Bijlage 4 Advies AKD Staatssteun van 5 februari 2025.pdf
Tekst van het document
MEMO
Gemeente
Roosendaal
VAN
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
+31
TELEFOON MOBIEL
DATUM ONS
KENMERK
5 februari 2025
88 253 6021
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd)@akd.nl +316
295298
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd)
POSTADRES
WEBSITE ONDERWERP
(geanonimiseerd)
Nisipa
www.akd.nl
staatssteun
-
(geanonimiseerd) (geanonimiseerd) (geanonimiseerd) MW
Geachte
Namens
de gemeente Roosendaal (‘de Gemeente’) heeft u AKD om nader juridisch advies gevraagd over het volgende. De Gemeente is geruime tijd in overleg met Stichting Dorpshuis (geanonimiseerd) | (geanonimiseerd) in overleg over de realisatie van een nieuwe locatie voor het dorpshuis in Nispen. Het is | de bedoeling dat de kerk in Nispen verbouwd wordt tot een multifunctioneel centrum waarin het dorpshuis gevestigd zal worden. Het
project
onder
vereist financiële
bijstand
geadviseerd
over
de vraag
of deze financiële
was
dat
er
risico op staatssteun
te
kunnen verstrekken. Hiervoor
meer
oplevert!
Onze
waren
om
de steun
Sinds
het laatste advies
conclusie
rechtmatig
een
Gemeente.
Bij advies van 4 bijstand van de bestond,
maart 2020
heeft AKD
Gemeente
staatssteun
maar
dat
mogelijkheden
er
nader onderzoek
was
vereist.
uitgangspunten voor de samenwerking gewijzigd. Thans is het de bedoeling dat de Gemeente eigenaar blijft van het kerkgebouw en zelf voor de verbouwing zal zorgdragen. De Gemeente zal het pand vervolgens verhuren aan (geanonimiseerd) |} die als beheerder het buurthuis exploiteert. In het pand zal ook ruimte worden gecreëerd voor een fysiotherapeut. | (geanonimiseerd) zal voor de onderverhuur van deze ruimte zorgdragen. | (geanonimiseerd) ontvangt de volgende ondersteuning: i
zijn
de
van
de
Lager-dan-marktconforme EUR
huur:
(geanonimiseerd) | zal een huurprijs betalen die op jaarbasis ca.
50.000,- onder de markthuur ligt;
(geanonimiseerd) zal verschillende subsidies ontvangen van de Gemeente, met een totaalbedrag |
ij.
van
EUR
ca.
150.000,-.
Hieronder gaan bieden
1
wij in op de vraag of de Gemeente deze overeenstemming met het staatssteunrecht.
in
Dit advies is opgevolgd door
beantwoording
van
nadere vragen
praktijk uitgevoerd
door AKD
vormen
ondersteuning
van
per e-mail, onder meer
(geanonimiseerd) kan |
aan
bij e-mails van 6 en 10
december
2021. In Nederland onder
wordt de
24366820).
nummer
opdracht
met
voorwaarden 22/2023
en
AKD
N.V.
Op
AKD
van
waarin
Alle diensten
onder
N.V.
de overeenkomst van
meer
toepassing beperking geval
de
verzoek
worden
het
bedrag
van
#61695759v1
het
eigen risico. Op
onder
onder
bedrag
werkzaamheden
uitsluiting
zijn gedeponeerd de
dat in het desbetreffende
op
zijn, die van
een
het
geraadpleegd
N.V., statutair gevestigd in Rotterdam (ingeschreven
(andere)
en
worden
van
ter
aansprakelijkheid
verricht
enige
griffie
andere
van
de
uit hoofde
is opgenomen.
algemene voorwaarden
in het een
handelsregister
overeenkomst
algemene voorwaarden, rechtbank ledere
beroepsaansprakelijkheidsverzekering
de
van
kosteloos
te
Rotterdam
de
aansprakelijkheid
wordt
uitbetaald
algemene
onder is
van
nummer
beperkt tot
met
inbegrip van
toegezonden. Zij kunnen
ook worden
https://www.akd.eul/. 1
10paginavan
akd CONCLUSIES
Zuiver lokale steun 1.11
(geanonimiseerd) zal in de kerk een dorpshuis beheren en exploiteren dat onderdak zal bieden aan | verenigingen
dit punt
voor
zou
echter
commerciële
alsook
lokale
horecagelegenheid en fysiopraktijk. Gelet op de aard van deze activiteiten, het feit dat deze gericht zijn op inwoners van Nispen en het gegeven dat er volgens (geanonimiseerd) geen bezoekers uit andere lidstaten (zoals België) getrokken worden, achten wij het | verdedigbaar dat de Gemeentelijke steun aan | (geanonimiseerd) niet meer dan een marginaal effect zal kunnen hebben op de handel tussen lidstaten. Gelet op de beschikkingspraktijk van de Europese Commissie zou in dat geval geen sprake zijn van staatssteun in de zin van artikel 107, lid 1 VWEU. Op
organisaties,
en
altijd enig
aan
de Europese
aanzien
van
Commissie
blijven bestaan, mede nu | (geanonimiseerd) de ruimtes ook gedeeltelijk (mogen) verhuren. Ook geldt dat een oordeel over de invloed op
risico
doeleinden zal
de handel tussen lidstaten erg
een
casuïstisch wel
(dan
van
aard
is. Het
laatste woord
rechter). vooralsnog laag gelegd.
dit staatssteuncriterium
de
In rechtspraak
van
hierover is voorbehouden
het
HvJEU
wordt de
Mitigeren risico op (onrechtmatige) staatssteun In ons vorige advies wezen wij op twee grondslagen om het risico op (onrechtmatige) te mitigeren: de-minimissteun en compensatie voor de uitoefening van een DAEB.
lat ten
staatssteun
Steun op
grond van de algemene De-minimisverordening lijkt ons in dit geval niet mogelijk, omdat plafond van EUR 300.000,- zal worden overschreden. Ook lijkt de steun via de huurovereenkomst niet als kunnen worden omdat de ‘transparant’ te aangemerkt, huurovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt aangegaan zodat het exacte steunbedrag niet goed kan worden vastgesteld. het
Een alternatief is dat de activiteiten van
algemeen
betrokken
activiteiten
verdedigbaar kunnen uit
economisch
dat
de
de
en
onderbouwen
Op grond van
als
dat sprake is
eigen beweging oppakt,
en
ruime
activiteiten
(geanonimiseerd) door de Gemeente worden aangewezen als ‘dienst | (geanonimiseerd) | daarmee wordt belast. Gelet op de aard van de
van
belang’
beoordelingsmarge die de Gemeente DAEB worden aangemerkt. Wel zal
heeft, de
achten
Gemeente
wij
het
moeten
‘marktfalen’, inhoudende dat de markt deze activiteiten niet
van
althans niet onder
voor
de Gemeente acceptabele
voorwaarden.
de DAEB
De-minimisverordening mag voor maximaal EUR 750.000,- in drie jaar aan compensatie worden verstrekt voor de uitvoering van een DAEB. Op basis van de ons bekende informatie lijkt dit plafond te zullen worden overschreden, mede nu de huurovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt aangegaan. Zoals gezegd maakt dit mogelijk ook dat de steun in zoverre niet ‘transparant’ is. Op grond
van het DAEB Vrijstellingsbesluit van de Europese Commissie kan eveneens rechtmatig compensatie worden verstrekt voor een DAEB. In dat geval gelden meer eisen dan op grond van de
de-minimisverordening, overcompensatie.
#61695759v1
met
name
Deze eisen lichten
wat
wij
toe
betreft
het
voorkomen
van-
en
controleren
op
in randnummer 2.4.9.
2
10paginavan
akd Advies: als de Gemeente zich op het standpunt wil stellen dat de steun tussen
lidstaten
beinvloeden, adviseren wij de Gemeente mogelijk een onderbouwing te vragen van het feit dat zij geen bezoekers uit andere lidstaten ontvangen en (ii) nader te onderzoeken wat de reikwijdte van de commerciële verhuur van BM (geanonimiseerd) zal zijn.
bevestiging
niet
(geanonimiseerd) de handel | om (i) van | (geanonimiseerd)
aan
zal
indien
en
mitigatie van staatssteunrisico’s overweegt om (geanonimiseerd) | met een DAEB te belasten, adviseren wij haar te onderzoeken of het marktfalen onderbouwd kan worden. Op basis van de ons bekende informatie zouden wij adviseren de compensatie in dat geval conform het bepaalde in het DAEB Vrijstellingsbesluit te verstrekken. Indien de
Gemeente
—
ter
—
ANALYSE
2.1
Juridisch kader
2.11
Op grond
van
artikel
107,
eerste
lid VWEU
is sprake
van
staatssteun
wanneer
de
aan
volgende
criteria wordt voldaan:
De
maatregel komt ten goede aan een onderneming; maatregel is (a) toerekenbaar aan de staat en (b) met staatsmiddelen bekostigd; De maatregel verleent een (niet-marktconform) voordeel; De maatregel is selectief; De maatregel kan leiden tot (a) vervalsing van de mededinging en (b) ongunstige van het handelsverkeer tussen de lidstaten. beïnvloeding
vasep
De
2.1.2
Als
maatregel staatssteun inhoudt, moet deze op grond van artikel 108 lid 3 VWEU eerst worden aangemeld bij de Europese Commissie. Die beoordeelt of de steunmaatregel verenigbaar is met de interne markt. Zolang de Europese Commissie geen goedkeuring heeft gegeven, mag de steunmaatregel niet worden uitgevoerd (de zogeheten ‘stand-still verplichting’).
21.3
Gelet op de
een
feitelijke uitgangspunten gaan wij er in dit advies vanuit
dat in ieder
geval
aan
de criteria
(geanonimiseerd) ontvangen | lagere huurprijs en overheidssubsidies. Deze maatregelen zijn selectief en kunnen de mededinging vervalsen. In ons vorige advies hebben wij toegelicht dat (geanonimiseerd) | als in de zin van het staatssteunrecht kan worden omdat beschouwd, ‘onderneming’ zij diensten aanbiedt op de markt in de vorm van de verhuur van vastgoed. 2.14
i), ii)
en
in
vorm
de
iv)
wordt voldaan. van
Hieronder gaan
#61695759v1
Het staat vast dat
een
niet-marktconform voordeel zal
een
wij in op de vraag of de steun
de handel tussen lidstaten
ongunstig kan
beïnvloeden.
3
10paginavan
2. 2
Invloed op de handel tussen lidstaten: visie Europese Commissie
2. 2. 1
Wat betreft het laatste criterium is van belang dat niet hoeft te worden vastgesteld dat het handelsverkeer daadwerkelijk door de steunmaatregel wordt beïnvloed. Voldoende is dat de maatregel het handelsverkeer kán beïnvloeden. Uit jurisprudentie van het Hof van Justitie van de Europese Unie (hierna: ‘het HvJEU’) blijkt dat in beginsel snel aan dit criterium is voldaan zij het dat de ongunstige beïnvloeding volgens het HvJEU niet louter hypothetisch mag zijn. 2 ,
2. 2. 2
De Europese Commissie die primair belast is met de handhaving van het staatssteunrecht neemt onder omstandigheden aan dat een steunmaatregel dermate lokaal van aard is dat deze de handel tussen lidstaten niet meer dan marginaal zou kunnen beïnvloeden. 3 Zaken waarin de Europese Commissie eerder aannam dat de steun een zuiver lokaal karakter had hadden onder meer betrekking op musea of andere culturele infrastructuur die waarschijnlijk geen bezoekers uit andere lidstaten zouden aantrekken en conferentiecentra waar de locatie en het potentiële effect van de steun op de prijzen die gebruikers van andere centra in andere lidstaten waarschijnlijk niet zal afleiden. Daarbij let de Europese Commissie met name op de volgende punten: 4 ,
,
,
,
i. ii. iii.
2. 2. 3
De betrokken goederen of diensten worden slechts in een beperkt gebied aangeboden; Er is weinig kans dat er klanten uit ander lidstaten worden aangetrokken; en Het valt niet te voorzien dat de steun meer dan een marginaal effect zal hebben op de voorwaarden voor grensoverschrijdende investeringen of grensoverschrijdende vestiging.
In het kader van de beoordeling lette de Europese Commissie onder meer op aspecten zoals de hoeveelheid van de steun het soort onderneming dat de steun ontvangt het soort activiteiten waarvoor de steun wordt verleend en de hoeveelheid (en herkomst van) bezoekers die wordt aangetrokken. ,
2. 2. 4
,
Wij wijzen erop dat op dit punt voorzichtigheid geboden is. Hoewel het Gerecht van de Europese Unie de nieuwe lijn van de Europese Commissie in 2019 heeft bevestigd 5 geldt dat niet voor het HvJEU. Tot op heden hanteert het HvJEU nog steeds de gebruikelijke lage lat voor het vaststellen van een mogelijke invloed op de handel tussen lidstaten. ,
,
2 HvJ
EU 14 januari 2015 , zaak C-518/13 , r. o. 64 e. v. de Commissie van 17 mei 2017 inzake steunmaatregel SA. 47448 (Baskische taal II); Besluit van de Commissie van 22 juni 2017 inzake steunmaatregel SA. 37900 (Deense fitness); Besluit van de Commissie van 13 juli 2018 inzake steunmaatregel SA. 47866 (Gaswinning Groningen) 4 Mededeling van de Commissie betreffende het begrip „staatssteun” in de zin van artikel 107 , lid 1 , van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie (hierna: “Mededeling Staatssteun”) , par. 196. 5 Gerecht 14 mei 2019 , T-728/17. 3 Zie o. a. Besluit van
#61695759v1 #61695759v1
4 10paginavan
akd 2.3
Toegepast:
is de steun
2.3.1
Wij begrijpen
dat het
aan
(geanonimiseerd) BW van zuiver lokale aard?
kerkgebouw
onder andere kleinere zalen,
een
in Nispen
verbouwd zal worden
grote presentatieruimte, keuken, koffiegelegenheid
fysiotherapie. (geanonimiseerd) | zal het gehele gebouw huren bedoeld voor lokale zijn verenigingen en organisaties. voor
2.3.2
2.3.3
tot multifunctioneel centrum met
van
de Gemeente
en
en
beheren.
Wij begrijpen van de Gemeente dat BM (geanonimiseerd) zich met haar activiteiten richt op zou organisaties uit Nispen zelf. (geanonimiseerd) jegens de Gemeente hebben verklaard BM bezoekers uit (het nabij gelegen) België trekken. Van
belang
is wel dat
een
deel
van
een
ruimte
De ruimtes
inwoners dat
zij
en
geen
van (geanonimiseerd) een meer commercieel karakter heeft. | ook ruimte zal verhuren aan een fysiotherapiepraktijk. (geanonimiseerd) |
de activiteiten
Dan doelen
wij met name
op het feit dat
Daarnaast
zal
horecafunctie
Wij begrijpen dat deze de maatschappelijke opzichte zijn functie/activiteiten. Ook begrijpen wij dat (geanonimiseerd) | bepaalde ruimtes voor sommige tijdseenheden zal onderverhuren aan commerciële partijen. Deze activiteiten hoeven niet per definitie te betekenen dat (alsnog) sprake is van steun die de handel tussen lidstaten ongunstig kan beïnvloeden, mits ook deze gelet op hun aard een (wellicht iets groter maar toch) relatief beperkt geografisch bereik hebben. Zo wijzen wij op de volgende uitspraak van de rechtbank Den Haag: horecafunctie
er
een
zuiver
ondersteunend
in
van
het
dorpshuis
aard
zal
gevestigd zijn. ten
van
“De rechtbank neemt
bij haar oordeel in aanmerking dat de gestelde steun is verleend aan SSO, burgerinitiatief, dat is opgericht met het doel maatschappelijke activiteiten voor de lokale bevolking te behouden in De Stolp, een dorpshuis in Stolwijk dat midden in Nederland, niet in de nabijheid van de landsgrenzen is gelegen. De activiteiten van SSO hebben een zuiver lokaal karakter en een beperkt geografisch aantrekkingsgebied. Dat geldt ook voor de in het businessplan genoemde commerciële horeca activiteiten, bestaande uit de commerciële verhuur van zalen voor feesten, partijen, vergaderingen en andere bijeenkomsten die mogelijk wel een iets groter geografisch bereik kunnen hebben dan het bieden van faciliteiten voor lokale verenigingen, maar daarmee nog geen effect hebben. Verder is noch dat er buiten het beperkte interstatelijk gesteld gebleken geografische gebied van Stolwijk en omgeving potentiële kopers te vinden zouden zijn voor dit op de lokale gemeenschap gerichte dorpshuis; de enige andere gegadigde was Pniël, een plaatselijke kerkgemeenschap. Gezien het voorgaande concludeert de rechtbank dat de gestelde steunmaatregelen een zuiver lokaal karakter hebben en het voor toepassing van artikel 107 lid 1 VWEU vereiste interstatelijk effect ontberen.” een
2.3.4
lokaal
Gelet op het
voorgaande en gezien de beschikkingspraktijk van de Europese Commissie achten wij verdedigbaar dat de steun aan | (geanonimiseerd) niet meer dan een marginaal effect zal kunnen hebben op de handel tussen lidstaten, ervan uitgaande dat het klopt dat de activiteiten van het dorpshuis geen bezoekers uit andere lidstaten (en dan met name België) trekken. Aangezien deze aanname gebaseerd is op uitspraken van |} (geanonimiseerd) is het raadzaam dat deze worden geverifieerd. Daarnaast het ons raadzaam dat nader wordt onderzocht wat de aard en omvang zal zijn van de verhuur lijkt van ruimtes aan commerciële partijen. Naarmate dit een groter aandeel zal vormen van de activiteiten van (geanonimiseerd) | wordt het risico op beïnvloeding van het handelsverkeer wel groter. het
#61695759v1
5
10paginavan
akd 2.3.5
Van
belang
is wel
dat
het
risico
de Europese
gezegd
heeft
zich
nog
aanzien
van
het
steun
HvJEU met
een
gering
Hieronder
gaan wij in op onrechtmatige staatssteun
2.4
Mogelijkheden
241
In
ons
vorige
Op
basis
Commissie
uitgelaten
zuiver lokaal karakter.
kan
(en de
lijn
over
Ook merken
relevante factor
een
worden
eventueel de van
de
uitgesloten. Het oordeel nationale rechter). Zoals Europese
Commissie
ten
wij op dat het jaarlijkse steunbedrag zijn bij het bepalen van de mogelijke
lidstaten.
de
mogelijkheden mitigeren.
voornaamste
verder te
voor
de
Gemeente
het
om
risico
op
risico’s te beperken
advies hebben
staatssteun te
Reguliere
om
niet
is. Ook dit kan
invloed op de handel tussen
242
punt niet helemaal
aan
in dit geval niet zeer
2.3.6
dit
op
hierover is voorbehouden
mitigeren:
wij op
twee
mogelijke
de-minimissteun
en
routes gewezen
compensatie
voor
de
om
het risico op
uitoefening
van
onrechtmatige een
DAEB.
de-minimissteun
gewijzigde situatie concluderen wij dat de-minimissteun is een nieuwe (algemene) De-minimisverordening geval mogelijk januari (EU/2023/2831) in werking getreden. Op grond hiervan geldt een plafond aan de-minimissteun van EUR 300.000,- per onderneming in drie jaar tijd. Op basis van de ons beschikbare informatie zal de steun die | (geanonimiseerd) zal ontvangen dit plafond reeds in het tweede jaar overschrijden. van
in dit
de aanvullende informatie
niet
is. Per 1
en
2024
NB:
daar komt bij dat het steunbedrag moet worden berekend op het moment van steunverlening (artikel 3, lid 2 De-minimisverordening). Voor het tijdstip van steunverlening moet gekeken worden naar het moment waarop de begunstigde naar nationaal recht kan maken op de steun, ongeacht het moment aanspraak waarop de steun wordt uitbetaald. Dat is normaliter het moment de overeenkomst wordt gesloten. waarop basis van de meerjarige huurovereenkomst aanspraak kan maken op (geanonimiseerd) op Aangezien | een jaarlijks voordeel, moet het steunbedrag dat op grond van de huurovereenkomst wordt verstrekt worden berekend op grond van het totale bedrag aan huurvoordeel dat over de looptijd van de huurovereenkomst zal worden uitgekeerd (gedisconteerd naar de waarde op het tijdstip van verlening). Wij begrijpen dat er een huurovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt aangegaan. Hiervan uitgaande zal de totale steun het de-minimisplafond overschrijden. Overigens maakt het feit dat de huurovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt gesloten het lastig om het precieze steunbedrag dat op grond van de overeenkomst zal worden verstrekt te berekenen. Dit kan maken dat de steun niet ‘transparant’ is in de zin van artikel 4, lid 1 van de De-minimisverordening en daarom niet als de-minimissteun kan kwalificeren.
DAEB
#61695759v1
6
10paginavan
24.3
Wat
betreft
244
24.5
DAEB
geldt het volgende. Zoals toegelicht in ons vorige advies, beschikken beoordelingsmarge bij het omschrijven van een bepaalde dienst als ‘dienst van algemeen economisch belang’.® De bevoegdheid van de Europese Commissie op dit punt is beperkt tot het nagaan of de lidstaat een “kennelijke fout” heeft gemaakt bij het omschrijven van de dienst als dienst van algemeen economisch belang,’ en tot de beoordeling van de met de compensatie gemoeide staatssteun.ë een
overheden
over
een
ruime
van
de activiteiten
Gelet op de aard
dat deze als dienst
van
voorkomend
wel moeten
geval
algemeen
Daarnaast zal de Gemeente Commissie
van
(geanonimiseerd) achten wij het op voorhand (nog steeds) mogelijk BM
economisch
belang
worden
aangemerkt.
De Gemeente
zal dit in
motiveren.
moeten
kunnen
motiveren dat sprake is van ‘marktfalen’.
De Europese
acht
bij het definiëren van DAEB's namelijk van belang dat het moet gaan om diensten die een onderneming, indien zij zich door haar eigen commerciële belangen zou laten leiden, zonder compensatie niet, of niet in dezelfde mate of onder dezelfde voorwaarden, zou leveren.® In dit geval moet de Gemeente dus kunnen motiveren dat een onderneming zonder compensatie niet bereid zal zijn om de beoogde activiteiten van (geanonimiseerd) | in het nieuwe dorpshuis onder voor de Gemeente acceptabele voorwaarden uit te voeren. 24.6
van (geanonimiseerd) als DAEB worden gekwalificeerd, is van belang op basis van welke | met de DAEB wordt belast en daarvoor wordt gecompenseerd. In het zogeheten (geanonimiseerd) grondslag |
Indien
de activiteiten
Altmark-arrest DAEB
heeft het
überhaupt
HvJEU
uiteengezet
onder welke
van
de
DAEB
kwalificeert.) Een
omstandigheden compensatie van
deze voorwaarden
voor
een
tenzij geselecteerd op basis van een openbare aanbestedingsprocedure, het compensatiebedrag moet zijn berekend op basis van een benchmark van de kosten die een voor normale, goed beheerde onderneming voor deze diensten zou maken. Daarvan is in dit geval zover wij weten geen sprake. de uitvoerder
niet als staatssteun
houdt in dat
is
—
—
6
Mededeling
van
de
Commissie betreffende
verrichten van diensten van
de
toepassing
van
de
algemeen
economisch
belang
staatssteunregels van verleende
de
compensatie,
Europese PbEU
11
Unie
op voor het
januari 2012 C 8/4,
punt 46. Hierna: “Mededeling DAEB”. 7
Gerecht
8
Mededeling DAEB, punt 46.
9 10
12 februari
Zie randnummer
47
HvJ 24
zaak C-280/00
juli 2003,
van
#61695759v1
de
2008, zaak T-289/03 (BUPA), ECLI:EU:T:2008:29, punt 166 t/m 170.
Mededeling
DAEB
(2012/C 8/02).
(Altmark Trans),
ECLI:EU:C:2003:415.
7
10paginavan
2. 4. 7
Daarom komen de DAEB de-minimisverordening (EU/2023/2832) en het DAEB Vrijstellingsbesluit 11 van de Europese Commissie in beeld. Voor de-minimissteun voor DAEB’s geldt een steunplafond van EUR 750.000- in drie jaar. Zoals hierboven is benoemd moet het steunbedrag dat via de huurovereenkomst wordt verstrekt in de vorm van een lager dan marktconforme huurprijs worden berekend op basis van de gehele looptijd van de overeenkomst. Dit steunbedrag wordt geacht te zijn verleend bij totstandkoming van de huurovereenkomst waarbij het bedrag dat in latere jaren wordt verstrekt wel moet worden gedisconteerd naar de waarde op het tijdstip van steunverlening (art. 3 lid 6 van de DAEB De-minimisverordening). ,
,
,
,
2. 4. 8
Op basis van de ons bekende informatie concluderen wij dat het niet mogelijk is om DAEB-Deminimissteun te verstrekken. Per drie jaar zal naar verwachting in ieder geval een bedrag van EUR 450.000- aan subsidies worden verstrekt. Dit laat een ruimte over van EUR 300.000-. Echter aangezien de huurovereenkomst voor onbepaalde tijd wordt gesloten – en dus voor langer dan vijf jaar – kan niet worden vastgesteld dat het plafond niet wordt overschreden. Daar komt zoals gezegd bij dat het steunbedrag dat via de huurovereenkomst wordt verstrekt niet precies kan worden berekend gelet op de onbepaalde looptijd van de huurovereenkomst. Dit maakt dat de steun niet transparant is wat wel vereist is voor (DAEB) de-minimissteun. ,
,
,
,
2. 4. 9
De Gemeente kan de compensatie wel verstrekken met inachtneming van het DAEB Vrijstelligsbesluit. Het voornaamste verschil met de DAEB De-minimisverordening is dat er in dat geval meer formaliteiten in acht moeten worden genomen zoals het voorkomen van- en controleren op overcompensatie en het periodiek rapporteren over de toepassing van het DAEB Vrijstellingsbesluit. Meer specifiek gelden de volgende voorwaarden: ,
a.
b. c.
De totale compensatie mag maximaal EUR 15 miljoen bedragen tenzij de DAEB (enkel) voorziet in sociale behoeften wat betreft sociale huisvesting; De DAEB mag in beginsel voor een periode van maximaal 10 jaar worden opgedragen; De Gemeente moet vooraf het compensatiemechanisme en de parameters voor berekening monitoring en herziening van de compensatie bepalen (conform 5 DAEBVrijstellingsbesluit); De Gemeente moet een formeel aanwijzingsbesluit nemen waarbij Centrada daadwerkelijk wordt belast met de uitoefening van de DAEB (conform artikel 4 DAEB-Vrijstellingsbesluit); De Gemeente moet regelmatig – minstens om de drie jaar – een controle uitvoeren op overcompensatie. Zij moet in dit kader een dossier bijhouden dat zij op verzoek van de Europese Commissie kan overleggen (artikel 6 DAEB-Vrijstellingsbesluit); De Gemeente moet tot minstens 10 jaar na de afloop van de DAEB-periode een dossier bijhouden van alle gegevens die noodzakelijk zijn om vast te stellen of de verleende compensatie voldoet aan de eisen van het DAEB-Vrijstellingsbesluit (artikel 8 DAEBVrijstellingsbesluit); De Gemeente moet om de twee jaar bij de Europese Commissie verslag doen van de uitvoering van het DAEB-Vrijstellingsbesluit (artikel 9 DAEB-Vrijstellingsbesluit). Deze rapportage vindt op nationaal niveau plaats. In dit kader wordt door het Ministerie van ,
,
d. e.
f.
g.
11
Besluit van de Commissie van 20 december 2011 betreffende de toepassing van artikel 106 , lid 2 , van het Verdrag betreffende de werking van de Europese Unie op staatssteun in de vorm van compensatie voor de openbare dienst , verleend aan bepaalde met het beheer van diensten van algemeen economisch belang belaste ondernemingen , PbEU 11 januari 2012 L7/3.
#61695759v1 #61695759v1
8 10paginavan
,
akd Binnenlandse Zaken &
24.10
Het
aanwijzingsbesluit waarbij volgende elementen bevatten:
24.11
Een
aanwijzingsbesluit a.
De inhoud
De aard
overheden
opgevraagd.
de
van
de
moet
entiteit wordt
moet ten minste de
duur
en
De betrokken
Koninkrijksrelaties informatie bij decentrale
volgende
de openbare
van
belast
met de
uitvoering
elementen
bevatten:'2
de
dienstverplichting;
onderneming; alle eventuele uitsluitende of bijzondere rechten die de
van
DAEB
onderneming
door het
toewijzende overheidsorgaan zijn verleend; Een beschrijving van het compensatiemechanisme en de parameters voor berekening, monitoring en herziening van de compensatie; e. De regelingen om eventuele overcompensatie te vermijden en terug te vorderen; f._Een verwijzing naar het DAEB-Vrijstellingsbesluit. d.
24.12
Wij wijzen
nog
wel
op
overwogen
dat
het
eerste
het
volgende.
In
een
Alfmark-criterium
arrest
van
impliceert
3 maart
2021
dat
betrokken
de
heeft
het
Hof
van
onderneming
Justitie formeel
verplicht moet zijn om in het kader van de DAEB bepaalde prestaties te leveren onder voorwaarden die de aard en omvang van die prestaties voldoende duidelijk omschrijven.!? Volgens het Hof van Justitie is dit criterium
ook
toepassing bij de toepassing van artikel 106 lid 2 VWEU. Dit arrest een afdwingbare verplichting moet rusten om de DAEB uit te voeren. Ook is het de vraag of dit criterium ook op deze manier geldt bij de toepassing van het DAEB Vrijstellingsbesluit. van
roept de vraag op of er op de betrokken onderneming
—
24.13
Als dat
zo
DAEB
via
zijn, dan zou dat kunnen betekenen dat het belasten van een onderneming met een subsidiebeschikking of een zogenoemd ‘DAEB aanwijzingsbesluit mogelijk onvoldoende is. Hieruit volgen in beginsel namelijk geen rechtens afdwingbare verplichtingen tot het daadwerkelijk uitvoeren van de genoemde activiteiten. In dat geval zou die verplichting alsnog kunnen worden gecreëerd door middel van een (uitvoerings)overeenkomst, met dien verstande dat daarbij wel zou moeten worden beoordeeld of dit een (aanbestedingsplichtige) overheidsopdracht zou
24.14
—
zou
een
opleveren.
Indien de Gemeente concreet in
12
Artikel 4
13
HvJ
ogenschouw
moeten
zou
worden
overwegen
(geanonimiseerd) te belasten met een DAEB, zou dit punt daarom BW
genomen.
DAEB-Vrijstelingsbesluit.
3 maart
2021, gevoegde zaken C-434/19
#61695759v1
en
C-435/19
(Poste Italiane),
ECLI:EU:C:2021:162
9
1Opaginavan
2. 4. 15
Tot slot wijzen wij erop dat aangenomen kan worden dat een DAEB aanwijzingsbesluit kwalificeert als besluit in de zin van artikel 1:3 van de Awb. 14 Het is namelijk gericht op een rechtsgevolg in zoverre dat het gevolgen heeft voor de vraag welke staatssteunrechtelijke regels van toepassing zijn. Hiervan uitgaande zijn ook de bekendmakingsregels krachtens de Awb van toepassing. Hoewel een DAEB aanwijzingsbesluit primair gericht is aan de onderneming die belast wordt met de DAEB bevat het ook in belangrijke mate een algemener element nu de betrokken activiteit als zodanig in het algemeen belang wordt verklaard. Gelet hierop zouden wij adviseren dat het aanwijzingsbesluit conform het bepaalde in artikel 3:42 Awb jo. artikel 6 van de Bekendmakingswet geschiedt door publicatie in het Gemeenteblad. ,
,
14 Rb.
Midden-Nederland 1 maart 2023 , ECLI:NL:RBMNE:2023:840.
#61695759v1 #61695759v1
10 10paginavan