BPrb_1 Beeldkwaliteitsplan St Josephbuurt.pdf
Tekst van het document
Beeldkwaliteitsplan St. Josephbuurt
28.11.2020 Definitieve versie 1
Colofon November 2020 Het beeldkwaliteitsplan is in opdracht van woningcorporatie Alwel opgesteld door Urban Synergy. Deze ambitie is in nauwe samenwerking met Alwel, de gemeente Roosendaal en afvaardiging van de CRK tot stand gekomen.
2
Inhoudsopgave Leeswijzer
4
1. Inleiding
5
2. Analyse bestaande buurt en omgeving
6
3. Algemene principes
10
4. Spelregels per deelgebied
16
Valke n
burgs
traa t Sint
Jos
urgh
eph s
Maxb
traat
3
Leeswijzer Doorvertaling groene stadsbuurt voor jong en oud Gemeente Roosendaal en Alwel hebben samen met betrokken huurders en omwonenden het ambitiedocument ‘Groene stadsbuurt voor jong en oud’ voor de herstructurering van de St. Josephbuurt* opgesteld. In dit document zijn de gezamenlijke ambities, uitgangspunten en kansen vanuit Alwel, gemeente Roosendaal en bewoners van de St. Josephbuurt (huurders en omwonenden), geformuleerd en samengevat. Het gaat hierbij om ambities op het gebied van stedenbouw, programma, woningtypes, openbare ruimte, klimaat en energie. In dit beeldkwaliteitsplan wordt hierop voortgeborduurd. Aan het beeldkwaliteitsplan ligt een analyse van de bestaande context ten grondslag om daar zo goed mogelijk op aan te sluiten of de elementen uit de bestaande buurt te vertalen naar beeldkwaliteitseisen en spelregels.
Hoe leest u dit beeldkwaliteitsplan Het beeldkwaliteitsplan voor de St. Josephbuurt geeft op hoofdlijnen de gewenste ruimtelijke ontwikkeling voor de St. Josephbuurt weer, met het accent op de stedenbouwkundige structuur en verschijningsvorm van de woningen. Het beeldkwaliteisplan biedt daarmee een kwalitatief kader voor alle partijen die bij het verdere ontwerp- en ontwikkelingsproces betrokken zijn om een bijzonder woongebied met een maximaal toekomstperspectief te maken. De spelregels vormen tevens het ruimtelijke kader voor beoordeling van de plannen door de Commissie Ruimtelijke Kwaliteit (CRK). Het beeldkwaliteitsplan is opgebouwd uit een aantal delen. In de inleiding worden de opgave voor de St. Josephbuurt en het doorlopen proces toegelicht. Hoofdstuk twee is een analyse van de bestaande wijk Burgerhout en St. Josephbuurt, wat dient als basis voor de beelkwaliteitseisen voor de herstructurering. In hoofdstuk drie staan de algemene principes die gelden voor de de gehele St. Josephbuurt. Deze algemene principes waarborgen de samenhang en eenheid in de buurt. Binnen de buurt liggen echter ook verschillende architectonische eenheden, vertaald in drie deelgebieden. Elke architectonische eenheid heeft een eigen karakter en daarbij passende beeldkwaliteitseisen en bebouwingsregels.
In hoofdstuk vier wordt per deelgebied aangegeven wat de kwalitatieve uitgangspunten en ruimtelijke kenmerken zijn. Deze uitgangspunten en kenmerken zijn vertaald in bebouwingsregels vormen de leidraad voor de partijen die het plan verder uitwerken. Elk deelgebied wordt afgesloten met een aantal referenties. De kaartbeelden in het document zijn indicatief en verbeelden een sfeer, het zijn geen eindbeelden of plankaarten.
* door bewoners en in andere communicatie wordt ook wel gesproken over de St. Josephwijk. Omdat het gaat om een buurt in de wijk Burgerhout gebruiken we in dit document ‘St. Jospebuurt’ om het plangebied te beschrijven. 4
1. Inleiding Herkenbare buurt
Valke n
Maxb
urgh
Daarnaast is de wens uitgesproken om de bestaande structuurdragers, de Valkenburgstraat en de Maxburgh in de nieuwe buurt door te zetten. Deze assen kenmerken zich door bebouwing met kleine korrelgrootte en een gevarieerd gevelbeeld. De kleine korrelgrootte, het gevarieerde gevelbeeld en verticale geleding van de bebouwing zijn beeldbepalend. Deze structuur wordt in de toekomstige St. Josephbuurt doorgezet, zodat de straten doorlopen tot aan de Sint Josephstraat. De St. Josephbuurt wordt zo ruimtelijk nog sterker onderdeel van het grotere Burgerhout.
Beeldkwaliteitswensen van het ambitiedocument Uit het ambitiedocument ‘Groene stadsbuurt voor jong en oud’ zijn een aantal beeldkwaliteitswensen naar voren gekomen. Deze wensen bestaan onder andere uit het doorzetten van de bestaande structuren Maxburgh, Valkenburghstraat, St. Josephstraat en Voorstraat. De overige bebouwing in de buurt, is vrijer qua schaalgrootte en uitwerking. Echter, de bestaande kwaliteiten van de herkenbare buurt die de St. Josephbuurt nu is, mogen hierbij niet uit het oog verloren worden. De nieuwe ensembles moeten een eigen karakter en identiteit krijgen. Tussen de bebouwing per ensemble moet een zekere samenhang zijn in het bebouwingsbeeld, waardoor de herkenbaarheid en identiteit van de buurt vergroot wordt.
B
De inspiratie voor deze herkenbaarheid en identiteit wordt ontleend aan de bestaande buurt. Om deze reden wordt de buurt en de markante straten, in hoofdstuk twee geanalyseerd. Vanuit de meedenkgroep van bestaande bewoners en direct omwonenden is er sterk de voorkeur voor een traditionele architectuur zodat de nieuwbouw naadloos aansluit op de bestaande context.
B
5
phst Jose
traat
raat
burgs
Beeldkwaliteitswensen vanuit het ambitiedocument Doorzetten bestaande structuur Maxburgh en Valkenburgstraat Doorzetten bestaande lintstructuur Sint Josephstraat Oriëntatie bebouwing naar de straat Zichtlijn behouden
Sint
Burgerhout is een van de eerste uitbreidingswijken van Roosendaal, voor het grootste deel aangelegd in de jaren ’30, ingeklemd tussen twee historische straten in oost-west richting. De St. Josephbuurt heeft een eigen karakter en uitstraling binnen Burgerhout. De St. Josephbuurt is overzichtelijk door een geordend patroon van straten en bouwblokken. De bouwblokken zijn herkenbaar en hebben een eigen identiteit door kenmerkende hoekentrees, boogjes boven de entrees naar achterpaden en bijzondere baksteendetails in gevels die refereren aan de Amsterdamse School. Jaques Hurks, ontwerper van de Josephkerk, heeft er mede voor gezorgd dat bijzondere baksteendetails zijn toegepast bij de bouw van deze woonbuurt. De Hurkse baksteendetails in de St. Josephbuurt, toepassen van lage goten, ramen die de hoek om gaan en woningen met bijzondere hoekoplossingen zijn onderdelen die hoog gewaardeerd worden. In het ambitiedocument is de wens geformuleerd om de sterke eigen en onderscheidende identiteit van de architectuur van de St. Josephbuurt terug te laten komen in de nieuwe buurt.
2. Analyse bestaande buurt Aanleg St. Josephbuurt Roosendaal kende na de Eerste Wereldoorlog een grote woningnood. De in de jaren 1919-1920 opgerichte woningbouwverenigingen St. Benedictus, Ons Ideaal en St. Joseph kwamen reeds spoedig met plannen om in de nood te voorzien. Het komt niet tot veel planmatige ontwikkelingen, maar naast de kleinschalige ontwikkelingen in de stad wordt in Burgerhout in 1926, rond de Sint Josephstraat en Maxburgh, de St. Josephbuurt gerealiseerd op initiatief van (de toenmalige) woningbouwvereniging St Joseph. De exploitatie van woningwetwoningen verschafte de stichting de mogelijkheid werkloze vakbondsleden aan (tijdelijk) onderhoudswerk te helpen. Aanvullend op deze ontwikkeling werd in opdracht van de gemeente 1933 het Uitbreidingsplan opgesteld door het Ingenieurs- en architectenbureau Schaap uit Arnhem. Het plan legde onder meer de infrastructuur, de groensingel en verdichting vast. Er werd een samenhangende stedelijke groenstructuur geïntroduceerd, hiërarchisch patroon van wegen en de aanleg van een rondweg ter ontlasting van het bestaande stedelijk gebied. De St. Josephbuurt is onderdeel geworden van het geordende patroon van straten en bouwblokken in Plan Schaap.
6
Bron: Binnenstadsvisie Roosendaal (2013) onder leiding van prof. Riek Bakker, topotijdreis, Gemeentearchief Roosendaal, Heemkundekring De Vrijheijt van Rosendale, Hurks Genootschap, Bestemmingsplan Burgerhout.
De wolfskap
Analyse van de St. Josephbuurt De St. Josepbuurt kent een sterke samenhang en bestaat uit alzijdige bouwblokken in een grid. Een van de bouwblokken is door de architect Jaques Hurks ontworpen. De kenmerkende baksteenarchitectuur en details uit zijn bouwstijl zijn bij de overige woningen in deze buurt ook terug te vinden. De blokmaten zijn kleiner dan in de rest van Burgerhout en elk straatdeel kent een eigen architectonisch accent. Eind jaren tachtig van de vorige eeuw zijn de corporatiewoningen gerenoveerd en vergroot door middel van dakopbouwen, wat resulteert in het huidige straatbeeld.
Per straatdeel 1 type gevelopbouw
Gevel van baksteen
Bebouwing ontworpen als ensemble
1 op de 3 a 4 woningen heeft verbijzondering van de gevel
Dwarskap
Verhoogde gevel
Wolfseind
Rand plangebied hogere accen
De verhoogde goot
1 laag met langskap
Dwarskap
Verhoogde gevel
Wolfseind
De dwarskap
7m
3,5m
Goot op 3,5m nok op 7m
Strak ritme van dakkapellen en gevelindeling
Koppelen van voordeuren
Repeterende gevelindeling
Tandlijst onder boeiboorden
Dwarskap
Dwarskap met optisch verhoogd accent
Verschillende gevelaccenten
Dwarskap
Plint in donkere steen uitgevoerd
Schoorstenen
Accent over twee woningen
Decoratief metselwerk rondom raam
Doorlopende witte boeiboorden Dwarskap
7
Per straatdeel is er één type gevelopbouw aanwezig. In de St. Josephbuurt zijn er drie verschillende Verhoogde gevel gevelaccenten te vinden. Deze accenten zijn telkens over twee woningen geplaatst. De uitzonderingen hierop zijn de hoek en het korte blok. Hier wordt het accent over één woning geplaatst.
Verhoogde gevel
Wolfseind
Verhoogde gevel
Wolfseind
Rand plangebied hogere accenten
Accent kan over dubbele woni
In korte blokken en op hoeken is het accent over één woning
Bron: Bovenste vier afbeeldingen: Rand plangebied hogere accentenWest Brabants AccentArchief. kan over dubbele woning of enkele woning Onderste afbeelding: Streetview Google Maps.
Later toegevoegde panden in Maxburgh
Analyse Maxburgh en Valkenburgstraat Centraal door de buurt lopen twee straten, de Valkenburgstraat en de Maxburgh. Het profiel van deze twee straten is breder dan de overige straten. Ter hoogte van de St. Josephbuurt verandert in de huidige situatie het aanblik en opbouw van de straat. In aangrenzende buurt worden de straten begrensd door een aaneengesloten bebouwingswand bestaande uit losse panden met afwisselende hoogtes en kapvormen. Hiermee lijken ze op de oude linten. Ter hoogte van de St. Josephbuurt stopt dit ritme en gaat de losse panden structuur over in meer planmatige ontwikkeling met een grotere korrel. De Maxburgh en Valkenburgstraat zijn bijzondere straten in het plangebied die afwijken van de overige bebouwing. De pandsgewijze opbouw van de Valkenburgstraat en de Maxburgh wordt doorgezet in de toekomstige situatie. gevels in baksteen, afwisseling in gevelkleur
variatie in gevelindeling
voornamelijk puntgevels als topgevels
1,5 of 2 lagen met dwarskap
langskap zeer uitzonderlijk
8m 6m 4m
goot op 6m kopgevel 7-8m
bebouwing staat strak op de rooilijn
ritme gevelindeling beneden en boven los van elkaar
vrijstaande panden van ca. 5m breed
toegang tot achtertuin via poort tussen bebouwing
variatie in kapvorm, plat en dwarskap
decoratief metselwerk pandjesstructuur
raam in nok
kleine variaties in goothoogte verschillende kapvormen
variatie in gevelindeling
variatie in gevelindeling entree’s naar achtertuinen
apart onder en bovenentree’s naar ritme gevelindeling achtertuinen verdiepte entree
8
In Maxburgh zijn een aantal panden later toegevoegd. Deze panden wijken af van de bestaande structuur. De panden hebben de voordeur niet in de kopgevel, de hoogte breedte verhouding van de woningen wijkt af, of er is weinig variatie in vorm, gevelopbouw en materialisatie.
Analyse St. Josephstraat De buurt wordt begrenst door de St. Josephstraat. De straat heeft twee verschillende wanden. De westzijde sluit qua typologie en bebouwing aan op de St. Josephbuurt en de oostzijde kent een vergelijkbare pandsgewijze opbouw als de Maxburgh en Valkenburgstraat. De bebouwing aan de St. Josephbuurt zijde kent een symmetrische opbouw per bouwblok bestaande uit circa 6 woningen. De bouwblokken vormen een eigen ensemble in het geheel van de straat. Opvallend zijn de bijzondere hoekoplossingen bij de entrees naar de St. Josephbuurt.
baksteen, afwisseling in gevelkleur
1op 8 uitzondering dubbele langskap
variatie in vorm topgevels
1,5 laag met dwarskap
1 laag met langskap
Bebouwing ontworpen als symmetrisch ensemble
Variatie in goothoogte
1 op de 3 a 4 woningen heeft verbijzondering van de gevel
Hoeken alzijdig georiënteerd met speciale kapvorm
8m
7m 5,5m 4m
goot op 4,5m kopgevel 6-7m
4m
ritme gevelindeling beneden en boven los van elkaar
bebouwing staat strak op de rooilijn
vrijstaande panden van ca. 5m breed
toegang tot achtertuin via poort tussen bebouwing
Goot op 4m Nok op 8m
Gevel van aardse kleuren baksteen, donkere pannen of leien
Clustering van voordeuren
variatie in kapvorm, plat en dwarskap
Repeterende gevelindeling
westzijde opgebouwd uit ensembles oostzijde opgebouwd uit losse pandjes
decoratief metselwerk
1 laag met accenten naar anderhalve laag met kap
pandjesstructuur
raam in nok
kleine variaties in goothoogte verschillende kapvormen
dwarskappen
per bouwblok ander accent toegepast
variatie in gevelindeling
1 laag met kap
variatie in gevelindeling entree’s naar achtertuinen
apart onder en bovenentree’s naar ritme gevelindeling achtertuinen
strakke rooilijn verdiepte entree
9
strakke rooilijn
langskappen
Voo r
3. Algemene principes
stra
at
Architectonische eenheden
Om de architectuur en de bebouwing te ordenen is het gebied ingedeeld in drie eenheden. Elke eenheid heeft een eigen karakter wat zorgt voor een gevarieerd beeld en herkenbaarheid van bestaande structuren. In de kaart zijn de drie eenheden en sferen weergegeven. 1. 2. 3.
Het verlengde van Valkenburgstraat en Maxburgh vormen de hoofddragers van het plan. De ambitie voor deze sfeer is het doorzetten van de losse pandjesstructuur en stijlkenmerken van deze straten in de St. Josephbuurt. De woningen rondom de parken vormen gezamenlijk een ensemble. Stijlkenmerken en architectonische elementen refereren naar de originele St. Josephbuurt, met zijn traditionele baksteenarchitectuur. Nieuwe ontwikkelingen aan de Sint Josephstraat en de Voorstraat voegen zich naar de maat en schaal van de bestaande bebouwing. In vormgevingsprincipes sluiten deze aan op de elementen uit de parkensembles.
Valke n
burg
Max
straa
burg
Sin
t Jo
sep h
stra at
h
Opdeling in drie architectonische eenheden Valkenburgstraat en Maxburgh Parkensembles Sint Joseph- en Voorstraat
10
N
t
Woningtypes en kappenplan
Bij herontwikkeling van de St. Josephbuurt is het gewenst differentiatie in het woningbouwprogramma aan te brengen. Dit betekent dat er een mix van verschillende type woningen in de buurt een plek kunnen krijgen. Het gaat hierbij om grondgebonden woningen, beneden-bovenwoningen en appartementen. De grondgebonden woningen sluiten in beeld en sfeer zoveel mogelijk aan op de bestaande bebouwing en hebben bij voorkeur een kap. Het gevoel van eenheid en samenhang bij de ensembles rondom de parken wordt versterkt door het toepassen van langskappen. Ter afwisseling is een dwarskap her en der mogelijk. De appartementen liggen de oostzijde van de parken omdat daar de afstand tot de bestaande bebouwing het grootst is. De buitenruimtes van de appartementen kunnen hier aan de straatzijde liggen. De appartementen sluiten aan op de bestaande bebouwing met een kap of een architectonische oplossing met de uitstraling van een kap. Op de hoeken van de parken is het mogelijk kleinschalige appartementen te maken. Dit zijn hoekaccenten. (zie volgende pagina) De beneden-bovenwoningen liggen in het middengebied aan de Maxburgh en Valkenburgstraat. Aan de Valkenburgstraat en de Maxburgh is afwisseling in hoogtes gewenst, om de losse pandjesstructuur te benadrukken (roze op de kaart). In deze straten is scala aan kappen wenselijk om de losse pandjesstructuur te versterken.
Kenmerkend voor deze straten zijn de grote hoeveelheid dwarskappen waarbij de kopgevels kunnen variëren.
Maximale bouwhoogtes Hoekaccenten (maximaal 3 lagen plat) Afwisselende kappen Langskappen (max 2 lagen met kap)
afgeschuinde hoek dubbele oriëntatie Aandacht voor overgang naar aangrenzende pand aansluiten op buurpand
Appartementen met uitstraling van 2 lagen met kap
11
Hoekaccenten
Algemeen kenmerk voor deze buurt is de aandacht voor de hoeken in het plan. Daar waar de parken de historische straten raken is een hoekaccent gewenst. De hoekaccenten vormen zo een goede beeindiging van de straten en overgang naar de groene open ruimtes. Omdat de parken in maat en schaalgrootte afwijken van de bestaande smalle straten in de buurt is het mogelijk hier hoogte toe te staan. De hoekaccenten bestaan bij voorkeur uit drie bouwlagen zonder kap, zodat ze zich onderscheiden van de aangrenzende bebouwing die bij voorkeur een kap heeft. De hoekpanden bij kruispunten aan de Maxburgh en Valkenburgstraat worden afgeschuind, om aan te sluiten op de historische panden in de wijk Burgerhout. De afgeschuinde gevels bevatten op minimaal twee verdiepingen een gevelopening (in de vorm van een raam of deur). De overige hoeken grenzend aan het openbare gebied hebben middels een entree of raam in de zijgevel een dubbele oriëntatie.
Lakerlopen Eindhoven, Hans van der Heijden Architect
Zomerkwartier Zeist, Braaksma & Roos architecten (Copyright Arjen Veld Fotografie)
Hoekaccent aan de koppen van park
Hoekaccenten en aansluiting op bestaande panden Hoekaccent op de koppen van de parken (2 of 3 lagen plat)
k afgeschuinde hoek Hoekoplossing met afgeschuinde hoe afgeschuinde hoek ie oriëntat
dubbele hoeken dubbele oriëntatie door Overige dubbele oriëntatie rpandof raam in de zijgevel buu middel een entree op en aansluitvan aansluiten op buurpand
Albatrosstraat Utrecht, Rik Lagerwaard Architecten
Enka terrein Ede, (OP-Enka)
Hoekoplossing met gevelopeningen in afgeschuinde hoek 12
Eenheid in materiaal gebruik
Om tot voldoende samenhang in de bebouwing te komen, krijgen alle woningen bakstenen gevels en donkere daken. Er is voor donkere dakbedekking (dakpannen of leien) gekozen omdat zonnepanelen hierbij minder opvallen dan bij rode dakbedekking.
Bakstenen gevels en donkere dakbedekking
Details in metselwerk
De bebouwing heeft een stijl die op traditionele wijze of moderne wijze aansluit en/ of refereert aan de oorspronkelijke bebouwing. Kenmerken daarvan zijn naast de baksteenarchitectuur, details in metselwerk en accenten rondom de entrees.
Hurkse details in metselwerk 13
Inspiratie kaart voor Hurkse details in metselwerk
Overgangen openbaar-privé
Om het karakter van de stadsbuurt in de nieuwe buurt door te zetten en te versterken staan woningen bij voorkeur direct aan de openbare ruimte. Voortuinen passen niet bij het karakter van de buurt. Smalle overgangszones zoals een Delftse stoep voor de woning, waar ruimte is voor een bankje, geveltuinen of terugliggende balkons/terrassen grenzend aan het openbaar gebied zijn mogelijk. In de St. Josephbuurt zien we twee principes waarop de overgangen openbaar-privé worden vormgegeven graag terugkomen. 1. Gevel grenzend aan trottoir Kenmerkend voor de huidige Josephbuurt, Valkenburgstraat en de Maxburgh is dat alle panden op de rooilijn staan en de voordeur zich direct aan de straat bevind. Dit principe wordt doorgezet in het verlengde van de Valkenburgstraat en de Maxburgh. Het gevoel van smalle historische stadsassen wordt hiermee versterkt. Daar waar bebouwing aansluit op bestaande panden, zien we graag dat de rooilijn van de bestaande panden wordt aangehouden. Dit is zowel in de Tulpstraat, Sint Jospehstraat, Voorstraat en Rozenstraat. Subtiele architectonische details in de gevel zoals een terugliggende voordeur, bankje of een kleine luifel boven de voordeur zijn mogelijk. 2. Geveltuinen/balkons/terrassen of Delftse stoep Het toepassen van geveltuinen, balkons/terrassen of een Delfse stoep past vooral bij de de lange zijde van de appartementen grenzend aan de parken.
Doormiddel van een terugliggende gevel of geveltuin ontstaat een overgangszone voor de appartementen op begane grond. Het is van belang dat deze overgangszone wordt meeontworpen met de architectuur van het gebouw. De zone bevindt zich aan de zonzijde en biedt ruimte voor een buitenruimte het plaatsen van bankjes, bloempotten, etc. waardoor de relatie met het groene park versterkt.
DitDit
Bestaande rooilijn Bij voorkeur doorzetten gevel grenzend aan trottoir Mogelijkheid voor geveltuin, balkon/terras of Delftse stoep
Architectenbureau de Zwarte Hond
Mee-ontworpen geveltuinen of deltse stoep 14
Erfafscheidingen Voor een eenduidig en samenhangend beeld in de buurt is het wenselijk aandacht te besteden aan de erfafscheidingen. In de buurt zien we twee principes terugkomen: Erfafscheidingen grenzend aan openbaar gebied Erfafscheidingen grenzend aan openbare straten worden uitgevoerd in hetzelfde materiaal als de woningen. Dit bouwt voort op de kenmerken van de bestaande en omliggende wijken. De bouwblokken zijn rondom gesloten en erfafscheiding zijn integraal onderdeel van de architectuur van de woningen. Door de erfafscheidingen grenzend aan het openbaar gebied onderdeel te maken van het materiaalgebruik en architectuur van de woningen zetten we het bestaande beeld door in de nieuwe St. Josephbuurt. Erfafscheidingen gaashekwerk met hedera Erfafscheidingen grenzend aan parkeerkoffers, zij- en/of achterpaden hebben bij voorkeur een groene uitstraling. Bijvoorbeeld hekwerken met hedera. Op deze manier ontstaat er eenheid in de parkeerkoffers. De groene erfafscheidingen dragen daarnaast bij aan opvang van fijnstof en een vriendelijke uitstraling.
Hekwerken met groen
Erfafscheiding onderdeel van architectuur van de woningen Erfafscheiding groen Erafscheiding groen met openingen naar achtertuinen
Groeseind Tilburg, Bedaux de Brouwer Architecten
Mee-ontworpen erfafscheiding 15
Groene erfafscheiding
bakstenen erfafscheiding (meeontworpen met woning) groene erfafscheiding groene erfafscheiding aan parkeerkoffer
N
4. Spelregels per deelgebied Voo r
Valkenburgstraat en Maxburgh
stra
at
UITGANGSPUNTEN De losse pandjesstructuur van de Valkenburgstraat en Maxburgh geeft een individuele expressie aan het straatbeeld. Dit wordt doorgezet in de toekomstige bebouwing in deze twee straten in de St. Josephbuurt. • • • • • •
Woningtypen: grondgebonden woningen (veelal rijwoningen) en bebo-woningen apart aangeduid op de verbeelding van het bestemmingsplan. Korrelgrootte: afleesbare losse pandjes Volume: variatie in nok- en goothoogte om een afwisselend straatbeeld te creëren Rooilijn: het is wenselijk de rooilijn van bestaande straatprofile door te zetten Gevelindeling: verticale geleding, de gevelindeling van de verschillende bouwlagen staat los van elkaar Kleur en materiaal: baksteen in een breed palet aan aardse kleuren. Donkere pannen of leien.
Valke n
burg
Max
straa
t
burg
h
hst raa t Jo sep Sin
De individuele expressie van de panden wordt versterkt door afwisseling in: • verschil in gevelindeling • verschil in goothoogte • vormgeving van kap / topgevel • terugliggende delen tussen panden of doorsteken naar het achterterrein • kleurstelling van gevel
t
RUIMTELIJKE KENMERKEN
Op de volgende pagina’s zijn bovenstaande uitgangspunten en ruimtelijke kenmerken vertaald naar de bebouwingsregels voor dit deelgebied in de St. Josephbuurt. bakstenen erfafscheiding (meeontworpen met woning) groene erfafscheiding groene erfafscheiding aan parkeerkoffer
N 16
BEBOUWINGSREGELS Korrelgrootte en volume • • • • • • • •
Woningen zijn herkenbaar als individuele panden (een pand is 1 korrel) Elk naast gelegen pand heeft een andere gevelindeling. Een goothoogte van 9 meter mag maximaal in een serie van 3 panden naast elkaar hetzelfde zijn. Bij voorkeur heeft maar maximaal 1 op de 8 panden heeft een bredere langskap over 2 of 3 woningen. Deze panden worden als 1 volume vormgegeven. De voorgevels van de losse panden variëren tussen de 4 en 5,5 meter breed. Bij bredere types zoals beneden bovenwoningen verspringt het over deel van de gevel naar achteren. Variatie in nok- en goothoogte van 1 laag met kap, 2 lagen plat, 2 lagen met kap tot 3 lagen plat met goot van 9 meter. Setbacks ten behoeven van een buitenruimte op het dak zijn toegestaan Openingen in de gevelwand ten behoeven van een voetgangersdoorsteek naar het achterterrein zijn toegestaan.
Gevelindeling • • • • •
Gevels hebben een verticale geleding De gevelopbouw kent drie lagen. Begane grond, verdieping en topgevel (dakrand) Ritme in de gevelindeling tussen de bouwlagen staat los van elkaar Bij een dwarskap is een raam in de nok van de woning wenselijk Dakkappelen aan de voorzijde zijn, conform Welstandsnota Roosendaal, een ondergeschikte toevoeging aan een dakvlak.
Kleurgebruik • • •
Materialen en kleuren zijn terughoudend, bij voorkeur traditioneel en in samenhang met de bestaande panden aan de Valkenburgstraat en Maxburgh. Gevels zijn van baksteen of steenstrips in aardse kleuren Donkere pannen of leien
Rooilijn en oriëntatie • • • •
Alle voorgevels staan op dezelfde rooilijn en zijn georiënteerd op de openbare weg. Delen van de gevel kunnen terugspringen ten behoeve van de benadrukking van de pandjesstructuur of tweede voordeur. De voordeur bevindt zich op de voorgevelrooilijn, enkel een tweede voordeur van een benedenbovenwoning mag in het terugliggende deel. Hert is wenselijk de buitenruimte aan de straatzijde inpandig uit te voeren.
Maximaal 1 op de 8 panden heeft Variatie in gevelindeling brede langskap over maximaal 2 of 3 per woning beuken. 17
Ruim bakstenen pallet; alle aardse kleuren zijn mogelijk Tweede voordeur voor benedenbovenwoning in terugliggende deel
Goothoogte en topgevel maximaal 3 aangrenzende gebouwen hetzelfde
Terugliggende derde laag ten behoeve van een buitenruime op het dak
Ritme gevelindeling begane grond en erboven los van elkaar
Gevelkleur maximaal 3 aangrenzende gebouwen hetzelfde
REFERENTIES
Facade Deurne, Quant Architectuur
Voorgevels op dezelfde rooilijn
Veld 42 Nieuw Leyden Leiden, Tukker Architectuur en Advies
Afwisselende volumes, langskap incidentieel mogelijk 18
Het Paradijs Arnhem, Mulleners + Mulleners Architecten
Afwisselende kappen en opbouwen
Het Paradijs Arnhem, Mulleners + Mulleners Architecten
Afwisseling in gevelindeling per pand, voordeur in voorgevel
Carte Blanche Veenendaal, Inbo Architecten
Wisselende gevelindelingen en hoogtes
Groeseind Tilburg, Bedaux de Brouwer Architecten
Woningen staan direct aan de openbare ruimte
Voo r
stra
Parkensembles
at
UITGANSPUNTEN De huidige St. Josephbuurt is opgebouwd uit bouwblokken die in samenhang ontworpen zijn. Uitgangspunt is dat de parkensembles als geheel gekenmerkt wordt als een eenheid. Per parkensemble kan onderscheid worden gemaakt door een kleine variatie in architectonische accenten, geveldetaillering, kozijnkleur en -grootte. De bebouwing rondom het park heeft een sterke relatie met de groene centrale ruimte. • • • • • •
Woningtypen: grondgebonden woningen (veelal rijwoningen), bebo-woningen en appartementen apart aangeduid op de verbeelding van het bestemmingsplan. Korrelgrootte: het parkensemble vormt een geheel bestaande uit bouwblokken van minimaal 6 in samenhang ontworpen woningen. Appartementen hebben een grotere korrelmaat. Volume: 3 bouwlagen Gevelindeling: gevelindeling van de bouwlagen is op elkaar afgestemd Kleur: rood, rood/bruin of rood/paars baksteen. Per parkensemble eenheid in materiaal gebruik. Specials: accenten en afgeschuinde hoeken op belangrijke hoeken aan de Valkenburgstraat en de Maxburgh.
Valke n
burg
Max
straa
burg
h
RUIMTELIJKE KENMERKEN
Op de volgende pagina’s zijn bovenstaande uitgangspunten en ruimtelijke kenmerken vertaald naar de bebouwingsregels voor dit deelgebied in de St. Josephbuurt.
19
Sin
t Jo
sep h
stra at
Om de samenhang te versterken, worden de volgende kenmerken toegepast: • Eenheid in dakvorm • Eenheid in materiaalgebruik • Herhaling en ritme in gevelindeling van bouwblokken • Architectonische accenten (per ensemble dezelfde elementen) • Gespiegelde gevels / gekoppelde voordeuren
Parkensembles - grondgebonden Losse bouwblokken - grondgebonden Hoekaccent op de koppen van de parken (2 of 3 lagen plat) afgeschuinde hoek Hoekoplossing met afgeschuinde hoek dubbele hoeken oriëntatiedubbele oriëntatie Overige Architectonische accenten (minimaal) aansluiten op buurpand
N
t
BEBOUWINGSREGELS Rooilijn en oriëntatie
Korrelgrootte en volume
Het gehele parkensemble wordt in samenhang ontworpen. De parkensembles mogen onderling van elkaar verschillen. Grondgebonden woningen park • Eenheid in volume: maximaal 2 lagen met kap bij grondgebonden woningen bij voorkeur gebruik van langskap zodat de woningen zich onderscheiden van de panden aan Maxburgh en Valkenburgstraat. • Bij aangegeven hoekaccenten: maximaal 3 lagen plat. Het is wenselijk dat het hoekaccent uitsteekt ten opzichte van de aangrenzende bebouwing. • Gewenste dakvorm is zadeldak Appartementen • Appartementengebouw heeft een grote korrel over de volledige lengte van het park. • Eenheid in volume met de aangrenzende bebouwing. Om het karakter van de St. Josephbuurt in stand te houden en aan te sluiten op de overige bebouwing heeft het appartementengebouw de uitstraling van 2 lagen met kap voor alle zijden grenzend aan het openbaar gebied. Dit kan bereikt worden door het toepassen van een dakgoot op de tweede laag en een steile kap op derde laag. • Bij aangegeven hoekaccenten: maximaal 3 lagen plat. Het is wenselijk dat het hoekaccent uitsteekt ten opzichte van de aangrenzende bebouwing.
Grondgebonden woningen park en straten • Alle grondgebonden bouwblokken en de losse bouwblokken staan bij voorkeur direct aan de straat. Aansluitend op de ruimtelijke kenmerken van de bestaande wijk en buurt. • Woningen zijn georiënteerd op de openbare weg • Voordeuren bevinden zich op de voorgevellijn • Hoeken grenzend aan het openbaar gebied zijn dubbelzijdig georiënteerd. Voordeuren mogen daar aan beide zijden zitten. • Hoekoplossingen met afgeschuinde hoeken op belangrijke hoeken aan de Valkenburgstraat en de Maxburgh Appartementen • Bij het appartementengebouw is het mogelijk terug te springen van de rooilijn ten behoeven van geveltuin of balkon/terras. • Begane grond van de appartementen heeft een fysieke relatie tussen binnen en buiten. Hierdoor wordt de relatie met het park versterkt. Buitenruimte zijn toegestaan. • De buitenruimten van de appartementen dienen bij voorkeur binnen de rooilijn te blijven en uitpandige balkons zijn niet wenselijk. • Hoekoplossingen met afgeschuinde hoeken op belangrijke hoeken aan de Valkenburgstraat en de Maxburgh
Grondgebonden woningen straten • De losse bouwblokken vormen 1 samengestelde korrel in de wanden aan de straten • De grootte van het bouwblok is afhankelijk van de inpassing op de locatie. • De losse bouwblokken bestaan uit maximaal 2 lagen met kap • Gewenste dakvorm is zadeldak
hoekaccent 3 lagen plat 20
steile kap
ritmiek in groene of gemetselde fysieke relatie gevelindeling erfafscheiding bij binnen-buiten terugliggende rooilijn
Gevelindeling
Grondgebonden woningen park • Per parkwand ritmiek in gevelindeling, losse woningen in een blok hebben een zelfde gevelindeling. • De gevels van twee aangrenzende panden worden altijd gespiegeld waardoor twee panden samen een geheel vormen en de voordeuren geclusterd liggen. • Geclusterde entrees worden extra benadrukt in de architectonische uitwerking. • Om de lengte van de grondgebonden bouwblokken te breken zijn architectonische elementen mogelijk zoals een dwarskap of topgevel met punt. • Bij voorkeur een architectonisch accenten over 2 woningen. • Dakkappelen aan de voorzijde zijn, conform Welstandsnota Roosendaal, een ondergeschikte toevoeging aan een dakvlak.
Kleurgebruik • • •
Eenheid in materiaal en kleurgebruik Gevels zijn van baksteen of steenstrips in rood, rood/bruin of rood/paars Donkere pannen of leien
Appartementen • Indeling van de gevel op begane grond onderscheidt zich van de andere bouwlagen • Dakkappelen liggen bij voorkeur boven de gootlijn in het dakvlak • Uitsparingen in het dakvlak ten behoeven van een buitenruimte zijn toegestaan. Grondgebonden woningen straten • Per bouwblok ritmiek in gevelindeling, losse woningen in een blok hebben een zelfde gevelindeling. • Elk bouwblok mag van elkaar verschillen in gevelindeling en materiaalgebruik • Dakkappelen aan de voorzijde zijn, conform Welstandsnota Roosendaal, een ondergeschikte toevoeging aan een dakvlak.
Eenheid in kapvorm en materiaalgebruik per bouwblok 21
Geclusterde entrees worden extra benadrukt
Bakstenen in bruin of roodtint
Ritmiek in gevelindeling
Accenten in rij om ritmiek te breken, bij voorkeur over twee woningen of boven entree. Hoekaccent drie lagen met schuine hoek
REFERENTIES REFERENTIES
Plantage Beverbuurt, Faro Architecten
Geclusterde voordeuren en details metselwerk
Kloosterburen Den Haag, Biq Architecten
Ritmiek in de gevel en baksteen details
22
Schoolstraat - Talmastraat Leerdam, SVP Architectuur en Stedenbouw
Ensembles met dwarskappen
Groeseind Tilburg, Bedaux de Brouwer Architecten
Ingang in zijgevel
Plantage Beverbuurt, Faro Architecten
Appartement met kap en afwijkend ritme begane grond. Openingen aan straatzijde op begane grond. (dakkappelen liggen in de goot dat is niet toegestaan)
Molenstraat Best, Pauwert Architectuur
Appartementen met dakkappelen boven de goot en openingen ten behoeve van balkons. (referentie is 3 lagen met kap, hier is 2 lagen met kap toegestaan)
Voo r
stra
at
Randen UITGANGSPUNTEN
De St. Josephstraat en de Voorstraat vormen de randen van de St. Josephbuurt. Omdat een deel van de huidige bebouwing is privaat bezit en blijft staan vraagt de inpassing vraagt om maatwerk. De nieuw in te passen bebouwing dient daarom in maat, schaal en type materiaal aan te sluiten bij deze bestaande blokken. Er is een onderscheid te maken tussen de panden die onderdeel vormen van een bestaand ensemble waar ze zich naar moeten voegen en een volledig nieuw bouwblok, ten noorden van de Valkenburgstraat. Daar is het mogelijk een moderne variant van dit klassieke blok te maken. • • • • • • •
Valke n
burg
Woningtypen: grondgebonden woningen (veelal rijwoningen) Korrelgrootte: de panden vormen een eenheid op bouwblok niveau, veelal bestaand uit 4 of 5 woningen Volume: sluit zoveel mogelijk aan op de bestaande goot of nokhoogte van de aangrenzende panden tot maximaal 2 lagen met kap Gevelindeling: gevelindeling van bouwlagen op elkaar afgestemd Rooilijn: bebouwing staat bij voorkeur op dezelfde rooilijn als aangrenzende panden Kleur: afgestemd op de bebouwing aan de St. Josephstraat / Voorstraat Specials: hoekoplossingen met afgeschuinde hoek en mogelijk afwijkende dakvorm op belangrijke hoek aan de Valkenburgstraat, bij de overige hoekpanden een dubbele oriëntatie & aansluiten op bestaande buurpanden.
Max
straa
t
burg
h
RUIMTELIJKE KENMERKEN
Op de volgende pagina’s zijn bovenstaande uitgangspunten en ruimtelijke kenmerken vertaald naar de bebouwingsregels voor dit deelgebied in de St. Josephbuurt.
Sin t
Jos
eph
stra
at
Aansluiting op bestaande straten en kenmerken kan gevonden worden door: • Blokken als totaal ensemble te ontwerpen • Afstemmen op bestaande goot- en nokhoogtes • Materialisatie afstemmen • Binnen het ensemble toepassen van o.a. verspringende goten, verhoogde gevels, dwarskappen en dakkapellen • Ritmiek en geleding afstemmen op aangrenzende bebouwing
afgeschuinde hoek Hoekoplossing met afgeschuinde hoek Architectonische dubbele oriëntatie accenten (minimaal) Aandacht voor overgang naar aansluiten op buurpand aangrenzende pand
N 23
BEBOUWINGSREGELS
Gevelindeling • •
Korrelgrootte en volume • • • • •
Ieder aaneengesloten bouwblok wordt ontworpen als een symmetrisch ensemble. De grootte van het bouwblok is afhankelijk van de inpassing op de locatie. Maximale bouwhoogte 2 lagen met kap Alle bouwblokken hebben bij voorkeur een langskap Zorgvuldige aansluiting in maat en schaal op aangrenzende panden gewenst.
• •
Panden hebben een zelfde ritmiek en geleding als aangrenzende bebouwing. Een ensemble kent symmetrie, met uitzondering van kopwoningen (ten behoeve van goede hoekoplossingen). Binnen een ensemble is het gewenst dat de goot verspringt per 2 woningen. Dakkappelen aan de voorzijde zijn, conform Welstandsnota Roosendaal, een ondergeschikte toevoeging aan een dakvlak.
Kleurgebruik •
Rooilijn en oriëntatie • • •
Voorgevel staat bij voorkeur op dezelfde rooilijn als aangrenzende panden Woningen zijn georiënteerd op de openbare weg. Hoeken grenzend aan het openbaar gebied zijn dubbelzijdig georiënteerd. Voordeuren mogen daar aan beide zijden zitten. De hoekwoning op de kruising van de St. Josephstraat met de Valkenburg kent een speciale vormgeving met afgeschuinde hoeken en mogelijk afwijkende dakvorm.
•
•
Gebruik bakstenenpalet van bestaande bebouwing aan de Sint Josephstraat voornamelijk rood, bruin/rood. Donkere leien en pannen
Bakstenen in bruin of roodtint aansluitend op bestaande
8m
4,5m
kopwoning heeft speciale vormgeving 24
per 2 woningen verspringing in goothoogte
onderbreking van de gootlijn
Bouwblok heeft symmetrische vormgeving
REFERENTIES
Bijzondere hoekoplossing
Bebouwing in symmetrie
25
Symmetrische opbouw met bijzondere onderbreking
Blok van rijwoningen als ensemble ontworpen
Vredesplein Eindhoven, JSA-Jeroen Schipper Architecten
Voerendaal, Architecten aan de Maas
Hardheidsclausule: Het beeldkwaliteitsplan is opgesteld met uitgangspunten en regels die moeten leiden tot een uitgesproken architectonisch beeld van de bebouwing. Indien het uiterlijk en de plaatsing van een bouwwerk, door bijzondere vormgeving, constructie, materiaalgebruik en kleurstelling kwaliteit toont en voldoet aan de hoofddoelstelling van het beeldkwaliteitsplan, kan de welstandscommissie burgemeester en wethouders adviseren om af te wijken van de voor het bouwwerk geldende beeldkwaliteitseisen.
26
noordsingel 70 B 3032 bg
27