronologisch opgebouwd. In twee kaders wordt er afgeweken van de chronologie, of wordt er extra toelichting verstrekt. In lichtblauwe kaders is achtergrondinformatie opgenomen die losstaat van de chronologie van de reconstructie.

In een lichtroze kader worden momenten beschreven die naast de officiële besluitvorming plaatsvonden.

Structuur van de analyse, conclusies en aanbevelingen In dit deel van de rapportage wordt antwoord gegeven op de deelvragen. De beschrijvende deelvragen worden afzonderlijk beantwoord in hoofdstuk drie. In hoofdstuk vier zijn de analyse en conclusies opgenomen. Hierin worden de evaluerende deelvragen beantwoord.

6.

Reconstructie

7.

1. Startfoto van het dossier Om de context van het dossier te schetsen, begint het onderzoek met een startfoto van het dossier. Deze startfoto bevat een samenvatting van de voorgeschiedenis en de aanleiding voor het onderzoeken van de optie om de supermarkt uit te kopen.

1.1 Lange periode van ervaren overlast en klachten van omwonenden Sinds de opening van de Poolse supermarkt aan de Gastelseweg 35a in 2014 ervaart een groep omwonenden overlast van de klanten van de supermarkt. Onder andere overmatig alcoholgebruik en foutparkeren is een probleem. In oktober 2016 sturen inwoners hierover een brief naar toenmalig burgemeester Niederer waarin zij vragen de supermarkt te sluiten. De burgemeester schrijft een brief terug waarin hij aangeeft dat sluiting niet aan de orde is. De burgemeester gaat op zoek naar een intermediair binnen de Poolse gemeenschap. Ook kondigt de gemeente een alcoholverbod aan en besluit de handhaving op foutparkeren en de openbare orde te intensiveren.2,3 Uit antwoorden op raadsvragen blijkt dat in het najaar van 2016 gemiddeld wekelijks 20 controles worden uitgevoerd.4 In de periode december 2020 – december 2021 ontvangt de gemeente 600 e-mails met vragen en klachten van een beperkte groep directe omwonenden op een speciaal voor het dossier aangemaakt gemeentelijk e-mailadres. De gemelde overlast betreft te hard rijden, verkeerd parkeren, over de stoep fietsen en urineren in de openbare ruimte.5 De bewoners vragen de gemeente ook handhavend op te treden tegen een koelinstallatie op het dak van de winkel die geluidsoverlast veroorzaakt, maar waarvoor geen vergunning zou zijn afgegeven.

Later blijkt dat de koelunit niet vergunningplichtig is. Dit is echter niet duidelijk gecommuniceerd richting de inwoners die het handhavingsverzoek hebben ingediend. In oktober 2020 dient bewonerscomité Kalsdonk een klacht in tegen de gemeente bij de Commissie Ombudsman. De omwonenden die vertegenwoordigd zijn in dit comité, hebben de indruk dat het college van burgemeester en wethouders niet zorgvuldig omgaat met hun zaak. Zij vinden onder andere dat de gemeente onvoldoende doortastend handelt bij handhavingsverzoeken met betrekking tot de koelinstallatie en het verkeerd parkeren. De Commissie Ombudsman onderzoekt hoe de gemeente met de klachten van deze omwonenden omgaat en hoe zij met hen communiceert.6 De conclusie van de Commissie Ombudsman luidt dat de gemeente ten aanzien van het handhavingsverzoek in de overlastperiode niet behoorlijk heeft gehandeld, en ten aanzien van de parkeervoorziening zeer onzorgvuldig heeft gehandeld.7 Over het rapport van de Commissie

Burgemeester Roosendaal wil Poolse supermarkt niet sluiten. Geraadpleegd op 16 april 2025, via https://www.omroepbrabant.nl/nieuws/2378393/burgemeester-roosendaal-wil-poolse-supermarkt-niet-sluiten. 3 BNDeStem (2016, 24 oktober). Alcoholverbod en extra controles rondom Poolse supermarkt in Roosendaal . Geraadpleegd op 16 april 2025, via https://www.bndestem.nl/roosendaal/alcoholverbod-en-extra-controles-rondom-poolsesupermarkt-in-roosendaal~a7421fd4/ 4 Gemeente Roosendaal (2017, 4 december). Beantwoording raadsvragen Controles Poolse supermarkt Gastelseweg/registratie huisvesting arbeidsmigranten 5 Gemeente Roosendaal (2021). Maatregelenplan Gastelseweg 6 Brief verzoek interpellatiedebat fracties PvdA en VLP (2021, 26 februari). Geraadpleegd op 15 april 2025, via https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2021/03-maart/19:30/Verzoek-om-interpellatie-1.pdf 7 Commissie Ombudsman (2021, 15 januari). Verslag van bevindingen inzake de klachten van het bewonerscomité Kalsdonk jegens de gemeente Roosendaal 2 Omroep Brabant. (2016, 26 oktober).

8.

Ombudsman schrijft het AD dat de Commissie Ombudsman ‘de vloer aanveegt met de handelswijze van de gemeente’ richting de omwonenden.8

1.2 Eerder onderzochte alternatieven Begin 2019 dragen bewoners gezamenlijk met de exploitant van de supermarkt de suggestie aan om de supermarkt naar een andere locatie te verplaatsen.9 In maart 2019 stelt VLP raadsvragen over een mogelijk nieuw te openen supermarkt, waarop het college aangeeft dat alternatieve vestigingslocaties voor de Poolse supermarkt met de exploitant besproken zullen worden.10 De gemeente vraagt in juli 2019 advies aan advocatenbureau AKD over de risico's van een mogelijke verplaatsing van de winkel naar een nieuwe locatie aan de Philipslaan 63, de oude Aldi-locatie.11 Uit het juridisch advies in 2019 blijkt dat aan verplaatsing naar deze locatie juridische risico's kleven, omdat het goed mogelijk is dat er sprake zou zijn van een onrechtmatige daad, mede vanwege eerder gedane toezeggingen door een daarvoor bevoegde ambtenaar aan een nabij gelegen buurtcentrum.

De gemeente heeft eerder aan het buurtcentrum bericht dat de gemeente geen medewerking zal verlenen aan het vestigen van een supermarkt op die locatie.12 De verplaatsing van de supermarkt naar een alternatieve locatie gaat uiteindelijk niet door, zo is ook op te maken uit de beantwoording van raadsvragen door wethouder Theunis in maart 2020.13 Een raadslid van de VLP vraagt vervolgens in een openbare commissievergadering in november 2020 waarom de detailhandelsbestemming niet van winkelpanden aan de Gastelseweg kunnen worden afgehaald. De wethouder c.q. het college kiest hier niet voor vanwege de planschade die de gemeente hierbij moet vergoeden en het feit dat de bestaande activiteit bij een bestemmingswijziging niet hoeft te worden opgeheven. Daarnaast blijkt dat de gemeente bij een herontwikkeling van de bestaande locatie van de supermarkt volgens financiële berekeningen € 561.000 moet toeleggen.14 Beëindiging van de exploitatie kan daarbij niet kan worden afgedwongen. Dit zou feitelijk dus geen oplossing zijn. Hierna zijn geen pogingen ondernomen om de supermarkt te verplaatsen. De supermarkt is in 2021 verhuisd naar Gastelseweg 31 (twee panden verderop), waarmee de winkelruimte wordt uitgebreid.

De Commissie Ombudsman concludeert in haar onderzoek uit 2021 dat de gemeente niet transparant en niet voortvarend is omgegaan met de suggestie van bewoners om de supermarkt te verplaatsen en het hierover door de gemeente aangevraagde externe advies van AKD.15

8 Algemeen Dagblad (2021, 23 februari). Roosendaal communiceerde ‘zeer onzorgvuldig en niet transparant’ over Poolse super.

Geraadpleegd op 18 april 2025, via https://www.ad.nl/roosendaal/roosendaal-communiceerde-zeer-onzorgvuldig-en-niettransparant-over-poolse-super~ab1458ad/ 9 Gemeente Roosendaal (2021). Verslag van bevindingen Commissie Ombudsman 10 Gemeente Roosendaal. (2019, 16 april). Vragenbeantwoording definitie supermarkten. Te raadplegen via: https://raad.roosendaal.nl/documenten/Schriftelijke-vraag/065-2019-Vraag-en-Antwoord-VLP-en-PvdA-Definitiesupermarkten.pdf 11 Aan deze locatie wordt ook wel gerefereerd als de ‘oude Aldi-locatie’ 12 AKD (2019, 11 juli). Memo verplaatsen supermarkt. Te raadplegen via: https://raad.roosendaal.nl/Documenten/Concept-adviesGastelseweg-AKD.pdf 13 Gemeente Roosendaal. (2020, 4 maart). Beantwoording raadsvragen Komst 2e Poolse supermarkt Gastelseweg + brief eigenaar supermarkt aan gemeente. Te raadplegen via: https://raad.roosendaal.nl/documenten/Raadsvraag/23-2020-Antwoordraadsvragen-VLP-Komst-2e-Poolse-supermarkt-Gastelseweg-brief-eigenaar-supermarkt-aan-gemeente-incl-BIJLAGE.pdf ; opname raadsvergadering 18 november 2020 14 Gemeente Roosendaal (2020, 18 november). Opname besloten commissievergadering. Te raadplegen via: https://raad.roosendaal.nl/v1/embed/Commissie%20-%2018%20november%202020%20-%20Raadzaal%20%20Archief/1328/start/5741/stop/7888/roosendaal_1/2020-11-18-19-15-01-Commissie_1.mp4 15 Commissie Ombudsman (2021, 15 januari).

Verslag van bevindingen inzake de klachten van het bewonerscomité Kalsdonk jegens de gemeente Roosendaal

9.

1.3 Maatregelenpakket en gezamenlijke intentieovereenkomst tussen de gemeente en de ondernemer Naar aanleiding van de overlastsituatie stelt het college eind 2020 een ambtelijk kernteam samen en een communicatie- en overlegstructuur ingericht voor bewoners, raad en de ondernemer.16 Daarnaast besluit het college van B&W begin 2021 om een 'objectiveringsonderzoek' uit te voeren. De onderzoekers doen verschillende aanbevelingen.17 Op 27 januari 2022 besluit de raad om de voorgestelde maatregelen te implementeren.18 Er worden onder andere extra parkeervakken aangelegd om parkeeroverlast te voorkomen, het fietsen over de stoep wordt ontmoedigd. Het urineren op straat wordt tegengegaan doordat de supermarktondernemer en een nabijgelegen buurthuis hun toiletten openbaar toegankelijk maken. Ook zegt de gemeente toe de situatie te bespreken met uitzendbureaus, zodat zij hier als werkgever een bemiddelende rol kunnen oppakken.19 Op 23 mei 2022 tekenen een daarvoor bevoegde ambtenaar van de gemeente Roosendaal en Swojska Chata B.V. gezamenlijk een intentieovereenkomst over het maatregelenplan. Namens Swosjka Chata B.V. wordt de overeenkomst getekend door de supermarkteigenaar en de supermarktmanager. In de intentieovereenkomst worden nadere afspraken gemaakt die gericht zijn op gedragsbeïnvloeding van bezoekers van de supermarkt.

De gemeente Roosendaal en de Poolse supermarkt spreken af om zich gezamenlijk in te zetten voor verbetering van 'de veiligheidsgevoelens en leefbaarheid in de buurt’.20 Supermarktmedewerkers moeten bezoekers aanspreken op hun gedrag. In oktober 2022 blijkt dat dit effect heeft. In 2023 blijkt echter dat deze benadering minder proactief is geworden. Naast de inzet vanuit de supermarkt zijn er vanuit de gemeente regelmatig handhavers ter plaatse.21 In juli 2022, oktober 2022 en februari 2023 worden nieuwe objectiveringsonderzoeken gedaan. Uit de rapporten rijst een gemengd beeld van de ontwikkeling van de overlastsituatie. In de laatste twee onderzoeken worden geen wildplassers geconstateerd, waar dat in het eerste onderzoek wel gebeurt. Het fietsen over de stoep zet zich wel voort. Ook blijven auto’s te hard rijden, hoewel dit vermindert door de plaatsing van drempels begin 2023.22 Voor het college was dit aanleiding om de raad voor te stellen het maatregelenplan met kleine aanvullingen te continueren.

16 Gemeente Roosendaal. (z.d.). Toelichting raadsvoorstel Maatregelenplan Gastelseweg. Geraadpleegd op 15 april 2025, via

https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2022/10-februari/19:30/Voorstel-10-Maatregelenplan-Gastelseweg 17De Brug (2021, 28 juni 2021). Observatierapport Situatie Gastelseweg. Geraadpleegd op 16 april 2025, via https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2022/10-februari/19:30/10-Bijlage-2-Objectiveringsonderzoek-DeBrug.pdf 18 Gemeente Roosendaal. (2022, 27 januari). Raadsbesluit Maatregelenplan Gastelseweg. Geraadpleegd op 2 juni 2025 via: https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2022/27-januari/19:30/Raadsbesluit-Maatregelenplan-Gastelseweg3.pdf. 19 Gemeente Roosendaal (z.d.). Maatregelenplan Gastelseweg. Geraadpleegd op 16 april 2025, via

https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2022/10-februari/19:30/10-Bijlage-1-Maatregelenplan-Gastelsweg.pdf 20 Gemeente Roosendaal (2022, 23 mei). Intentieovereenkomst met Poolse supermarkt moet helpen tot minder overlast Geraadpleegd op 15 april 2025, via https://raad.roosendaal.nl/documenten/Persbericht/Intentieovereenkomst-met-Poolsesupermarkt.pdf 21 (2022, 16 november). Observatierapport De Brug 3; De Brug. (2023, 10 februari). Observatierapport De Brug 3 22 De Brug (2022, 25 juli). Observatierapport De Brug 2; De Brug. (2022, 16 november). Observatierapport De Brug 3; De Brug. (2023, 10 februari). Observatierapport De Brug 3.

10.

2. Chronologische reconstructie De reconstructie is opgebouwd langs vier fasen. De reconstructie start bij de overdracht van het portefeuillehouderschap aan de burgemeester. In de eerste fase staat de periode medio 2021 – eind 2022 centraal. De tweede fase beschrijft de gebeurtenissen in de periode eind 2022 – eind 2023. In de derde fase staat de periode december 2023 – mei 2024 centraal. In de vierde fase staan de gebeurtenissen na mei 2024 centraal.

2.1 Opstellen scenario’s definitieve oplossing overlast (medio 2021 – eind 2022) 2.1.1 De gemeenteraad draagt het college op om de burgemeester als portefeuillehouder aan te wijzen Op 26 februari 2021 vragen de fracties van PvdA en VLP een interpellatiedebat aan bij voorzitter Van Midden. Dit debat vindt plaats op 3 maart 2021. De indieners verzoeken het college naar aanleiding van de conclusies en aanbevelingen uit het rapport van de Commissie Ombudsman ‘inlichtingen te verstrekken omtrent het door hen gevoerde bestuur’.23 De burgemeester geeft in het debat aan dat ambtelijke betrokkenen niet onjuist hebben gehandeld inzake de Poolse supermarkt, maar dat de gemeente wel verkeerde verwachtingen heeft geschapen. Hierbij maakt hij een vergelijking met een pianoconcert, waarbij de gemeente soms alleen losse instrumentengroepen liet spelen en de dirigent soms op een andere bladzijde zat dan het orkest.24 Tijdens het interpellatiedebat geeft de heer Van Midden aan dat het een verantwoordelijkheid is van het college om de portefeuilleverdeling vast te stellen en dat gezien de uitslag van de stemming het college zich daarover zal beraden en er op zal reageren.25 Na het debat wordt unaniem de motie Dossier Poolse supermarkt aangenomen.

Met die motie draagt de raad het college op om ‘de burgemeester vanaf heden aan te wijzen als verantwoordelijk portefeuillehouder (…)’ en ‘de raad vanaf heden proactief te informeren over alle essentiële ontwikkelingen binnen het dossier (…)’.26 De onderzoekers hebben op basis van het onderzoeksmateriaal geen collegereactie aangetroffen, noch is er een formeel collegebesluit waarin de nieuwe portefeuilleverdeling is vastgesteld. Op 12 maart 2021 geeft het college, in reactie op de aanbevelingen uit de rapportage van de Commissie Ombudsman, tijdens de vergadering aan dat vanaf dat moment de burgemeester ‘bestuurlijk regiehouder’ op het dossier zal zijn.27 Daarnaast blijkt in

23 Verzoek om interpellatie PvdA en VLP. (2021, 26 februari). Geraadpleegd op 22 april 2026, via

https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2021/03-maart/19:30/Verzoek-om-interpellatie.pdf 24 Gemeente Roosendaal (2021, maart). Videoverslag raadsvergadering 3 maart 2021. Geraadpleegd op 7 mei 2025 via: https://www.youtube.com/watch?v=j2dlmTJgOc4 25 Gemeente Roosendaal (2021, maart). Videoverslag raadsvergadering 3 maart 2021. Geraadpleegd op 7 mei 2025 via: https://www.youtube.com/watch?v=j2dlmTJgOc4 26 Motie Dossier Poolse supermarkt VLP, PvdA, D66, BBR, CU, Lokaal Sociaal, Wezenbeek. (2021, 3 maart). Geraadpleegd op 15 april 2025, via https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2021/03-maart/19:30/MOTIE-1-DOSSIER-POOLSESUPERMARKT.pdf 27 Gemeente Roosendaal. (2021, 3 maart). Bestuurlijke reactie college van B&W op het advies van de commissie ombudsman. Geraadpleegd op 15 mei 2025 via: https://raad.roosendaal.nl/documenten/Ingekomen-brieven-van-het-college/Briefburgemeester-Van-Midden-Bestuurlijke-reactie-college-op-het-advies-van-de-commissie-ombudsman.pdf

11.

augustus 2021 via de motielijst dat aan de motie opvolging is gegeven.28 Uit gesprekken blijkt dat er verschil zat tussen de rol van de burgemeester als verantwoordelijk portefeuillehouder voor de uitvoering van het maatregelenplan, en de rol als portefeuillehouder, met een rechtstreekse opdracht van de raad, voor de uitkoop van de supermarkt. Dit werd echter niet op een dergelijke wijze benoemd of geëxpliciteerd. Portefeuillehouderschap t.a.v. uitkoop bij de burgemeester: uiteenlopende interpretaties In het onderhavige onderzoek blijkt dat er verschillende percepties zijn over de oorsprong van de motie. Er zijn personen die aangeven dat de burgemeester hier niet op zat te wachten, personen die aangeven dat de burgemeester zelf op dit scenario heeft aangestuurd en personen die aangeven dat ze niet weten wat de burgemeester hier van vond. De motie hanteert het woord ‘portefeuillehouder’. De geïnterviewden in dit onderzoek hebben wisselende opvattingen over of de burgemeester dit als zelfstandig bestuursorgaan diende op te pakken, of dat portefeuillehouder passender was. De heer Van Midden noemt zichzelf later, in 2023, ‘meewerkend voorman van de raad’29. In dit rapport hanteren we de term ‘portefeuillehouder’, om bij de inhoud van de motie te blijven. Swosjka Chata B.V. was eigenaar van de panden aan de Gastelseweg met de nummers 31, 35 en 35a.

De overeenkomsten uit 2024 ter uitkoop van deze panden zijn gesloten met deze B.V. Gastelseweg 33a was eigendom van de eigenaar van Swosjka Chata B.V. als natuurlijk persoon. De overeenkomst uit 2024 ter uitkoop van dit pand is dan ook niet gesloten met Swosjka Chata B.V., maar met de supermarkteigenaar als natuurlijk persoon. Hij wordt hierin vertegenwoordigd door de supermarktmanager die eind 2023 gemachtigd wordt om dergelijke handelingen uit te voeren. Deze machtiging geldt zowel voor de onderhandelingen namens de B.V. als de onderhandelingen voor de eigenaar van de B.V. als natuurlijk persoon. Na het overnemen van het dossier vormt de burgemeester (nu de nieuwe portefeuillehouder) een projectgroep van ambtenaren die zich richten op het uitvoeren van de maatregelen. Binnen de gemeente Roosendaal was dit voor een dergelijk traject een gebruikelijke werkwijze.

2.1.2 De gemeenteraad neemt maatregelen en doet onderzoek naar de overlastsituatie In april 2021 start de gemeente met het doen van onderzoek naar de overlastsituatie. Uit gesprekken blijkt dat de bedoeling van deze onderzoeken is om een onderscheid te maken tussen meningen en feiten ten aanzien van de overlast. Daarom worden het 'objectiveringsonderzoeken' genoemd. De eerste rapportage komt uit in september 2021. Volgens de rapportage worden regelmatig verkeersovertredingen begaan en wordt in enkele gevallen 'sociaal onwenselijk gedrag' vertoond (waarvan urineren op straat de meest ernstige vorm is). Daarna worden nieuwe onderzoeken uitgevoerd die verschijnen in februari 2022, november 2022 en februari 2023. Naast het uitvoeren van onderzoek, wordt ook de handhaving ter plaatse verder geïntensiveerd. Verder worden er regelmatig bijeenkomsten gehouden met bewoners, de ondernemer en ambtenaren waarin

28 Gemeente Roosendaal. (2021, 23 september). Motielijst openstaand. Geraadpleegd op 15 mei 2025 via:

https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Gemeenteraad/2021/23-september/19:30/INGEKOMEN-STUKKEN-SCHRIFTELIJKEVRAGEN-ACTIE-EN-MOTIELIJST 29 Gemeente Roosendaal. (2023, 21 december). Notulen raadsvergadering 21 december 2023.

12.

de genomen maatregelen worden besproken. De algemene teneur van deze bijeenkomsten is dat de aanwezige bewoners van de Gastelseweg vinden dat de maatregelen onvoldoende effect sorteren. Beelden over mate van overlast lopen sterk uiteen In deze fase liepen de beelden van de overlast sterk uiteen. Binnen college van B&W en de ambtelijke organisatie was het idee dat de overlast in breder perspectief geplaatst moest worden, en dat het vooral een beperkte groep inwoners was die zich uitte. Dit beeld werd volgens hen versterkt door de objectiveringsonderzoeken. Het standpunt van het college was, om meerdere redenen maar ook gegeven dit beeld van de overlast, dat uitkopen geen reeel scenario was. De bewoners bleven aandacht vragen voor wat in hun ogen juist zeer ernstige overlast was en vonden daarin gehoor bij raadsleden. Ook het maatregelenplan sorteerde volgens de bewoners onvoldoende resultaat.

2.1.3 De portefeuillehouder geeft bij debat over maatregelenplan aan tegen verplaatsing te zijn Op 3 februari 2022 debatteert de raad over een maatregelenplan met betrekking tot de leefbaarheid aan de Gastelseweg. De portefeuillehouder houdt een openingsbetoog waarin hij benadrukt dat de supermarkt rechtmatig op de locatie gevestigd is en dat de gemeente alles in het werk heeft gesteld om de onduidelijkheid in de communicatie tussen inwoners en de gemeente weg te nemen en de aanbevelingen van de Commissie Ombudsman heeft uitgevoerd. Hij geeft aan dat een verplaatsing van de winkel niet iets is waar de gemeente over gaat en plaatst daarbij de klachten van inwoners in perspectief: “Een aantal inwoners daar heeft levenswerk gemaakt van het wegkrijgen van de winkel. Wij als gemeente verplaatsen geen winkels” . Ook zegt de burgemeester: “De overlast valt in frequentie erg mee”. Daarnaast vraagt hij in zijn bijdrage aandacht voor de buitenproportionele hoeveelheid ambtelijke en bestuurlijke capaciteit die het dossier in zijn ogen vergt. Verder geeft hij aan dat verplaatsing een groot risico op precedentwerking in zich heeft en dat de overlast niet van dien aard is dat het deze oplossing rechtvaardigt.30 Ook reflecteert hij op de rol van de gemeenteraad in het dossier.

Hij stelt daarbij: “Het is Brabantse goedheid … omdat we elke keer die inwoners tegemoet willen komen … Het geeft perspectief bij inwoners. Kunt u het hen kwalijk nemen dat zij doorgaan? Ik kan ze het niet kwalijk nemen. U geeft hen dat perspectief” en hekelt hij dat er regelmatig politieke vragen worden gesteld aan de burgemeester, en wethouders en burgemeester zijn beticht van niet integer handelen. Tot slot geeft hij de gemeenteraad een advies mee. Hij wil voorstellen het dossier te sluiten en geen verwachtingen te wekken bij inwoners zodat de rust kan terugkeren. Tijdens de raadsvergadering wordt een voorstel aangenomen waarmee de gemeente € 68.500,- ter beschikking stelt om de veiligheid en leefbaarheid op de locatie van de Poolse supermarkt te verbeteren. Er worden nieuwe parkeervakken aangelegd, de snelheid wordt beperkt, het urineren op straat wordt tegengegaan doordat toiletten in een buurthuis en de betreffende supermarkt openbaar toegankelijk worden en de schade door vandalisme aan het dak van de woning van een van de bewoners wordt vergoed. De raad besluit de motie van 3 februari 2021 hiermee als afgedaan te beschouwen. Een evaluatie van de maatregelen wordt gepland en vindt in november 2022 plaats op basis van een nieuw objectiveringsonderzoek.31

30 Gemeente Roosendaal (2022, 3 februari). Verslag commissievergadering. Geraadpleegd op 7 mei 2025 via:

https://raad.roosendaal.nl/Vergaderingen/Commissie/2022/3-februari/19:00/Raadsvoorstel-Maatregelenplan-Gastelseweg 31 Gemeente Roosendaal. (2022, 10 februari). Raadsvoorstel maatregelenplan Gastelseweg

13.

2.1.4 De raad kiest voor een onderzoek naar uitkopen of verplaatsen en geeft de portefeuillehouder opdracht om dit onderzoek uit te voeren Op 20 december 2022 is het invoeren van het laatste maatregelenpakket nog bezig als een presidium wordt belegd op verzoek van de burgemeester. Tijdens deze vergadering wordt besloten de burgemeester (tevens portefeuillehouder) te verzoeken om op 22 december een besloten raadsvergadering te beleggen.32 Dit is een belangrijk moment, omdat er vanaf hier, naast het maatregelenspoor, ook een alternatieve route wordt verkend, die vanwege het besloten karakter van de vergadering niet openbaar bekend wordt. Overleg ter voorbereiding op het presidium Uit gesprekken blijkt dat er voorafgaand aan het presidium een informeel overleg plaatsvond tussen een deel van de woordvoerders uit de gemeenteraad en de portefeuillehouder. In dit overleg zijn mogelijke alternatieve oplossingen voor de overlast in de Gastelseweg besproken. Tijdens de besloten vergadering besluit de raad unaniem om de portefeuillehouder opdracht te geven om, naast het treffen van maatregelen uit het maatregelenpakket, ook een onderzoek te doen naar uitkoop of verplaatsing van de supermarkt.

De portefeuillehouder geeft tijdens de vergadering aan dat nog niet alle maatregelen zijn genomen en dat het belangrijk is voor een overheid om de “rechtvaardigheid, rechtmatigheid en doelmatigheid van de belastinggelden” te borgen. Daarna zegt hij: “Maar dat neemt niet weg dat als een pakket aan maatregelen, uw eigen maatregelenpakket, wat u in een kader voor mij heeft opgesteld om hierin te handelen, niet werkt, dat het logisch is dat we gaan verbreden en gaan onderzoeken of dit een logische maatregel is.”33 De portefeuillehouder geeft tevens aan dat hij een verzoek van de raad om te onderzoeken of uitkoop of verplaatsing mogelijk is “uiteraard con amore” uitvoert. De portefeuillehouder geeft daarnaast aan dat sommige maatregelen nog niet uitgevoerd konden worden. Zo konden er vanwege de lage temperaturen nog geen drempels voor snelheidsbeperking in de Gastelseweg worden aangelegd. Tijdens de vergadering adviseert de portefeuillehouder de geheimhouding ten aanzien van het onderzoek naar alternatieven te handhaven vanwege de financiële belangen van de gemeente (de mogelijke speculatie op de panden) en het verwachtingsmanagement richting de inwoners.34

2.2 Besloten vergaderingen ter verkenning uitkoop supermarkt (eind 2022 – eind 2023) 2.2.1 Onderzoek naar alternatieven Poolse supermarkt wordt opgestart Op 9 maart 2023 besluit de gemeenteraad in een besloten raadsvergadering om in te stemmen met de onderzoeksvragen voor een onderzoek naar alternatieven ten aanzien van de Poolse supermarkt en selecteert uit meerdere offertes Twynstra Gudde.35 Hierna verstrekt het college op 14 maart 2023 de onderzoeksopdracht aan Twynstra Gudde.36 Het bureau krijgt de opdracht om uitkoop te onderzoeken 32 Gemeente Roosendaal. (2022, december). Verzoek ex. Artikel 17 lid 2 Gemeentewet 33 Gemeente Roosendaal. (2022, 22 december). Verslag besloten raadsvergadering. Geraadpleegd op 15 mei 2025 via:

https://raad.roosendaal.nl/Documenten/1-Verslag-22-12-2-22-GEHEIM-RD.pdf 34 Gemeente Roosendaal. (2022, 22 december). Verslag raadsvergadering. Geraadpleegd op 15 mei 2025 via: https://raad.roosendaal.nl/Documenten/1-Verslag-22-12-2-22-GEHEIM-RD.pdf 35 Gemeente Roosendaal (2023, 9 maart). Samenvatting besluiten en toezeggingen BESLOTEN RAADSVERGADERING 9 maart 2023. Geraadpleegd op 24 april 2025 via: https://raad.roosendaal.nl/Documenten/3-Besluitenlijst-09-03-2023-GEHEIM-HM-1.pdf 36 Gemeente Roosendaal (2023, 14 maart). Emailcontacten besluit college/bevestiging opdrachtverlening

14.

in combinatie met bedrijfsbeëindiging of verplaatsing naar Gastelseweg 93 (zelfde locatie als Spoorstraat 79)37 of een alternatieve locatie. De reden om te kiezen voor Gastelseweg 93 is de goede ontsluiting van deze locatie en het feit dat de ondernemer eerder heeft laten weten in deze locatie geïnteresseerd te zijn.38 Uit gesprekken blijkt dat de optie van verplaatsing naar Gastelseweg 93 een suggestie is die al eerder werd aangedragen door de ondernemer in contacten met de gemeente. Uit gesprekken blijkt dat het voorleggen van de offerte aan de raad een uitvloeisel was van de keuze om de regie in dit dossier nadrukkelijk bij de raad te laten. Meerdere ambtelijk betrokkenen geven aan dat de ambtelijke organisatie ondersteunend werkte, maar geen inhoudelijke adviezen gaf.

2.2.2 Derde objectiveringsonderzoek maatregelenplan waarbij beeld over overlast uiteenloopt onder betrokkenen Op 25 april 2023 wordt het maatregelenplan Gastelseweg voor de derde keer geëvalueerd in een bijeenkomst met bewoners, de ondernemer en externe adviseurs (waaronder een mediator die optrad als externe voorzitter). Bij de bijeenkomst zijn ook raadsleden, de portefeuillehouder en een aantal ambtenaren aanwezig. Tijdens de bijeenkomst blijkt dat de inwoners geen afname van overlast ervaren en dat de afspraken uit de intentieovereenkomst uit 2022 niet gerealiseerd zijn. Ook vragen inwoners zich af of de gemeente deze afspraken controleert. De gemeente geeft aan dat dit gebeurt. Verder lopen de behoeften en wensen uiteen over de vraag of overlast bij de ondernemer of bij de gemeente gemeld moet worden en wie hierop moet acteren. Over eventuele aanvullende maatregelen wordt niet gesproken.39 Het eigendom van de Poolse supermarkt: hoe zit het? De supermarkt is onderdeel van de onderneming Swosjka Chata B.V.. Deze onderneming heeft een Poolse eigenaar. Naast deze Poolse eigenaar is er een supermarktmanager. Deze manager is niet de eigenaar van de supermarkt, maar treedt wel namens de eigenaar op in de contacten met de gemeente en met inwoners. Hij heeft de eigenaar ook vertegenwoordigd bij het sluiten van de overeenkomsten ter uitkoop.

De supermarktmanager is de zwager van de eigenaar van de supermarkt. De manager van de supermarkt wordt bijgestaan door een adviseur. Gastelseweg De eigenaar van Swosjka Chata B.V. was ook eigenaar van het pand aan de Gastelseweg 33a. Dit pand is geen eigendom geweest van de B.V.. De overeenkomsten uit 2024 ter uitkoop van dit pand is dan ook niet gesloten met Swosjka Chata B.V., maar met de supermarkteigenaar als natuurlijk persoon. Hij wordt hierin vertegenwoordigd door de supermarktmanager die eind 2023 gemachtigd wordt om dergelijke handelingen uit te voeren.

2.2.3 De supermarktmanager geeft aan dat volgens hem de problemen zijn opgelost Op 1 mei 2023 krijgt de gemeente een brief namens de supermarktmanager. In de brief wordt aangegeven dat de supermarktmanager graag wil reageren op de evaluatie van het maatregelenplan. De supermarktmanager is van mening dat door de inspanning van betrokkenen en investeringen van de gemeente een normale relatie is ontstaan, waardoor het project van het maatregelenpakket zijns inziens afgesloten kan worden. In de brief wordt niets gezegd over een mogelijke verplaatsing van de

37 De Gastelseweg 93 en de Spoorstraat 75-79 betreft hetzelfde perceel. In dit rapport wordt hierna gesproken over Gastelseweg 93. 38 Gemeente Roosendaal (2023, 2 maart). Besluitenlijst BESLOTEN Commissievergadering 2 maart 2023. Geraadpleegd op 24 april

2025 via: https://raad.roosendaal.nl/Documenten/2-Besluitenlijst-02-03-2023.pdf 39 Gemeente Roosendaal (2023, 25 april). Verslag derde evaluatie maatregelenplan Gastelseweg

15.

supermarkt.40 Uit gesprekken blijkt dat de ondernemer toen nog niet wist dat er een alternatieve locatie werd onderzocht. Gesprekken over uitkoop of verplaatsing zijn op dat moment nog niet gestart, en waren nog niet aan de orde voor de supermarktmanager. De keuze voor een eventueel vervolgtraject moest immers nog gemaakt worden.

2.2.4 Advies van Twynstra Gudde: Aankoop van de panden is mogelijk binnen de staatssteunkaders, maar levert een negatief saldo op en duurt vermoedelijk enkele jaren Op 26 mei 2023 brengt Twynstra Gudde een onderzoeksrapportage uit aan het college over de verplaatsing van de Poolse supermarkt, waarin drie scenario’s zijn verkend: • Uitkoop en bedrijfsbeëindiging. In dit scenario zoekt de ondernemer zelf een alternatieve locatie en worden de panden aan de Gastelseweg her-ontwikkeld met een woonbestemming. Dit scenario heeft een saldo van € 1.460.000,- negatief41. Het tijdpad bedraagt twee jaar. • Verplaatsing naar Spoorstraat 75-79 in Roosendaal (dit is hetzelfde perceel als Gastelseweg 93). Dit scenario heeft een saldo van € 1.190.000,- negatief. Het tijdpad bedraagt drie jaar. Het scenario is afhankelijk van de bereidheid van de eigenaar van Spoorstraat 75-79 om de gronden te verkopen aan de supermarkteigenaar. • Verplaatsing naar Spoorstraat 75-79 in combinatie met woningbouw. In dat geval is het saldo voor de gemeente € 600.000,- negatief. Twynstra Gudde heeft acht andere locaties bekeken, maar volgens het onderzoeksbureau waren geen van deze locaties in potentie geschikt voor vestiging van de supermarkt.42 Op 1 juni 2023 worden de resultaten van het onderzoek door Twynstra Gudde gepresenteerd in een besloten bijeenkomst van de raad.43

2.2.5 De evaluatie van het maatregelenplan wordt uitgesteld omdat de raad niet wil vooruitlopen op besluitvorming naar aanleiding van het Twynstra Gudde onderzoek Naast de besloten bijeenkomst is er tijdens deze avond op 1 juni 2023 ook een openbare inspreekbijeenkomst plaats waarin inwoners kunnen inspreken over het adviesrapportage naar aanleiding van het meest recente objectiveringsonderzoek over de aanvullende maatregelen tegen overlast. Tijdens dit gedeelte voeren diverse inwoners van de Gastelseweg als inspreker het woord. Zij zijn van mening dat de aanvullende maatregelen onvoldoende soelaas bieden ter verbetering van hun woongenot.44 Op 5 juni 2023 vindt er een besloten bijeenkomst met een deel van raadsleden plaats. Uit de gesprekken blijkt dat de woordvoerders op dit dossier en de portefeuillehouder hier bij aanwezig waren. Men bespreekt dan de optie om de evaluatie van het maatregelenplan nog niet te agenderen. Raadsleden ervaren in deze periode ongemak, omdat er in dit dossier simultaan een geheim spoor over uitkoop en een openbaar spoor over het maatregelenpakket lopen. In vergaderingen over de maatregelen kunnen zij niet spreken over de mogelijkheid tot uitkoop, omdat hiervoor geheimhouding geldt.

De commissievergadering en daarop volgende raadsvergadering over het maatregelenpakket wordt daarom uitgesteld tot het onderzoek naar uitkoop is afgerond, maar intussen blijven er vragen komen vanuit inwoners over hoe de maatregelen worden opgevolgd. Het overleg van 5 juni 2023 is mede bedoeld om zorgen van raadsleden over de verhouding tussen beide sporen te adresseren. 40 Compagnie (2023, 1 mei). Brief aan de gemeente Roosendaal Evaluatie en besluitvorming gemeenteraad 41 Het betreft hier uitkoop op grond van marktwaarde. Schadevergoeding op basis van onteigening is niet meegenomen door

Twynstra. Ook is er sprake van bevindingen op basis van aannamens. 42 Twynstra Gudde. (2023, 26 mei). Rapportage Verplaatsing supermarkt 43 Gemeente Roosendaal (2025). Overzicht documenten 44 Gemeente Roosendaal. (2023, 12 juli). Toelichting raadsvoorstel aan de raad van de gemeente Roosendaal

16.

Tijdens de commissievergadering van 8 juni 2023 wordt op de besluitenlijst genoteerd dat de raad het college mogelijk bredere kaders dan de maatregelenplannen wil meegeven voor het vinden van een oplossing voor de overlast. Het onderzoek wordt daarom van de agenda gehaald.45

2.2.6 AKD geeft aan dat verplaatsing van de supermarkt mogelijk is zonder staatssteunregels te overtreden, maar geeft ook aan dat dit lang kan duren Naar aanleiding van het onderzoek van Twynstra Gudde bereidt het college een raadsvoorstel voor. AKD was op dat moment de huisadvocaat van de gemeente Roosendaal en wordt gevraagd om te adviseren over de aspecten vertrouwelijkheid en staatssteun. AKD geeft aan dat er sprake kan zijn van ontoelaatbare staatssteun indien de gemeente een hogere vergoeding betaalt dan de marktwaarde. Volgens de regels van de Europese Commissie is er echter geen sprake van staatssteun bij compensatie met het oog op een toekomstige onteigening. AKD geeft aan dat zij het op voorhand verdedigbaar acht dat er ruimte is voor een hogere schadeloosstelling dan enkel de marktprijs van de panden.46 Ten slotte geeft AKD aan dat het tijdpad verbonden aan verplaatsing (2 tot 3 jaar) dusdanig zou kunnen zijn, dat het college ook in de tussentijd maatregelen moet nemen om de overlast te beperken. Wat is staatssteun? De Europese Unie wil een gelijk speelveld creëren voor alle bedrijven die binnen de EU actief zijn. Daarom is het in principe verboden dat nationale en decentrale overheden financiële steun (staatssteun) verlenen aan bedrijven. De Europese Commissie ziet toe op de naleving van deze regels.

Er zijn echter uitzonderingen, waaronder staatssteun tot een bepaalde grens. Overheden mogen staatssteun verlenen tot een bedrag van € 300.000 (bedrag geldig per 1 januari 2024) over een periode van drie jaar. Deze steun wordt dan niet gezien als staatssteun, maar als deminimissteun. Dit is vastgelegd in de reguliere de-minimisverordening.47

2.2.7 De raad krijgt twee opties voorgelegd: het maatregelenplan continueren of aansturen op aankoop van de panden Op 28 juni 2023 wordt een besloten commissievergadering Bestuur gehouden. Er ligt een raadsvoorstel voor waarbij gekozen moet worden tussen optie 1: het continueren en intensiveren van huidige maatregelen of optie 2: de portefeuillehouder verzoeken om een gesprek te voeren met de exploitant om te bezien of deze wil meewerken aan een aantal scenario's. De commissie bestuur spreekt geen eenduidige voorkeur uit voor een van beide opties, zo blijkt uit de besluitenlijst. Om deze reden wordt het onderwerp als bespreekstuk geagendeerd voor de besloten raadsvergadering van 12 juli 2023.48 Op 12 juli 2023 krijgt de raad een voorstel voorgelegd met twee opties.49 De formulering van optie 1 is gelijk aan die van het op 28 juni besproken voorstel. Optie 2 is inhoudelijk verder uitgewerkt: er zijn twee concrete scenario’s toegevoegd. Uit gesprekken blijkt dat dit vooral een aanvullende tekstuele 45 Gemeente Roosendaal. (2023, 8 juni ).Videoverslag raadsvergadering 8 juni 2023.

https://raad.roosendaal.nl/v1/embed/Gecombineerde%20Commissie%20Ruimte%20en%20Bestuur%20%208%20juni%202023%20-%20Raadzaal%20-%20Archief/2661/start/4/stop/102/roosendaal_1/2023-06-08-19-14-50Gecombineerde-Commissie-Ruimte-en-Bestuur_1.mp4 46 AKD. (2023, 15 juni). Vertrouwelijk spoedadvies gemeente Roosendaal/Poolse winkel verplaatsing 47 Europa decentraal (2024, 31 oktober). Staatssteun. Geraadpleegd op 25 april 2025 via: https://europadecentraal.nl/onderwerp/staatssteun/ 48 Gemeente Roosendaal. (2023, 28 juni). Besluitenlijst Besloten Commissie Bestuur 28 juni 2023. Geraadpleegd op 25 april 2025 via: https://raad.roosendaal.nl/Documenten/4-Besluitenlijst-28-06-2023-GEHEIM-HM-1.pdf 49 Gemeente Roosendaal (2023, 12 juli). Samenvatting besluiten en toezeggingen BESLOTEN RAADSVERGADERING 12 juli 2023. Geraadpleegd op 25 april 2025 via: https://raad.roosendaal.nl/Documenten/5-Besluitenlijst-12-07-2023-2.pdf

17.

verduidelijking op basis van de actualiteit was. Verplaatsing naar de Spoorstraat of beëindiging was op dit moment het enige alternatieve scenario dat haalbaar werd geacht. De twee omschrijvingen in het voorstel aan de raad luiden als volgt: 1. Het voortzetten van de bestaande maatregelen in combinatie met aanvullende maatregelen zoals die in een recente adviesrapportage worden voorgesteld. 2. Het de portefeuillehouder verzoeken om in gesprek te gaan met de supermarkthouder om te inventariseren of deze mee wil werken aan het scenario om de supermarkt te beëindigen, eventueel in combinatie met een verplaatsing naar Spoorstraat 75-79. Hierbij wordt een bovengrens van maximaal € 2.420.000,- voorgesteld. Ook een geheimhoudingsverklaring, te sluiten met de supermarkteigenaar, is onderdeel van het voorstel. De portefeuillehouder geeft aan dat eerst wordt geïnventariseerd of de ondernemer wil meewerken aan verplaatsing of beëindiging. Daarna wordt een plan gemaakt voor herontwikkeling van de locatie aan de Spoorstraat. Wethouder Van Gestel geeft aan dat bij de ontwikkeling van de locatie Spoorstraat bezien moet worden of in de plintfunctie bedrijvigheid kan worden opgenomen. Optie 2 wordt tijdens de vergadering eerst in stemming gebracht en met hoofdelijke stemming aangenomen (met 21 tegen 8 stemmen).

Optie 1 wordt niet meer in stemming gebracht, omdat al een meerderheid voor optie 2 had gestemd. Daarmee was de gevraagde keuze gemaakt en was er geen noodzaak meer om optie 1 nog in stemming te brengen.50

2.2.8 De gemeente voert oriënterende gesprekken met de ondernemer over uitkoop of verplaatsing In de tweede helft van 2023 voert de gemeente oriënterende gesprekken met de ondernemer over uitkoop dan wel verplaatsing. Aanvankelijk zijn deze gesprekken ambtelijk gevoerd. De gesprekken beginnen op 13 juli.51 Voor de oriënterende gesprekken heeft de gemeente geen geheimhoudingsovereenkomst gesloten met de ondernemer. Uitdrukkelijk is tussen partijen mondeling afgesproken dat de inhoud van de gesprekken vertrouwelijk zijn. De supermarktondernemer blijkt bereid te zijn om te verplaatsen naar Gastelseweg 93. De gemeente vestigt vervolgens een voorkeursrecht op deze locatie. Uiteindelijk blijkt deze locatie toch niet beschikbaar voor verkoop. De gemeente geeft in het najaar Twynstra Gudde een vervolgopdracht ten aanzien van de uitkoop. Twynstra Gudde maakt indicatieve berekeningen van de her-ontwikkelwaarde van de gronden aan de Gastelseweg bij uitkoop door de gemeente of bij herontwikkeling door de eigenaar. Voor een herontwikkeling door de gemeente bij de aankoop van alle eigendommen met uitzondering van de bovenwoningen (nr. 29) geldt een saldo voor de grondexploitatie van ca. € 2 mln. -/- tot € 2,6 mln -/-. De variant van aankoop van alleen het supermarktpand (nr.

31) is voor de gemeente goedkoper uitgaande van uitkoop op basis van marktwaarde.52 Uit gesprekken blijkt dat de gemeente hier niet voor kiest vanwege de mogelijkheid dat de ondernemer in dat geval een nieuwe winkel opent op nr. 35, een pand waar een detailhandelsbestemming op rust.

50 Gemeente Roosendaal (2023, 12 juli). Samenvatting besluiten en toezeggingen BESLOTEN RAADSVERGADERING 12 juli 2023.

Geraadpleegd op 25 april 2025 via: https://raad.roosendaal.nl/Documenten/5-Besluitenlijst-12-07-2023-2.pdf 51 Gemeente Roosendaal. (2023, 13 juli). Teams-afspraak verplaatsing supermarkt 52 Twynstra Gudde. (2023, 6 november). Verplaatsing supermarkt (deel II)

18.

2.2.9 De portefeuillehouder stelt de raad voor om een amendement in te dienen over een alternatieve oplossing Op 8 november 2023 vindt een raadsledenbijeenkomst (een nieuwe vorm van raadsbijeenkomst die formeel ook geen onderdeel uitmaakt van het reguliere raadsproces) plaats, op verzoek van een deel van de raadsleden. Tijdens deze bijeenkomst stelt de portefeuillehouder de aanwezige raadsleden voor om, gezien geuite bezwaren over geheimhouding bij enkele raadsleden, in de openbaarheid de richting van alternatieve oplossingen te kiezen. In eerste instantie als voorstel: “… dat u volgende week in de commissie het maatregelenplan zo min mogelijk behandelt en eigenlijk als raad collectief zegt (tenzij een partij daar afstand van wil nemen): Burgemeester, we zijn er klaar mee, kom maar met een alternatief en anders komen wij met een amendement op de vergadering aan het einde van het jaar.”53 De portefeuillehouder geeft aan dat het hiermee openbaar wordt dat de raad de voorkeur heeft voor een alternatieve oplossing. Deze oplossing, om per amendement deze route openbaar te verkennen, was ambtelijk voorbereid. De portefeuillehouder benadrukt in deze vergadering meermaals dat hij ‘slechts uitvoering geeft aan het besluit van de raad’.

2.2.10 De onderhandelingen worden voorbereid Op 21 november 2023 sluit de portefeuillehouder, namens de gemeente, twee overeenkomsten met de eigenaar van de supermarkt: • In de geheimhoudingsovereenkomst wordt genoemd dat partijen de intentie hebben een overeenkomst te sluiten over uitkoop of verplaatsing van de supermarkt. Partijen zullen de inhoud van de onderhandelingen geheim houden, uitgezonderd raadsbesluiten om het dossier openbaar te maken of Woo-verzoeken waar de gemeente aan moet voldoen.54 • In de overleg- en geheimhoudingsovereenkomst staat dat: “partijen verklaren over en weer in overleg te treden over de mogelijkheden tot uitkoop van Chata en/of verplaatsing van de winkel naar een andere locatie waarbij partijen zich richten op de locatie de Spoorstraat”. 55 Ook in deze overeenkomst is een geheimhoudingsclausule opgenomen. Op 28 november 2023 krijgt de gemeente een eerste adviesnotitie van het adviesbureau Overwater Grondbeleid. De gemeente heeft het adviesbureau gevraagd een indicatie te geven van de gemoeide afkoopsom. Vanwege het geheime karakter van het proces heeft de taxatie plaatsgevonden op basis van waarnemingen vanaf de openbare weg.56 Uit gesprekken blijkt dat dit op deze manier werd gedaan om de omwonenden niet te vroeg signalen te geven dat het vertrek van de supermarkt onderzocht werd.

Afgesproken werd om, in een later stadium, een gezamenlijke taxatie te verrichten. Als indicatie van de verkoopprijs gaat het advies uit van € 2.710.000 (hierbij worden de adressen 31, 35 en 35a verworven). De woning aan de Gastelseweg 33a is in deze eerste versie nog niet meegenomen in deze berekening. In de uiteindelijke versie, waarop het eerste bod van de gemeente is gebaseerd, is de woning aan de Gastelseweg 33a wel meegenomen. Bij de uitgangspunten staat tevens dat het gebruikelijk is om bij gedwongen verplaatsing een premie van 30% bovenop de commerciële waarde aan te bieden. Deze premie is bedoeld om een transactie tot stand te laten komen en de ondernemer in staat te stellen de onderneming te verplaatsen. In de adviesnotitie van Overwater Grondbeleid staat dat het uitgangspunt is dat met de exploitant schriftelijke afspraken worden gemaakt over het staken en niet elders binnen Roosendaal voortzetten 53 Gemeente Roosendaal. (2023, 8 november). Transcript van de raadsledenbijeenkomst van gemeente Roosendaal d.d. 8

november 2023 54 Gemeente Roosendaal en Swosjka Chata B.V. (2023, 21 november) 55 Gemeente Roosendaal en Swosjka Chata B.V. (2023, 21 november). Overleg en geheimhoudingsovereenkomst 56 Overwater Grondbeleid B.V. (2023, 11 oktober). Emailcontacten over Gastelseweg

19.

van de supermarktactiviteiten. De bedoeling is om dit bindend en met een boeteclausule in de overeenkomst vast te leggen.57 Uit gesprekken blijkt dat vanaf deze periode, nadat blijkt dat verplaatsing naar Gastelseweg 93 niet mogelijk is, de optie van verplaatsing niet verder is besproken en de gemeente zich in de onderhandelingen met de Poolse supermarkt heeft gericht op uitkoop met daarbij het uitgangspunt dat de Poolse supermarkt zich niet zou hervestigen in Roosendaal. Uit gesprekken blijkt dat dit ermee te maken had dat Twynstra Gudde had geconcludeerd dat er buiten Gastelseweg 93 in Roosendaal geen alternatieve locaties beschikbaar waren. Daarnaast werd door ambtelijk en bestuurlijk betrokkenen geoordeeld dat verplaatsing voor de gemeente minder wenselijk was dan uitkoop, omdat de gemeente bij verplaatsing zelf de verantwoordelijkheid zou dragen voor een beschikbare alternatieve locatie. Wel werd de verplaatsing als optie open gehouden. Zo werd er een WVG gevestigd op de locatie Spoorstraat en onderhield de ambtelijke organisatie contact met de pandeigenaar.

AKD stelt in opdracht van de gemeente een intentieovereenkomst op waarin de gemeente met de ondernemer wil afspreken te onderhandelen over een definitieve bedrijfsbeëindiging in Roosendaal.58 De gemeente vraagt aan rentmeester Overwater Grondbeleid rekening te houden met het staatssteunaspect.59 Deze reageert dat een vergoeding boven de marktwaarde mogelijk staatssteun oplevert. Dit komt mede omdat de gemeente niet aankoopt in het kader van onteigening.60 De rentmeester was op dat moment niet op de hoogte van het advies van AKD. Op 1 december 2023 wordt gevraagd aan AKD of de waarde die Overwater Grondbeleid beschrijft kan leiden tot staatssteun.61 Uit emailcontacten blijkt dat hierover telefonisch wordt overlegd. Een schriftelijk advies hierover is niet aangetroffen. Het hervestigingsverbod in de onderhandelingen Vanuit de gemeente is ambtelijk in de onderhandelingen telkens aangegeven dat een hervestigingsverbod onderdeel zou moeten worden van de overeenkomst. De supermarktondernemer heeft nooit aangegeven hier niet mee akkoord te kunnen gaan. Echter blijkt uit gesprekken dat dit niet onderhandelbaar was voor de ondernemer, maar dat hij de gesprekken eerst over de financiële voorwaarden wilde voeren.

Voorafgaand aan de overeenstemming over de verkoopprijs hebben beide partijen echter niet uitgebreid inhoudelijk doorgesproken over hervestiging.62 In december 2023 treedt de taxateur van Overwater Grondbeleid in overleg met de taxateurs die de waarde zullen opnemen namens de supermarkteigenaar, over de uitgangspunten voor de waardebepaling.

2.2.11 De gemeenteraad besluit in het openbaar alternatieve oplossingen te onderzoeken Op 14 december 2023 is de geheimhouding van het dossier onderdeel van discussie in een besloten vergadering van een commissie bestuur. De portefeuillehouder geeft hierover het volgende aan: “Een van die uitzonderingscriteria zijn financiële belangen van de gemeenten. Nou, die zitten nog in

57 Overwater Grondbeleid B.V. (2023, 28 november). Adviesnotitie indicatie afkoopsom vertrek supermarkt 58 AKD. (2023, 11 december). RE: Roosendaal / intentieverklaring

email11122023aanakdintentieverklaringenmarktconformeberekeniongafkoopsom.msg 59 Gemeente Roosendaal (2023, 29 november). RE: geactualiseerde conceptadviesnotitie 60 Overwater Grondbeleid. (2023, 29 november). Re: geactualiseerde conceptadviesnotitie 61 Gemeente Roosendaal. (2023, 1 december). Re: geactualiseerde conceptadviesnotitie 62 AKD. (2023, 5 december). RE van [naam] geactualiseerde conceptadviesnotitie

20.

onderhandeling. Dus is het volstrekt opportuun dat je dus niet een bedrag openbaar maakt. Maar op het moment dat er een bedrag is waar je mee werkt, dan is dat iets wat openbaar moet worden. Zeker.” Verder geeft de portefeuillehouder tijdens deze vergadering aan dat hij op het punt staat een intentieovereenkomst te sluiten met de supermarktondernemer. Op 21 december 2023 wordt tijdens een openbare raadsvergadering een amendement ingediend waarin de portefeuillehouder wordt opgedragen om: “alternatieve oplossingen te onderzoeken voor de overlastproblematiek aan de Gastelseweg. Hierover in gesprek te gaan met de eigenaar/exploitant van de Poolse supermarkt. Hierbij alle mogelijke opties te betrekken en de raad te informeren over de haalbaarheid hiervan uiterlijk 1 april 2024.” 63 In het amendement staat expliciet dat de datum van 1 april is gekozen met het oog op het vertrek van de burgemeester per 30 mei 2024. Dit wordt niet verder toegelicht in het besluit. De opdrachtverlening is in lijn met het voorstel van de portefeuillehouder tijdens de besloten raadsledenbijeenkomst op 8 november 2023. In het besloten gedeelte van de raadsvergadering dient de Roosendaalse Lijst een motie in om de geheimhouding van het dossier op te heffen.

Deze motie wordt niet aangenomen.64 Uit gesprekken blijkt dat de motie over het opheffen van de geheimhouding een uiting was van het ongemak dat verschillende raadsleden voelden over de combinatie van openbare en besloten bijeenkomsten. Het was voor raadsleden op dat moment niet altijd duidelijk waarover wel en niet in het openbaar gesproken kon worden. Tijdens de vergadering gaat de burgemeester in op zijn eigen rol in dit dossier: “Ik ben als voorzitter van de raad en burgemeester neutraal. Ik wil niet in een politieke rol gedreven worden enigerlei door het dossier. Als het gaat om onveiligheid, heb ik daar een wettelijke taak en die vervul ik, maar dit is echt een politiek dossier. Dus ik wil … U bent mij allen even lief, hoewel ik met de een echt wat liever in de … dan de ander, maar u bent mij allen even lief. Dus ik probeer zo neutraal mogelijk te blijven. Vandaar ook die introducerende bewoording. Noem mij, ik ben trouwens meewerkend voorman van uw raad.” De burgemeester geeft tijdens de vergadering aan dat er inmiddels een intentieovereenkomst met de Poolse supermarkt is gesloten.65 Op 21 december 2023 besluit de raad per amendement dat er alternatieve oplossingen voor de supermarkt moeten worden onderzocht.

Daarmee neemt de raad een besluit met daarin een andere formulering dan in het besluit dat in juli 2023 in beslotenheid is genomen en waarin expliciet opdracht wordt gegeven om met de supermarkteigenaar in gesprek te gaan over meewerken aan beëindiging van de supermarkt. Tijdens de vergadering wordt ook een adviesrapportage ten aanzien van maatregelen besproken. Besloten wordt de in gang gezette maatregelen en handhavingsacties te continueren.66

2.3 Opstellen van overeenkomsten (december 2023 – mei 2024) 2.3.1 De gemeente opent de onderhandeling per brief Op 25 januari 2024 stuurt Overwater Grondbeleid namens de gemeente een aangetekende brief naar de supermarkteigenaar waarin zij het volgende openingsbod doet: - De gemeente koopt de supermarkt (31 en 35a) voor € 1.800.000,-. 63 Gemeente Roosendaal (2023, 21 december). Amendement Maatregelenplan Gastelseweg 64 Gemeente Roosendaal (2023, 21 december). Motie gedeeltelijk opheffen geheimhouding dossier Poolse Supermarkt

Gastelseweg. Geraadpleegd op 13 mei 2025 via: https://raad.roosendaal.nl/Documenten/7-Motie-21-12-2023-GEHEIM-HM-1.pdf 65 Gemeente Roosendaal. (2023, 21 december). Notulen raadsvergadering 21 december 2023. 66 Gemeente Roosendaal. (2023, 21 december). Raadsbesluit Adviesrapportage Gastelseweg.

21.

-

De gemeente betaalt een vergoeding voor het beëindigen van de exploitatie van € 500.000,-. De gemeente koopt de belendende panden (woningen aan 33a en 35) voor een bedrag van € 1.125.000,-. In deze onderhandeling is ook de woning aan de Gastelseweg 33a opgenomen, zoals eerder besloten. Het kopen van de woningen is volgens de gemeente nodig om tot een complete gebiedsontwikkeling en een kwaliteitsimpuls te komen, blijkt uit gesprekken. Het college stemt op 23 januari 2024 conform advies, zonder discussie, in met het openingsbod. De panden: hoe zit het? De gemeente Roosendaal start de onderhandelingen om de supermarkt en de omliggende panden in eigendom van de supermarkteigenaar, te kopen. De structuur van de panden is als volgt: De supermarkt beslaat twee panden: Gastelseweg 31 en Gastelseweg 35a. Deze panden zijn aan elkaar geschakeld, waarbij een deel van het pand (35a) niet in gebruik was als supermarkt en wordt aangeduid als ‘de kiosk’ en daarom als apart pand is opgenomen in de onderhandelingen.Tussen deze panden ligt een woning (Gastelseweg 33a). Naast de supermarkt ligt ook een woning (Gastelseweg 35). Boven de supermarkt zijn enkele bovenwoningen gevestigd. Deze maken geen onderdeel uit van de onderhandelingen en zijn niet in eigendom van de supermarkteigenaar (maar hebben wel invloed op de taxatiewaarde van de supermarkt).