Bijlage 19 memo omgevingsveiligheid Wouwse Weide

= A RAA AN U MI! URS DATUM 17 juni 2026 KENMERK _20250313/212652/ VAN mn - MEMO PROJECT 20250313 Wouw - Bulkstraat - woningbouw OPDRACHTGEVER Ontwikkelingscombinatie Van Agtmaal Maas-Jacobs B.V. MEMO OMGEVINGSVEILIGHEID WOUWSE WEIDE 1. INLEIDING Het voornemen bestaat om ten zuiden van de kern Wouw maximaal 300 woningen te realiseren in het project ‘Bulkstraat’. De ligging van het projectgebied is weergegeven in Figuur 1. In de directe nabijheid van het projectgebied liggen risicobron- nen, die vanuit omgevingsveiligheid van belang kunnen zijn. In dit onderzoek wordt bepaald in hoeverre de aanwezigheid van deze risicobronnen een aandachtspunt vormt voor de realisatie van de woningen in het projectgebied. Figuur 1 Ligging projectgebied (geanonimiseerd)(geanonimiseerd) 2. TOETSINGSKADER Omgevingsveiligheid beschrijft de risico's die ontstaan als gevolg van opslag , productie , gebruik en vervoer van gevaarlijke stoffen en windturbines. Aanvullend daarop dient rekening gehouden te worden met branden , rampen en crises. Voor om- gevingsveiligheid zijn instructieregels voor het wijzigen van het omgevingsplan opgenomen in paragraaf 5. 1. 2 van het Bkl. De paragrafen 5. 1. 2. 2 tot en met 5. 1. 2.

6 Bkl gaan over het toelaten van beperkt kwetsbare , kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare en kwetsbare locaties in verband met het externe veiligheidsrisico van een activiteit die op een locatie is toegelaten op grond van een omgevingsplan of een omgevingsvergunning voor een buitenplanse omge- vingsplanactiviteit. Plaatsgebonden risico Op grond van artikel 5. 8 van het Bkl wordt bij het wijzigen van een omgevingsplan voor het plaatsgebonden risico van een -6 activiteit een grenswaarde van 10 in acht genomen voor kwetsbare gebouwen en kwetsbare locaties. Op grond van artikel 5. 8 van het Bkl wordt hieraan voldaan als de daarmee corresponderende afstanden opgenomen in bijlage VII bij het Bkl in acht worden genomen. Op grond van artikel 5. 9 gelden deze afstanden in geval van een kwetsbare locatie tot de begren- zing van de locatie voor het verblijf van personen. Op grond van artikel 5. 11 van het Bkl geldt voor beperkt kwetsbare gebouwen en beperkt kwetsbare locaties een stan- 6 daardwaarde van 1 op de 10 per jaar. Daarbij is aangegeven dat met het in acht nemen van de afstanden bedoeld in arti- kel 5. 8 in ieder geval aan deze standaardwaarde wordt voldaan. Dit artikel biedt de gemeente een zekere afwegingsruimte.

Aandachtsgebieden Naast de grenswaarde en standaardwaarde voor het plaatsgebonden risico in geval van respectievelijk kwetsbare gebou- wen en locaties en beperkt kwetsbare gebouwen en locaties , kent de instructieregel ook een afwegingskader voor het toe- laten van (beperkt/zeer) kwetsbare gebouwen en locaties binnen zogenoemde aandachtsgebieden. In artikel 5. 12 Bkl zijn brand- , explosie- en gifwolkaandachtsgebieden bepaald. Aandachtsgebieden zijn gebieden rond activiteiten met gevaarlijke stoffen die zichtbaar maken waar mensen binnenshuis , zonder aanvullende maatregelen onvoldoende beschermd zijn tegen de gevolgen van ongevallen met gevaarlijke stoffen. Aandachtsgebieden zijn er voor brand , explosie en gifwolk. Afhankelijk van het type activiteit met gevaarlijke stoffen , zijn er voor het aandachtsgebied in de regelgeving vaste afstanden vastgesteld of zijn deze afstanden rekenkundig te bepalen (bijlage VII Bkl). Aandachtsgebieden worden opgenomen in het Register externe veiligheidsrisico's (REV). Op basis van arti- kel 5. 15 Bkl dient binnen de aandachtsgebieden rekening te worden gehouden met het groepsrisico (GR).

Hieraan wordt in ieder geval voldaan als het omgevingsplan of BOPA waarborgt: dat maatregelen getroffen worden ter bescherming van personen in (beperkt/zeer) kwetsbare gebouwen en loca- ties of dat het aantal doorgaans aanwezige personen of de tijd dat die aanwezig zijn in die gebouwen en op die locaties beperkt is. Voorschriftengebied Binnen een aandachtsgebied kan sprake zijn van een voorschriftengebied. Een gemeente kan in het omgevingsplan afzien van aanwijzing van een brand- of explosievoorschriftengebied of een kleiner brand- of explosievoorschriftengebied aanwij- zen (artikel 5. 14 Bkl). Als het initiatief ligt in een door de gemeente aangewezen voorschriftengebied , dan gelden voor nieuwbouw aanvullende bouweisen uit het Besluit bouwwerken leefomgeving (artikelen 4. 90 tot en met 4. 95 Bbl). Voor zeer kwetsbare gebouwen , zoals scholen , kinderdagopvang en verzorgingstehuizen , geldt altijd een voorschriftengebied , en gelden dus aanvullende bouweisen bij nieuwbouw (artikel 5. 14 Bkl). 2/6 Voorwaarden Los van een eventueel voorschriftengebied kan een gemeente aanvullende eisen stellen , bijvoorbeeld aan vluchtroutes en de bereikbaarheid van het gebied door hulpdiensten. Dergelijke eisen worden dan opgenomen in de omgevingsvergunning.

Een berekening van het GR is onder de Omgevingswet optioneel ; het is niet meer verplicht om het GR te berekenen , maar een gemeente mag hier nog wel om vragen (via een voorschrift) om de toelaatbaarheid van de situatie te beoordelen. 3. INVENTARISATIE EN CONCLUSIE In de beoogde situatie worden kwetsbare gebouwen gerealiseerd. De term " kwetsbaar gebouw " wordt in het Bkl gebruikt om gebouwen aan te duiden die gevoeligheid hebben voor externe veiligheidsrisico's , maar minder dan " zeer kwetsbare " gebouwen. Deze classificatie is relevant bij het beoordelen van risico's en het opstellen van omgevingsplannen. Een lijst van kwetsbare gebouwen is te vinden in bijlage Vl van het Bkl. Uit de informatie op de risicokaart (Pav Kaarten | Register externe veiligheid) blijkt dat het projectgebied gelegen is binnen het: - brandaandachtsgebied van het spoortraject Bergen op Zoom - Roosendaal en een hoge druk aardgasleiding Z-529- 03 ; explosieaandachtsgebied van het spoortraject Bergen op Zoom- Roosendaal ; gifwolkaandachtsgebied van het spoortraject Bergen op Zoom- Roosendaal en stationaire activiteiten (Seveso) op ruime afstand van het projectgebied ; - - -6 De locatie is gelegen buiten alle PR 10 het Bkl. contouren van risicobronnen. Om die reden wordt voldaan aan de grenswaarde uit Figuur 2 Uitsnede Pav kaarten 3/6 Conform artikel 5.

15 van het Besluit kwaliteit leefomgeving (Bkl) dient in een omgevingsplan voor beperkt kwetsbare , kwetsbare en zeer kwetsbare gebouwen en locaties binnen een brandaandachtsgebied , explosieaandachtsgebied of gif- wolkaandachtsgebied rekening te worden gehouden met de kans op overlijden van een groep van tien of meer personen per jaar , als rechtstreeks gevolg van een ongewoon voorval veroorzaakt door een activiteit (het groepsrisico). In de beoogde situatie worden maximaal 300 woningen gebouwd. Uitgaande van een gemiddelde bezetting van 24 perso- , nen per woning is sprake van een aanwezigheid van maximaal 720 personen. Om die reden wordt hetStappenplan besluit- vorming groepsrisico van het RIVM doorlopen. Het stappenplan licht toe welke stappen het bevoegd gezag kan nemen in het bestuurlijke afwegingproces om mens en milieu binnen aandachtsgebieden te beschermen. Hieronder wordt het stap- penplan doorlopen. 1. Afstand houden van het aandachtsgebied Hier wordt gedeeltelijk aan tegemoet gekomen , door een buffer te realiseren binnen het brandaandachtsgebied van het spoor (30 meter) en daarbinnen geen (woon)bebouwing te realiseren. De overige aandachtsgebieden zijn dusdanig groot dat deze een groot deel van het plangebied of zelfs het gehele plangebied (gifwolkaandachtsgebied) overlappen.

Waarderen al bestaande bescherming: Is de basisbescherming op orde? o Biedt de bestaande omgeving voldoende bescherming? o In de directe omgeving zijn voor zover te bepalen geen veiligheidsmaatregelen genomen. Wel is sprake van een water- gang tussen de Plantagebaan en het spoor , waardoor de effecten van een eventuele plasbrand mogelijk gemitigeerd worden doordat de plasbrand uitstroomt in de watergang. Overwegen van aanvullende beschermingsmaatregelen: In acht nemen van voldoende afstand binnen het aandachtsgebied. Zorgdragen voor adequate aanvullende risicocommunicatie. Beperken van het aantal aanwezige personen. Beschikbaarheid van voldoende vlucht- en schuilmogelijkheden. Beoordelen of aanvullende bouwkundige maatregelen een meerwaarde bieden. 2. 3. o o o o o Voldoende afstand Het is niet mogelijk om de ontwikkeling buiten de aandachtsgebieden te realiseren. Een aantal van de woningen worden gerealiseerd binnen het brandaandachtsgebied van de hogedruk aardgasleiding Z-529-03 en het explosieaandachtsgebied van het spoor (zuidwestelijke deel van het plangebied). Risicocommunicatie In het kader van effectieve zelfredzaamheid dienen de toekomstige gebruikers (zowel bewoners als beheerders) door mid- del van risicocommunicatie te worden geïnformeerd over de risico’s en over de maatregelen die zij zelf kunnen nemen.

De alarmering van aanwezigen kan verlopen via het Waarschuwings- en Alarmeringssysteem (WAS). Dit systeem wordt echter de komende jaren uitgefaseerd. De alarmering wordt in de toekomst verzorgd via een combinatie van middelen , waaron- der calamiteitenzenders , sirenes , NL-Alert , crisis. nl en sociale media. Beperken aantal aanwezige personen Het aantal aanwezige personen wordt zoveel als mogelijk beperkt door dicht bij de risicobronnen (zuidzijde) bedrijfskavels 2 en een watervoorziening te realiseren. In deze zone is de gemiddelde dichtheid per m lager. 4/6 Vlucht- en schuilmogelijkheden Voor zowel de bereikbaarheid en bestrijdbaarheid bij reguliere incidenten , zoals brand of wateroverlast , als voor calamitei- ten op het gebied van externe veiligheid , is het van belang dat de bereikbaarheid voor hulpdiensten en de beschikbaarheid van bluswatervoorzieningen voldoende zijn geborgd. De bestrijdbaarheid is in belangrijke mate afhankelijk van de inzet- baarheid van de hulpdiensten. De brandweer moet in staat zijn haar taken adequaat uit te voeren om verdere escalatie van een incident te voorkomen. Dit vereist onder meer de aanwezigheid van voldoende aanvalswegen en bluswatervoorzienin- gen. Uit een advies van de Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant blijkt dat het plan voldoet aan de norm voor op- komsttijden van de brandweer.

In het advies heeft de veiligheidsregio enkele aandachtspunten geformuleerd voor een tweede ontsluitingsweg , de breedte van de wegen , opstelplaatsen , bluswatervoorziening etc. die in het kader van uitvoe- ring relevant zijn. De toekomstige bewoners worden als zelfredzaam beschouwd. De mogelijkheden tot zelfredzaamheid bestaan in hoofdlij- nen uit het kunnen schuilen of ontvluchten. Het projectgebied wordt ontsloten via de Hoogt en Bulkstraat. Vanuit dit ge- bied kan men vluchten richting de Bulkstraat in noordelijke richting , via de aanwezige voetpaden de woonwijken van Wouw in. In het geval van een incident met toxische stoffen op het spoor kan zich snel een toxische wolk vormen en ver- plaatsen en is schuilen gewenst. Dergelijke wolken zijn doorgaans niet zichtbaar. Zelfredzaamheid in dit soort scenario’s is alleen effectief als tijdige alarmering plaatsvindt én de gebouwen geschikt zijn om enkele uren in te schuilen. Hierbij is het belangrijk dat ramen en deuren gesloten kunnen worden en dat (mechanische) ventilatiesystemen kunnen worden uitge- schakeld , om blootstelling aan toxische gassen te minimaliseren. Bouwkundige maatregelen Een (mechanische) ventilatiesysteem betreft een generieke bouweis voor nieuwbouw. Voor wat betreft het scenario van een explosie , is explosiewerend glas een potentiële bouwkundige maatregel.

Antea Group heeft een informatiebundel geschreven: ‘Beglazing in explosieaandachtsgebieden / Toepassing scherfvrij glas’ , d. d. 25 februari 2021. Daarin staat o. a. het volgende beschreven: ‘Deze informatiebundel over de toepassing van scherfvrij glas in relatie tot omgevingsveiligheid betreft in een belangrijke mate bestaande kennis , die veelal vanuit een nieuwe scope – de omgevingsveiligheid – benaderd is. De auteurs hebben vanuit hun achtergrond kennis gedeeld en op onderdelen heeft verdiepend onderzoek plaatsgevonden. Hierbij zijn diverse leemtes in (inter)nationale kennis gesignaleerd waarna na- der onderzoek gewenst is. De auteurs houden zich aanbevolen voor de praktijkervaringen van anderen bij het toepassen van scherfvrij glas. ’ Eisen aan kozijnen in relatie tot het plaatsen van scherfvrij glas: door Antea Group en de glasindustrie is onderzoek gedaan naar de normen die een zodanige plaatsing van het glas in de kozijn borgen , dat het glas zijn scherfvrije kwaliteiten behoudt. Geconstateerd is dat hier (ook internationaal) sprake is van een leemte in kennis en nader onderzoek nodig is. ’ a. b. Uit de informatiebundel van Antea blijkt dat er nog veel onduidelijk en onzeker is over de toepassing van scherfvrij glas met de geschikte kozijnen daarbij waardoor onzeker is of en in welke mate het bescherming kan bieden.

Dit in combinatie met de meerkosten maakt dat ervoor gekozen wordt om af te zien van het toepassen van scherfvrij glas. Naast bouwkundige maatregelen kunnen ook maatregelen aan de bron worden genomen. Vrijwel alle incidenten bij leidin- gen gebeuren bij graafwerkzaamheden. Om die reden is het mogelijk om een waarschuwingslint te plaatsen boven de aan- wezige leiding , zodat de kans op een incident wordt verkleind en daarmee ook de faalkans van de leiding wordt verlaagd. 5/6 Dit wordt ter overweging genomen in het vervolg. De Veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is om advies gevraagd ten aanzien van bestrijdbaarheid en zelfredzaamheid en heeft geen bouwkundige of bronmaatregelen voorgesteld. Voorschriftengebied Op grond van de Omgevingswet kan het bevoegd gezag , wanneer een (beperkt) kwetsbaar gebouw is gelegen binnen een brand- of explosieaandachtsgebied , voorschriften opnemen in het omgevingsplan ter bescherming van het gebouw tegen warmtestraling als gevolg van een incident. In dat kader kan een voorschriftengebied worden aangewezen. Het doel van een voorschriftengebied is om gebruikers van gebouwen aanvullende bescherming te bieden tegen de gevolgen van een externe brand of explosie , omdat daarmee bouwkundige maatregelen verplicht worden.

De gemeente Roosendaal heeft ervoor gekozen om het voorschriftengebied vast te leggen in de wijziging van het omge- vingsplan Conclusie In de beoogde situatie is sprake van de realisatie van kwetsbare gebouwen waarin zelfredzame personen worden gehuis- -6 vest. Er zijn geen PR 10 contouren over het projectgebied aanwezig , waardoor voldaan wordt aan de grenswaarde uit arti- kel 5. 8 van het Bkl. Om invulling te geven aan artikel 5. 15 van het Bkl , is hetStappenplan besluitvorming groepsrisico van het RIVM doorlopen voor deze ontwikkeling. Uit de beoordeling blijkt dat aan veel onderdelen van dit stappenplan wordt voldaan. De volgende bouwkundige maatregelen , organisatorische maatregelen en maatregelen aan de bron worden daarbij geno- men: Een (mechanische) ventilatiesysteem in verband met een toxisch scenario ; Het plaatsen van een waarschuwingslint ter hoogte van de leiding wordt – na afstemming met de leidingbeheer- der- in overweging genomen ; Informatievoorziening over handelingsperspectief in geval van een incident met gevaarlijke stoffen. Met (een afweging t. a. v. ) deze maatregelen wordt het plan uitvoerbaar geacht ten aanzien van het aspect omgevingsveilig- heid. Er is voor gekozen om ook het voorschriftengebied vast te leggen in de wijziging van het omgevingsplan. 6/6