Bijlage 3 accountantsverslag 2021.pdf

1 juli 2022

ACCOUNTANTSVERSLAG 2021

Gemeente Roosendaal

RA1684

Aanbiedingsbrief

Aan:

Geachte leden van de raad,

de gemeenteraad van gemeente Roosendaal T.a.v. mevrouw van der Mark, griffier Postbus 5000 4700 KA ROOSENDAAL

Wij hebben de jaarrekening 2021 van de gemeente Roosendaal (hierna te noemen ‘gemeente’) gecontroleerd. Zoals afgesproken in onze opdrachtbevestiging d.d. 24 september 2021, ontvangt u hierbij ons accountantsverslag 2021. In dit verslag hebben we de belangrijkste bevindingen en conclusies naar aanleiding van de jaarrekeningcontrole opgenomen.

Rotterdam, 1 juli 2022

De jaarrekening van de gemeente Roosendaal geeft een getrouw beeld en geeft de baten, lasten en balansmutaties rechtmatig weer. Onze bevindingen en aanbevelingen hebben wij afgestemd met de audit commissie, portefeuillehouder financiën en het directieteam. Een afschrift van dit verslag is toegezonden aan het college van burgemeester en wethouders.

Kenmerk: MS/SH/RA1684

Het opstellen en controleren van de jaarrekening vraagt elk jaar weer een aanzienlijke inspanning, waarbij de gemeente Roosendaal te maken heeft gehad met personele wisselingen. Wat het extra intensief maakt is het feit dat wij het eerste jaar ons controledossier moeten opbouwen. Uiteraard heeft afstemming plaatsgevonden met de voorgaande accountant, echter vindt geen fysieke overdracht van het controledossier plaats. Door de vele kennismakingsgesprekken en onze tussentijdse controle in oktober 2021 hebben wij de organisatie beter leren kennen. Vanuit een frisse blik delen wij onze observaties en adviezen in dit accountantsverslag en onze boardletter. Bij deze willen wij alle betrokken medewerkers van de gemeente Roosendaal bedanken voor de constructieve en plezierige samenwerking tijdens de controle. Wij hopen u met dit verslag van dienst te zijn. Vanzelfsprekend zijn wij graag bereid om een nadere toelichting op de inhoud te geven. Met vriendelijke groet, Ter informatie De digitale versie van dit document is vanaf de inhoudsopgave interactief. Aan de hand van de navigatiebalk onderaan de pagina en/of de menustructuur bovenaan de pagina kan door het document genavigeerd worden. VORIGE PAGINA

VOLGENDE PAGINA

INHOUDSOPGAVE

DASHBOARD

BDO Audit & Assurance B.V. namens deze, C.M. Steehouwer MSc RA Partner en extern accountant gemeente Roosendaal

Inhoudsopgave

1. DASHBOARD

2. UITKOMSTEN JAARREKENINGCONTROLE

4. BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3. RESULTAAT & FINANCIËLE POSITIE

4

1. Dashboard

1.1 Dashboard accountantscontrole

1.1 Dashboard accountantscontrole STREKKING CONTROLEVERKLARING





SPEERPUNTEN AUDIT COMMISSIE

Aangezien de jaarrekening 2021 van de Roosendaal aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op 22 juni 2022, afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2021 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond.



Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële onjuistheden.



De grondslagen van de jaarrekening zijn aanvaardbaar en het BBV wordt nageleefd.



De WNT is nageleefd.



Wij hebben geen bevindingen ten aanzien van de SiSabijlage.

BELANGRIJKSTE BEVINDINGEN

RESULTAAT 2021

De auditcommissie heeft ons drie speerpunten meegegeven: 

De gehanteerde materialiteit voor fouten en onzekerheden bedraagt € 2,9 miljoen respectievelijk € 8,7.

Opdelen van opdrachten om een Europese aanbesteding te omzeilen. Het aanbestedingsproces is in opzet toereikend. Doordat interne beheersmaatregelen niet (systeemtechnisch) worden afgedwongen, bestaat echter het risico op onrechtmatigheden ten aanzien van het opdelen van opdrachten. Aanvullende beheersmaatregelen kunnen dit risico verkleinen.



Waardering van de grondexploitaties. De waardering van de grondexploitaties is passend.



Grip op lasten sociaal domein (Dashboard sociaal domein, onzekerheden t.a.v. prestatielevering). Wij hebben kennisgenomen van het Dashboard Sociaal Domein. Wij geven geen oordeel over de betrouwbaarheid van het dashboard zelf. Wel hebben wij begrepen dat het dashboard zorgt voor een toename in de grip op de voorzienbare hulp.

BELANGRIJKSTE AANDACHTSPUNTEN 2022



Wij hebben geen onrechtmatigheden geconstateerd met betrekking tot Europese aanbestedingen.



Gemeente Roosendaal verricht bij het sociaal domein (lasten jeugdzorg en Wmo) geen werkzaamheden achteraf op de controleverklaringen bij productieverantwoordingen van zorgaanbieders. Wel vindt na afloop van het zorgtraject een keukentafelgesprek plaats met de cliënt waarin ook de levering, kwaliteit en effectiviteit van de zorg worden besproken en vastgelegd in Zorgned. Van belang is dat sprake is van een duidelijke, verifieerbare vastlegging.

DASHBOARD

5

JAARREKENING







Begroting (na wijziging)

Saldo van baten en lasten

10.185 V

1.506 V

Mutatie reserves

4.931 N

1.506 N

Resultaat

5.254 V

0



Het resultaat is circa € 5,3 miljoen voordeliger dan begroot. Het resultaat 2021 wijkt ongeveer 1,7% af van de totale begrote lasten (na wijziging) en is lager dan onze ervaringsnorm van 2-3% bij decentrale overheden.



Gemeente Roosendaal haalt op bijna alle programma’s een voordelig resultaat. Op drie programma’s is een afwijking ten opzichte van de begroting na wijzigingen groter dan € 2 miljoen op programmaniveau als gevolg van zowel lagere baten als lagere lasten.

UW FINANCIËLE POSITIE VERGELEKEN

De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording staat vooralsnog gepland voor 2022. De behandeling van de wetgeving in de Tweede Kamer is wederom doorgeschoven, waardoor slechts beperkte vervolgstappen kunnen worden gezet. Vanaf boekjaar 2022 rapporteren wij over de frauderisicobeheersing in onze controleverklaring. De toenemende aandacht voor frauderisicobeheersing vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming of detectie van fraude. 2021 kenmerkte zich voor gemeenten in Nederland door de vele onzekerheden die spelen en deze zetten zich in een andere vorm voort. Krapte op de arbeidsmarkt, schaarste van grondstoffen en oplopende inflatie en rente hebben grote impact op projecten en exploitatie. Wij adviseren u meer met scenario’s te werken en inzicht te realiseren in de wendbaarheid van uw begroting om hierop passend in te spelen.

FINANCIËLE POSITIE

2021

(x €1.000)

BEVINDINGEN

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE 3% 2% 2% 1% 1% 0% 0%

JR 2021

B 2022

B 2023

-1%

-1%

-1% -2% -3%

BIJLAGEN

B 2024

B 2025

6

2. Uitkomsten jaarrekeningcontrole

2.1 Corona, Oekraïne en impact op de jaarrekeningcontrole 2.2 De jaarrekening is getrouw 2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening 2.4 Uw speerpunten 2.5 Duurzaamheid

2.1 Corona, Oekraïne en impact op de jaarrekeningcontrole

COVID-19-impact op boekjaar 2021 Zie hiervoor onze managementletter en de BADO-notitie

7

Inleiding: COVID-19 en de jaarrekening 2022 Tijdens de controle hebben wij aandacht besteed aan de impact van de coronapandemie op de gemeente Roosendaal. Hieromtrent hebben wij overleg gevoerd met de directie. De coronacrisis heeft beperkte gevolgen voor de operationele activiteiten van de gemeente Roosendaal. Daarbij zijn de financiële gevolgen van de crisis beperkt. In de jaarrekening en de tussentijdse rapportages is door de organisatie gerapporteerd over deze impact voor de gemeente Roosendaal. Ook voor 2022 zal dit naar verwachting nog het geval zijn. Eind februari 2021 is de BADO-notitie met betrekking tot de ‘COVID-19-effecten en -risico's voor decentrale overheden' uitgekomen. In deze notitie is een groot aantal aandachtspunten beschreven voor het opstellen en controleren van de jaarrekening 2020. Deze notitie is ook van toepassing voor de jaarrekening 2021. Wij verwijzen voor deze aandachtspunten, de impact op getrouwheid en rechtmatigheid, de controleaanpak en de specifieke attentiepunten ten aanzien van de posten in de jaarrekening naar deze notitie (zie: notitie-effecten-enrisicos-corona-voor-jaarrekening-2020-decentrale-overheden.pdf (nba.nl)). In deze paragraaf informeren wij u over het proces van onze controle in relatie tot COVID-19 en onze specifieke bevindingen die impact hebben op onze controle, de verslaggeving en/of onze controleverklaring.

Voor een analyse van het resultaat verwijzen wij naar de jaarrekening en naar paragraaf 3.1 van dit verslag.

Het proces van de totstandkoming en controle van de jaarrekening is goed verlopen

De gevolgen van COVID-19 zijn nader toegelicht in paragraaf 10 in het jaarverslag

DASHBOARD

De totstandkoming van de jaarrekening en het proces van de controle i.r.t. COVID-19 Naar aanleiding van de controle hebben wij de volgende constateringen:  Ook al zijn we het digitale werken al meer dan twee jaar gewend, in een eerste jaar van samenwerking helpt het als we elkaar fysiek kunnen ontmoeten. Tijdens de eindejaarscontrole heeft dit gelukkig ook plaats kunnen vinden. We hebben de samenwerking en onderlinge afstemming als plezierig en constructief ervaren. Desondanks zien wij verbeterpunten in dit proces die wij graag met de organisatie evalueren.  Het proces heeft enige vertraging opgelopen, met name ten aanzien van de controle van de grondexploitaties en aanbestedingsrechtmatigheid. Tijdens de jaarlijks te houden evaluatie willen we hier verbeterafspraken over maken. Impact op verslaggeving Het BBV kent zoals bekend een aantal verplicht voorgeschreven paragrafen. Het staat de gemeente vrij om naast de verplichte paragrafen zelf paragrafen aan de begroting of jaarstukken toe te voegen. COVID-19 is een gebeurtenis die niet slechts aan één programma of taakveld is toe te rekenen. Het heeft betrekking op de gehele gemeente en heeft betrekking op veel programma’s en taakvelden.

De gemeente heeft er voor gekozen om in één overzichtelijke paragraaf toe te lichten welke gevolgen COVID-19 op de gemeente Roosendaal heeft (gehad) en welke maatregelen, activiteiten en werkzaamheden de gemeente heeft genomen. Voor een uitgebreide toelichting verwijzen wij naar paragraaf 10 ‘Corona’ van het jaarverslag.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.1 Corona, Oekraïne en impact op de jaarrekeningcontrole

Geen bevindingen omtrent Tozo-regeling

8

Tozo-regeling De Tijdelijke overbruggingsregeling zelfstandige ondernemers (Tozo) is een van de steunmaatregelen van het kabinet om zelfstandige ondernemers te ondersteunen tijdens de coronacrisis en voorziet in een aanvullende uitkering voor levensonderhoud en in een lening voor bedrijfskapitaal om liquiditeitsproblemen op te vangen. De regeling kent verschillende tranches met verschillende rechtmatigheidsvereisten:  Tozo 1: aanvragen tussen 1 maart 2020 tot 1 juni 2020  Tozo 2: aanvragen vanaf 1 juni 2020 tot 1 oktober 2020  Tozo 3: aanvragen vanaf 1 oktober 2020 tot 1 april 2021  Tozo 4: aanvragen vanaf 1 april 2021 tot 1 juli 2021  Tozo 5: aanvragen vanaf 1 juli 2021 tot 1 oktober 2021 Uw gemeente heeft in het kader van de Tozo-regeling een voorschot van het Rijk ontvangen van € 3,0 miljoen en doorbetaald aan GR Werkplein Hart van West-Brabant. Via de SiSa-bijlage bij de jaarrekening legt u verantwoording af aan het Rijk. De deelnemende gemeenten hebben de bevoegdheid tot de uitvoering van de Participatiewet overgedragen aan Werkplein Hart van West-Brabant. De Tozoregeling is een AMvB die gebaseerd is op art. 78-f Van de Participatiewet, waarmee ook de uitvoering van Tozo derhalve eveneens is overgedragen aan Werkplein Hart van West-Brabant. Zowel Werkplein als gemeente Roosendaal rapporteren middels de SiSa-bijlage over Tozo.

We hebben geen fouten en onzekerheden te rapporteren m.b.t. de ToZo-controle, hetgeen nog expliciet wordt bevestigd in bijlage B van dit rapport. M&O-beleid Als accountant dienen wij te rapporteren over het M&O-beleid Tozo en te beoordelen of dit beleid adequaat en toereikend is. Zoals hierboven aangegeven, is de uitvoering van de participatiewet overgedragen aan de GR Werkplein Hart van West-Brabant, waarbij deze GR ook verantwoordelijk is voor het M&O-beleid van gemeente Roosendaal. Wij hebben geconstateerd dat de accountant van de GR in haar accountantsverslag niet heeft gerapporteerd over het M&O-beleid.

Alert blijven op ontwikkelingen als gevolg van de omstandigheden in Oekraïne

DASHBOARD

Oorlog in Oekraïne Inmiddels is door de oorlog in Oekraïne sprake van een nieuwe crisis. Hoe ingrijpend de economische effecten van deze crisis zullen zijn, is op dit moment nog moeilijk te overzien. De impact op de bedrijfsvoering van de gemeente Roosendaal zal op zichzelf naar verwachting niet van substantiële betekenis zijn. Wel is de gemeente verantwoordelijk voor de opvang van vluchtelingen uit Oekraïne wat de nodige personele inspanningen met zich meebrengt die vanzelfsprekend met prioriteit ter hand worden genomen. De vergoeding aan vluchtelingen wordt bij de jaarrekening 2022 verantwoord via een nieuwe Sisa-regeling. Tevens moet rekening worden gehouden met (verder) stijgende prijzen, die zich zullen vertalen in hogere inkoopkosten voor energie, hout, metaal en hulpstoffen. De oorlog heeft ook weerslag op de digitale veiligheid in Nederland. Momenteel lijkt het beeld stabiel maar het dreigingsbeeld kan abrupt veranderen. Verder is in dit verband van belang dat de gemeente geen directe zakelijke relaties onderhoudt met bedrijven in Oekraïne, Rusland en Wit-Rusland.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.2 De jaarrekening is getrouw De jaarrekening 2021 is getrouw

9

Wij hebben bij de jaarrekening 2021 van de gemeente Roosendaal een goedkeurende controleverklaring afgegeven met betrekking tot de getrouwheid. Een goedkeurende verklaring met betrekking tot getrouwheid betekent dat de jaarrekening een getrouw beeld geeft van de grootte en de samenstelling van zowel de baten en lasten over 2021 als van de activa en passiva per 31 december 2021, in overeenstemming met het Besluit begroting en verantwoording Provincies en Gemeenten (BBV). Wij hebben enkele controleverschillen geconstateerd die door de gemeente zijn gecorrigeerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 145.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

Getrouwheid Ontbreken controle-informatie omtrent vaststellen prestatielevering Wmo

352

Ontbreken controle-informatie omtrent vaststellen prestatielevering pgb

234

Totaal

586 2.900

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

8.700

Performance materialiteit (75% van de materialiteit)

2.175

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

145

De onzekerheden hebben betrekking op het ontbreken van controle-informatie om de prestatielevering van de zorg te kunnen vaststellen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.3 Rechtmatigheid van de jaarrekening De baten en lasten als ook de balansmutaties in de jaarrekening 2021 zijn in overeenstemming met relevante wet- en regelgeving tot stand gekomen.

10

Naast de gecorrigeerde en ongecorrigeerde controleverschillen in het kader van de getrouwheid van de jaarrekening zijn de volgende controleverschillen ten aanzien van de rechtmatigheid geconstateerd. Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen ten aanzien van rechtmatigheid boven de € 145.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. POST/OMSCHRIJVING VAN DE TOELICHTING (x € 1.000)

FOUTEN

ONZEKERHEDEN

VERWIJZING

Rechtmatigheid Ontbreken controle-informatie omtrent vaststellen prestatielevering Wmo

352

Ontbreken controle-informatie omtrent vaststellen prestatielevering pgb

234

Totaal

586

Materialiteit (1% voor fouten, 3% voor onzekerheden)

2.900

8.700

Performance materialiteit (75% van de materialiteit)

2.175

Door de gemeenteraad vastgestelde rapporteringstolerantie

145

Aanbestedingsrechtmatigheid In het kader van de rechtmatigheidscontrole hebben wij de juiste toepassing van de Europese aanbestedingsrichtlijnen gecontroleerd aan de hand van de zogenaamde inkoopanalyse. De controle is risicogericht uitgevoerd, waarbij doorlopende fouten uit vorig jaar en crediteuren boven de Europese drempelwaarde zijn gecontroleerd. Aanvullend hebben wij een controle uitgevoerd op de restmassa. Naar aanleiding van onze controle hebben wij geconstateerd de Europese aanbestedingsregels zijn nageleefd. Er is geen sprake van onrechtmatigheden met betrekking tot Europese aanbestedingen.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.4 Uw speerpunten Drie speerpunten

Risico op ten onrechte opknippen van inkoopopdrachten niet volledig geborgd

Waardering grondexploitaties is passend

Voorspellend karakter dashboard op korte termijn

Verdere verbeteringen in het proces mogelijk

DASHBOARD

11

In de vergadering van de audit commissie d.d. 29 september 2021 heeft de audit commissie drie speerpunten voor de controle van 2021 geformuleerd: 1.

Opdelen van opdrachten om een Europese aanbesteding te omzeilen. Tijdens onze interim-controle hebben wij het proces rondom aanbestedingen beoordeeld en hierover hebben wij in onze boardletter d.d. 29 april 2022 gerapporteerd. Het aanbestedingsproces is in opzet toereikend. Doordat interne beheersmaatregelen niet (systeemtechnisch) worden afgedwongen, bestaat echter het risico op onrechtmatigheden ten aanzien van het opdelen van opdrachten. Aanvullende beheersmaatregelen kunnen dit risico verkleinen. Voor een nadere duiding hiervan verwijzen wij u naar genoemde boardletter.

2.

Waardering van de grondexploitatie Wij hebben tijdens onze controle de waardering van de grondexploitaties getoetst. Hierbij hebben we specifiek aandacht besteed aan de waardering van de (omvangrijkere) projecten. Ten behoeve van de waardering hebben we specifiek de aanvaardbaarheid van de schattingen inzake nog te maken kosten en nog te realiseren opbrengsten getoetst, alsmede de gewijzigde uitgangspunten van Vlietpark. Op basis van onze werkzaamheden hebben we geen bevindingen ten aanzien van de waardering van de grondexploitaties geconstateerd; de waardering van de grondexploitaties is passend.

3.

Grip op lasten sociaal domein (Dashboard sociaal domein, onzekerheden t.a.v. prestatielevering) Ten behoeve van dit speerpunt hebben wij begin maart overleg gehad met diverse medewerkers sociaal domein over het Dashboard sociaal domein. Hierbij hebben wij ook de opgestelde business cases en de ontwikkelingen die de organisatie hiermee voor ogen heeft om zowel de inhoudelijke als financiële sturing beter te organiseren met elkaar doorgesproken. Wij hebben begrepen dat, vanwege interpretatieverschillen in eerdere jaren, de gegevens vanaf 2018 betrouwbaar zijn voor in het dashboard, waarmee de afgelopen vier jaar ook een prognosemodel is ontwikkeld en de voorspelbaarheid voor de korte termijn toereikend wordt gevonden. Het dashboard heeft als doel een besparing op uitgaven (of lagere stijging van de uitgaven) te realiseren, maar ook om hulpmiddelen in de toekomst slimmer in te zetten en de duurzaamheid te vergroten. Met het dashboard wordt meer inzicht gecreëerd, wat met name op de korte termijn meer onderbouwing geeft aan verwachtingen. Vanzelfsprekend neemt de onzekerheid en onvoorspelbaarheid nog steeds toe met het verder in de tijd leggen van de horizon.

Aanvullend adviseren wij om achteraf, op basis van een risico-inschatting en een kosten/baten analyse, aanvullende werkzaamheden te verrichten op onder andere de controleverklaringen en zodoende vast te stellen wat de werkelijke verrichte prestaties zijn. Voorbeelden hiervan zijn het analyseren van het oordeel van de accountant, de (accountants)organisatie die de verklaring heeft verstrekt, de deskundigheid van de verantwoordelijk partner en de omvang van de lasten ten opzichte van de eigen administratie te beoordelen. Wel vindt na afloop van het zorgtraject een keukentafelgesprek plaats met de cliënt waarin ook de levering, kwaliteit en effectiviteit van de zorg worden besproken en vastgelegd in Zorgned. Van belang is dat sprake is van een duidelijke en verifieerbare vastlegging.

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.5 Duurzaamheid

Gemeenten hebben een belangrijke rol in de keten als het gaat om duurzaamheid

12

Onze visie op uw rol in verduurzaming In 2015 zijn de duurzame ontwikkelingsdoelen (sustainable development goals) van de Verenigde Naties door alle lidstaten van de VN aangenomen. Deze doelen vormen de wereldwijde agenda voor duurzaamheid tot 2030. Zoals ook in meerdere publicaties van de VNG is verwoord, is ieders inzet hierbij nodig en die van gemeenten onmisbaar. In het bijzonder attenderen wij u op de publicatie van de VNG met als titel ‘De global goals in het gemeentelijk beleid – een handreiking voor de Nederlandse gemeenten’. Een publicatie waarin concreet per doel wordt ingegaan op uw mogelijke rol hierin. Mede doordat in 2015 de doelstellingen voor 2030 zijn aangenomen is het onderwerp ‘duurzaamheid’ niet meer weg te denken van bestuurstafels in zowel de publieke als de private sector. Het hoeft weinig betoog dat voor overheden een regierol is weggelegd als het gaat om het uitvoering geven aan ambities, het stimuleren van gedragsverandering in de maatschappij en het financieel steunen van burgers en bedrijven. Als gemeente bent u de verbinding tussen vele partijen binnen en buiten uw gemeente, onder andere ten aanzien van zorg, sociale vangnetten, huisvesting, afvalbeheersing, de waterketen, enz.

Duurzaamheid is al onderdeel van uw beleid

Strategie vormgeven vanuit een aantal

In het kader van het Klimaatakkoord heeft u al het nodige uitgewerkt ten aanzien van klimaatadaptie (doel 13) en de warmte-transitievisie (doel 7). Ook de Regionale Energiestrategieën (RES’en) zijn hieruit gevolgd. Aan een aantal van de andere doelen kunnen tevens lokale initiatieven worden gekoppeld. Het ontbreekt bij veel gemeenten echter aan een integrale strategie op het gebied van duurzaamheid in de breedte met als gevolg onvoldoende vanuit een regierol wordt. Die integrale strategie is noodzakelijk om de juiste afwegingen te maken zodat u een inhoudelijke bijdrage levert aan de duurzaamheidsagenda 2030, maar deze ook kunt vertalen naar financiële impact. Gezien de enorme opgaven die er liggen is uw gemeente een wat ons betreft onmisbare schakel in deze keten. Hoe komt u tot uw strategie? Wij zien duurzaamheid in de breedte als een belangrijk aandachtspunt voor uw gemeente.

We noemen een aantal vragen die kunnen helpen bij het invullen van uw regierol:  Wat is uw ambitie ten aanzien van duurzaamheid binnen de gemeente of regio?  Hoe ver bent u met uw dialoog met betrokkenen (stakeholder dialoog) om de belangrijkste thema’s voor uw duurzaamheidsstrategie te onderkennen?  In hoeverre heeft u duurzaamheid tot speerpunt in het collegeprogramma opgenomen?  Hoe concreet en meetbaar zijn de doelstellingen die u zich heeft gesteld?  Kent u de meerjarige impact van uw ambities op uw begroting? Zomaar een aantal wezenlijke basisvragen die noodzakelijkerwijze beantwoord moeten worden om op een gestructureerde en gedegen wijze invulling te kunnen geven aan uw rol. Dit vraagt ook een programmatische aanpak in de organisatie, zowel op inhoud als op aansturing. Een ambitie moet immers vertaald worden naar concrete doelen en kpi’s en de uitvoering moet tenslotte ook gemonitord, bijgestuurd en gerapporteerd worden. Een betrouwbare totstandkoming van deze informatie is daarbij een belangrijke randvoorwaarde, zeker als bij dergelijke informatie mogelijk op termijn ook een controleverklaring verstrekt moet worden zoals in het bedrijfsleven het geval wordt (CSRD). Overigens een aspect dat voor gemeenten nog niet aan de orde is.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

2.5 Duurzaamheid

Borging in collegeprogramma en organisatie als volgende stap in de verduurzaming van Roosendaal

13

Hoe nu verder? Dit voorjaar zijn de gemeenteraadsverkiezingen geweest. U heeft de taak een nieuw college te vormen met een nieuw 4-jarig collegeprogramma. Wij raden sterk aan hierin expliciet ruimte te scheppen voor het thema duurzaamheid als ‘rode draad’ in het collegeprogramma en daarin breder te kijken dan alleen naar klimaat, wat wij nog veel zien gebeuren. Het begrip ‘brede welvaart’ is in feite waar het om moet gaan. Om u te helpen in dit traject, hebben wij onderstaande routekaart ontwikkeld. Hierin zijn achtereenvolgens alle te zetten stappen in dit kader opgenomen. Daarbij is ook aandacht voor de inbedding in de organisatie. Goede voorbeelden van gemeenten die duurzaamheid al expliciet als thema hebben omarmd zijn Nijmegen en Utrecht en hier komen er steeds meer bij. Deze gemeenten geven transparant en concreet, elk op eigen wijze, inzicht in de doelstellingen en de realisatie hiervan. Als gemeente kunt u de onderdelen van de global goals koppelen aan de relevante programma’s en over de voortgang rapporteren in uw P&C-stukken. Wij gaan graag met u het gesprek aan om u waar nodig te kunnen ondersteunen in dit proces van het bepalen van ambities en strategie, de vertaling naar de organisatie en de monitoring en rapportage hiervan.

Gezien het belang van dit thema en onze maatschappelijke rol, hebben wij het bevorderen van verduurzaming en het transparant hierover rapporteren tot een van onze speerpunten gemaakt.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

14

3. Resultaat & financiële positie

3.1 Resultaat 2021 3.2 Dashboard financiële positie 3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente 3.4 Ons beeld van uw financiële positie

3.1 Resultaat 2021 Resultaat 2021 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 5,3 miljoen

Belangrijkste afwijkingen in het resultaat 2021 op programma’s 1, 2 en 4

15

Het resultaat van Roosendaal over het jaar 2021 ten opzichte van de gewijzigde begroting bedraagt € 5,3 miljoen voordelig. In het onderstaand overzicht is het resultaat in het kort weergegeven: OVERZICHT VAN BATEN EN LASTEN (x 1.000)

2021

BEGROTING NA WIJZIGINGEN

VERSCHIL

IN %

Saldo van baten en lasten

10.185 V

1.506 N

8.679 V

576,3%

Onttrekkingen reserves

34.195 V

38.451 V

4.256 N

11,1%

Dotatie aan reserves

39.126 N

36.945 N

2.181 N

5,9%

Resultaat

5.254 V

0

5.254 V

-

Gemeente Roosendaal heeft op bijna alle programma’s een voordelig resultaat. De belangrijkste afwijkingen van de begroting na wijzigingen worden veroorzaakt door onderstaande programma’s en betreffen afwijkingen groter dan € 2 miljoen als gevolg van zowel lagere baten als lagere lasten: Programma 1 Besturen & Samenwerking (incl. overhead) ad € 2,8 miljoen voordelig. Dit voordeel wordt met name veroorzaakt door de vertraging in de Spoorzone Moerdijk-Halderberge-Roosendaal, waartegenover een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Decentralisatie Uitkeringen staat, alsmede diverse voordelen op de ondersteuning organisatie die met name toe te schrijven zijn aan de latere oplevering van het HUIS van Roosendaal en de daarmee gepaard gaande kosten en investeringen die hierdoor opschuiven.  Programma 2 Leren & Ontwikkelen ad € 2,2 miljoen voordelig. Dit voordeel wordt grotendeels veroorzaakt doordat de doordecentralisatie onderwijs definitief niet doorgaat alsmede lagere uitgaven op kredieten voor buitensport. Tegenover deze lagere uitgaven staat ook een lagere onttrekking aan de bestemmingsreserve Kostenegalisatie.  Programma 4 Wonen & Verblijven ad € 4,4 miljoen voordelig en ziet toe op ruimte en wonen. Hierbinnen zijn diverse omvangrijkere voordelen gerealiseerd.

Het meest omvangrijke voordeel ziet echter toe op de grondexploitaties en is met name het gevolg van het vrijvallen van de voorziening Vlietpark. 

Het resultaat 2021 wijkt ongeveer 1,7% af van de totale begrote lasten (na wijziging). Op basis van onze ervaringsnorm bij decentrale overheden is een afwijking van 2-3% inherent aan een complex begrotingsproces.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.2 Dashboard financiële positie

NETTO SCHULDQUOTE

16

BELASTINGCAPACITEIT

SOLVABILITEIT 50

90

105

95

130

39% 220

-100

< 90%

35%

20

90-130%

0

> 130%

(GECORRIGEERDE) SCHULDQUOTE

< 20%

111% 100

20-50%

> 50%

50

150

< 95%

95-105%

> 105%

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE

GRONDEXPLOITATIE

0

90

35 130

38% -100

< 90%

DASHBOARD

220

90-130%

16%

20

> 130%

JAARREKENING

100

0

< 20%

FINANCIËLE POSITIE

1%

20-35%

> 35%

BEVINDINGEN

5

-5

< 0%

BIJLAGEN

0%

> 0%

3.3 Ontwikkeling van de financiële positie van de gemeente

17

RATIO WEERSTANDSVERMOGEN

3,5

3,1

3,0 2,5 2,0

2,4

gemeente Roosendaal

2,2

2,0

Classificatie gtk uitstekend > 2.0

1,5 1,0 Jr 2019

JR 2020

JR 2021

B 2022

STRUCTURELE EXPLOITATIERUIMTE

2,5%

2%

2,0% 1,5% 1,0%

1% Gemiddelde Nederland*

0,5%

0%

0,0% -0,5%

JR 2021

B 2022

B 2023

-1%

-1%

B2024

gemeente Roosendaal B2025

-1,0% -1,5%

* De bron voor de gemiddelden NL betreft het gemiddelde over 2021 voor gemeenten in de categorie 50.000 - 100.000 inwoners. Data gebaseerd op www.findo.nl.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

3.4 Ons beeld van uw financiële positie

Kengetallen moeten in relatie tot elkaar worden bezien

18

Onze rol in relatie tot het weerstandsvermogen en financiële kengetallen De analyse van het weerstandsvermogen en de financiële kengetallen is een onderdeel van het jaarverslag en de paragraaf weerstandsvermogen en risicobeheersing. Vanuit onze controlerende rol dienen wij vast te stellen of het jaarverslag (en dus deze paragraaf) niet strijdig is met de jaarrekening en geen materiële onjuistheden bevat. De kengetallen moeten altijd in relatie tot elkaar worden bezien. Uit de combinatie van de kengetallen kan een beeld worden gemaakt van de financiële positie van de gemeente Roosendaal. Daarbij kan ook inzichtelijk worden gemaakt wat de oorzaak is van een sterke of zwakke financiële positie. De financiële kengetallen geven, met de inherente beperkingen hierbij, inzicht in (de ontwikkeling van) uw financiële positie, mede in relatie tot de landelijke benchmark.

Signaleringswaarden GTK 2020 als referentiewaarden

Signaleringswaarden volgens het Gemeenschappelijk Financieel Toezichtkader 2020 (GTK 2020) Vanuit hun taak als financieel toezichthouder hebben de twaalf provincies een gemeenschappelijk financieel toezichtkader opgesteld dat vanaf begrotingsjaar 2021 geldt. In het GTK 2020 zijn signaleringswaarden opgenomen voor de financiële kengetallen zoals opgenomen in het jaarverslag van de gemeente. Wij hebben deze signaleringswaarden als referentie gebruikt bij ons beeld van uw financiële positie.

Uw financiële positie is ruim voldoende

De financiële positie van gemeente Roosendaal is op basis van de ratio’s en een score van een 8 in de BDO Benchmark Nederlandse gemeenten 2022 ruim voldoende.

Uw weerstandsvermogen is uitstekend

De gemeente kan aan haar langetermijnverplichtingen voldoen

Financieel risico als gevolg van de grondexploitatie is laag DASHBOARD

Weerstandsvermogen Roosendaal is uitstekend In de paragraaf weerstandsvermogen heeft het college een overzicht opgenomen van de weerstandscapaciteit. De weerstandscapaciteit bedraagt volgens deze paragraaf € 33,8 miljoen. In het weerstandsvermogen ultimo 2021 is een bedrag van € 15,4 miljoen meegeteld van vrij aanwendbare bestemmingsreserves. In geval van calamiteiten is het mogelijk om een deel van deze reserves een andere aanwending te geven. In de paragraaf weerstandsvermogen zijn de relevante risico’s benoemd. De gemeente Roosendaal heeft op basis van interne berekeningen het totale bedrag aan risico’s waaraan de organisatie is blootgesteld bepaald op € 11,2 miljoen. Het weerstandsvermogen van de gemeente Roosendaal is volgens het GTK 2020 uitstekend te noemen. Solvabiliteit en netto schuldquote De solvabiliteit bedraagt ultimo 2021 35%. Voor de solvabiliteit geldt dat hoe hoger dit percentage is, hoe beter de gemeente Roosendaal in staat is om haar verplichtingen op lange termijn te voldoen. Uit de jaarrekening en de begrotingscijfers blijkt dat de solvabiliteit van gemeente Roosendaal neutraal is, maar de komende jaren afneemt tot 23% (neutraal) en daarmee nog beperkt boven de grens van meest risicovol ligt. De solvabiliteitsratio geeft geen directe aanleiding tot actie, echter, wij adviseren wel om de ontwikkeling van de solvabiliteit in de gaten te blijven houden.

De netto schuldquote bedraagt 39% en ligt daarmee fors lager dan was begroot (68%). De verwachting op basis van de begroting is dat de netto schuldquote de komende jaren echter met circa 67% fors hoger ligt dan op basis van de jaarrekening 2021, maar nog steeds classificeert als minst risicovol. Ratio grondexploitatie Voor de ratio grondexploitatie geldt dat hoe lager deze is, hoe beter. De ratio grondexploitatie van de gemeente Roosendaal is laag en is het minst risicovol te noemen volgens het GTK 2020. JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

19

4. Belangrijkste bevindingen

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording 4.2 BBV, WNT en SiSa 4.3 Begrotingsrechtmatigheid

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording

Nog aandachtspunten in de interne beheersing. Onze controle is vooral gegevensgericht. Zie ook boardletter 2021.

20

Interne beheersing en onze aanpak voor 2022 Als onderdeel van de jaarrekeningcontrole hebben wij een interim-controle uitgevoerd. De bevindingen naar aanleiding van deze controle hebben wij opgenomen in onze board letter d.d. 29 april 2022. Samenvattend hebben wij geconstateerd dat er bij uw gemeente, net als bij veel andere gemeenten, nog aandachtspunten zijn. Dit betekent niet dat uw gemeente niet in control is, maar wel dat het in control zijn voor ons niet toetsbaar blijkt uit controlesporen in de processen en systemen. Derhalve konden wij het afgelopen jaar voor onze controle (nog) niet steunen op uw interne beheersing en hebben wij de jaarrekening voornamelijk achteraf en gegevensgericht gecontroleerd (middels deelwaarnemingen, cijferbeoordelingen, steekproeven, etc.). Wij begrepen dat met ingang van 1 mei 2022 twee nieuwe kwaliteitsmedewerkers zijn aangenomen om de 1ste lijnscontrole verder te versterken. Fraude De komende jaren zal vanuit de accountantscontrole nog nadrukkelijker aandacht worden besteed aan fraudepreventie. Onze beroepsorganisatie, de NBA, heeft in 2022 een uitgebracht notitie ‘Frauderisicobeheersing aanbevelingen voor bestuurders en toezichthouders'. In deze notitie komt nadrukkelijk de rol van bestuurders en toezichthoudende organen, zoals de gemeenteraad, bij het voorkomen en detecteren van fraude aan de orde.

Door de nadruk te leggen op het voorkomen van fraude, kunnen de gelegenheden die tot fraude leiden, afnemen. Dit vraagt om actief toezicht op risico’s en beheersmaatregelen ter voorkoming van fraude. Ook de accountant heeft hierin een belangrijke rol. De landelijke pilots waar in de controleverklaring 2020 van de accountant uitgebreider wordt gerapporteerd over het thema fraude (o.a. Gemeente Breda) hebben bijgedragen aan de best practices. De best practices van de NBA zijn erop gericht het fraudebewustzijn en de frauderisicobeheersing te vergroten. In onze boardletter hebben wij reeds aandacht gevraagd voor dit onderwerp. Graag gaan wij met u in overleg over het vergroten van de actieve rol van de auditcommissie ten aanzien van frauderisicobeheersing. Bijvoorbeeld door jaarlijks één of meerdere onderkende frauderisico’s (en indien van toepassing de interne beheersmaatregelen die zijn genomen om deze frauderisico’s te mitigeren) nader te laten onderzoeken door groep VPPC, een accountant of een gespecialiseerde (fraude)onderzoeker.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.1 Interne beheersing en rechtmatigheidsverantwoording

Invoering rechtmatigheidsverantwoording 2022

21

Update Invoering rechtmatigheidsverantwoording door het college met ingang van 2022 In onze eerdere rapportages zijn wij uitgebreid ingegaan op de ontwikkeling van de rechtmatigheidscontrole door de externe accountant naar de rechtmatigheidsverantwoording door het college. De commissie BBV heeft in december 2020 de concept notitie rechtmatigheidsverantwoording met de nadere spelregels voor de rechtmatigheidsverantwoording ter consultatie openbaar gemaakt en heeft augustus 2021 de kadernota rechtmatigheid 2022 gepubliceerd. Tweede kwartaal 2022 vindt de wetsbehandeling in de Tweede Kamer plaats (stand op dit moment, maar ook dit jaar reeds meerdere keren uitgesteld). Daarna volgen nog de nodige aanpassingen van wetgeving en notities vanuit onder ander het NBA. Desalniettemin is de verwachting dat de rechtmatigheidsverantwoording per boekjaar 2022 wordt ingevoerd. De invoering van de rechtmatigheidsverantwoording heeft gevolgen voor de (interne) beheersing van de organisatie en ook de rol van de accountant verandert hierdoor. Wij verwachten dat dit voor de meeste gemeenten een uitdaging is, maar naar onze mening ook een kans voor uw organisatie en interne beheersing.

Wanneer de rechtmatigheidsverantwoording met terugwerkende kracht wordt ingevoerd, wordt de gemeente Roosendaal met ingang van verslagjaar 2022 immers zelf verantwoordelijk voor de rechtmatigheidsverantwoording en moet het college een (onderbouwde) mededeling doen omtrent de naleving van de rechtmatigheid. De wetswijziging is niet alleen een technische verandering, maar ook een cultuurverandering die effect heeft op de bedrijfsvoering van de organisatie. De gemeente Roosendaal heeft reeds diverse stappen genomen ter voorbereiding op de invoering van de rechtmatigheidsverantwoording. De notities die informatie geven over de nadere invulling kunnen pas worden uitgebracht na behandeling van de wetgeving in de Eerste en Tweede Kamer en deze notities zijn nodig om de financiële verordening aan te passen. Wij constateren dat meerdere organisaties de besluitvorming afwachten alvorens er verdere invulling aan de uitvoering van de rechtmatigheidsverantwoording wordt gegeven.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.2 BBV, WNT en SiSa

BBV wordt nageleefd WNT-verantwoording voldoet aan de vereisten

22

Bevindingen ten aanzien van naleving van de wettelijke verslaggevingsregels (BBV) Wij hebben vastgesteld dat Roosendaal de wettelijke verslagleggingsregels (BBV) heeft nageleefd. Op basis van de bij de controle gehanteerde concept jaarrekening hebben wij (vooralsnog) geen opmerkingen of tips omtrent de leesbaarheid van de jaarrekening. Wel merken wij op dat gemeente Roosendaal de Sisa-bijlage in een eigen format presenteert en niet het standaard verantwoordingsmodel hanteert. Naleving van de (publicatieverplichtingen) WNT De Wet normering bezoldiging topfunctionarissen publieke en semipublieke sector (WNT) is met ingang van 2013 van toepassing en vervangt tegelijkertijd de Wopt (Wet openbaarmaking uit publieke middelen gefinancierde topinkomens). Doelstelling van de wet is te verhinderen dat instellingen in de publieke en semipublieke sectoren rechtens in staat zijn bovenmatige bezoldigingen toe te kennen. Voor gemeenten geldt dat de gemeentesecretaris en de griffier als topfunctionaris worden aangemerkt. De algemene bezoldiging voor een topfunctionaris mag voor 2021 niet meer bedragen dan € 209.000 per jaar. De externe accountant is belast met de controle op de naleving van de WNT door de instelling. Overschrijding van de bezoldigingsnorm wordt aangemerkt als een onverschuldigde betaling, die door de topfunctionaris terugbetaald moet worden aan de instelling.

Gebeurt dit niet, dan is BDO als accountant wettelijk verplicht om bij het ministerie melding te doen van deze onverschuldigde betaling. Wij hebben tevens een meldingsplicht indien u geen of onjuiste gegevens heeft gepubliceerd in de jaarrekening. Wij hebben vastgesteld dat de bezoldigingen over 2021 van de gemeente Roosendaal niet strijdig zijn met de WNT en dat de jaarrekening 2021 van de gemeente Roosendaal voldoet aan de publicatieverplichtingen van de WNT.

Geen bevindingen SiSa-bijlage

SiSa-bijlage Wij hebben de in de SiSa-bijlage van de jaarrekening genoemde specifieke uitkeringen gecontroleerd met inachtneming van de Nota verwachting accountantscontrole SiSa 2021. Op grond van ons onderzoek hebben wij bij uw specifieke uitkeringen geen fouten en/of onzekerheden geconstateerd die de voor SiSa geldende rapporteringstolerantie overschrijden. Zie tevens bijlage B. Wij zien een landelijke trend dat Ministeries steeds vaker een Specifieke regeling kiezen voor het verstrekken van subsidies aan decentrale overheden. Het aantal SISA- regelingen, ook voor uw gemeente, is daardoor exponentieel toegenomen. Dit geeft een hoge druk op de organisatie binnen gemeente Roosendaal , andere gemeenten en decentrale overheden en de accountantskantoren.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Begrotingsrechtmatigheid

Onderschrijding baten en lasten

23

Lastenoverschrijdingen in het kader van begrotingsrechtmatigheid In totaal heeft uw gemeente circa € 264,8 miljoen aan lasten begroot na wijziging, tegenover circa € 250,9 miljoen aan werkelijke lasten in 2020. Dit is in totaal een onderschrijding van 13,9 miljoen (5,2%). Aan baten had uw gemeente een bedrag van € 263,3 miljoen begroot na wijziging, tegenover € 261,1 miljoen aan werkelijke baten in 2021. In totaal gaat het om een hogere realisatie van baten van 2,3 miljoen (0,9%). Naast het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten kent een gemeente ook het gerealiseerde resultaat. Dit is het gerealiseerde totaal saldo van baten en lasten plus of min de tussentijdse resultaatbestemmingen. Deze bestemmingen bestaan uit in de loop van het jaar gedane onttrekkingen uit reserves minus de tussentijdse stortingen in reserves. De stortingen in dan wel onttrekkingen aan reserves vinden plaats op basis van door u genomen besluiten. In 2021 is er per saldo circa € 4,9 miljoen aan de reserves gedoteerd zodat het gerealiseerde resultaat € 5,3 miljoen positief bedraagt. De gemeenteraad autoriseert de begroting en stelt de kaders voor het college vast. Het college is verantwoordelijk voor de uitvoering van het beleid binnen de gestelde begroting. Begrotingsafwijkingen dienen tijdig gesignaleerd en gerapporteerd te worden aan de gemeenteraad.

Bij begrotingsoverschrijdingen die niet gedurende het jaar zijn voorgelegd aan de gemeenteraad is formeel sprake van een onrechtmatigheid. Echter hoeven deze overschrijdingen niet altijd te worden meegewogen in het accountantsoordeel bijvoorbeeld indien de overschrijdingen geheel of grotendeels worden gecompenseerd door direct gerelateerd opbrengsten of overschrijdingen bij open-einde regelingen. In de toelichting op het overzicht van baten en lasten zijn de begrotingsoverschrijdingen nader weergegeven en geanalyseerd. Controle begrotingsrechtmatigheid Naast de controle op de rechtmatige totstandkoming van de baten, lasten en balansmutaties in de jaarrekening 2021, hebben wij de begrotingsrechtmatigheid gecontroleerd. De toe te passen normen voor dit begrotingscriterium zijn gebaseerd op artikelen 189, 190 en 191 van de Gemeentewet en moeten door de raad nader worden ingevuld en geconcretiseerd. Dit gebeurt door middel van de begroting en via de verordening op het financieel beheer ex artikel 212 van de Gemeentewet. Het begrotingscriterium is verder verfijnd en uitgewerkt in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. Belangrijk hierbij is dat het overschrijden van de begroting altijd onrechtmatig is, maar niet in alle gevallen hoeft te worden meegewogen in het accountantsoordeel.

In het kader van de begrotingsrechtmatigheid moet gekeken worden naar de lastenoverschrijdingen per programma. Zie hierna voor een overzicht van de lastenoverschrijdingen per programma en de overschrijdingen van investeringskredieten.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

4.3 Begrotingsrechtmatigheid

Onderschrijding baten en lasten

24

Uit de jaarrekening 2021 blijkt dat sprake is van een overschrijding op één programma. Deze zijn in te delen in de onderstaande categorieën zoals opgenomen in de Kadernota Rechtmatigheid van de Commissie BBV. ONRECHTMATIG LASTENOVERSCHRIJDING PROGRAMMA

BEGROTINGSAFWIJKING

6. Betalen en financieren (totaal € 1,7 miljoen)

De overschrijdingen hebben betrekking op een (na)heffingsaanslag VPB en BTW alsmede een storting in de voorziening debiteuren. Deze (na)heffingsaanslagen en de dotatie aan de voorziening zijn eind 2021 ontvangen/bekend geworden en konden niet eerder worden voorzien. Deze overschrijdingen tellen niet mee in ons oordeel.

TELT NIET MEE IN OORDEEL

TELT WEL MEE IN OORDEEL



Wij verwijzen voor een inhoudelijke en meer specifieke analyse van de begrotingsafwijkingen naar de analyse begrotingsafwijkingen, zoals opgenomen in de toelichting in de jaarrekening 2021 (blz. 248 en verder).

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

25

Bijlagen

A

Onze controle

B

Bevindingen SiSa-bijlagen

26

A. Onze controle

A. Onze controle

Doel en object van onze controle Materialiteit in overeenstemming met het BADO

Zoals overeengekomen rapporteren wij fouten groter dan € 145.000

Wij voeren geen andere dan controlewerkzaamheden uit voor Roosendaal

DASHBOARD

27

Doel en object van de controle Het doel van de controle is het geven van een onafhankelijk oordeel of de financiële overzichten van de gemeente Roosendaal, in alle van materieel belang zijnde opzichten, zijn opgesteld in overeenstemming met het BBV. Materialiteit Afwijkingen kunnen ontstaan als gevolg van fouten of fraude en zijn materieel indien redelijkerwijs kan worden verwacht dat deze, afzonderlijk of gezamenlijk, van invloed kunnen zijn op de economische beslissingen die gebruikers op basis van deze jaarrekening nemen. De materialiteit beïnvloedt de aard, timing en omvang van onze controlewerkzaamheden en de evaluatie van het effect van onderkende afwijkingen op ons oordeel. Bij onze controlewerkzaamheden hebben wij als uitgangspunt de door de raad vastgestelde toleranties gehanteerd. De raad heeft ons daarbij opgedragen om bij onze oordeelsvorming en rapportering uit te gaan van de hierna vermelde goedkeurings- en rapporteringstolerantie. Op basis van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden (BADO) en onze professionele oordeelsvorming hebben wij de materialiteit voor de jaarrekening als geheel bepaald op € 2,9 miljoen. Wij houden ook rekening met afwijkingen en/of mogelijke afwijkingen die naar onze mening voor de gebruikers van de jaarrekening om kwalitatieve redenen materieel zijn.

Wij zijn met u overeengekomen dat wij tijdens onze controle geconstateerde afwijkingen boven de € 145.000 rapporteren, alsmede afwijkingen die naar onze mening om kwalitatieve redenen relevant zijn. Onze controle richt zich tevens op de getrouwheid en rechtmatigheid van de informatie in de WNT-verantwoording en de SiSa-bijlage van de jaarrekening. Voor de WNT en SiSa gelden specifiek voorgeschreven rapporteringstoleranties die veelal lager zijn dan uw rapporteringstolerantie. Wij passen deze voorgeschreven WNT- en SiSa-toleranties eveneens op correcte wijze toe. Onafhankelijkheid Nederlands recht en overige beroepsregels, zoals de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO), vereisen dat wij onafhankelijk zijn ten opzichte van onze controlecliënten. Wij zijn van mening dat door ons is voldaan aan deze eisen. Wij hebben de overige dienstverlening naast de controle van de jaarrekening beoordeeld aan de hand van onze beroepsregels en hebben geconcludeerd dat het type dienstverlening en de vergoeding onze onafhankelijkheid niet beïnvloeden. Wij zijn onafhankelijk van de gemeente Roosendaal zoals vereist in de Wet toezicht accountantsorganisaties (Wta), de Verordening inzake de onafhankelijkheid van accountants bij assurance-opdrachten (ViO) en andere voor de opdracht relevante onafhankelijkheidsregels in Nederland.

Verder hebben wij voldaan aan de Verordening gedrags- en beroepsregels accountants (VGBA).

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle

Wij volgen een risicogerichte controleaanpak

Significante risico’s

28

Opdracht en controleaanpak Wij hebben de jaarrekening gecontroleerd conform de Nederlandse controlestandaarden en de met u gemaakte afspraken in de opdrachtbevestiging van 24 september 2021. Tevens beoordeelden wij de verenigbaarheid van de andere informatie, inclusief de overige gegevens en het bestuursverslag met de jaarrekening en of deze geen materiële afwijkingen bevatten op basis van onze kennis en ons begrip, verkregen vanuit de jaarrekeningcontrole of anderszins. Voor een accountantscontrole gelden inherente beperkingen, die zijn uiteengezet in de opdrachtbevestiging. Voor een uitgebreide beschrijving van onze aanpak verwijzen wij naar onze opdrachtbevestiging d.d. 24 september 2021 met kenmerk ‘StH/MSt/NvE/24431/2105570’. Onze controleaanpak is gebaseerd op een risicogerichte benadering, waarbij, indien mogelijk gesteund wordt op de opzet, het bestaan en de werking van de aanwezige administratieve organisatie en de daarin opgenomen beheersingssystemen. Deze aanpak gaat uit van een risicoanalyse op transactiestromen, zoals verkoopactiviteiten en personeelszaken. Daarnaast worden bedrijfsrisico’s beoordeeld die voortvloeien uit de strategie en operaties van de gemeente Roosendaal. In de risicoanalyse hebben wij beoordeeld in hoeverre de onderkende risico’s van invloed kunnen zijn op de jaarrekening.

De risico’s met een hoge waarschijnlijkheid van het zich voordoen en mogelijk materiële impact hebben in onze controle meer aandacht gehad. Deze risico’s betreffen:  Memoriaalboekingen: management override of controls (COS 240.31)  Het niet naleven van de Europese aanbestedingsregels

Goedkeurend oordeel voor getrouwheid en rechtmatigheid

Strekking van de controleverklaring Aangezien de jaarrekening 2021 van de Roosendaal aan de daaraan te stellen eisen voldoet, hebben wij een goedkeurende controleverklaring, gedateerd op 22 juni 2022, afgegeven bij deze jaarrekening. Alle bevindingen voortvloeiend uit onze controle van de jaarrekening 2021 zijn afdoende behandeld en onze controle is afgerond.

Continuïteitsveronderstelling achten wij aanvaardbaar

Continuïteit De waarderingen in de jaarrekening van de gemeente Roosendaal zijn gebaseerd op de veronderstelling dat de gemeente Roosendaal als geheel in continuïteit zal worden voortgezet. De inschatting of een duurzame voorzetting mogelijk is, inclusief de eventueel in de jaarrekening op te nemen toelichting, is de wettelijke verantwoordelijkheid van het college van burgemeester en wethouders. Als accountant beoordelen wij de aanvaardbaarheid van de door het college van burgemeester en wethouders ingeschatte mogelijkheden tot een duurzame voortzetting. Wij vinden deze inschatting aanvaardbaar.

Zie onze boardletter voor bevindingen ITomgeving

Geautomatiseerde gegevensverwerking De accountant dient op basis van artikel 2:393, lid 4 BW, melding te maken van zijn bevindingen met betrekking tot de betrouwbaarheid en continuïteit van de geautomatiseerde gegevensverwerking. Tijdens de interim-controle hebben wij ook relevante processen met betrekking tot de geautomatiseerde gegevensverwerking getoetst. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze boardletter 2021. Wij hebben de automatiseringsorganisatie van de organisatie uitsluitend in het kader van de jaarrekeningcontrole beoordeeld. Voor onze bevindingen verwijzen wij naar onze boardletter d.d. 29 april 2022.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

A. Onze controle Het jaarverslag is verenigbaar met de jaarrekening en bevat geen materiële afwijkingen

De grondslagen van de jaarrekening 2021 zijn aanvaardbaar

Onze verantwoordelijkheid t.a.v. het onderkennen fraude en non-compliance

29

De jaarstukken 2021 van uw gemeente bestaan uit: het jaarverslag 2021 (programmaverantwoording en verplichte paragrafen); de jaarrekening 2021 (balans met toelichting, overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting inclusief SiSa-bijlage en taakvelden).

 

In het onderdeel ‘programmaverantwoording’ van het jaarverslag dient informatie opgenomen te worden over: wat hebben we gedaan, wat hebben we bereikt en wat heeft het gekost? De programmaverantwoording vormt samen met de verplicht voorgeschreven paragrafen (zoals weerstandsvermogen, bedrijfsvoering, etc.) het jaarverslag. Beide onderdelen vallen niet (expliciet) onder de controle van de jaarrekening. Het primaire object van de accountantscontrole (op grond van artikel 213 van de Gemeentewet) is de jaarrekening (de balans met toelichting en het overzicht van baten en lasten in de jaarrekening met toelichting). De inhoud van het jaarverslag (programmaverantwoording en paragrafen) hebben wij getoetst. Bij onze controle hebben wij geen materiële afwijkingen tussen het jaarverslag en de jaarrekening geconstateerd. Het jaarverslag en de jaarrekening zijn met elkaar verenigbaar. De belangrijkste verslaggevingsgrondslagen van uw gemeente zijn uiteengezet in de grondslagen van de jaarrekening 2021. In 2021 zijn er geen wijzigingen geweest in toegepaste verslaggevingsgrondslagen die een aanzienlijke invloed hebben op de baten en lasten of de financiële positie van uw gemeente. Significante verslaggevingsgrondslagen en toepassing hiervan zijn belangrijk voor de presentatie van de financiële positie van uw gemeente en de baten en lasten in de jaarrekening.

Daarnaast vereisen zij van het college en het management dat zij een oordeel vormen ten aanzien van soms moeilijke, subjectieve en complexe posities vaak vanwege de noodzaak om inschattingen te moeten maken over het effect van zaken die inherent onzeker zijn. Wij hebben het door het college en het management toegepaste proces met betrekking tot significante verslaggevingsaspecten geëvalueerd en hebben gegevensgerichte controlewerkzaamheden uitgevoerd. Fraude en non-compliance Onze controle is niet specifiek gericht op het ontdekken van fraude. Bij de planning voor de jaarrekeningcontrole, houden wij rekening met het risico dat de jaarrekening als gevolg van fraude en onregelmatigheden onjuistheden van materieel belang zou kunnen bevatten. Daarnaast hebben wij beoordeeld in hoeverre sprake kan zijn van een risico omtrent corruptie. Eén van de door ons uitgevoerde maatregelen is het bespreken van de mogelijke frauderisico’s en mogelijke fraudesituaties op verschillende niveaus binnen de organisatie Hiertoe hebben wij de mogelijke frauderisico’s en de mogelijke fraudesituaties besproken met de directie en concerncontroller en met de auditcommissie. Deze besprekingen en onze controlewerkzaamheden hebben geen aanwijzingen voor materiële fraude opgeleverd.

Met ingang van boekjaar 2022 zijn wij op grond van richtlijnen van de Nederlandse Beroepsorganisatie van Accountants (NBA) verplicht in de controleverklaring te rapporteren over fraude. Wij hebben aandacht besteed aan de compliance met de voor u van toepassing zijnde wet- en regelgeving en overige bepalingen voor zover wij die van belang achten in het kader van onze controle van de jaarrekening. Bij die werkzaamheden hebben wij geen materiële non-compliance geconstateerd.

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

BEVINDINGEN

BIJLAGEN

30

B. Bevindingen SiSa-bijlagen

B. Bevindingen SiSa-bijlage

31

Inleiding Bij de jaarrekening wordt als bijlage de SiSa-verantwoording toegevoegd. De gemeente Roosendaal heeft de rechtmatige totstandkoming van de SiSa-bijlage getoetst. In onderstaande tabel zijn de te rapporteren bevindingen opgenomen: Op grond van het Besluit accountantscontrole decentrale overheden, artikel 5, lid 4, rapporteren wij in dit rapport over de fouten en onzekerheden van de specifieke uitkeringen die in 2021 in het kader van SiSa worden verantwoord. Per regeling is aangegeven of, en zo ja welke financiële fouten of onzekerheden zijn geconstateerd.

Strekking controleverklaring getrouwheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

Strekking controleverklaring rechtmatigheid (jaarrekening)

GOEDKEUREND

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

A7

FOUT OF ONZEKERHEID

Regeling specifieke uitkering tijdelijke ondersteuning toezicht en handhaving

A12B

Incidentele bijdrage ondersteuning naleving controle op coronatoegangsbewijzen (SiSa tussen medeoverheden)

B2

Regeling specifieke uitkering gemeentelijke hulp gedupeerden toeslagenproblematiek (deel 2)

C1

Regeling specifieke uitkering Reductie Energiegebruik

C10

Tijdelijk besluit specifieke uitkering verbetering digitale dienstverlening

C32

Regeling specifieke uitkering ventilatie in scholen

C43

Regeling reductie energiegebruik woningen

C56

Regeling huisvesting aandachtsgroepen

C62

Specifieke uitkering aan gemeenten voor de bekostiging van de kwijtschelding van gemeentelijke belastingen van gedupeerden door de toeslagenaffaire

D8

Onderwijsachterstandenbeleid 2019-2022 (OAB)

D14

Regeling specifieke uitkering inhalen COVID-19 gerelateerde onderwijsvertragingen

E3

Subsidieregeling sanering verkeerslawaai

E20

Regeling stimulering verkeersmaatregelen 2020-2021

E21

Regeling specifieke uitkering circulaire ambachtscentra 2020 – 2022

E35B

Incidentele specifieke uitkering motie Hoogland

E44B

Tijdelijke impulsregeling klimaatadaptatie 2021–2027 (SiSa tussen medeoverheden)

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021

Fout

G2

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_gemeentedeel 2021

Onzekerheid

G2

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2021

Fout

DASHBOARD

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

FINANCIËLE OMVANG IN €

BEVINDINGEN

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID

BIJLAGEN

B. Bevindingen SiSa-bijlage

32

NR.

SPECIFIEKE UITKERING OF OVERIG

G2

G2A

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden gebundelde uitkering Participatiewet in jaar T_gemeentedeel 2021 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2021 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2021 Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2020

G2A

Gebundelde uitkering op grond van artikel 69 Participatiewet_totaal 2020

G3

Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2021 Besluit bijstandverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_gemeentedeel 2021 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T (exclusief BOB)_gemeentedeel 2021 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar T_gemeentedeel 2021 BBZ vóór 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden schulden levensonderhoud BBZ en achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BOB in jaar T_gemeentedeel 2021 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2021 BBZ vanaf 2020 - Gederfde baten die voorvloeien uit

kwijtschelden van achterstallige betalingen kapitaalverstrekkingen BBZ in jaar T_gemeentedeel 2021 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_totaal 2020 Besluit bijstandsverlening zelfstandigen 2004 (exclusief levensonderhoud beginnende zelfstandigen)_totaal 2020

G2 G2

G3 G3 G3 G3 G3 G3 G3 G3 G3 G3A G3A

FOUT OF ONZEKERHEID

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

Fout Onzekerheid Fout Onzekerheid

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in jaar T

Fout

G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Bijzondere bijstand in jaar T

Onzekerheid

G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in jaar T

Fout

G12

Gederfde baten die voortvloeien uit kwijtschelden schulden Wet Inburgering van 13 september 2012 in jaar T

Onzekerheid

JAARREKENING

FINANCIËLE POSITIE

TOELICHTING FOUT/ONZEKERHEID