Document · PDF

Bijlage Kadernota_2022.pdf

Inspraakbijeenkomst 8 juli 2021, gemeente RoosendaalBij agendapunt: 2: Raadsvoorstel Kadernota 202211.289 woorden

Open het PDF bij de gemeente ↗Naar de vergadering →

Tekst van het document

Uit het bestand gehaald, zonder opmaak, tabellen en afbeeldingen · deel 1 van 2

Kadernota Roosendaal 2022

Inhoud 1. Inleiding.......................................................................................................................................... 5

2. Roosendaal: aantrekkelijk, duurzaam, sterk & gezond ............................................ 7 2.1 Voorstellen aantrekkelijk Roosendaal................................................................................ 7 2.2 Voorstellen duurzaam Roosendaal................................................................................... 10 2.3 Voorstellen sterk & gezond Roosendaal ........................................................................ 12 2.4 Voorstellen organisatie gemeente Roosendaal ............................................................ 15

3. Financiën...................................................................................................................................... 16

4. Bijlage: Resultaten en Analyse meicirculaire................................................................ 23

5. Bijlage: Vorming en werking egalisatiereserve Participatie ................................. 32

1. Inleiding Voor u ligt de Kadernota 2022; de laatste Kadernota van de collegeperiode 2018-2022. De Kadernota heeft als doel om verwachte financiële en beleidsmatige ontwikkelingen te schetsen en te verwerken en is de opmaat naar de Programmabegroting 2022. Met het oog op de komende bestuursperiode worden nu geen nieuwe beleidsvoorstellen gedaan met structurele financiële consequenties. Het is aan het volgende college om nieuwe prioriteiten te stellen en de daarbij behorende (financiële) afwegingen te maken. Belangrijk uitgangspunt voor het huidige college is om meerjarig een sluitend financieel beeld op te leveren. In tijden van de Corona-pandemie en oplopende tekorten in het sociaal domein een forse opgave. Toch is het college erin geslaagd een gezonde financiële basis neer te zetten, waar een nieuw college op voort kan bouwen. Een basis waarin ook de majeure ambities voor Roosendaal, die qua looptijd meerdere collegeperioden overstijgen, van financiële dekking zijn voorzien.

Majeure ambities Een majeure ambitie van Roosendaal is om zich tot 2030 verder te ontwikkelen als een ‘verbonden gemeente’. Een gemeente waar inwoners zich verbonden voelen met elkaar en met hun leefomgeving. Een gemeente waarbinnen stad en dorpen met elkaar verbonden zijn. Roosendaal ontleent ook haar kracht aan de verbondenheid met omliggende gemeenten in de regio, met de Brabantse stedenrij en met de metropolen Rotterdam, Antwerpen en Brainport Eindhoven. Deze verbondenheid is al eeuwen de stuwende motor achter de ontwikkeling van Roosendaal en zorgt ervoor dat voor inwoners een scala aan kwalitatieve voorzieningen én werkgelegenheid binnen handbereik ligt. Voor bedrijven zijn internationale afzetmarkten goed bereikbaar. Bij het realiseren van deze ambitie hanteert de gemeente een drietal leidende principes: stad van de menselijke maat, balans tussen mens en natuur én ruimte voor talent en ondernemerschap. De geformuleerde ambitie en de leidende principes - in combinatie met een analyse van de ontwikkeling en huidige situatie van Roosendaal en de trends en ontwikkelingen - leiden tot een drietal overkoepelende opgaven voor Roosendaal: inspelen op extra groei, inzetten op klimaatmaatregelen en positieve gezondheid én werken aan een inclusieve stad. Dit is vertaald in de onlangs aan u aangeboden voorontwerp Omgevingsvisie ‘De verbonden stad’.

Bestuursakkoord 2018-2022 De bovenstaande principes en opgaven sluiten natuurlijk ook aan bij de eerdere benoemde thema’s uit het Bestuursakkoord 2018-2022: een aantrekkelijk, duurzaam en sterk & gezond Roosendaal. In de afgelopen jaren is volop uitvoering gegeven aan deze thema’s. Als gemeenteraad heeft u vele initiatieven aan bod zien komen die bijdragen aan de uitvoering van de ambities uit het Bestuursakkoord. In de laatste maanden van deze bestuursperiode zetten we deze ambities - ondanks de beperkte financiële mogelijkheden en de impact van de Coronacrisis - graag nog kracht bij. In deze Kadernota staan voorstellen voor investeringen in onze aantrekkelijke, duurzame en sterke & gezonde gemeente. Met deze voorstellen sluiten wij ook aan bij hetgeen door u is meegegeven tijdens de politieke beschouwingen van 31 maart jl.

Onderstaand worden de thema’s uit het Bestuursakkoord op hoofdlijnen beschreven en in hoofdstuk 2 van deze Kadernota worden de concrete voorstellen nader aan u toegelicht. In hoofdstuk 3 gaan we in op de totale financiële positie van Roosendaal en wordt meerjarig een sluitend financieel beeld aan u getoond. Ook dit jaar is het gelukt om invulling te geven aan uw wens om de meicirculaire te verwerken in de Kadernota.

Versterken van een aantrekkelijk Roosendaal In het Bestuursakkoord staat dat Roosendaal in een prettige en aantrekkelijke regio ligt en dat het een fijne gemeente is om in te wonen, te werken en te leven. Met betrekking tot de aantrekkelijkheid van Roosendaal zijn er in het akkoord onder meer opgaven benoemd op het gebied van veiligheid, woningvoorraad, voorzieningen en bereikbaarheid. Om deze ambities kracht bij te zetten staan in deze Kadernota diverse voorstellen die hieraan bijdragen. Zo wordt invulling gegeven aan de wens vanuit uw raad voor een bredere inzet van Parkrangers binnen het veiligheidsbestel van Roosendaal. Met de nieuwe Woonagenda 2021-2025 willen we een aantrekkelijke woningmarkt creëren voor iedere Roosendaler; in deze Kadernota is een investeringsvoorstel opgenomen waarmee de nieuwe woonwagenstandplaatsen daadwerkelijk gerealiseerd kunnen worden. We willen bijdragen aan een dorpsbreed initiatief in Nispen waarmee het centrum van Nispen een flinke impuls zal krijgen. En we hebben oog voor de heropstart van onze binnenstad nu de Corona-maatregelen verder zijn verspoeld vanuit het Rijk.

Versterken van een duurzaam Roosendaal In het Bestuursakkoord is te lezen dat onze ambitie ten aanzien van duurzaamheid groot is. In 2050 willen wij een CO2-neutraal Roosendaal zijn. Lokaal kunnen wij het verschil maken in het bijdragen aan de doelen die benoemd zijn in het Klimaatakkoord van Parijs. Energietransitie, warmtetransitie, circulaire economie, klimaatadaptatie en vergroening zijn noodzakelijke en grote veranderingen die onze gebouwde omgeving en ons buitengebied er totaal anders uit laten zien. Met de Regionale Energiestrategie (RES) en het Programma Verduursamen (de opvolger van Roosendaal Future Proof) zetten we kracht bij om deze duurzaamheidsambities te kunnen realiseren. Ook onze inwoners willen we verleiden om hier een bijdrage aan te leveren door hen een stimuleringsregeling aan te bieden en daarmee Roosendaal Natuurstad te voorzien van een vliegende start.

Versterken van een sterk & gezond Roosendaal In het Bestuursakkoord staat dat een sterk & gezond Roosendaal een gemeente is die sociaal en economisch krachtig is. Inwoners nemen duurzaam deel aan onze samenleving, de jeugd heeft perspectief op een goede toekomst en inwoners zijn én voelen zich veilig. Wij stimuleren gezond leven en onze zorg is op orde. Om deze ambities kracht bij te zetten zijn in deze Kadernota financiële voorstellen opgenomen om de budgetten ten aanzien van Jeugd en Wmo realistisch (én structureel) te borgen in onze begroting. Ook stellen we middelen beschikbaar voor Beschermd wonen; deze decentralisatie is wederom met een jaar uitgesteld. Ten aanzien van vroegtijdig signaleren zetten we onder andere in op projecten als ‘GGZ in de wijk’ en ‘Vroeg Eropaf’.

2. Roosendaal: aantrekkelijk, .................. duurzaam, sterk & gezond In dit hoofdstuk zijn de concrete voorstellen om te investeren in de thema’s uit het Bestuursakkoord 2018-2022 opgenomen.

2.1 Voorstellen aantrekkelijk Roosendaal In onderstaand overzicht zijn de concrete voorstellen opgenomen om te investeren in een aantrekkelijk Roosendaal. Onder de tabel worden de voorstellen toegelicht.

Aantrekkelijk Roosendaal Voorstellen (bedragen in €)

2022

2023

2024

2025

Parkrangers

45.000

Compensatie parkeren garages op koopzondagen

60.000

Afronden implementatie activiteiten Omgevingswet

150.000

Binnenstads B.V.

200.000

Centrumontwikkeling Nispen

75.000

Ontwikkelkosten nieuwe woonwagenstandplaatsen

320.000

50.000

Vervangen verkeersregelinstallaties (VRI’s)

50.200

87.600

108.200

Brandweerkazerne Roosendaal

377.000

Onderwijshuisvesting

250.000

A. Parkrangers Met dit voorstel wordt uitvoering gegeven aan de op 27 januari 2021 door de gemeenteraad aangenomen motie ‘Bredere inzet Parkrangers’. Parkrangers zijn getraind in het signaleren en observeren van afwijkende situaties of afwijkend gedrag van personen in bepaalde parken en andere - nog nader te definiëren - ‘hotspots’. Zij bieden proactief hulp en voorkomen hiermee escalatie. Door op situaties te anticiperen en in gesprek te gaan met inwoners ontstaat een preventieve maar ook dienstverlenende werking; zicht en grip wordt verkregen door de verbindende en sociale schakel te zijn. Hiermee wordt bijgedragen aan de gewenste beweging van repressie naar preventie. B. Compensatie parkeren garages op koopzondagen Onze ondernemingen en instellingen in de Roosendaalse binnenstad zijn afhankelijk van bezoekers aan onze binnenstad. Een goede toegankelijkheid van de binnenstad is essentieel en daarbij zijn parkeervoorzieningen een relevante maatschappelijke voorziening. De teruglopende bezoekersaantallen en de toenemende leegstand van winkels vraagt dat we zorgvuldig blijven omgaan met het aanbod van parkeerplaatsen en

de beprijzing daarvan. In het Parkeerplan 2016-2021 zijn hieromtrent diverse concrete acties en maatregelen opgenomen. In dit plan is ook besloten om het parkeertarief in de publieke parkeergarages te verlagen om zo een bezoek aan onze binnenstad aantrekkelijker te maken. De dekking voor het parkeren op koopzondagen (vast bedrag van € 2) is echter niet structureel opgenomen in de begroting. Gelet op bovenstaande en de aanstaande heropstart na Corona wordt voorgesteld om ook in 2022 het parkeertarief in de publieke parkeergarages op koopzondagen niet te verhogen. Ter compensatie dient hiervoor € 120.000 beschikbaar gesteld te worden aan Parkeer Beheer Roosendaal. De helft kan gedekt worden vanuit het parkeerbudget; de andere helft kan gedekt worden vanuit het Innovatiefonds. C. Afronden implementatie activiteiten Omgevingswet De datum van de inwerkingtreding van de Omgevingswet staat nog altijd niet vast en is onlangs uitgesteld tot 1 juli 2022. Dit komt omdat er in de Eerste Kamer vooral veel zorgen zijn over het digitale stelsel (DSO); dit stelstel is een cruciaal onderdeel voor de dienstverlening in de nieuwe wetgeving. In de tussentijd bereiden wij onszelf zo goed als mogelijk voor op de inwerkingtreding van de Omgevingswet. Vanuit de VNG is duidelijk aangegeven wat de minimale vereisten zijn om aan de nieuwe wetgeving te kunnen voldoen als gemeente.

In 2021 vinden in ieder geval de noodzakelijke voorbereidingen voor de implementatie plaats en de voorbereidingen die nodig zijn om de overgang naar de nieuwe wetgeving zo soepel mogelijk te laten verlopen. De minder noodzakelijke voorbereidingen, die ook na de inwerkingtreding van de wet plaats kunnen vinden, schuiven wij door naar 2022. Daarmee creëren wij een goede balans tussen de reguliere werkzaamheden die nog vallen onder de huidige wetgeving en de voorbereidende werkzaamheden die noodzakelijk zijn voor de overgang naar de nieuwe Omgevingswet. Daar waar nodig zal externe expertise worden ingezet om specifieke kennis te vergaren en/of om ondersteunende werkzaamheden uit te voeren. Dit voorstel vraagt om middelen zodat wij de implementatie activiteiten goed kunnen afronden. D. Binnenstads B.V. Zoals aangekondigd in de Programmabegroting 2021 hebben we samen met onze partners in de binnenstad de effectiviteit van de Smart City B.V. geëvalueerd. Eén van de uitkomsten van deze evaluatie was de wens vanuit de stakeholders om de samenwerking te verbreden tot een Binnenstads B.V. Medio 2021 zal hiertoe een samenwerkingsovereenkomst worden opgesteld en ondertekend. In overleg met onze partners in de binnenstad kan vervolgens een concrete opdracht voor 2022 worden geformuleerd voor deze Binnenstads B.V.

Het voorstel is om deze opdracht te richten op activiteiten rondom de heropstart na Corona; citydressing, inspirerende evenementen en het blijven belonen van bezoekers aan de binnenstad via het loyaltyprogramma ROOS24. E. Centrumontwikkeling Nispen In Nispen is een dorpsbreed initiatief ontstaan om een impuls te geven aan de centrumontwikkeling van Nispen. Het college heeft een intentieovereenkomst gesloten met Stichting Dorpshuis Nisipa, Sint Norbertusparochie, Wit Gele Kruis Vereniging om samen een haalbaarheidsonderzoek uit te voeren naar een plan voor de centrumontwikkeling van Nispen.

Het plan is erop gericht om de centrale positie van de kerk in het dorp te versterken. Het dorpshuis Nisipa en de thuiszorg van het Wit Gele Kruis zullen hun intrek nemen in de kerk en daarmee wordt de kerk in Nispen een breed opgezet gemeenschapshuis. De vrijkomende gronden kunnen ontwikkeld worden voor woningbouw, hetgeen bijdraagt aan de leefbaarheid van Nispen. Voor de realisatie van het plan zal tussen de betrokken partijen een samenwerkingsovereenkomst worden gesloten. In deze overeenkomst zullen diverse transacties worden ondergebracht, zodat de kerk ontwikkeld kan worden tot gemeenschapshuis. Het voorliggende plan vertoont een exploitatietekort en het voorstel is om dit tekort te dekken met een subsidie vanuit de gemeente. F. Ontwikkelkosten nieuwe woonwagenstandplaatsen In Roosendaal krijgen woonwagenbewoners de ruimte om te leven in een woonvorm die past bij hun culturele identiteit. Als gemeente proberen wij hen zo goed als mogelijk te faciliteren in hun woonwensen. Het aantal woonwagenstandplaatsen in Roosendaal moet zoveel mogelijk aansluiten op de lokale behoefte van huidige woonwagenbewoners, inwonende familieleden en personen die graag terug willen keren naar hun woonwagenleven maar nu in een reguliere woning wonen. Momenteel zijn er in Roosendaal 87 woonwagenstandplaatsen en die zijn verspreid over een 11-tal locaties.

Om tegemoet te komen aan de vraag en om de huidige wachtlijsten in te korten, is besloten om het aantal woonwagenstandplaatsen uit te breiden met 10 plaatsen op de bestaande woonwagenlocaties. Voor de toewijzing van deze locaties worden nog nadere beleidsregels opgesteld. Om nieuwe standplaatsen te realiseren is het noodzakelijk om meerdere investeringen te doen en daar ziet dit voorstel op toe. Na realisatie worden de standplaatsen overgedragen aan Stichting Woonwagenbeheer Zuid-West Nederland. G. Vervangen verkeersregelinstallaties (VRI’s) Een verkeersregelinstallatie - beter bekend als een stoplicht - draagt zorg voor een zo goed mogelijke afwikkeling van het verkeer op een kruispunt. Technisch gezien zijn de VRI’s in onze gemeente redelijk gedateerd en toe aan vervanging. In de begroting is hiervoor geen structureel vervangingsprogramma opgenomen. Door dit nu in te plannen worden de VRI’s in de gemeente Roosendaal tijdig vervangen en daarmee wordt de doorstroming van het verkeer op kruispunten en de verkeersveiligheid gewaarborgd. Met dit voorstel worden de bestaande VRI’s vervangen door zogenaamde intelligente VRI’s. Deze VRI’s zenden niet alleen data uit naar voertuigen en fietsers, maar ontvangen ook data van hen en kunnen daarop regelingen direct aanpassen.

Dit biedt onder andere mogelijkheden om bepaalde verkeersstromen prioriteit te geven boven andere verkeersstromen. Bijvoorbeeld het geven van groen licht aan vrachtverkeer geeft besparingen in tijd, brandstof en CO2 uitstoot. Het afstellen van intelligente VRI’s verloopt continu en volautomatisch, met optimalisatie als uitgangspunt. H. Brandweerkazerne Roosendaal De huidige locatie van de Brandweerkazerne in Roosendaal behoeft noodzakelijke aanpassingen om ARBO-technisch weer op orde te zijn. In de eerste helft van 2021 hebben wij de mogelijkheden onderzocht voor grootschalige renovatie van de huidige kazerne alsook voor nieuwbouw op de huidige locatie of op een andere locatie. In samenspraak met de Brandweer is een groslijst aan mogelijke nieuwbouwlocaties tot

stand gekomen. Deze locaties liggen centraal in Roosendaal, zijn van voldoende omvang en er kan veilig van en naar de locaties worden gereden. Vervolgens is onderzocht of deze locaties te verwerven zijn. Dit heeft ertoe geleid dat meerdere locaties van de groslijst zijn komen te vervallen. Momenteel worden er gesprekken gevoerd over mogelijke verwerving van locaties. Dit stelt ons in staat om de financiële consequenties inzichtelijk te maken van de diverse scenario’s en te komen tot een concreet voorstel. We verwachten dit voorstel in het derde kwartaal van 2021 aan u te kunnen voorleggen. Los van het scenario dat uiteindelijk gekozen zal gaan worden, willen we met dit voorstel reeds middelen reserveren om de toekomstige kapitaallasten te kunnen dekken. I.

Onderwijshuisvesting

Duidelijk is geworden dat investeringen in onderwijsgebouwen de komende jaren hard nodig zijn om het scholenlandschap weer op een goed niveau te brengen. Op basis van de meest recente doorrekeningen en marktontwikkelingen ontstaat er, ongeacht of de doordecentralisatie van het primair onderwijs doorgang vindt of niet, een structureel tekort in de begroting van € 250.000 vanaf 2023.

2.2 Voorstellen duurzaam Roosendaal In onderstaand overzicht zijn de concrete voorstellen opgenomen om te investeren in een duurzaam Roosendaal. Onder de tabel worden de voorstellen nader toegelicht.

Duurzaam Roosendaal Voorstellen (bedragen in €)

2022

2023

2024

2025

Stimuleringsregeling Roosendaal Natuurstad

100.000

Programma Verduursamen

120.000

Regionale Energiestrategie 2022-2026

60.000

25.000

Prioriteiten aanpassing waterinstallaties gebouwen

75.000

7.000

A. Stimuleringsregeling Roosendaal Natuurstad Roosendaal Natuurstad is de Roosendaalse vertaling van de klimaatadaptatie opgave. Het klimaat is aan het veranderen. We krijgen te maken met periodes van droogte en hitte en ook wateroverlast door zware regenbuien zal vaker voor gaan komen. Roosendaal beschouwt deze opgave niet alleen als een noodzaak, maar benut deze nadrukkelijk ook om van Roosendaal een prettigere gemeente te maken om te wonen, werken, verblijven en recreëren. De klimaatadaptatie opgave betekent dat op een andere manier gekeken moet worden naar de inrichting van het openbare gebied. Als gemeente nemen we het voortouw door maatregelen te treffen. Deze maatregelen zijn nader uitgewerkt in het Toetsingskader Roosendaal Natuurstad. Daarnaast willen we onze inwoners stimuleren en verleiden om mee te helpen aan deze opgave. We staan immers voor een sociaal-maatschappelijke opgave die ons allen aangaat.

Met dit voorstel bieden wij speciaal voor onze inwoners een stimuleringsregeling Roosendaal Natuurstad aan. Met deze regeling willen we inwoners stimuleren om op eigen terrein maatregelen te treffen voor een groenere en klimaat adaptieve woonomgeving. Enkele voorbeelden van deze maatregelen zijn: het ontharden van tuinen, het aanschaffen van regentonnen, het plaatsen van nestkasten of insectenhotels en het aanleggen van geveltuinen en groene daken. B. Programma Verduursamen Het programma Verduursamen is de opvolger van Roosendaal Future Proof en is opgesteld in lijn met het Bestuursakkoord, het Klimaatakkoord en de RES. In het programma speelt de energietransitie een centrale rol en het programma kent een viertal hoofdpijlers: 1. Draagvlak, participatie en communicatie 2. Energietransitie 3. Natuur- & Klimaatadaptatie (Roosendaal Natuurstad) 4. Circulair leven Per pijler wordt inzichtelijk gemaakt welke acties reeds gestart zijn, wordt een stip op de horizon geschetst en aangegeven welke nieuwe acties gestart worden of welke bestaande acties geïntensiveerd worden om de stip op de horizon uiteindelijk te bereiken. Er heerst nog onduidelijkheid over de (structurele) middelen die vanuit het Rijk beschikbaar gesteld gaan worden voor de uitvoering van het Klimaatakkoord door gemeenten.

Om die reden stellen we met dit voorstel voor om alleen voor 2022 middelen beschikbaar te stellen. Met deze middelen kan invulling gegeven worden aan de opgaven die volgen uit reeds ingezet beleid. Zodra meer duidelijkheid is over de Rijksbijdragen, volgt voor dit programma een voorstel voor structurele inzet en benodigde middelen. C. Regionale Energiestrategie 2022-2026 De Regionale Energiestrategie West-Brabant (RES 1.0) geeft invulling aan afspraken die gemaakt zijn in het kader van het landelijke Klimaatakkoord. Het Klimaatakkoord is opgesteld door een groot aantal partijen en heeft als doel dat we in Nederland in 2030 49% en in 2050 95% minder CO2 uitstoten ten opzichte van 1990. De RES gaat over het opwekken van duurzame energie en geeft een eerste inzicht in de regionale strategie om de warmtevoorziening van woningen en gebouwen te verduurzamen. Ook over het optimaal gebruik van kabels, leidingen en energiestations, landschappelijke inpassing en inwonersparticipatie zijn in de RES gezamenlijk afspraken gemaakt. De RES is aan alle gemeenteraden in West-Brabant ter besluitvorming aangeboden en in Roosendaal is deze op 18 maart 2021 vastgesteld. In het Uitvoeringsprogramma is opgenomen op welke wijze de RES wordt gerealiseerd en hoe partijen voor het vervolg samenwerken om tot een RES 2.0 te komen.

Regionaal gezien is hier een totaalbudget van € 630.000 per jaar beschikbaar, dit is inclusief de bijdragen vanuit het Rijk en vanuit de provincie (gegarandeerd tot 2021). Met dit voorstel kan het pro rato aandeel voor Roosendaal worden gedekt. D. Prioriteiten aanpassing waterinstallaties gebouwen De Drinkwaterregelgeving stelt eisen aan de kwaliteit van het leidingwater en van de leidingwaterinstallaties. Gebouweigenaren zijn er verantwoordelijk voor dat er goed water uit de kraan komt en dat het openbare leidingnet niet wordt verontreinigd. Om de eisen aan de kwaliteit te kunnen borgen heeft de gemeente nieuwe risicoanalyses

en legionellabeheerplannen opgesteld voor de gemeentelijke gebouwen. Daarbij is naar voren gekomen dat er waterleidinginstallaties aangepast moeten worden aan de laatst geldende Nen-norm. Er is een plan gemaakt om eerst de installaties aan te passen in de gebouwen waar douches aanwezig zijn. In die gebouwen is het risico op legionellabesmetting namelijk het grootst. Daarnaast wordt het water uit de installaties opnieuw bemonsterd en daarmee gecontroleerd op eventuele aanwezigheid van legionella. Deze controle vindt ieder jaar plaats.

2.3 Voorstellen sterk & gezond Roosendaal In onderstaand overzicht zijn de concrete voorstellen opgenomen om te investeren in een sterk & gezond Roosendaal. Onder de tabel worden de voorstellen nader toegelicht.

Sterk & Gezond Roosendaal Voorstellen (bedragen in €)

2022

GGZ in wijk

45.000

Uitbreiding project Vroeg Eropaf

50.000

Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang

320.000

Verhoging budget jeugdprofessionals

550.000

Structurele bijdrage extra Wmo begeleiding

Structurele borging van incidentele verhoging budget Jeugdzorg

1.200.000

2023

2024

2025

1.200.000

1.300.000

A. GGZ in wijk Steeds meer mensen met een psychiatrische aandoening en/of psychosociale problematiek wonen zelfstandig. Vaak ontvangen zij begeleiding en ondersteuning van professionals thuis, al dan niet in combinatie met behandeling in de vorm van therapie of medicatie. Onze professionals werken in het gebiedsnetwerk samen aan een zichtbare en laagdrempelige ondersteuningsstructuur in de wijken en dorpen. Echter, het herkennen en omgaan met gedrag als gevolg van psychiatrische problematiek vraagt specialistische expertise. Door de inzet van een sociaalpsychiatrisch verpleegkundige wordt deze kennis en deskundigheid toegevoegd aan het gebiedsnetwerk en andere voorzieningen in het voorliggend veld. De GGZ-consultatiefunctie in het voorliggend veld heeft zijn meerwaarde reeds aangetoond. Ingezet wordt zowel op het vroegtijdig signaleren van problemen, als op het juist ondersteunen van mensen met een GGZ-achtergrond. Hierdoor wordt escalatie van problemen - en daarmee maatschappelijk gemoeide kosten - voorkomen (i.e. huisuitzettingen, inzet van politie en dure specialistische zorg, zoals crisisopnames en maatschappelijke opvang). De behoefte aan beschikbaarheid in het voorliggend veld is echter groter dan het nu beschikbare aanbod. Met dit voorstel wordt de inzet verdubbeld naar 0,5 fte.

B. Uitbreiding project Vroeg Eropaf Per 1 januari 2021 is het onder de gewijzigde Wet gemeentelijke schuldhulpverlening verplicht om op elk ontvangen vroegsignaal van een beginnende betalingsachterstand een hulpaanbod te doen. Sinds 2020 signaleren de De6 gemeenten samen met woningcorporaties, energiebedrijven, zorgverzekeraars en Brabant Water in een zo vroeg mogelijk stadium beginnende betalingsachterstanden bij onze inwoners met het project ‘Vroeg Eropaf’. Inwoners met een betalingsachterstand wordt vroegtijdig hulp aangeboden, om te voorkomen dat zij te maken krijgen met hoge schulden en hierdoor in de schuldhulpverlening terecht komen. Echter, door de wetswijziging stijgt het aantal signalen dat binnenkomt; elke ‘vaste lasten partner’ is sindsdien namelijk verplicht om beginnende betalingsachterstanden te melden bij de gemeente. Vroegsignalering is opgenomen in het ‘Beleidsplan integrale schuldhulpverlening 2021-2025’. Met dit voorstel wordt de inzet van de opdracht bij WijZijn Traverse Groep uitgebreid en structureel ingebed in de dienstverlening. Hierdoor kan elk signaal van een beginnende betalingsachterstand worden opgevolgd met een passend hulpaanbod. C. Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang Sinds 2015 voert de gemeente Bergen op Zoom als centrumgemeente het beschermd wonen uit voor onze regio. Hiervoor ontvangt Bergen op Zoom middelen van het Rijk.

In 2016 bleek dat de groep licht verstandelijk beperkten ten onrechte niet was meegenomen in het budget Beschermd wonen. Vanaf 2017 is daarom structureel een bedrag van € 60,4 miljoen toegevoegd aan de Integratie-Uitkering Sociaal domein, onderdeel Wmo. Het Rijk heeft om onduidelijke redenen het budget niet toegevoegd aan de regionale middelen Beschermd wonen, maar deze uitgekeerd aan de lokale gemeenten. Naar verwachting zou beschermd wonen per 1 januari 2020 gedecentraliseerd worden aan de lokale gemeente. Daarom is het budget van € 320.000 met ingang van 2020 niet meer opgenomen in de begroting. De decentralisatie is echter keer op keer uitgesteld, waardoor in de begroting een tekort ontstond. In 2020 is dit bij de Najaarsbrief gecorrigeerd, in 2021 bij de Voorjaarsbrief. In december 2020 werd bekend dat de decentralisatie wederom een jaar is uitgesteld, evenals de financiële herverdeling van de middelen. De actuele stand van zaken is nu dat gemeenten vanaf 2022 bestuurlijk verantwoordelijk worden voor uitvoering van beschermd wonen. Vanaf 2023 ontvangen gemeenten hiervoor ook het bijbehorende budget. De huidige middelen zijn onderdeel van de Integratie-Uitkering Sociaal domein, onderdeel Wmo. Door deze middelen te oormerken voor beschermd wonen begroten we de reële kosten en zetten we de middelen in waarvoor ze zijn bedoeld.

D. Verhoging budget jeugdprofessionals Conform de Jeugdwet zijn gemeenten verantwoordelijk voor de jeugdhulp; zij kunnen de zorg dichter bij de inwoners organiseren, in samenhang met ondersteuning van gezinnen bij werk, inkomen en schulden. In het regionaal vastgestelde Jeugdbeleid (Beleidskader Zorg voor Jeugd 2018-2021) vervullen de jeugdprofessionals een centrale rol; door de inzet van jeugdprofessionals wordt de zorgbehoefte in kaart gebracht en een passend aanbod ingezet: zo vroeg, kort en eenvoudig mogelijk. Om te kunnen blijven voldoen aan de bestaande zorgbehoefte, is de formatie jeugdprofessionals in de loop van de jaren uitgebreid. Hiervoor is het budget jaarlijks verhoogd, maar de behoefte is structureel. In dit voorstel wordt de dekking voor de huidige formatie voor het jaar 2022 opgenomen; wanneer duidelijk is op welke wijze het nieuwe kabinet de budgetten voor jeugdhulp inricht kan structurele dekking voor het volgende beleidskader worden opgenomen. E. Structurele bijdrage extra Wmo begeleiding Gemeenten zijn sinds de invoering van de Wet maatschappelijk ondersteuning 2015 verantwoordelijk voor deelname van mensen met een beperking of psychische problematiek aan het maatschappelijk verkeer. Begeleiding is één van de ondersteuningsvormen die behoort tot deze wetgeving. Voor het uitvoeren van de Wmo ontvangt de gemeente middelen vanuit het Rijk.

Echter, de huidige begroting voor Wmo begeleiding is al langer niet meer passend bij de ondersteuningsbehoeften van onze inwoners. Bovendien is de verwachting dat de uitgaven verder zullen toenemen, voornamelijk door de dubbele vergrijzing die in de komende vijf jaar zal ontstaan. Dit voorstel betreft een structurele verhoging van € 1,2 miljoen om te komen tot een reële raming voor Wmo begeleiding. Door reëel te begroten wordt voorkomen dat incidentele aanpassingen voor structurele kosten moeten worden gedaan gedurende het begrotingsjaar. Daarnaast blijven we inzetten op de beweging naar het voorliggend veld en voorkomen we waar mogelijk duurdere zorg. F. Structurele borging van incidentele verhoging budget Jeugdzorg Jeugdzorg betreft een wettelijke taak die voorziet in een maatschappelijke behoefte. Echter, het vinden van passende financiering voor het benodigde aanbod is een continue uitdaging. Naast de verwachte structurele verhoging van de rijksbijdrage aan jeugdzorg, worden maatregelen ingevoerd om de instroom in jeugdzorg te beperken en de uitstroom te stimuleren. Maatregelen om de beweging van hoogcomplexe (dure) zorg naar laagcomplexe zorg te maken, hebben de afgelopen jaren duurzaam effect gehad. Echter, de deelname aan laagcomplexe zorg is sterk gestegen.

Door onder meer de inzet van de jeugdprofessionals Onderwijs, inzet van het voorliggend veld en gerichte businesscases - zoals de aanpak van echtscheidingen of de huisartsenroute - wordt deze stijging in deelname omgebogen. Dit voorstel betreft een structurele borging van incidentele verhogingen van het budget Jeugdzorg (correctie tot en met 2022 reeds op incidentele basis opgenomen in de begroting).

2.4 Voorstellen organisatie gemeente Roosendaal

Organisatie gemeente Roosendaal Voorstellen (bedragen in €) A

Uitbreiding formatie

2022

2023

2024

2025

588.000

512.000

A. Uitbreiding formatie De opdracht van de ambtelijke organisatie is het college ondersteunen in de uitvoering van het Bestuursakkoord. Als ambities toenemen en/of relatief veel bestuurlijk gedragen projecten in de stad en dorpen in gang gezet worden, vergt dat meer ambtelijke inzet. Daarnaast zorgen nieuwe wettelijke maatregelen voor extra taken. Bij de Kadernota 2018 is de personeelsbegroting opgeplust met € 850.000, waarvan € 500.000 voor areaaluitbreiding (geld dat in de crisisjaren ervoor niet was toegekend). Om wederom mee te kunnen ademen met die extra taken is een formatie-uitbreiding van 6 à 7 fte’s na een periode van vier jaar passend. Het gaat om de volgende taakgebieden: Duurzaam Roosendaal, Zorg, Veiligheid en leefbaarheid wijken en buurten, Omgevingswet, Rechtmatigheidsverantwoording en Tijd- en plaatsonafhankelijk werken (deze laatste alleen in 2022).

3. Financiën In het voorgaande hoofdstuk is uiteengezet welke investeringen voorgesteld worden voor de komende jaren. Het gaat daarbij met name om onvermijdelijke zaken en voortzetting van bestaand beleid. In dit hoofdstuk worden de financiële consequenties zichtbaar gemaakt én wordt een voorstel tot dekking van het tekort in 2022 tot 2024 gedaan. Bij de behandeling van de Programmabegroting 2021 zijn enkele amendementen aangenomen, welke nog verwerkt dienen te worden in de financiële positie. Dit geldt ook voor enkele raadsvoorstellen en raadsmededelingen die sinds de begrotingsbehandeling zijn vastgesteld. Naast de voorgestelde investeringen zijn er ook nog autonome ontwikkelingen welke meegenomen moeten worden bij het bepalen van de financiële positie. Ook die worden nader toegelicht. Onderstaand volgt eerst de samenvatting van de totale financiële positie.

2022

2023

2024

2025

Saldo Begroting 2021-2024

€ 15.000

€ 1.271.000

€ 3.070.000

€ 3.938.000

Subtotaal reeds besloten of gemeld

€ 358.000

€ -135.000

€ 55.367

€ 51.367

Subtotaal autonome ontwikkelingen

€ 327.387

€ -123.753

€ -773.495

€-1.071.143

Subtotaal voorstellen kadernota

€-3.115.500

€-1.846.700

€-2.461.100

€-2.481.700

Subtotaal dekking

€ 2.415.113

€ 834.453

€ 109.228

€-

Totaal begroting

€-

€ -

€-

€ 436.524

Reeds besloten of gemeld Voor de hieronder gemelde zaken verwijzen we naar de amendementen zoals aangenomen bij de behandeling van de Programmabegroting 2021 en naar de betreffende raadsvoorstellen en raadsmededelingen.

Reeds besloten door of gemeld aan raad:

2022

2023

2024

2025

Herziene begroting 2021 WVS

€ 761.000

€ 973.000

€ 1.172.367

Amendement Extra BOA

€-60.000

Amendement Verhoging Groenbudget

€ -157.000

€ 55.000

€ -190.000

€ -206.000

€ -215.000

€ -219.000

€ 4.000

€ 5.000

Structurele borging van incidentele verhoging budget Jeugdzorg

€ -1.300.000

Rijksmiddelen Jeugdzorg

€ 1.300.000

Structurele borging van incidentele verhoging budget Wmo

€ -745.000

€ -135.000

€ 55.367

€ 51.367

Snelfietsroute F58 Decembercirculaire 2020 Oormerkingen decembercirculaire 2020

Subtotaal reeds besloten of gemeld

€ 358.000

In de begroting 2021 zijn voor de jaren 2021 en 2022 extra middelen beschikbaar gesteld voor Jeugdzorg en Wmo. Dit was in lijn met de rijksmiddelen die daar incidenteel tegenover stonden in 2021 en 2022. Het was destijds al bekend dat deze middelen structureel nodig zijn; daar is nu rekening mee gehouden. Daartegenover hebben we de verwachte extra middelen voor Jeugdzorg ook structureel ingerekend. De hoogte van deze middelen is nog niet bekend, maar inmiddels is wel bekend dat naar een structurele oplossing gezocht wordt. Vanuit onze toezichthouder Provincie Noord-Brabant is aangegeven dat dit bedrag mag worden doorgerekend in het meerjarenperspectief.

Autonome ontwikkelingen De begrotingen van de gemeenschappelijke regelingen zijn aan de orde geweest in de raadsvergadering van 17 juni jl. De in die begrotingen verwerkte bijdragen van de gemeente Roosendaal zijn opgenomen in onderstaande tabel. Voorts heeft de raad een nieuwe externe accountant aangesteld en dient de begroting aangepast te worden aan de nieuw afgesproken vergoeding. Voor de meicirculaire en de oormerkingen verwijzen we naar de bijlage Analyse meicirculaire.

Autonome ontwikkelingen

2022

2023

2024

2025

Meicirculaire 2021

€ 310.000

€ -192.000

€ -609.000

€-683.000

Oormerkingen meicirculaire 2021

€ -262.000

€ -277.000

€ -291.000

Kosten accountantscontrole

€ -45.000

€-45.000

• Veiligheidsregio

€ 49.296

€ 97.137

€ 147.112

€ 37.088

• GGD

€ -13.689

€-39.614

€ -65.938

€-65.938

• BWB

€ -153.000

€ -154.000

€ -177.000

€ -200.000

• RWB

€ 205.891

€ 560.966

€ 488.342

€ 453.498

• Werkplein

€ -2.892.102

€ -4.490.918

€ -5.442.563

€ -6.642.905

Dekking bijdragen Werkplein via egalisatiereserve

€ 2.892.102

€ 4.490.918

€ 5.442.563

€ 6.642.905

• WVS

€ -138.101

€ -2.440

€ -34.479

€ 5.403

• WBA

€ -73.262

€ -65.594

€ -54.602

€ -55.776

• ICT WBW

€ 391.835

€ -79.087

€ -206.313

€ -262.995

• OMWB

€ 55.417

€ 57.879

€ 60.383

€ 36.577

€ 327.387

€ -123.753

€ -773.495

€ -1.071.143

Bijdrage Gemeenschappelijke Regelingen (cf. begrotingen GR-en)

Subtotaal autonome ontwikkelingen

De gemeentelijke bijdragen aan het Werkplein lopen fors op. Ter dekking van de bijdragen aan het Werkplein willen we een egalisatiereserve vormen, waarin zowel de lasten van het Werkplein als de baten (de BUIG-middelen) worden opgenomen. In de bijlage Vorming en werking egalisatiereserve Participatie is dit verder uitgewerkt. Voorstellen Kadernota In het voorgaande hoofdstuk zijn de verschillende voorstellen inhoudelijk toegelicht. Hieronder zijn deze voorstellen op een rij gezet. Voor enkele voorstellen geldt dat deze gedekt kunnen worden vanuit een bepaalde reserve. Tevens zijn er voorstellen waarvoor al deels compensatie is opgenomen in de begroting op een eerder moment. Tot slot is gekeken of binnen de betreffende programma’s dekking gezocht kon worden voor de voorstellen.Indien voor een voorstel reeds (gedeeltelijk) dekking is gevonden, dan is deze dekking in onderstaande tabel bij het voorstel toegevoegd.

Aantrekkelijk Roosendaal

2022

Parkrangers

€ -45.000

Parkrangers: dekking uit Innovatiefonds

€ 45.000

Compensatie parkeren garages op koopzondagen

€ -60.000

Compensatie Parkeren: dekking uit Innovatiefonds

€ 60.000

Afronden implementatie activiteiten Omgevingswet

€ -150.000

Binnenstads B.V

€ -200.000

2023

2024

2025

Binnenstads B.V.: dekking uit reserve Binnenstad

€ 75.000

Centrumontwikkeling Nispen

€ -75.000

Ontwikkelkosten nieuwe woonwagenstandplaatsen

€ -320.000

€ -50.000

€ 25.000

€ -50.200

€ -87.600

€ -108.200

€ 22.500

€ -377.000

€ -250.000

Reeds opgenomen voor woonwagens vanaf 2021 Vervangen verkeersregelinstallaties (VRI’s) Correctie IP 2022 t.a.v. VRI -Roselaargarage

€ 22.500

Brandweerkazerne Roosendaal Onderwijshuisvesting

€ -250.000

Kapitaallasten Bravis/Bulkenaar*

€ -965.000

Storting middelen in reserve kapitaallasten ter dekking kapitaallasten Bulkenaar*

€ -25.000

Onttrekking uit reserve kapitaallasten*

€ -25.000 € 965.000

Duurzaam Roosendaal Stimuleringsregeling Roosendaal Natuurstad

€ -100.000

Stimuleringsmaatregelen: inzet reserve

€ 100.000

Programma Verduursamen

€ -120.000

Verduursamen: dekking uit reserve Duurzaamheid**

€ 120.000

Regionale Energiestrategie 2022 - 2026

€ -60.000

€ -25.000

Prioriteiten aanpassing waterinstallaties gebouwen

€ - 75.000

€ -7.000

Sterk & Gezond Roosendaal GGZ in wijk

€ -45.000

GGZ in wijk: dekking uit Innovatiefonds

€ 45.000

Uitbreiding project Vroeg Eropaf

€ -50.000

Vroeg Eropaf: dekking vanuit resultaatoverheveling 2020

€ 50.000

Beschermd wonen en Maatschappelijke opvang

€ -320.000

Vervolg op volgende pagina

Aantrekkelijk Roosendaal Verhoging budget jeugdprofessionals

2022

2023

2024

2025

€ -550.000

Structurele bijdrage extra Wmo begeleiding

€ -1.200.000

€ -1.200.000-

€ -1.200.000

Uitvoeringsbudget Wmo

€ 100.000

Voordeel a.g.v. lagere rente***

€ 200.000

Uitbreiding formatie

€ -588.000

€ -512.000

Subtotaal voorstellen Kadernota

€ -3.115.500

€ -1.846.700

€ -2.461.100

€ -2.481.700

Overige aanpassingen begroting

* In 2019 is een raadsvoorstel aangenomen met betrekking tot de nadere invulling van het gebied de Bulkenaar. Daarbij is rekening gehouden met de ondertunneling van de Willem Dreesweg. De bijbehorende kapitaallasten waren ingerekend vanaf 2025. Dat wordt met deze Kadernota voor het eerst zichtbaar in het meerjarenperspectief. De kapitaallast is overigens lager dan eerder ingerekend vanwege de lagere rentelast. Als dekking wordt voorgesteld om € 9 miljoen vanuit de bestemmingsreserve HUIS van Roosendaal over te hevelen naar de bestemmingsreserve Kapitaallasten. Inmiddels is namelijk duidelijk dat niet het hele gespaarde bedrag voor het HUIS van Roosendaal nodig is. Door deze overheveling blijven de kapitaallasten van het HUIS van Roosendaal gedekt en kunnen we ook de kapitaallasten van het plan Bulkenaar grotendeels dekken. Er dient nog een extra last van € 25.000 opgenomen te worden ter volledige dekking. ** Het doel van de reserve Duurzaamheid dient aangepast te worden om deze voorstellen daaruit te kunnen dekken. Voorgesteld wordt om de reserve breder inzetbaar te maken, zodat voorstellen die leiden tot een duurzamer Roosendaal hiermee gedekt kunnen worden. *** De rentestand is nog steeds op een historisch laag niveau. Dit betekent dat de lasten dalen en op de korte termijn levert dit een voordeel op in de begroting. Deze voordelen zijn hierboven verwerkt.

Dekkingsvoorstel Na het verwerken van de bovenstaande zaken, resteert een tekort in 2022, 2023 en in 2024. Het voorstel is om deze tekorten als volgt te dekken:

Dekking Inzet Saldireserve

2022

2023

2024

2025

€ 117.246

Inzet Algemene reserve

€ 2.297.867

€ 834.453

€ 109.228

Subtotaal dekking

€ 2.415.113

€ 834.453

€ 109.228

Na inzet van € 117.246 vanuit de Saldireserve is deze leeg. De ondergrens van de algemene reserve is vastgesteld op € 8 miljoen en daar wordt aan voldaan. Het verloop van de Algemene reserve ziet er namelijk als volgt uit:

Algemene reserve Stand jaarrekening 31-12-2020

€ 12.984.000

Toevoeging a.g.v. resultaatbestemming

€ 823.000

Toekomstige onttrekkingen zoals gepland

€ -460.000

Dekking als voorgesteld

€-3.241.548

Restant algemene reserve

€ 10.105.452

Reserve Duurzaamheid De reserve Duurzaamheid is in het leven geroepen voor asbestdakensanering en voor alternatieve inzet ten behoeve van uitvoering footprints voor bedrijven. Het voorstel is om het doel van deze reserve te verbreden, zodat ook andere initiatieven met betrekking tot duurzaamheid uit deze reserve gedekt kunnen worden. Wij stellen daarom voor om het doel van deze reserve te omschrijven als ‘het kunnen dekken van initiatieven die bijdragen aan een duurzamere samenleving.’ Reserve Innovatiefonds Op dit moment heeft de bestemmingsreserve Innovatiefonds als doel het kunnen opstarten en uitvoeren van experimenten en het faciliteren van externe ontwikkelingen en initiatieven ten behoeve van een aantrekkelijk, duurzaam en sterk & gezond Roosendaal. Bij de behandeling van de Programmabegroting 2021 heeft uw raad de motie ‘Bestemmingsreserve t.b.v. opbouwen Roosendaalse samenleving na corona’ aangenomen. Met deze motie heeft de raad het college gevraagd om de reserve Innovatiefonds in zijn geheel te oormerken voor het bestrijden van de gevolgen van de coronacrisis. Wij gaan hier graag in mee en stellen voor om de reserve Innovatiefonds om te vormen tot een Coronafonds en hiermee motie 2020-M23 als afgedaan te beschouwen.

Egalisatiereserve Participatie De lasten van het Werkplein lopen de komende jaren fors op. Dit is te verklaren door de hogere verwachte instroom van mensen in de bijstand. Tegenover de lasten van het Werkplein staan echter ook baten (het BUIG-budget). Op dit moment is in onze begroting geen directe koppeling tussen deze lasten en baten. Dit zorgt ervoor dat onze begroting heel gevoelig is voor fluctuaties in de ramingen van de bijstand, zowel voor wat betreft de lastenkant als de voor wat betreft de batenkant. Door het vormen van een egalisatiereserve kan een directe koppeling worden gemaakt tussen de baten en de lasten. De reserve kan tegenvallers opvangen en onzekerheden van de (opbrengst)ramingen afdekken. Op die manier wordt de exploitatie niet of nauwelijks gevoelig voor wijzigingen in de bijstandslasten en -baten. Hiervoor willen wij daarom een egalisatiereserve vormen. In de bijlage bij deze Kadernota is uiteengezet hoe deze reserve werkt. We stellen daarbij tevens voor om de werking van de reserve over twee jaar te evalueren. Overige ontwikkelingen met financiële consequenties Invoering Omgevingswet en Wet Kwaliteitsborging Bouwen De inwerkingtreding van deze wetten is vooralsnog voorzien op 1 juli 2022. De invoering hiervan heeft behoorlijke consequenties, zowel voor wat betreft de taken en diensten van de gemeente als voor de mogelijkheid tot het heffen van leges.

Het is wel duidelijk dat de gemeente minder leges zal mogen heffen. Op dit moment zijn we nog aan het berekenen wat de financiële effecten hiervan zijn. In de Programmabegroting 2022 zal hier meer duidelijkheid over gegeven kunnen worden. Herijking en herverdeling Gemeentefonds De afgelopen periode is vanuit het Rijk onderzoek gedaan naar de verdeling van de middelen uit het Gemeentefonds over de Nederlandse gemeenten. De eerste resultaten van dit onderzoek en een voorstel vanuit het Rijk voor een herverdelingssystematiek zijn begin 2021 bekend geworden. Voor Roosendaal pakte dit voorstel positief uit. Echter, er was ook veel verzet tegen dit voorstel. Op dit moment lopen nog consultatierondes met verschillende belanghebbenden. Het is daarom nog onzeker hoe een eventuele nieuwe verdeling van het Gemeentefonds er precies uit zal zien en wat daarvan de financiële consequenties voor Roosendaal zullen zijn. Daarnaast vindt vanuit de VNG en de provincies een lobby plaats richting het Rijk voor meer structurele middelen voor gemeenten. Vanwege de verkiezingen hebben deze onderwerpen even stilgelegen. Hopelijk komt nu de formatie is opgepakt snel meer duidelijkheid.

4. Bijlage: Resultaten en Analyse meicirculaire Inleiding Op 31 mei 2021 is de meicirculaire 2021 van het gemeentefonds gepubliceerd. In deze bijlage zijn de financiële consequenties en ontwikkelingen die van belang zijn voor de gemeente Roosendaal uiteengezet. Resultaten en analyse uitkomsten Meicirculaire 2021 Algemeen De financiële consequenties van de meicirculaire 2021 voor de gemeente Roosendaal zijn in onderstaande tabellen inzichtelijk gemaakt. Voor alle uitkeringsjaren wordt een vergelijking gemaakt met de decembercirculaire 2020. De resultaten van de decembercirculaire 2020 zijn middels een raadsmededeling kenbaar gemaakt aan de raad. De volledige tekst van de meicirculaire 2021 is te vinden via https://www.rijksoverheid.nl/ documenten/circulaires/2021/05/31/meicirculaire-gemeentefonds-2021 Totale uitkering uit het Gemeentefonds Voor alle jaren is de totale uitkering uit het Gemeentefonds, ten opzichte van de decembercirculaire 2020, toegenomen.

Totale uitkering (Bedragen * € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

Meicirculaire 2021

145.586

143.429

143.862

146.010

148.965

Decembercirculaire 2020

140.993

142.281

143.231

145.783

148.829

Verschil

+ 4.593

+ 1.148

+ 631

+ 227

+ 136

Een uitsplitsing van het totale verschil naar de algemene uitkering en de integratieuitkeringen Participatie en Voogdij / 18+ is in onderstaande tabel gemaakt. Met ingang van 2019 zijn de budgetten uit de voormalige integratie uitkering sociaal domein (IUSD) voor het grootste deel overgeheveld naar de algemene uitkering. De IUSD is daarmee opgehouden te bestaan. Wel zijn vanaf 2019 twee nieuwe integratie-uitkeringen (IU) opgenomen binnen het gemeentefonds: de IU Participatie en de IU Voogdij / 18+. In onderstaande tabel is het verschil voor de jaren 2021 en verder verdeeld over de algemene uitkering en de twee nieuwe integratie-uitkeringen. Een toelichting op de verschillen volgt verderop in deze bijlage.

Verschil (Bedragen * € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

+ 4.191

+ 310

-/- 192

-/- 609

-/- 683

IU Participatie

+ 357

+ 336

+ 321

+ 334

+ 317

IU Voogdij / 18+

+ 45

+ 502

+ 4.593

+ 1.148

+ 631

+ 227

+ 136

Algemene uitkering

Totaal

Voor de jaren 2021 en 2022 is er sprake van zowel een stijging van de algemene uitkering als van de integratie uitkeringen voor Participatie en Voogdij / 18+. Vanaf 2023 daalt de algemene uitkering, terwijl de integratie uitkeringen nog steeds hoger zijn. De toename van de totale uitkering uit het Gemeentefonds wordt in de jaren vanaf 2023 dus in zijn geheel veroorzaakt door de stijging van de integratie uitkeringen. Algemene uitkering (AU) Onderstaande tabel laat het verloop van de algemene uitkering zien voor de gemeente Roosendaal. Hierbij zijn ook de mogelijke oormerkingen op basis van de meicirculaire meegenomen. Algemene uitkering (Bedragen * € 1.000)

2021

2022

2023

2024

2025

Meicirculaire 2021

128.608

126.309

127.057

129.477

132.734

Decembercirculaire 2020

124.417

125.999

127.249

130.087

133.417

Verschil

+ 4.191

+ 310

- /- 192

-/- 609

-/- 683

-/- 3.825

-/- 262

-/- 277

-/- 291

+ 366

+ 48

-/- 454

-/- 887

-/- 974

Mogelijke oormerkingen Totale mutatie

Toelichting op de mutaties in de algemene uitkering Voor het jaar 2021 is een bedrag van bijna € 4,2 miljoen toegevoegd aan de algemene uitkering voor de gemeente Roosendaal. Dit wordt voornamelijk verklaard door twee grote effecten. Enerzijds heeft het Rijk in de meicirculaire het 4e en 5e coronasteunpakket verwerkt. Dit levert voor Roosendaal extra middelen op van zo’n € 1,4 miljoen. Anderzijds heeft het Rijk extra incidentele middelen beschikbaar gesteld voor Jeugd in 2021. Voor Roosendaal gaat het om een bedrag van bijna € 2 miljoen. In 2022 stijgt de algemene uitkering met € 310.000 ten opzichte van de decembercirculaire 2020. Dit is het gevolg van een positieve mutatie in de uitkeringsfactor1 en negatieve hoeveelheidsverschillen in de onderliggende maatstaven. Bij de meicirculaire zijn ook de aantallen van de onderliggende maatstaven weer geactualiseerd. De actualisatie van het aantal bijstandsontvangers zorgt voor een negatief effect op de algemene uitkering. Ten opzichte van de verwachtingen bij de decembercirculaire is er sprake van een kleiner aantal bijstandsontvangers. Er is dus wel nog steeds sprake van een verwachte toename van het aantal bijstandsontvangers, maar deze toename is kleiner dan we verwachtten bij de decembercirculaire.

Vanaf 2023 is sprake van een negatieve ontwikkeling van de algemene uitkering. De daling in 2023 is € 192.000 ten opzichte van de ramingen bij de decembercirculaire 2020. De belangrijkste oorzaak van deze daling is het negatieve accres2. Bij het bepalen van de relevante rijksuitgaven heeft het Rijk de uitgaven m.b.t. de coronasteunpakketten niet meegerekend. Daarnaast verwacht het Centraal Planbureau dat de prijzen en lonen minder hard stijgen dan was geraamd. Ook verwacht het Rijk lagere afdrachten aan de Europese Unie en zouden er vanaf 2023 lagere rentelasten zijn als gevolg van lagere rentestanden. 1

De algemene uitkering wordt bepaald aan de hand van ongeveer 70 maatstaven.

Voorbeelden van maatstaven zijn het aantal inwoners, het aantal jongeren, de oppervlakte van de gemeente en het aantal bijstandsontvangers. Deze maatstaven worden vermenigvuldigd met een bedrag per eenheid. Op deze manier ontstaat de uitkeringsbasis. Om de algemene uitkering voor een individuele gemeente te bepalen wordt de uitkeringsbasis vermenigvuldigd met de uitkeringsfactor. De uitkeringsfactor wordt door het Rijk vastgesteld en zorgt ervoor dat de uitkeringen aan alle gemeenten precies passen binnen de beschikbare omvang van het gemeentefonds. 2

De ontwikkeling van de algemene uitkering wordt voor een belangrijk deel bepaald door

de ontwikkeling van de rijksuitgaven. Volgens het systeem van ‘samen de trap op, samen de trap af’ hebben wijzigingen in de rijksuitgaven direct invloed op de omvang van het gemeentefonds. Dit betekent dat wanneer de rijksuitgaven stijgen, ook de omvang van het Gemeentefonds stijgt en vice versa. De jaarlijkse toe- of afname van het gemeentefonds, voortvloeiend uit de ‘trap op-trap af’-methode wordt het accres genoemd.

Coronasteunpakketten In de meicirculaire 2021 zijn het 4e en 5e steunpakket verwerkt. Voor Roosendaal gaat het om de volgende bedragen:

Compensatie

Bedrag

Perspectief Jeugd en Jongeren 2020

4e steunpakket

€ 94.165

Perspectief Jeugd en Jongeren 2021

4e steunpakket

€ 87.389

Extra begeleiding kwetsbare groepen

4e steunpakket

€ 188.699

Bestrijden eenzaamheid ouderen

4e steunpakket

€ 175.557

Afvalverwerking

4e steunpakket

€ 123.012

Jongerenwerk Jeugd

4e steunpakket

€ 62.047

Mentale ondersteuning Jeugd

4e steunpakket

€ 52.202

Activiteiten en ontmoetingen Jeugd

4e steunpakket

€ 36.209

Tijdelijke Ondersteuning Noodzakelijk Kosten (TONK-regeling)

4e steunpakket

€ 300.682

Lokale culturele voorzieningen

5e steunpakket

€ 229.084

Buurt- en dorpshuizen

5e steunpakket

€ 45.244

Totaal compensatie coronamaatregelen

€ 1.394.290

Het 4e pakket was reeds in de decembercirculaire 2020 aangekondigd. Op dat moment was echter nog niet bekend om welke bedragen het zou gaan per gemeente. Het 5e pakket bestaat vooralsnog uit compensatie voor lokale culturele voorzieningen en buurt- en dorpshuizen. Deze bedragen zijn nog niet definitief. Ze zijn bij de meicirculaire slechts ter indicatie weergegeven door het Rijk. Bij de septembercirculaire worden de bedragen definitief. Op sommige terreinen zijn al eerder afspraken gemaakt voor heel 2021. Zo is volledige compensatie afgesproken voor de meerkosten van jeugd en WMO en voor de extra kosten van GGD’s en Veiligheidsregio’s. Voor de extra kosten die voortkomen uit de Tijdelijke Wet COVID-19, bijvoorbeeld op het gebied van Toezicht en Handhaving, is besloten dat de kosten in 2021 worden vergoed. Aanvullend hierop heeft het kabinet besloten om de reële compensatie voor de inkomstenderving over 2021 over het gehele kalenderjaar te bezien. Daarnaast reserveert het kabinet voor het derde kwartaal van 2021 middelen voor de regionale en lokale cultuur. Omdat verwacht wordt dat de economie in de tweede helft van dit jaar weer opengaat, wordt voor andere dossiers in beginsel geen nieuwe compensatie aangekondigd.

Afrekening inkomstenderving over 2020 Over 2020 ontvangen de gemeenten compensatie van het Rijk voor gederfde inkomsten op basis van het verschil tussen de begrote inkomsten 2020 (gegevens begroting) en de gerealiseerde inkomsten 2020 (gegevens jaarrekening). De compensatie betreft toeristenbelasting, parkeerbelasting, terrasprecario, reclamebelasting, marktgelden en kwijtschelding/oninbaar verklaren van lokale heffingen a.g.v. corona. Het Rijk zal naar verwachting half juli starten met het in beeld brengen van de derving per gemeente. De uitkomst van de derving zal ter verificatie worden voorgelegd aan de gemeente. Na afronding van het verificatieproces ontvangt de gemeente een voorlopige indicatie van de compensatie. Het Rijk streeft ernaar dat voor alle gemeenten de definitieve hoogte van de compensatie in het najaar bekend is, zodat deze bedragen in december 2021 aan de gemeenten kunnen worden uitgekeerd. Oormerkingen Oormerkingen zijn middelen die via een decentralisatie-uitkering (DU) of overige integratie-uitkering (IU) tijdelijk worden toegekend aan een gemeente. Deze middelen worden benoemd in de gemeentefondscirculaires en kunnen worden geoormerkt voor het door het Rijk beoogde doel. In dat geval worden ze verrekend met de algemene uitkering en komen ze ten laste of ten gunste van het begrotingssaldo.

Ook voor taakmutaties kunnen extra financiële middelen worden toegekend aan gemeenten. Ook deze middelen kunnen worden geoormerkt.

Onderstaande tabel bevat een toelichting op de oormerkingen naar aanleiding van de meicirculaire 2021:

Oormerkingen (Bedragen * € 1.000) 4e en 5e Coronasteunpakketten

2021

-/-261

Maatschappelijke Begeleiding Statushouders

-/-114

Extra middelen Jeugd (incidenteel)

2023

2024

2025

-/-48

-/-26

-/-17

-/-7

-/-1.394

Suppletie-uitkering bommenregeling

IU Inburgering

2022

+16 -/-1.989

Rijksvaccinatieprogramma

-/-19

-/-16

-/-17

Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening

-/-31

-/-32

-/-33

Prenataal huisbezoek door JGZ

-/-24

-/-25

Wet Open Overheid (structureel)

-/-72

-/-91

-/-111

-/-133

Wet Open Overheid (incidenteel)

-/-85

-/-87

-/-88

-/-90

DU Armoedebestrijding kinderen

+14

-/-262

-/-277

-/-291

DU Heroriëntatie zelfstandigen

-/-23

DU Jeugd aan Zet

-/-10

Totaal

-/-3.825

Toelichting: •

4e en 5e Coronasteunpakketten: de middelen waar deze voor bedoeld zijn, zijn hierboven opgenomen in de tabel ‘Compensatie’.

•

Suppletie-uitkering bommenregeling: Gemeenten kunnen in aanmerking komen voor een bijdrage in de gemaakte kosten voor het opsporen en ruimen van explosieven uit de Tweede Wereldoorlog. Door de gemeente is een aanvraag ingediend. Op 15 april 2021 heeft het Ministerie van BZK gemeld dat het uit te keren bedrag in de Meicirculaire Gemeentefonds 2021 gepubliceerd wordt. De uitbetaling zal daarna plaatsvinden. Deze gelden zullen ingezet worden voor het ruimen van explosieven. Roosendaal ontvangt een bedrag van € 261.014.

•

Maatschappelijke Begeleiding Statushouders: Conform artikel 18 van de Wet Inburgering voorziet het college in de maatschappelijke begeleiding van inburgeringsplichtige asielmigranten en hun gezinsleden. Voor iedere inburgeringsplichtige asielmigrant ontvangt een gemeente een bijdrage van € 2.370. Roosendaal ontvangt in 2021 een bedrag van € 113.760.

•

IU Inburgering: De inwerkingtreding van de nieuwe inburgeringswet is met een half jaar uitgesteld naar 1 januari 2022. Voor de omvang van de integratie-uitkering betekent dit het volgende: - Bij de meicirculaire 2020 is vanaf 2021 structureel budget toegevoegd ter

financiering van de uitvoeringskosten van de nieuwe wet. Nu de wet is uitgesteld valt de instroom niet onder de nieuwe wet, maar onder de oude wet. Om die reden wordt de integratie-uitkering in 2021 verlaagd. Voor Roosendaal is de verlaging € 16.046.

- Als gevolg van het uitstel wordt aan gemeenten een aanvullend bedrag ter beschikking gesteld in de jaren t/m 2026. Deze compensatie houdt verband met drie aspecten. Ten eerste wordt het budget voor de ‘ondertussen-groep’ aangevuld vanwege de hogere huisvestingstaakstelling van statushouders in 2021. Daarnaast is afgesproken dat het Rijk de gemeenten in staat stelt om de nieuwe instroom vanaf 2021 zoveel mogelijk in de geest van de nieuwe wet op te pakken. Tot slot worden gemeenten ook gecompenseerd voor de extra implementatiekosten waar zij mee te maken hebben door het uitstel van de nieuwe wet. De integratie-uitkering zal onder voorbehoud van besluitvorming over de herijking van het gemeentefonds naar verwachting worden overgeheveld naar de algemene uitkering. •

Extra middelen Jeugd (incidenteel): Bij de Voorjaarsnota heeft het Rijk voor het jaar 2021 € 613 miljoen beschikbaar gesteld voor acute problematiek in de jeugdzorg. Een bedrag van € 493 miljoen wordt via het gemeentefonds verdeeld en kent drie doelen: - Gemeenten in staat stellen om de consultatiefunctie van de GGZ vorm te geven,

wachtlijsten bij lichtere jeugdhulpproblematiek tegen te gaan en om verdringing van andere uitgaven bij gemeenten tegen te gaan. - Uitbreiding van het aantal Praktijk Ondersteuners Huisartsenzorg voor de jeugd. - Gemeenten in staat stellen om extra inzet en regie te voeren op het voorkomen en aanpakken van wachttijden van (regionaal) ingekochte specialistische jeugdzorg op basis van goede data, zodat kwetsbare kinderen de hulp krijgen die ze nodig hebben. Roosendaal ontvangt uit deze extra incidentele middelen voor jeugdzorg in 2021 een bedrag van € 1.989.000. Een klein deel van het bedrag van € 493 miljoen, € 55 miljoen, is nog niet verwerkt in de meicirculaire. Dit bedrag zal in de septembercirculaire verdeeld worden. Komende periode vindt namelijk nog overleg plaats tussen het Rijk en de VNG om dit deel in te zetten voor regionale coördinatie en landelijke informatievoorziening door de VNG ten aanzien van de wachtlijsten van specialistische jeugdzorg. •

Rijksvaccinatieprogramma: Met ingang van 1 januari 2021 wordt de uitvoering van de vaccinatie tegen meningokokken overgedragen aan de gemeenten. Roosendaal ontvangt hiervoor in 2021 € 19.000. De GGD zal dit voor onze gemeente uitvoeren.

•

Versterking gemeentelijke antidiscriminatievoorziening: In haar reactie op het rapport ‘Ongekend Onrecht’ van de parlementaire ondervragingscommissie Kinderopvangtoeslag heeft het kabinet aangekondigd structurele middelen vrij te maken voor de aanpak van discriminatie, waaronder de versterking van de antidiscriminatievoorzieningen (ADV). In 2009 is de wet gemeentelijke antidiscriminatievoorzieningen (Wga) in werking getreden. Het doel van deze wet is een landelijk dekkend stelsel van meldpunten voor onafhankelijke bijstand aan slachtoffers van discriminatie en de registratie van klachten over discriminatie. Alle gemeenten zijn verplicht te voorzien in een ADV. Uit onderzoek blijkt dat de huidige financiering hiervan te krap is. Om die reden worden er nu extra middelen toegevoegd aan de algemene uitkering. Roosendaal ontvangt € 31.000 in 2021.

•

Prenataal huisbezoek door JGZ: Vanaf 2022 zijn middelen aan de algemene uitkering toegevoegd voor de uitvoering van het wetsvoorstel ‘Prenataal huisbezoek door de jeugdgezondheidszorg’ (PHB JGZ). Naar verwachting treedt het wetsvoorstel op 1 januari 2022 in werking. Om een gezonde ontwikkeling van het ongeboren kind te bevorderen en het ontstaan van gezondheids- en ontwikkelingsrisico’s voor het kind te beperken, is het van belang tijdig hulp en ondersteuning tijdens zwangerschap te bieden.

Volgend deel →

De tekst is automatisch uit het bestand gehaald en kan afwijken van het origineel (kolommen, tabellen en koppen lopen door elkaar). Het officiële stuk bij de gemeente is leidend. Bron: https://raad.roosendaal.nl/api/v1/meetings/1164/documents/29539