Bijlage 2 1e Bestuursrapportage.pdf

Gemeente Roosendaal

Informatie Bestuursrapportage 2025

Agenda 1

P&C Cyclus

2

Inhoud Bestuursrapportage 2025

3

Vervolgproces Bestuursrapportage 2025

P&C Cyclus

P&C Cyclus Hoofdstuk 1

Het doel 3

Optimaal benutten van te besteden middelen binnen de geldende kaders

1

Realiseren doelen om de gewenste maatschappelijke effecten te bereiken

2

Betaalbaar houden van deze doelstelling op de lange termijn

4

Verantwoording afleggen over publieke middelen

Doel van de P&C-cyclus De P&C-cyclus heeft als doel om het beleid en de bedrijfsvoering van de gemeente te beheersen. De P&C-cyclus gaat dus uitdrukkelijk niet alleen om de financiën, maar juist ook over het beleid. Met de P&C-cyclus maken we inzichtelijk welke maatschappelijke effecten we als gemeente willen bereiken, en hoeveel geld we daaraan willen uitgeven. Aangezien de financiële middelen van onze gemeente voor het grootste deel bestaan uit belastinggeld dat (direct dan wel indirect) is opgehaald bij onze inwoners is het heel belangrijk om verantwoording af te leggen over de inzet van deze financiële middelen. Ook dat is een belangrijk onderdeel van de P&C-cyclus. En uiteraard willen we dat we als gemeente ook in de toekomst nog de gewenste maatschappelijke effecten kunnen bereiken. We kijken met de P&C-cyclus dus ook vooruit om ervoor te zorgen dat we de gewenste effecten ook op de langere termijn kunnen bereiken. Kortom, met de P&C-cyclus:

• Kijken we terug → we leggen verantwoording af over de maatschappelijke en financiële resultaten die we bereikt hebben • Kijken we naar de actualiteit → we beoordelen of we moeten bijsturen om onze huidige maatschappelijke en financiële doelstellingen te bereiken • Kijken we vooruit naar de toekomst → welke maatschappelijke effecten willen we in de toekomst bereiken en wat is daarvoor nodig? De P&C-cyclus is daarmee voor de gemeenteraad een belangrijk instrument om de kaderstellende en controlerende rol uit te oefenen.

P&C Cyclus Hoofdstuk 1

De P&C cyclus

De P&C-cyclus is een PDCA-cyclus: Plan-Do-Check-Act.

Check

Jaarstukken

Act/Plan

Kadernota

Dat betekent dat we beginnen met plannen maken (Kadernota en Programmabegroting). Vervolgens gaan we die plannen uitvoeren. Tijdens de uitvoering stellen we de plannen bij omdat de werkelijkheid anders verloopt dan we hadden gedacht (Bestuursrapportage). Aan het eind van een cyclus leggen we verantwoording af (Jaarstukken). De Bestuursrapportage en Jaarstukken van de ene cyclus kunnen hierdoor ook weer input zijn voor de volgende cyclus, die begint met de Kadernota. Als uit de Jaarstukken bijvoorbeeld blijkt dat een activiteit vertraging heeft en nog niet is afgerond, dan moeten we er rekening mee houden dat dit nog gebeurt in het nieuwe jaar (en dus in een nieuwe cyclus).

Check

Bestuursrapportage

Plan/Do

Programmabegroting

Act/plan

Kadernota De P&C-cyclus start in onze gemeente met de Politieke Beschouwingen in maart. Hierin geven alle raadsfracties uit de gemeenteraad aan wat zij belangrijk vinden voor onze gemeente en waar het college zich naar hun mening de komende jaren voor moet inzetten. De Politieke Beschouwingen vormen voor het college input voor de Kadernota. In de Kadernota geeft het college aan waar zij zich de komende jaren op wil richten. Ook hoort daar een financiële vertaling bij. De Kadernota wordt net voor het zomerreces besproken en vastgesteld door de gemeenteraad (eventueel na aangenomen amendementen). In juli 2025 stelt de raad de Kadernota 2026 vast.

Plan/Do

Programmabegroting Na vaststelling van de Kadernota door de gemeenteraad verwerken we deze vervolgens in de Programmabegroting. In de Programmabegroting staan de zogenaamde 3 W-vragen centraal:

• Wat willen we bereiken? • Wat gaan we daarvoor doen? • Wat mag dat kosten? De Programmabegroting is dus nadrukkelijk niet alleen financieel van aard! Het gaat ook vooral om de maatschappelijke effecten die we willen bereiken en welke activiteiten we daarvoor moeten uitvoeren. De programmabegroting wordt in november door de raad behandeld en vastgesteld (eventueel na aangenomen amendementen). Uiterlijk 15 november moeten we de Programmabegroting aanleveren bij onze toezichthouder, de Provincie Noord-Brabant. Zij toetsen onze begroting en beoordelen of deze voldoet aan de uitgangspunten van een structureel en reëel sluitende begroting en meerjarenraming. Dat betekent dat de bedragen in onze begroting realistisch moeten zijn en dat onze structurele lasten gedekt moeten zijn door structurele baten. Structurele baten en lasten zijn baten en lasten die ieder jaar terugkomen. In november 2024 is de Programmabegroting 2025 vastgesteld door de raad.

Check

Bestuursrapportage Nadat de Programmabegroting is vastgesteld door de gemeenteraad kunnen we de begroting gaan uitvoeren. We gaan dus aan de slag met de effecten die we willen bereiken en de uitvoering van activiteiten die daarvoor nodig zijn. In 2025 werken we dus aan de uitvoering van de vastgestelde Programmabegroting 2025. In de praktijk lopen zaken echter altijd anders dan van tevoren was ingeschat, zowel beleidsinhoudelijk als financieel. Dat betekent bijvoorbeeld dat een bepaalde activiteit niet of pas op een later moment uitgevoerd kan worden, omdat het voor kan komen dat we afhankelijk zijn van leveranciers die door onvoorziene omstandigheden niet kunnen leveren. Of de uitvoering gaat juist sneller, omdat we een efficiëntere manier van werken hebben bedacht.

Deze ontwikkelingen hebben ook financiële consequenties. Het kan gebeuren dat we minder geld nodig hebben voor de uitvoering van een activiteit dan we van tevoren hadden geraamd. Maar het omgekeerde kan natuurlijk ook het geval zijn. Hiervoor hebben we de Bestuursrapportage. In de Bestuursrapportage rapporteren we de afwijkingen die zijn ontstaan ten opzichte van de vastgestelde begroting. In de Bestuursrapportage 2025 rapporteren we dus over de afwijkingen die in 2025 zijn ontstaan ten opzichte van de vastgestelde Programmabegroting 2025. De Bestuursrapportage sturen we op 12 juni naar de gemeenteraad. In juli behandelt de raad de Bestuursrapportage.

Check

Jaarstukken Het sluitstuk van de P&C-cyclus zijn de Jaarstukken. Hierin leggen we verantwoording af over het afgelopen jaar, zowel beleidsinhoudelijk als financieel. De Jaarstukken zijn de ‘spiegel’ van de begroting, want ook hier staan weer de drie W-vragen centraal:

• Wat hebben we bereikt? • Wat hebben we daarvoor gedaan? • Wat heeft dat gekost? In de Jaarstukken legt het college verantwoording af over de resultaten van het afgelopen jaar. De raad moet de Jaarstukken uiterlijk 15 juli vaststellen. Ook de Jaarstukken moeten we namelijk aanleveren bij onze toezichthouder, de provincie Noord-Brabant.

De P&C-cyclus in de tijd

P&C Cyclus Hoofdstuk 1

Input voor de cyclus zijn de politieke beschouwingen van de raad

Kadernota

Begroting

Planvorming

Bestuursrapportage

Uitvoeren en bijstellen

•

Eén P&C-cyclus beslaat dus drie kalenderjaren • In één jaar lopen 3 cycli door elkaar, bijv. in 2025: Jaarstukken 2024, Bestuursrapportage 2025, Kadernota 2026

Jaarstukken

Verantwoording

De P&C-cyclus in de tijd In het algemeen kunnen we dus zeggen dat er tijdens één kalenderjaar drie P&C-cycli door elkaar heen lopen. Zo zijn we in 2025 bezig met:

• Jaarstukken 2024 → heeft betrekking op de cyclus over het jaar 2024 • Bestuursrapportage 2025 → heeft betrekking op de cyclus over het jaar 2025 • Kadernota 2026 en Programmabegroting 2026 → hebben betrekking op het jaar 2026 Tegelijkertijd kun je ook zeggen dat één cyclus drie jaren bestrijkt. Over het jaar 2025 hebben we de volgende P&C-documenten opgesteld:

• Kadernota 2026 en Programmabegroting 2026 • Bestuursrapportage 2025 • Jaarstukken 2024

P&C Cyclus Hoofdstuk 1

Bestuursrapportage 2025 Het college geeft met de Bestuursrapportage de afwijkingen ten opzichte van de vastgestelde begroting 2025 aan. De Bestuursrapportage geeft een prognose van de financiële en beleidsmatige afwijkingen per eind 2025. Deze prognoses betreffen een doorrekening naar eind 2025 op basis van de beschikbare gegevens per 1 juni 2025.

Inhoud Bestuursrapportage 2025

Inhoud Bestuursrapportage Hoofdstuk 2

Saldo bestuursrapportage 2025

Het saldo van de bestuursrapportage bedraagt -/- € 4,2 miljoen

•

Dit betreft een verwachting op basis van informatie op peildatum 1 juni

•

Er kunnen in de rest van het jaar nog afwijkingen ontstaan

Inhoud Bestuursrapportage Hoofdstuk 2

Saldo bestuursrapportage 2025

Inhoud Bestuursrapportage Hoofdstuk 2

Grote afwijkingen (1) •

Beleidsveld Zorg en ondersteuning: Belangrijkste oorzaken: - WMO Huishoudelijke ondersteuning: nadeel € 2,3 miljoen - Toename aantal inwoners dat huishoudelijke ondersteuning ontvangt - Stijging in de tarieven als gevolg van CAO voor huishoudelijke hulpen

•

Beleidsveld Jeugd en jeugdzorg: Belangrijkste oorzaak: - Jeugd: nadeel € 5,2 miljoen - De toenemende vraag, de intensiteit van jeugdzorgtrajecten en de implementatie van landelijke regelingen leiden tot een stijging van de kosten

•

Beleidsveld Uitkeringen gemeentefonds: Belangrijkste oorzaken: - Meicirculaire: voordeel € 2 miljoen - De algemene uitkering in 2025 neemt toe door een bijstelling van het accres en compensatie voor het tekort op de jeugdzorg 2025

Inhoud Bestuursrapportage Hoofdstuk 2

Grote afwijkingen (2) •

Beleidsveld Uitkeringen gemeentefonds: Belangrijkste oorzaken: - Compensatie jeugdzorg 2023 en 2024: voordeel € 3 miljoen - Door het Rijk is de toezegging gedaan dat gemeenten de compensatie van de tekorten voor de jeugdzorg over de jaren 2023 en 2024 bij Prinsjesdag (septembercirculaire) ontvangen

•

In bestuursrapportage worden ook aanpassingen (verhogingen/verlagingen) van investeringen en kredieten opgenomen

Het vervolgproces

Het vervolgproces Hoofdstuk 3

Proces Bestuursrapportage 2025 Vragenuurtje raadsleden 16 juni Indienen technische, toelichtende vragen bij Griffie (9 uur) 17 juni Verzenden memorie van antwoord naar Griffie 23 juni Behandelen Bestuursrapportage 2025 in Commissie 26 juni Behandelen en vaststellen Bestuursrapportage 2025 in Raad 3 juli