Bijlage 1 regels - Landschappelijke inpassing Wouwse Weide
Tekst van het document
34 Wonen in Wouwse Weide Ruimte voor elkaar Beeldkwaliteits Landschap 8 mei 2026 pelijk inpassingsplan 2
4 Afbeelding landschapszones (bron: Rijksdienst Cultureel Erfgoed, 2015) Droogdalbodem Dekzandvlakte Dekzandrug Afbeelding reconstructie 1575 (bron: Rijksdienst Cultureel Erfgoed, 1575) Nat Beekdal Pleistoceen Veenlandschap Afbeelding globale maaiveldhoogten - AHN 5 (bron: AHN5, ahn.nl, 2025) 5,30m 5,70m 6,50m 6,80m 1.1 Inspiratie landschap De visie voor de buitenruimte in de Wouwse Weide is gebaseerd op de volgende uitgangspunten: 1) bodem - en water gestuurd, 2) de centrale groene corridor – ruggengraat van het landschap en 3) de gebiedsindeling en sferen. Bodem - en water gestuurd Binnen het plangebied zijn hoogteverschillen zichtbaar tot ongeveer 1,5 meter. Deze verschillen sluiten aan bij de historische landschapsstructuur, zoals te zien op de landschapskaart van 1575. De oude landschapstypen ‘pleistoceen’ en ‘nat beekdal’ komen grotendeels overeen met de huidige hoogteligging. Op latere kaarten worden deze zones aangeduid als respectievelijk ‘dekzandrug’, ‘dekzandvlakte’ en ‘droogdalbodem’. Voor de woningbouwontwikkeling in het voormalige ‘natte beekdal’ is drooglegging nodig. Om het verdwijnen van de karakteristieke hoogteverschillen te voorkomen, ligt het toekomstige park (centrale groene corridor, zie pag. 5) verdiept. Door deze verlaging blijft het oorspronkelijke hoogteverschil zichtbaar en beleefbaar in de nieuwe parkinrichting.
Een andere inspiratiebron voor de uitwerking van de buitenruimte is de wijze waarop het voormalige natte beekdal in de 19e eeuw in landbouwkundig gebruik is genomen. Kenmerkend waren de onregelmatige, mozaïekvormige kavels met sloten voor de drooglegging. De stedenbouwkundige opzet in deelgebied Weide refereert aan dit mozaïek. Op de overgang tussen het park en de woonclusters in het noorden wordt langs deze kavelstructuur een sloot ‘teruggebracht’. Ophoging bouwvelden (aanname) 5 Afbeelding kaart 1925 Principeprofiel park Wanneer we kijken naar de kaart met archeologische landschapszones, is ook een droogdalbodem te onderscheiden. Een droogdalbodem is een dalvormige, asymmetrische en relatief ondiepe laagte die niet kan worden gekoppeld aan een beek- of riviersysteem. Het droogdal is in de 19e eeuw landbouwkundig in cultuur gebracht en niet meer als zodanig herkenbaar. In het plan wordt het droogdal over een lengte van circa 150 meter opnieuw zichtbaar gemaakt. Het wordt afgewerkt op 5,00+ NAP (GHG), waarbij de oevers variëren tussen een helling van 1:4 en 1:7 . De gradiënten en het microklimaat hangen samen met verschillen in vochtigheid en bezonning. Door de gunstige ligging in noord-zuidrichting en het asymmetrische profiel is het droogdal ecologisch zeer waardevol. Hoewel het droogdal niet permanent watervoerend is, draagt zij wel bij aan de waterbergingsopgave.
Het droogdal is vrij van recreatieve paden. De centrale groene corridor - ruggengraat van het landschap De groene corridor in de Wouwse Weide (de oost - westverbinding) vormt een belangrijke landschappelijke en ecologische verbinding tussen het dorp, omliggende parken (Landeweel en De Hoogt) en het buitengebied. Door de omvang, ligging en inrichting als biodiverse, extensief beheerde zone draagt de corridor bij aan het regionale groenblauwe netwerk en versterkt het de landschappelijke structuren aan de dorpsrand. De corridor functioneert vooral als landschappelijke drager, niet als primair recreatief buurtgroen, maar biedt in tegenstelling tot het droogdal wel ruimte voor extensief medegebruik. Zo wordt het landschap het woongebied binnengebracht en ontstaat een zorgvuldig vormgegeven overgang tussen dorp en open landschap. Afbeelding groene corridor met stepping stones Afbeelding ruimte massakaart (bron: AHN.nl) 6 Gebiedsindeling en sferen In de Wouwse Weide zijn twee landschapssferen te onderscheiden: (1) het deelgebied Weide, gekenmerkt door dorps en landelijk wonen in een relatief open landschap, en (2) het deelgebied Boskamers, waar wordt gewoond in een meer geborgen en boomrijke omgeving. Beide gebiedsdelen krijgen vorm binnen een robuuste en klimaatadaptieve buitenruimte die de karakteristiek van elke sfeer ruimtelijk tot uitdrukking brengt.
Deelgebied Weide Deelgebied Weide heeft een ruimtelijke relatie met het relatief open landschap. Deze openheid benadrukt enerzijds de dorpsuitbreiding met een herkenbaar, representatief en naar buiten gericht dorpsaanzicht. Anderzijds vormt het open landschap een bijzondere woonkwaliteit aan de rand van het buitengebied. Deelgebied Weide vormt één ruimtelijk en functioneel ensemble van woningen en buitenruimte. Het streven is gericht op een duidelijke, leesbare inrichting en gebruik van de buitenruimte, in combinatie met het versterken van natuurwaarden en het realiseren van waterberging. In architectonisch opzicht wordt deelgebied Weide onderverdeeld in dorps en landelijk wonen. De woningen aan het landelijke lint zijn georiënteerd op de Bulkstraat, een ontsluitingsweg en snelfietsroute door het buitengebied. Het dorps wonen bestaat uit compacte woonclusters met smalle, groene straatprofielen, waarbij parkeervoorzieningen aan het zicht worden onttrokken. De woonstraten hebben een ontspannen en autoluw karakter, met een zorgvuldige balans tussen noodzakelijke verharding en een aanbod aan beplanting van bomen, heesters en vaste planten. Daarnaast grenzen diverse woningen aan het toekomstige park, aan de rand van het buitengebied of aan de bestaande houthaksingels.
Het centraal gelegen park vormt een betekenisvolle leefomgeving voor toekomstige bewoners en dient als landschappelijke én recreatieve schakel tussen het dorp en het buitengebied. Het park heeft een lengte van 400 meter en een gemiddelde breedte van 35 meter, en biedt een afwisseling van doorzichten en subtiele hoogteverschillen. Langs de randen van het park bevinden zich speel- en verblijfsplekken en een centrale ontmoetingsplek met ruimte voor buurtactiviteiten. Aan de westzijde markeert de bestaande boomweide, een voormalige tuin met volwassen boombeplanting, de langzaam verkeersentree van het deelgebied Weide. Recreatief sluit de parkweide aan op de wandelroute ‘De Ster van Wouw’, die verschillende groene en recreatieve plekken in en rond Wouw met elkaar verbindt. De Wouwse Weide vormt hierin een nieuwe schakel, waardoor de wijk een duidelijke plek krijgt binnen het grotere landschappelijke en recreatieve netwerk. Deelgebied Boskamers De Boskamers zijn gebaseerd op het landschappelijke raamwerk van bestaande houthakwallen, die een groene achtergrond vormen voor een besloten, ontspannen en natuurlijk woonmilieu. De bebouwing, bestaande uit appartementen, een seniorenhof, grondgebonden woningen en een bedrijfsverzamelgebouw, lijkt als het ware ‘op’ het landschap te staan en is er te gast.
Het landschap bestaat uit een tapijt van grasvegetatie met vrijstaande en geclusterde boomgroepen. Rond de appartementen en het seniorenhof wordt op strategische en representatieve plekken hoger opgaand groen toegepast, met inheemse plantsoorten. Daarnaast is het goed voorstelbaar dat in dit besloten woonmilieu verdere vergroening plaatsvindt, bijvoorbeeld in de vorm van een openbare generatietuin, voedselbos of buurtmoestuin. De nieuwe watergang en het droogdal, beide voorzien van natuurvriendelijke oevers, vormen de relatief open ruimten binnen de Boskamers, waar veel licht en zon toetreden. Het parkeerterrein bij het appartementencomplex wordt omsloten met inheemse hagen, zodat het karakteristieke beeld van grasweides en boomgroepen behouden blijft. De achtergevels van de appartementen worden vergroend met klimbeplanting en het parkeerterrein krijgt een groen uiterlijk door het gebruik van grasbetontegels. Afbeelding gebiedsindeling Boskamers en Weide 7 1.2 Functies en gebruik van de buitenruimte In de buitenruimte van de Wouwse Weide biedt de groene corridor ruimte aan extensieve recreatie. Het buurtgroen richt zich daarentegen vooral op dagelijkse activiteiten zoals spelen, wandelen, ontmoeten en verblijven. Recreatieve functies binnen de groene corridor worden bewust gestuurd door routes, paden en verblijfsplekken strategisch te positioneren.
Zo blijft voldoende ruimte beschikbaar voor natuurontwikkeling en worden groenelementen met elkaar verbonden ter versterking van de ecologische structuur. De recreatieve noord-zuidverbinding tussen de Boskamers, het park en de dorpskern van Wouw (via de Bulkstraat en de Gierelaar), met ruimte voor spel en een centrale buurtontmoetingsplek, wordt beschouwd als onderdeel van het buurtgroen. Daarnaast is er op buurtniveau ruimte voor initiatieven zoals een openbare generatietuin, een voedselbos of een buurtmoestuin. In de Boskamers, binnen de geluidscontour van de spoorlijn en nabij het seniorenhof en het droogdal, ligt een kansrijke locatie van circa 2.500 m². Deze plek biedt ruimte voor sociale, groene en educatieve activiteiten. Alle initiatieven dragen bij aan gezondheid (bewegen, buiten zijn, gezonde voeding), aan mentale vitaliteit (ontmoeten, actief blijven, verbinding) en aan biodiversiteit. Elk initiatief heeft bovendien een sterk sociaal karakter: een generatietuin verbindt generaties, een voedselbos biedt educatie en natuurbeleving en een buurtmoestuin versterkt de band tussen buurtbewoners. Ze zijn complementair en kunnen afzonderlijk of gecombineerd worden gerealiseerd. Zo ontstaat in de Wouwse Weide een groene, toekomstbestendige buitenruimte die zowel gebruikskwaliteit voor bewoners biedt als ecologische waarde behoudt en versterkt.
Afbeelding functies en gebruik van de buitenruimte Afbeelding recreatieve hotspots 8 1.3 Toetsingskaders Het inrichtingsplan van de buitenruimte wordt op termijn uitgewerkt op basis van onderstaande toetsingskaders. Daarnaast wordt rekening gehouden met de beleidsdocumenten ‘Verbindend Groen’ en ‘Ontwerp - en materiaaleisen’ (afd. BHR, versie 14 januari 2016) van de gemeente Roosendaal. 1.3.1 Groen Een robuuste landschappelijke inpassing wordt bereikt met het terugbrengen van het droogdal, het behoud en versterking van bestaande houthakwallen, de aanleg van struweelstructuren, bomen(rijen), kruidenrijke graslanden en natuurvriendelijke oevers. De groene inrichting wordt uitgevoerd met inheemse beplanting, passend bij bodemsoorten van het gebied. Daarbij speelt het groen in op biodiversiteit, hittestressreductie en natuurinclusiviteit. Bomen • Bij het inrichtingsplan wordt rekening gehouden met zichtlijnen tussen park en buitengebied. Daarom worden de bomen voornamelijk in de flanken van het park geplaatst. Aan de noordzijde staan karakteristieke boomrijen langs de sloot (knotwilgen met incidenteel berk en els); aan de zuidzijde een losse structuur van solitairen en boomgroepen. Het boomassortiment wordt afgestemd op de bosgemeenschap ‘droog Wintereiken Beukenbos’ en (vochtig) ‘Zomereiken- Berkenbos’, kenmerkend voor de lokale hoge zwarte enkeerdgrond en laarpodzolgrond.
De inheemse boomsoorten zijn onder andere zomereik, wintereik, linde, ratelpopulier, ruwe en zachte berk en haagbeuk. • Er is onderscheid in boomgrootte. Bij het opstellen van het beplantingsplan wordt rekening gehouden met de gemeentelijke richtlijnen uit de notitie ‘Verbindend Groen’. Bomen zijn hoofdzakelijk van de eerste grootte (15 meter en hoger), de woonstraten en parkeerhoven vallen de bomen onder de categorie ‘sfeerbomen’ en zijn van de tweede (8-15 meter hoog) en/ of derde grootte (6-8 meter hoog). De bomen kunnen hier enkel- of meerstammig zijn. • Toepassen van accentbomen met onderscheidende bladkleur, herfstverkleuring, bloesem of vruchtdracht. Ook de ingeburgerde exoten uit de genoemde bosgemeenschappen (tamme kastanje en Amerikaanse eik) zijn mogelijk. Afbeelding nieuwe bomen Afbeelding bestaande bomen 9 Solitaire boom - park Boomclusters - park Bomenrij - park Boomclusters - boskamer Houthaksingel - boskamer Accent boom - Rode beuk Accent boom - Gele es 10 Struweel • In de randen van de houthakwallen kunnen een mantel en zoom zorgen voor een natuurlijke en gelaagde structuur. De beplanting van de mantel bestaat uit struiken uit de bosgemeenschap ‘droog Wintereiken-Beukenbos’ zoals wilde kamperfoelie, boswilg, framboos, braam, brem, gaspeldoorn, vlier, sporkehout, viltroos en zoete kers. • De struweelstructuren liggen verspreid langs de noordzijde van het park.
Deze bestaan uit een mix van struiksoorten die thuishoren in dezelfde bosgemeenschappen, waaronder wilde lijsterbes, boswilg, gaspeldoorn, wilde appel en peer, vlier, sporkehout en zoete kers. Deze soorten zijn bovendien goed bestand tegen tijdelijke nattigheid. Afbeelding nieuw strueel Struweel - mantel Struweelcluster
11 Grasvegetatie • Er wordt gestreefd naar een gevarieerd aanbod aan grasvegetaties, met kenmerken zoals bloemrijkdom en openheid. Een brede variatie aan gras- en kruidenvegetaties versterkt de biodiversiteit en vergroot de ecologische waarde van het gebied, met name voor vogels en insecten. • Op plekken waar gespeeld wordt, wordt een speelgazon toegepast. • In het beheer wordt onderscheid gemaakt tussen intensief en extensief maaibeheer. Intensief maaibeheer geldt voor gebieden met een meer verzorgd karakter of waar een speelfunctie aanwezig is, zoals graspaden, gemaaide bermen langs (halfverharde) wandelpaden en bermen langs woonstraten op de hoger gelegen woonclusters in deelgebied Weide. Dit geldt ook voor de boomweide aan de westzijde van het park. • Extensief maaibeheer is van toepassing in de overige grasweides, zoals de wadi in het park, de natuurvriendelijke oevers van de nieuwe watergangen en het droogdal. • De te gebruiken grasmengsels worden afgestemd op de specifieke bodem en op de geschiktheid voor wadi’s, waarbij gekozen wordt voor soorten die goed reageren op wisselende vochtomstandigheden.
Afbeelding grasvegetatie Bloemrijk grasland Kruidenrijk grasland Sinus beheer Maaipad Kruidenrijk grasland Kruidenrijk grasland 12 Heesters en vaste planten • De groenstrook in de woonstraten van deelgebied Weide wordt in combinatie met bomen ingericht als heester en bloemrijke vaste planten border. Dit draagt bij aan de biodiversiteit. Bij de verdere uitwerking van het beplantingsplan wordt gekozen voor een breed assortiment met soorten die zorgen voor vruchtdracht en aantrekkelijke winteraspecten, zodat de groenstrook het hele jaar door een verzorgd en representatief beeld heeft. • De boomplantvakken in de parkeerhoven en parkeerterreinen bij appartementen worden tevens voorzien van vaste planten. Afbeelding vaste planten Heester en vaste planten borders 13 Hagen en klimplanten • Hagen als groene erfafscheiding versterken het groene straatprofiel en bieden bovendien extra veiligheid voor spelende kinderen in de nabijgelegen speelplekken. • De woningen, uitgezonderd de hoekwoningen en woningen met een ‘Wouwse stoep’, zijn aan de woonstraat begrensd met lage hagen in een mix van inheemse plantsoorten (snoeihoogte 80 cm). De haagbeplanting wordt op de woonpercelen aangeplant, 50 cm uit de erfgrens, en gesnoeid door de bewoner(s). • De zijtuinen zijn ingeplant met (inheemse) hagen, 50 cm uit de erfgrens. De snoeihoogte bedraagt 1,8 meter en wordt door de bewoners onderhouden.
• De erfscheidingen van woningen aan de parkeerhoven zijn voorzien van gazen hekwerken (hoogte 2 meter) met een wintergroene klimbeplanting. • Hagen rondom parkeerterreinen van appartementsgebouwen worden ingeplant met een mix van inheemse plantsoorten (snoeihoogte 80 cm) en onderhouden door gemeente óf bewoners (behoeft nadere afstemming met de afdeling BHR/ gemeente Roosendaal). • De achterzijde van appartementsgebouwen worden voorzien van klimplanten met een max. groeihoogte van 15 meter. De klimplanten staan in de volle grond. Afbeelding hagen en klimplanten Gevelgroen appartementen Geveltuintjes ‘Wouwse stoep’ Haag in de buitenruimte Haag op de erfscheiding Vergroening parkeerhoven 14 1.3.2 Verharding Buurtontsluiting • De buurtontsluiting van de Wouwse Weide ligt in het verlengde van rijweg De Hoogt. Om deze entree te realiseren wordt een 20 meter brede opening in de bestaande houthakwal gemaakt. Waar de buurtontsluiting deelgebied Weide binnenkomt, wordt ook hier een opening in de houthakwal gemaakt. • De buurtontsluiting is bestemd voor het gemotoriseerd- en fietsverkeer. • De buurtontsluiting is 5,5 meter breed en uitgevoerd in asfalt. • In het deelgebied Boskamers wordt ter plaatse van het droogdal de rijweg verbijzonderd met een carborundum-toeslag in de asfalttoplaag.
Dit materiaal levert bij zonlicht een sprankelend effect, als verwijzing naar het regenwater dat vroeger over het dekzand stroomde, erosie veroorzaakte en zo het oorspronkelijke droogdal vormde. • Hemelwater wordt zoveel als mogelijk opgevangen in de wegberm. Opsluitbanden ontbreken. • Er wordt rekening gehouden met verkeersdrempels en/of -plateaus als 30-km maatregel en zonodig gecombineerd met oversteekplekken voor fiets- en voetgangers. • Via dammen passeert de rijweg de bestaande en toekomstige watergangen. Afbeelding buurtontsluiting Buurtontsluiting in asfalt B - ontsluiting • In de noord-oosthoek van het plangebied ontsluit een B-ontsluiting de woonbuurt met de Bulkstraat. De rijbaan wordt uitgevoerd als 5 meter brede rijbaan met elementverharding, overeenkomstig de woonstraten (betonstraatstenen, kei- of dikformaat, keperverband). Calamiteiten • Nood- en hulpdiensten bereiken de woonbuurt via de hoofdontsluiting vanaf rijweg De Hoogt en/óf de B-ontsluiting vanaf de Bulkstaat en de daarop aansluitende woonstraten. • De woningen die direct aan het groen liggen, blijven bereikbaar via de langzaam verkeersroutes en zijn minimaal 2 meter breed en voorzien van een verstevigde grasberm (bijvoorbeeld lavasteen en - split).
15 Woonstraten • Voor zowel de rijbaan, de voetpaden en ‘Wouwse stoepen’ wordt één basismateriaal toegepast: betonelementen in aardse kleuren, binnen een nog uit te werken palet van rode en bruine tinten. De uitstraling van het beton benadert die van gebakken klinkers, voor een klassiek, authentiek en dorps karakter. De betonklinkers worden gekozen op basis van kleurechte mineralen, een hoog aandeel natuurlijke granulaten en een gesloten toplaag. Verschillen in formaat, kleur en straatverband maken onderscheid tussen de rijbaan (dik - of keiformaat), het voetpad (dik - of langformaat) en de ‘Wouwse stoep’ (waalformaat). • Aan de parkzijde maken voortuinen plaats voor ‘Wouwse stoepen’. Deze stoepen zijn 1 meter breed en liggen 5 cm hoger dan de rijbaan. Bewoners kunnen naar wens gevelgroen aanbrengen. Het is voorstelbaar dat 0,3 meter van de stoep geprivatiseerd wordt, zodat bewoners stenen kunnen uitwisseln voor aanplant in de volle grond. • De rijwegen zijn ontworpen voor verkeer in twee richtingen en hebben een verharde rijbaan van 5 meter breed. In de weg-as wordt een 50 cm brede molgoot aangebracht voor de waterafvoer. • Aan de parkzijde is de rijweg optisch versmald. De auto is er te gast vanwege het recreatief medegebruik van de rijweg (shared space).
De rijbaan zelf is 3,5 meter breed; de resterende 1,5 meter (bij tweerichtingsverkeer) wordt uitgevoerd als een verstevigde grasberm, bijvoorbeeld met lavapuin en -split. De keuze van één- en/of tweerichtingsverkeer wordt nader bepaald met de afdeling Verkeer, gemeente Roosendaal. • De éénzijdige voetpaden zijn vrijliggend en 2 meter breed. Trottoir - BSS ‘Wouwse stoep’ - BSS Rijweg - BSS Rijweg - afwatering via centrale molgoot- BSS Afbeelding verharding woonstraten 16 Parkeervoorzieningen • (Langs)parkeerplaatsen langs de buurtontsluitingsweg zijn uitgevoerd in grijze grasbetonstenen voor waterinfiltratie en een groen(er) straatbeeld. • (Haaks)parkeerplaatsen worden in de parkeerhoven en bij appartementsgebouwen gesitueerd • De rijbaan wordt uitgevoerd in donkergrijze betonstenen, de parkeervakken in grijze grasbetonstenen voor waterinfiltratie en maximale vergroening. Parkeervak - grasbeton Afbeelding recreatieve routes Recreatieve routes • Een recreatief routenetwerk voor het langzaam verkeer in de Wouwse Weide sluit aan op bestaande netwerken in de omgeving: park Landeweel, dorpskern en woonbuurt De Hoogt. • Fietsers maken gebruik van de buurtontsluiting en/of zijn te gast op halfverharde, leemkleurige voetpaden (3,5 meter breed).
• Voetgangers maken gebruik van vrijliggende trottoirs (2 meter breed - zie woonstraten), verkeersluwe woonstraten langs het park (3,5 meter breed - shared space), informele halfverharde wandelpaden (2 meter breed) en vlonderpaden. Voetpaden in halfverharding Vlonder Afbeelding parkeerterreinen en brandgangen 17 1.3.3 Water • De buitenruimte dient klimaatbestendig en waterrobuust te worden ingericht zodat het bestand is tegen de gevolgen van klimaatverandering als hevige regenval (hemelwater afvoeren) en droogte (water vasthouden). • Het hemelwater in de Wouwse Weide wordt binnen het stelsel van nieuwe watergangen opgevangen en/of geïnfiltreerd in wadi’s (park, droogdal en overige terreinlaagtes). Het rechtstreeks afkoppelen van hemelwater op de bestaande watergangen binnen en langs de randen van het plangebied is uitgesloten. • Hemelwater op eigen terrein wordt zoveel als mogelik benut of geïnfiltreerd. Overtollig water wordt afgekoppeld in de openbare ruimte en stroomt bovengronds af naar groenbermen of de parkweide die fungeert als één grote wadi. • Een waterplas in de noord-oosthoek van de parkweide is benodigd om aan de vereiste waterbergingscapaciteit te voldoen. De oevers worden uitgevoerd met plas-drasbermen, ten gunste van de waterkwaliteit, de groene meerwaarde en de speelveiligheid van kinderen.
Afbeelding indicatie watersysteem Verlaagd park Bovengrondse afvoer hemelwater Wadi in centrale park Oevervegetatie Watergang
23
24
25
26
27
28
29
33 De overgang van woonwijk naar landbouw landschap 34