Bijlage 1 nieuwe versie Omgevingsvisie 2022.pdf
Tekst van het document
dak” bij bedrijven (bijvoorbeeld op de nieuwe invulling van het Philipsterrein), maar ook op
woningbouwopgave en toekomstige verstedelijkingsmodellen. Een ambitieuzere woning-
grote daken in het centrum van de stad en Borchwerf, zoals de eind jaren ’10 opgeleverde
bouwprogrammering wordt mogelijk. De stedelijke regio Roosendaal-Bergen op Zoom
distributiecentra van LIDL en Primark. Ondertussen werken we zowel in regionaal als
zou in de toekomst een bijdrage kunnen leveren aan het landelijk woningtekort om voor
lokaal verband aan de planning en ontwikkeling van bedrijventerreinen. Op West-Brabants
onder andere de zuidvleugel van de Randstad extra woningen te bouwen.
niveau is afgesproken dat Roosendaal ruimte zoekt voor een subregionaal bedrijventerrein om de groei van kleine en middelgrote bedrijven te accommoderen.
De uitdagingen die er nu liggen op het gebied van energietransitie en duurzaamheid kunnen ons helpen kansen te benutten; ons helpen om de woningvoorraad te laten
Ook in het ’Rondje Roosendaal’ is veel in gang gezet: verbetering van de binnenstad en
groeien, maar ook te transformeren naar meer duurzame woningen en meer woningen
invulling van de V&D-locatie, herontwikkeling van (Groot) Mariadal en de afronding van
geschikt voor kleinere huishoudens; en ons helpen om ruimte te creëren voor het
de herontwikkeling van het Stadskantoor ‘Huis van Roosendaal’ en Stadsoevers en Vliet-
combineren van wonen en werk en voor ‘wooncommunities’ waarin buren ook voor-
park. Voor de ontwikkeling van het station en omgeving en de Laan van Brabant zullen
zieningen en openbare ruimte met elkaar delen.
nog visies worden opgesteld en onderzoeken worden gedaan. Onder het project ‘Rondje Roosendaal’ wordt gekeken hoe we al deze projecten optimaal kunnen verbinden.
Op economisch gebied geldt dat het voor het behoud van de sterke logistieke sector
36
verdere innovaties noodzakelijk zijn. Ook als het gaat om techniek in bredere zin en de
In het buitengebied is tot een totaal van 75 ha aan zonneweides gepland. Een deel
zorg bieden innovaties economische groeikansen. Roosendaal, als stad van doeners en
hiervan, zoals in de Weihoek, is al gerealiseerd en de overige plannen zijn in procedure.
met een goede opgeleide mbo+ beroepsbevolking, heeft alle kansen om zich te profileren
In Westrand heeft het DER (Duurzaam Energiebedrijf Roosendaal) in samenwerking met
als stad waar elders bedachte innovaties breed worden toegepast. Belangrijke randvoor-
de afvalverbranding van SUEZ een warmtenet gerealiseerd. We onderzoeken of dit de
waarde is wel dat we blijven investeren in het mbo en hbo-onderwijs, met name in kans-
komende jaren zal worden uitgebreid, in de stad mogelijk door het grootschalige net
rijke sectoren zorg en techniek. De vestiging van een nieuw regionaal ziekenhuis biedt
verder uit te breiden, in de dorpen wellicht met kleinschaliger warmtenetten. Op langere
zowel mogelijkheden om de daaraan verbonden opleidingen te versterken, als kansen voor
termijn (na 2030) is voorzien dat de bestaande drie windmolens een upgrade krijgen en
het verder ontwikkelen van zorginnovaties in aan zorg en ziekenhuis gelieerde bedrijven.
zo meer vermogen kunnen gaan leveren.
37
De Roosendaalse opgave staat hierin als volgt benoemd: •
2
Roosendaal is de robuuste woon-werkstad. Met het hart op de goede plek en een gezonde no-nonsense mentaliteit. Roosendaal is sterk als mobiliteitshub. Roosendaal is een mbo-plus stad met een groeiend hbo-onderwijs. Daarnaast is Roosendaal een logistieke hotspot, en krijgt het met een nieuw regionaal ziekenhuis een formele zorgcentrum functie voor de regio. Roosendaal biedt een ‘smart retail’ binnenstad (smart retail=integratie van online en offline winkelen) en is een centrum voor ‘urban leisure’ (stedelijke vrijetijdsbesteding). Roosendaal heeft een stedelijk transformatieplan (Rondje Roosendaal) klaarliggen voor de ontwikkeling van een hoog stedelijk woonen werkgebied in en rondom de binnenstad en de spoorzone/ emplacement.
•
Er kunnen in heel West-Brabant-West meer woningbouwlocaties worden ontwikkeld met grotere aantallen woningen met een concentratie rondom de centra van de twee kerngemeenten, de ov-lijnen en de werkgelegenheidsclusters. Daarbij wordt niet alleen gekeken naar traditionele woonvormen. De ontwikkeling wordt versneld als dat nodig is.
•
Er wordt samen gekeken hoe het ov in dit gebied gestructureerd moet worden, uitgaande van de NS-stations en een regionale ov-hub in Roosendaal.
Artist Impression Rondje Roosendaal; Urban Synergy
Het ontwikkelplan wordt uitgewerkt in een uitvoeringsplan (Regionale Investeringsagenda West-Brabant West, ofwel RIA WBW) en een verstedelijkingsstrategie Roosendaal Bergen op Zoom. Leidend in deze uitvoeringsplannen zijn een duurzame ontwikkeling, een
2.5 ROOSENDAAL IN DE BREDERE CONTEXT
versterking van de regionale identiteit en toevoeging van extra woningen om de transformatie van de bestaande steden en dorpen een extra boost te geven.
Roosendaal is op diverse sporen actief op provinciale en (sub)regionale schaal.
Sterke Steden De regio West-Brabant wil met deze opdracht komen tot een sterke steden-as als ruggengraat van de regio. Een steden-as waar de stedelijke transformaties worden opgepakt, de onderlinge complementariteit wordt benut tussen de steden onderling, het voorzieningenniveau op peil wordt gebracht en waar de bereikbaarheid van de steden onderling en de verbindingen met de omliggende gemeenten en regio’s wordt geïntensiveerd. Een regionale opgave die onderdeel uitmaakt van de Samenwerkingsagenda tussen de regio en de provincie Noord-Brabant. Naast deze opgave wordt ook gewerkt aan een regionale investeringsagenda waar we voor de westflank van de regio Roosendaal samen met Bergen op Zoom het voortouw hebben genomen om tot een ambitieuzere woningbouwopgave te komen.
Ontwikkelplan West-Brabant West Naast deze Sterke Steden-opgave wordt ook gewerkt aan een Ontwikkelplan WestBrabant West (WBW) om de westflank van de regio beter te profileren en positioneren. Een subregionale opgave waar Roosendaal met Bergen op Zoom het voortouw heeft genomen om hier samen met de sub-regiogemeenten vorm en inhoud aan te geven. In het Ontwikkelplan worden de kwaliteiten van de verschillende gemeentes beschreven. Ligging van Roosendaal in de regio
38
39
2.6 (BOVEN)LOKALE TRENDS EN ONTWIKKELINGEN
•
Vakmanschap op de arbeidsmarkt
2
Technologisering en robotisering leiden tot innovatie in productie en verschuivingen op
Surfen op de trends
de arbeidsmarkt. Tegelijkertijd zien we nu al, en voor de komende jaren nog meer, een
De wereld om ons heen verandert sneller dan ooit maar we zien zowel wereldwijd als
krapte op de arbeidsmarkt als het gaat om praktische beroepen, zoals beroepen in de
op de schaal van Nederland een aantal trends die bepalend zijn voor hoe de wereld van
techniek (installateurs, bouwers) en in de zorg. Het profiel van de Roosendaalse beroeps-
morgen - hoe onvoorspelbaar die toekomst ook is - eruit zal zien. Slim inspelen op die
bevolking en van de Roosendaalse beroepsopleidingen biedt kansen dit ‘gat’ te vullen.
trends biedt Roosendaal kansen zelf regie te voeren op haar toekomst en deze route naar de toekomst slimmer af te leggen. Op nationaal dan wel zelfs mondiaal niveau, zien we
Tegelijk zijn Roosendaalse en West-Brabantse bedrijven van oudsher sterk in innoveren:
met name de volgende trends en ontwikkelingen, die op Roosendaal en haar toekomstige
aanpassen aan veranderende omstandigheden, elders ‘uitgevonden’ innovaties een prak-
ontwikkeling een grote invloed zullen hebben.
tische en vermarktbare toepassing geven. Om schaal te maken is nauwere samenwerking tussen bedrijven en sectoren nodig; het Ontwikkelplan West-Brabant West speelt daar
•
Verstedelijking en concentratie
met de strategie van ‘verbinden-verduurzamen-verslimmen’ op in.
Steeds meer mensen wonen wereldwijd in steden. In 2030 is dat 60%. Zij wonen dan op 0,5% van het aardoppervlak, maar gebruiken 75% van de natuurlijke middelen. Het
Technologisering, innovatie en gerichte opleidingen bieden kansen voor de toekomstige
gezond, veilig en slim combineren van stedelijke functies en het goed organiseren van
economie van Roosendaal, gebaseerd op een DNA van ‘doen, toepassen en innoveren’ en
logistiek en distributie wordt hierdoor nog belangrijker dan het nu al is.
gebruik makend van de immer goede verbindingen met Europa en de wereld.
•
•
Migratie
Verduurzaming
De trek naar de stad betekent wereldwijd ook een trek naar (Noordwest-)Europa. De
De energietransitie brengt met zich mee dat we de komende 10 jaar flink moeten investe-
bijbehorende migratiestroom stelt ons enerzijds voor de opgave om een goede econo-
ren in het verduurzamen van woningen en bedrijven, in zon- en windenergie, geothermie
mische ontwikkeling van ‘herkomstlanden’ op gang te brengen om een te grote stroom
en warmtenetten. Dit zijn forse investeringen, die kansen bieden voor scholing en voor
te beperken, maar biedt anderzijds ook kansen om door een integratie en scholing van de
aannemers. Kansen ook voor bedrijven die snel meebewegen met de wensen van over-
nieuwkomers onze economie te voorzien van goed geschoolde werknemers die nodig
heden en andere klanten. In de regio liggen kansen voor het ontwikkelen van de ‘bioba-
zijn waar in vergrijzende regio’s een tekort aan arbeidskrachten dreigt.
sed economy’ en crossovers in de ‘chemie-agrofood’.
•
•
Suburbanisatie en nieuwe vormen van mobiliteit
Klimaatadaptatie
Nederland ontwikkelt zich, op wat gebieden aan de randen na, steeds meer tot één
Onderdeel van de klimaatadaptie is het tegengaan verdroging op zandgronden en het
verstedelijkt gebied. Roosendaal is onderdeel van het verstedelijkte gebied van Neder-
brengen van meer groen en blauw in stad. Dit biedt ook de kans om het woonklimaat
land-Ruhrgebied-België. In een straal van drie kwartier rijden of treinen wonen meer dan
fors aangenamer te maken: parkachtig wonen en ontmoeten of wonen aan water. Volop
2 miljoen mensen. In de Randstad zijn woningen ondertussen zo duur, krap bemeten en
kansen dus voor de opwaardering wijken, zeker als we erin slagen geplande grootschalige
schaars, dat een trek naar de omliggende regio’s zichtbaar wordt. Dat biedt goede kansen
werkzaamheden aan (ondergrondse) infrastructuur te koppelen aan renovaties van wijken
om nieuwe inwoners aan Roosendaal te binden. Roosendaal als betaalbare woonstad,
en buurten en daarmee gepaard gaande duurzaamheidsinvesteringen.
waarbij het wel noodzakelijk is blijvend te werken aan betere, meer diverse en duurzame vormen van mobiliteit. Het is dus zaak niet alleen het gebruik van de (elektrische) auto en
•
het bestaande ov te faciliteren, maar ook andere vormen van mobiliteit te introduceren
Mensen worden steeds ouder en in alle leeftijdscategorieën wonen mensen steeds meer
Vergrijzing en kleinere huishoudens
en stimuleren zoals lightrail, snelfietspaden, maatwerk-ov en/of nieuwere collectieve
alleen. Dit brengt niet alleen een noodzaak tot kleinere woningen met zich mee, maar
vormen van vervoer.
ook de noodzaak tot woningen met meer ontmoetingsruimte en andere collectieve voorzieningen eromheen, waarbij je kunt denken aan meer ruimte om te bewegen in het
•
Geopolitieke veranderingen
De internationale machtsverschuivingen én ‘corona’ leiden beiden tot herbezinning op
kader van positieve gezondheid maar ook het faciliteren van bijvoorbeeld deelautogebruik.
het belang van sterke continentale ketens. Europa hecht in toenemende mate aan het belang van strategische voorraden in Europa en aan meer continentale productie.
•
Productie-, handels- en logistieke stromen veranderen hierdoor, maar blijven belangrijk.
Door de digitalisering verplaatst het dagelijks leven zich in toenemende mate van het
Digitalisering
Dit biedt nieuwe kansen voor Roosendaalse en West-Brabantse bedrijven.
fysieke naar het digitale domein. De coronacrisis heeft dit nog sterker duidelijk gemaakt. Werk en relaties (privé en zakelijk) komen los van plaats en tijd. Dit heeft een direct effect op de inrichting van de fysieke ruimte, op de vormen van bedrijvigheid, op de detailhandel en de recreatie
40
41
3. TOEKOMSTPERSPECTIEF VOOR ROOSENDAAL
3
3.1 DE AMBITIE: DE VERBONDEN STAD Hoe ziet Roosendaal eruit in de toekomst? Welke ambities hebben we? Waar streven we naar? In dit hoofdstuk beschrijven we het Roosendaal van de toekomst; Roosendaal op zijn best. Soms duurt het nog even voordat het toekomstbeeld gerealiseerd is, maar we streven hier iedere dag naar. Voortbordurend op het DNA en de huidige situatie van Roosendaal, en rekening houdend met bovenstaande trends en ontwikkelingen, hebben we onze stip op de horizon bepaald. We hebben onze integrale hoofdambitie voor 2030 als volgt geformuleerd:
DE HOOFDAMBITIE VOOR 2030: ROOSENDAAL ‘DE VERBONDEN STAD’ Roosendaal is in 2030 een gemeente waarbinnen inwoners en bedrijven, stad, wijken en dorpen met elkaar verbonden zijn. Roosendaal is verbonden met omliggende gemeenten in de regio, verbonden met de Brabantse stedenrij en economisch stevig verbonden met en gelegen tussen de metropolen Rotterdam, Antwerpen en Brainport Eindhoven. Deze verbondenheid is al eeuwen de kracht van Roosendaal en maakt dat voor inwoners een scala aan kwalitatieve voorzieningen én werkgelegenheid binnen handbereik ligt. Voor bedrijven zijn internationale afzetmarkten goed bereikbaar. Roosendaal heeft een sterke positie als centrumstad in westelijk West-Brabant. Roosendaal is een belangrijke schakel in de sterke stedenrij. Daarbinnen biedt Breda een stedelijk klimaat, Bergen op Zoom vooral historie en Roosendaal vult dit aan met een op het eerste gezicht bedrijvig en zakelijk karakter, maar ook met een sociaalmaatschappelijk aangename verbondenheid. Roosendaal wordt omgeven door een vitaal platteland. We bieden ruimte voor groei en daarmee voor het opvangen van overloop vanuit de Randstad. In Roosendaal vind je belangrijke
OMGEVINGS VISIE
stedelijke functies voor een regionaal verzorgingsgebied, op het gebied van zorg, arbeidsmarkt en onderwijs. Roosendaal heeft tevens een belangrijke knooppuntfunctie in de regio. Roosendaal is in staat om zich snel aan te passen aan de steeds veranderende vraag naar ruimte om te wonen, werken, verblijven, zorgen, leren en recreëren.
ROOSENDAAL
42
43
Bij het realiseren van deze hoofdambitie hanteren we drie leidende principes:
toevoeging van extra woningen een mogelijkheid om de transformatie van de bestaande
1.
Stad en dorpen van de menselijke maat
steden en dorpen een extra boost te geven. Bewoners hebben hier veel woning voor hun
2.
Balans tussen mens en natuur
geld. Er zijn bijzondere woonvormen waar wonen en werk wordt gecombineerd en ‘woon-
3.
Ruimte voor talent en ondernemerschap
communities’ waarin buren ook voorzieningen en openbare ruimte met elkaar delen.
3
Aan de hand van deze leidende principes geven we invulling aan onze hoofdambitie. Gezamenlijk en in samenhang dragen deze principes bij aan Roosendaal als ‘de verbonden
Roosendaal is en blijft een aangename en aantrekkelijke stad waar het hele jaar door wat
stad’. In de volgende paragraaf werken we de drie leidende principes verder uit.
te beleven valt. Evenementen sluiten aan bij de sfeer en het karakter van de stad en de dorpen, en zijn primair gericht op de inwoners uit de eigen gemeente en de regio. Op het gebied van vrije tijd is Roosendaal onderdeel van een groter geheel. Antwerpen en Rotterdam zorgen voor een kwalitatief hoogstaand en bereikbaar aanbod; historische
3.2 LEIDENDE PRINCIPES
buursteden als Bergen op Zoom en Breda voor een op zeer korte afstand liggend complementair aanbod. Roosendaal biedt een binnenstad als huiskamer voor de stad en de
Stad van de menselijke maat
dorpen, en Rosada / De Stok waar we de winkelfunctie van de Designer Outlet combi-
Kernbegrippen: Gelukkige inwoners. Positieve gezondheid in een aantrekkelijke en veili-
neren met sportief en avontuurlijk vermaak op het recreatiepark. ‘Urban leisure’ en ‘smart
ge woon- en leefomgeving. Oog voor het individu.
retail’ hebben hier vorm gekregen.
In de toekomst is en blijft goed wonen een onderscheidende kwaliteit van de gemeente. Roosendaal is een aantrekkelijke en gezonde woonstad voor haar inwoners, in al hun
Balans tussen mens en natuur
diversiteit. De woonwijken en dorpen zijn ruim van opzet, gezond, groen, rustig en veilig.
Kernbegrippen: Duurzame stad, dorpen en buitengebied. We geven vorm aan transities.
Straten, parken en paden nodigen uit tot veilig bewegen en ontmoeten. De inrichting van
We maken de stad en het leven comfortabeler en mooier.
de openbare ruimte draagt bij aan de gezondheid en het geluk van de inwoners. Roosendaal beschikt over een gevarieerd woningaanbod, voor grotere en kleinere huishouders,
Roosendaal kent in 2030 meer groen in de stad, en meer stad in het groen. Roosendaal is
voor ouderen, gezinnen en jongeren, voor alle inkomens.
een groene gemeente en biedt in de buitenwijken en de dorpen ruimte voor veel groen, bos en open landschap. Er is een goede balans tussen het bebouwde gebied, de land-
Alle belangrijke voorzieningen zijn voor inwoners bereikbaar en beschikbaar. Soms in de
bouw, de natuur en de recreatie. Binnen de bebouwde kom willen we “meer groen”.
eigen wijk, soms in de eigen gemeente, soms ook dankzij de goede verbindingen goed
Dat draagt bij aan een prettiger leefklimaat, ook doordat het ontmoetingen faciliteert.
bereikbaar in de buursteden of in de stedelijke agglomeraties Rotterdam en Antwerpen.
Het groen is zo ingericht dat het geen gevoel van onveiligheid geeft.
Roosendalers gelden nu al als gelukkige mensen en daar staan we hopelijk ook in de toekomst nog bekend om. In maatschappelijk opzicht is Roosendaal veerkrachtig. Onderling sterk verbonden inwoners zorgen ervoor dat niemand er alleen voor staat. Het rijke verenigingsleven en veel maatschappelijk actieve inwoners en organisaties zitten in het DNA van Roosendaal en vormen de basis voor sociale cohesie, veerkrachtige inwoners en onderlinge betrokkenheid. Mensen voelen zich thuis in Roosendaal en veilig in hun eigen buurt. In 2030 is de gezondheid van onze inwoners verbeterd. Met de invulling van de ruimtelijke omgeving willen we daaraan bijdragen, door een gezond en veilig leefklimaat te bieden. Rondom De Bulkenaar ontwikkelen we een landschapspark met in het hart een regionaal ziekenhuis. Roosendaal is in de toekomst bereikbaar, toegankelijk en bruikbaar voor alle verkeersdeelnemers en gebruikers van de openbare ruimte zoals fietsers, rolstoelrijders, scootmobielers en mensen met een lichamelijke beperking. Zoals bijvoorbeeld op de routes van, naar en dóór de binnenstad. In de toekomst is goed wonen een onderscheidende kwaliteit van de gemeente. We bieden ruimte en oplossingen voor het enorme woningtekort elders. Roosendaal staat voor een duurzame ontwikkeling, een versterking van de identiteit van stad en dorpen en ziet in de
44
45
Natuurgebieden zijn onderling verbonden door de ecologische verbindingszones.
Ruimte voor talent en ondernemerschap
Een groenblauwe dooradering van het buitengebied en de bebouwde kom, maakt dat
Kernbegrippen: Sterke economie. Centraal in de regio, verbonden met Europa.
Roosendaal een echte natuurstad is. Ook het buitengebied speelt daarin een belangrijke
Aanpakken, innoveren en opschalen.
3
rol als vitaal platteland. Samen vormen ze het Natuurwetwerk Brabant. Het vitaal platteland kent (vooral op de kleigronden) een sterke, intensieve en duurzame landbouw als
Roosendaal is nu en in de toekomst een stad met bedrijven die sterk zijn in het opschalen
onderdeel van het regionale agrofoodcomplex.
van innovaties en met een beroepsbevolking die is opgeleid voor een plaatsje op de arbeidsmarkt in die sectoren die perspectief bieden: zorg, techniek, zakelijke dienst-
Wandelaars en fietsers krijgen meer ruimte, er komen meer groenverbindingen binnen de
verlening, vrijetijdseconomie en logistiek. De gemeente weet in diezelfde sectoren sterke
stad en dorpen en naar het buitengebied. Bodem, oppervlakte en lucht zijn schoon, en de
bedrijven aan te trekken om zich in Roosendaal te vestigen en aan Roosendaal te binden.
leefomgeving kent een grote biodiversiteit. Roosendaalse inwoners en bedrijven besparen
Voor inwoners is er daardoor de keuze om in de eigen omgeving te werken, of dankzij
op energiegebruik en benutten lokaal opgewekte duurzame energie.
de goede verbindingen elders in Brabant, in de Randstad of in Antwerpen.
In het buitengebied is zowel intensieve en duurzame landbouw als agrarisch natuurbeheer en meer natuur en recreatie te vinden. Bodemgesteldheid, bodemsoort en (grond) waterbeheer zijn belangrijke wegingskaders bij het nemen van ruimtelijke beslissingen. Door goed water- en grondwaterbeheer worden pieken in hemelwaterafvoer in periodes van droogte ondervangen. Gebouwen, wijken, straten en openbare ruimtes worden zongericht, energiebesparend en duurzaam ontworpen. Het grotere aandeel ‘groen en blauw’ zorgt voor een gezondere, meer comfortabele en hoger gewaardeerde leefomgeving. De toename van groen en verdere verduurzaming van de landbouw zorgen voor minder uitstoot en meer natuurlijke opvang van CO2, en het verminderen van hittestress. In de toekomst is Roosendaal een klimaatadaptieve stad. De openbare ruimte kan pieken regenwater opvangen, negatieve effecten van hitte beperken en langere perioden van droogte opvangen. Kwetsbare locaties hebben een betere bescherming gekregen. Door een slimmere inrichting van gebieden, realisatie van voldoende berging en open water en waterconservering in de zandgronden, vormen lange perioden van droogte of neerslag geen grote bedreiging meer. Bij de waterbergingsopgaven passen we zoveel mogelijk cultuurhistorisch waardevolle elementen in, zoals oude turfvaarten of (vroegere) vennen.
Zo verbinden we de historische ruimtelijke identiteit van het gebied aan de klimaatopgaven van de toekomst. Roosendaal heeft een gezonde biodiversiteit. De toegepaste boom- en plantsoorten horen bij het veranderende klimaat. De zoetwatervoorziening is robuust, kwelstromen zijn
Foto: Koen Mol Fotografie
hersteld, trekvissen zijn weer terug en (afval)water wordt nuttig gebruikt. De natuurlijke variatie aan leefgebieden voor planten en waterinsecten is hersteld en het waterbeheer is een succes doordat gemeente, bewoners en bedrijven waterbewust handelen. Door
Roosendaal en de regio zijn een goede vestigingsplek en broedplaats voor vernieuwend
bodembewust handelen neemt het organische stofgehalte van het landbouwareaal weer
ondernemerschap. Onze positie in het landelijke netwerk is sterk en robuust en we gelden
toe (CO2-binding) en is het bodemleven aanmerkelijk verbeterd.
nog steeds als logistieke hotspot. Voor onze inwoners, ondernemers en bezoekers zijn we optimaal bereikbaar, waarbij ingezet wordt op een breed palet aan vervoerswijzen. Multimodaliteit is een sleutelbegrip en een voorwaarde voor de doorontwikkeling van Roosendaal. Roosendaal blijft binnen de regio een belangrijk (boven)regionaal knooppunt in de multimodale netwerken. Ook digitaal zijn we goed verbonden.
46
47
In Roosendaal is er goed mbo en hbo onderwijs in zorg en techniek. Bedrijfsleven en
OPGAVE 1: Inspelen op extra groei
onderwijs werken nauw samen en we zorgen ervoor dat we talenten, studenten en
Roosendaal kiest ervoor om niet alleen de verwachte autonome groei te accommoderen,
nieuwkomers kunnen boeien en aan ons kunnen binden. Andere opleidingen en universi-
maar ook ruimte te bieden aan de overloop uit de Randstad. Dat doen we als onderdeel
tair onderwijs zijn binnen een straal van 45 minuten reizen goed bereikbaar. Veel onder-
van de Sterke Steden, wat inhoudt dat Roosendaal inzet op het versterken van de bestaande
wijsinstellingen in Roosendaal zijn geclusterd, waardoor een campuscultuur ontstaat.
kwaliteiten, maar niet streeft naar een ontwikkeling als complete stad. Roosendaal maakt
Innovaties die elders zijn bedacht worden hier breed toegepast.
onderdeel uit van een netwerk van sterke, onderling verbonden steden die complemen-
3
tair zijn aan elkaar. De keuze brengt ook met zich mee dat we de lijn van de compacte Roosendaal is een stad met moderne maakbedrijven, vaak mkb, waar talent naartoe komt
stad loslaten, en behalve bouwen en herontwikkelen in de bestaande stad op termijn
om te leren en zijn dromen realiseert. Er is een hoogwaardig vestigingsklimaat met een
ook kijken naar uitbreidingen in de stadrandzones. Daarnaast benutten we ruimte in het
kennisinfrastructuur ten dienste van ondernemers.
buitengebied om kleinschalig woon-, zorg- en recreatiefuncties in te passen.
Ruimtelijk gezien heeft Roosendaal aantrekkelijke bedrijvenlocaties en is er werk in de
OPGAVE 2: Inzetten op klimaatmaatregelen en positieve gezondheid
nabijheid van het station. De ruimtelijke kwaliteit rond het station krijgt een impuls door te
Meer groen in de stad, meer stad in het groen. Roosendaal kiest voor het creëren van
kiezen voor gewaagde architectuur en innovatieve woon-werkconcepten.
ruimte in de stad door het autogebruik terug te dringen: hoe dichterbij de binnenstad, hoe minder ruimte voor de auto.
3.3 DE OVERKOEPELENDE OPGAVEN VOOR ROOSENDAAL
Bij nieuwbouw in de stad kiezen we vaker voor hoogbouw, om zo ruimte te scheppen voor ontmoetingsruimtes, groen en blauw. In het buitengebied kiezen we voor meer natuur en vooral aan de noordzijde van de gemeente voor grootschalige, intensieve en
De analyse van de huidige situatie van Roosendaal (2.3), de trends en ontwikkelingen
duurzame landbouw als onderdeel van het regionale agrofoodcomplex. De randvoor-
(2.4 - 2.6), in combinatie met de geformuleerde ambitie voor de toekomst van Roosen-
waarden voor de transitie van de sector werken we de komende jaren samen met alle
daal (3.1) en leidende principes daarbij (3.2), leiden tot een drietal overkoepelende
belanghebbenden uit. Daarbij zoeken we de samenwerking met de agrariërs, landbouw-
opgaven voor Roosendaal. Dit zijn de algehele opgaven waar Roosendaal voor staat, die
organisaties en andere belanghebbenden en overheden.
doorwerken in alle thema’s. Deze overkoepelende opgaven worden in hoofdstuk 4 per thema vertaald in opgaven voor de fysieke leefomgeving, en in hoofdstuk 5 vervolgens nader uitgewerkt per deelgebied.
Artist impression Groot Mariadal - wUrck Architectuur, stedenbouw, landschap & infrastructuur
OPGAVE 3: Werken aan een inclusieve stad Terugdringen van de groeiende tweedeling tussen ‘goede’ en ‘aandachts’-wijken, tussen Prognose bevolkingsgroei in Roosendaal, de regio West-Brabant en de provincie Noord-Brabant,
arm en rijk, bieden perspectief aan de jeugd, aanpakken ondermijning en zorgen voor een
2020-2040 (bron: provincie Noord-Brabant)
veilige leefomgeving. Veel van de opgaven hebben meer betrekking op sociaal, economisch of veiligheidsbeleid, en maar beperkt op fysieke onderwerpen die in deze omgevingsvisie worden uitgewerkt. Maar bij alle fysieke ingrepen die we doen, houden we rekening met
48
het effect op een inclusieve samenleving.
49
4. OPGAVEN
4 3
4.1 OPGAVEN IN DE FYSIEKE LEEFOMGEVING In dit hoofdstuk beschrijven we de opgaven in en voor onze fysieke leefomgeving. Op basis van onze kenmerken en ‘stand van zaken’ zoals geschetst in het verhaal van Roosendaal (hoofdstuk 2), benoemen we hier de opgaven waar we voor staan om ons toekomstperspectief voor Roosendaal (hoofdstuk 3) te realiseren. Hiertoe verdelen we de fysieke leefomgeving in vier thema’s: Ruimte, Natuur en milieu, Sociaal en Verkeer en mobiliteit. Elk thema hebben we weer onderverdeeld in meerdere subthema’s, zoals te zien in het model in afbeelding 4.1. Samen vormen deze een integraal beeld van de fysieke leefomgeving, en een kapstok voor het uitwerken van de opgaven. Dit doen we in de hierop volgende paragrafen, per thema en subthema. Het gaat hier dus om thematische opgaven, voor de gemeente als geheel. In hoofdstuk 5 vertalen we deze vervolgens naar de verschillende deelgebieden binnen de gemeente.
OMGEVINGS VISIE ROOSENDAAL
50
Thema’s in de fysieke leefomgeving
51
4.2 RUIMTE
Bij een groei van tussen de 3.600 en 4.800 inwoners tot 2030, in combinatie een toe-
4
name van het aantal kleine huishoudens, is de bouw van 3.000 tot 4.500 woningen in
Algemene opgave thema ruimte
de komende 10 jaar noodzakelijk. Een toename van het aantal bewoners zorgt voor een
Roosendaal is een sterk sub-regionaal centrum van de regio West-Brabant. De kracht van
groter draagvlak voor de voorzieningen. Kwaliteit is belangrijk. Nieuwbouw in de bestaande
Roosendaal is complementair aan Bergen op Zoom en Breda. Die positie wil Roosendaal
wijken moet ook bijdragen aan het verbeteren van de veiligheid en de gezondheid. Dat
behouden. Nieuwe ontwikkelingen op het gebied van energie, voedsel- en landbouw-
vergt een zorgvuldig ontwerpproces.
transitie hebben een groot effect op de ruimte. De ruimte is schaars en de vraag is hoe we om kunnen gaan met conflicterende functies en belangen.
Om te voorkomen dat de woningbouwproductie stagneert en om tegenvallers in de realisatie of procedures te ondervangen zal jaarlijks een overaanbod in de woningbouw-
We willen nieuwe ontwikkelingen en functies primair faciliteren in bebouwd gebied,
programmering worden opgenomen, zodat steeds voldoende locaties beschikbaar zijn.
onder andere via meervoudig ruimtegebruik. Zo kunnen daken beter worden benut voor
Daarnaast is het van belang om barrières die vertragend werken weg te nemen en mee
het aanbrengen van zonnepanelen of als ‘groen dak’. We streven nog steeds naar het
te doen in woningbouwdeals van het Rijk. Industrieel bouwen en het langere tijd stabiel
optimaal gebruiken van bestaand bebouwd gebied, dus we kiezen voor inbreiding waar
houden van de bouwvoorschriften kan meehelpen het bouwtempo te verhogen. Door
dat kan. Binnen de huidige contouren ontwikkelen we het Rondje Roosendaal en
tempo te maken kunnen we een deel van de (extra) groei in Roosendaal accommoderen;
De Bulkenaar. Daarna komt Weihoek (tussen de bestaande bebouwing en de A58) als een
een rustiger tempo betekent een keuze voor een kleinere stad en minder ontwikkeling in
goede optie in zicht.
de dorpen.
We willen echter óók ruimte creëren voor meer groen en blauw in de stad, en ruimte
Met de Woonagenda zetten we in op een evenwichtige groei van de woningvoorraad en
bieden voor de extra groei zoals benoemd in de in West-Brabants verband uitgewerkte
toegankelijke woningmarkt. Wonen moet goed, betaalbaar en bereikbaar worden voor
aanpak “Sterke Steden”. Daarbij hoort het terugdringen van de ruimte voor autoverkeer en
iedereen. Er zal worden ingezet op nieuwbouw voor alle segmenten: huur, goedkope
goed ingepaste hoogbouw. Bovendien voegen we ook kleinschalig nieuwe woon-, werk-
huur, middelduur en duur.
en zorgmilieus toe. Dit houdt in dat we naast inbreiding ook kleinschalige uitbreiding toelaten. Voor de stad zien we die met name aan de oost- en westzijde.
We willen starters ondersteunen bij het kopen van een woning, ouderen bij het ‘seniorproof’ maken, maar ook bij het doorstromen naar een andere - kleinere, zorggeschiktere
In de dorpen is ruimte voor toevoegingen. Voor sommige functies voldoet dit niet en is
- woning en alle inwoners bij het verduurzamen van woningen. Samen met banken,
uitbreidingsruimte buiten de bestaande contouren nodig. Uitbreiden wordt dan mogelijk,
ontwikkelaars, marktpartijen en woningcorporaties zetten we daar ondersteunings-
grenzend aan de huidige bebouwing.
instrumenten voor in.
Autonome groei en overloop uit Randstad Volgens de provinciale bevolkingsprognose groeit Roosendaal tot 2040 met circa 6.100 inwoners; een groei van 8%, waarvan het grootste deel voor 2030 zijn beslag krijgt. Dat is exclusief de groei die naar verwachting volgt uit de keuzes die we met Sterke Steden maken: we accommoderen als regio een deel van de overloop uit de Randstad en dragen bij aan het terugdringen van het grote tekort aan woningen. In deze omgevingsvisie wordt rekening gehouden met een mogelijke extra groei van 2.000-5.000 inwoners. Ruimtelijk gezien is dit in Roosendaal mogelijk. Deze extra groei als gevolg van overloop vanuit de Randstad en inspelen op de versnellingsopgave Wonen vanuit het Rijk is afhankelijk van een aantal factoren en afspraken op (sub)regionale schaal en zal de komende jaren duidelijk worden. Voor het faciliteren van deze groei moet de rode contour losgelaten worden. 4.2.1 Wonen OPGAVE: een gedifferentieerde woningvoorraad passend bij de woonbehoefte Roosendaal wil een duurzame woningvoorraad die past bij de woonbehoefte: voldoende woningen, passend bij de bevolkings- en huishoudenssamenstelling en de inkomens van inwoners. De vraag naar woningen voor eenpersoonshuishoudens neemt nog steeds toe. De meeste – maar niet alle – vraag zit in het goedkope en middeldure segment.
52
Artist Impression Josephbuurt - Urban Synergy
53
4
Roosendaal wil een voldoende betaalbare woningvoorraad behouden voor alle huidige en toekomstige inwoners van Roosendaal. Daarbij is inbegrepen het aanbieden van voldoende betaalbare huurwoningen voor mensen met een laag inkomen, voor kwetsbare inwoners en voor specifieke doelgroepen als statushouders, arbeidsmigranten en personen die begeleid wonen. We vinden het van belang dat goedkope en betaalbare woningen verspreid zijn over de wijken en dorpen. In de bestaande voorraad ligt een grote opgave om woningen duurzaam (energetisch en levensloopgeschikt) te maken. Bij de verduurzaming van huurwoningen blijft betaalbaarheid voorop staan. Verduurzaming van woningen moet voor de bewoners woonlastenneutraal zijn. We zetten in op 15% besparing op het warmteverbruik in 2030 en op het verduurzamen van zowel huur- als particuliere woningen. Nieuwe woningen en woongebieden worden duurzaam ontworpen. We zien mogelijkheden voor prefab- en houtbouw, wat zowel de betaalbaarheid kan verbeteren als de milieubelasting verlagen. De verduurzaming van de woningvoorraad komt verder aan bod in paragraaf 4.3.3.
OPGAVE: werken aan aantrekkelijke woonmilieus voor alle doelgroepen en veranderende
Tiny Houses Stadsoevers
wensen en leefvormen In Roosendaal willen we dat voor elke inwoner een passende woning beschikbaar is. Passend bij leefstijl, inkomen, leeftijd, gebruik van voorzieningen en waar nodig passend
Voor de komende 10 tot 15 jaar gaan woningen en de woonomgeving verder vergroenen.
bij de zorgbehoefte. De variatie aan woonwensen van verschillende doelgroepen leidt tot
Behalve dat dit bijdraagt aan duurzaamheidsdoelen, vergroot het ook de aantrekkelijkheid
de opgave om een breed aanbod aan woningen te bouwen. Om voor alle doelgroepen
van woongebieden. Wonen in een groene en/of waterrijke omgeving zorgt voor toename
een aantrekkelijk woonmilieu te behouden en te ontwikkelen willen we kijken naar de
van het woongenot. Zowel binnen de bestaande wijken en dorpen, als kleinschalig
kwaliteit en identiteit van de locatie: past deze qua locatie, inrichting, bebouwing en
verspreid in het buitengebied, voegen we ‘groene woon- en woon-werklocaties’ toe als
uitstraling bij de doelgroepen die in Roosendaal wonen of waarvan we graag zien dat
nieuwe, nu nog weinig aanwezige woonmilieus. Hiermee beogen we meer Roosendalers
deze zich hier vestigen?
aan de stad te binden, en midden- en hogere inkomensgroepen vanuit de Randstad te trekken.
Roosendaal kent nu een bevolking met relatief veel lagere en middeninkomens. Voor het vervoer ligt het accent op de auto. Roosendaal is een autostad, maar andere keuzes
Voor senioren of voor mensen met ‘zorg-achtergrond’ (bijvoorbeeld GGZ-problematiek)
zijn mogelijk en deze keuzes hebben invloed op de invulling van ontwikkellocaties en de
geldt dat het belangrijk is om het mogelijk te maken om langer te blijven wonen in een
verdeling - per locatie - van woningen over de (prijs-)segmenten. Naast de bestaande
eigen omgeving. Daarvoor zullen woningen worden aangepast en zal er gekeken worden
doelgroepen willen we ook woonmilieus bieden voor hogere inkomens en voor mensen
naar het spreiden van deze doelgroep over de wijken en dorpen om concentratie van
met een leefpatroon waar een ander mobiliteitsgebruik bij hoort.
de problematiek in toch kwetsbare buurten te voorkomen. Nieuwe seniorenwoningen bouwen we bij winkels en bij medische en culturele voorzieningen. Wellicht kan ook
Niet elke plek heeft dezelfde kwaliteit. De crux is om uit elke plek het maximum te halen.
gekeken worden naar ‘bejaardenhuizen nieuwe stijl’. Er zijn voldoende voorbeelden van
Daarbij moet aandacht zijn voor het ontwikkelen van nieuwe woonmilieus, ook klein-
collectief wonen ontwikkeld door senioren die gezamenlijk een nieuwe woonomgeving
schalige en ook in het buitengebied. Nieuwe woonmilieus kunnen bijvoorbeeld zijn: ‘rauw
zoeken. Met de inzet van seniorenadviseurs (verhuismakelaars) kunnen individueel slimme
en hip’, ‘duurzame communities in het groen’ of ‘ov-netwerk georiënteerd’. Per locatie
arrangementen worden geboden die passen bij de zorgbehoefte en kunnen zorgen voor
kan een profiel worden gekozen om op die manier een aanbod te genereren voor elke
doorstroming op de woningmarkt.
doelgroep. Zo ontwikkelen we in de binnenstad en nabij het station bijvoorbeeld meer stedelijke woonmilieus, inclusief hoogbouw. In de wijken en dorpen zetten we juist in op
Ook de huisvesting van arbeidsmigranten vraagt aandacht. Hiervoor gelden verschillende
ruimer opgezette woongebieden.
mogelijkheden: reguliere huisvesting van arbeidsmigranten die zich definitief vestigen in een reguliere huur- of koopwoning, centrale huisvesting zoals gerealiseerd aan de Gastelseweg, of semipermanente, goede huisvesting bij agrarische ondernemers “op het erf”. Bij het zoeken van passende huisvestingslocaties voor arbeidsmigranten wordt eveneens gekeken
54
naar de mogelijkheden voor het benutten van leegstand of leegkomend vastgoed.
55
Voorts is er een nieuw actieprogramma: ‘Nieuwe Woonvormen en Zelfbouw’ vanuit de
Het zwaartepunt van de ontwikkelingen binnen de stad ligt bij het Rondje Roosendaal:
provincie met als doel om de realisatie van alternatieve woonvormen en zelfbouw te
projecten in de binnenstad en een aantal daaromheen gelegen ontwikkellocaties. Dat
stimuleren en te versnellen. In het actieprogramma worden onder andere geclusterde
geldt niet alleen voor commerciële functies en cultuur, maar ook voor wonen. Om de
woonvormen, begeleid wonen, studio’s, tiny houses, flexwonen en gesplitste woningen
beoogde groei van Roosendaal in de toekomst te kunnen faciliteren is inbreiding in de
genoemd. De woontypen leiden tot kwaliteitsverbetering en zijn altijd maatwerk.
4
bestaande kern onvoldoende. In het Rondje Roosendaal is ruimte voor ca. 2.000 woningen. Voor 2.500 woningen zal de komende 10 jaar buiten de huidige bebouwingscontour plek
OPGAVE: inbreiden en uitbreiden, ruimte voor alle opgaven met focus op Rondje
moeten worden gevonden.
Roosendaal Het grootste deel van de nieuwe ontwikkelingen tot naar verwachting 2030 wordt
De binnenstad wordt ontwikkeld als hoogwaardig woonmilieu in combinatie met verblijf,
gebouwd binnen de bestaande stedelijke contour. We combineren de principes van de
werk, ontspanning en detailhandelsfuncties. Daarbij ligt - in de binnenstad - de prioriteit
compacte stad met het realiseren van meer groen, voldoende waterberging, levendige
bij de bouw van meergezinswoningen in het duurdere segment, zowel koop als huur. Op
ontmoetingsplekken en een goede ov-bereikbaarheid. We maken echter ook meer ruimte
die manier wordt rekening gehouden met het specifiek consumentprofiel van de binnen-
voor voldoende groen, en hebben ruimte nodig om de groei in goede banen te leiden.
stadsbewoners. Daarnaast zal er ook rekening moeten worden gehouden met woning-
Daarvoor maken we op beperkte schaal ook ontwikkeling mogelijk in de stadsrandzones,
bouw voor jongeren.
bij de dorpen en op enkele verspreide locaties in het buitengebied, mits goed landschappelijk inpasbaar, onder gelijktijdige versterking van de natuur en op een manier die
4.2.2 Economie
bijdraagt aan een klimaatrobuuste inrichting van het watersysteem. Bij het uitwerken van
Agrofood & biobased, onderhoud, installatie en bouw, en logistiek vormen historisch
verdere waterbergingsopgaven combineren we dit daar waar mogelijk met het behoud of
gezien de economische basis van de regio. Als onderdeel van deze opgave willen we
herstel van historische structuren (beken, turfvaarten, vennen).
optimaal gebruikmaken van de ligging van West-Brabant in een bijzonder gunstig economisch kerngebied, de Vlaams-Nederlandse delta. Daarbij maken we gebruik van de zeer gedifferentieerde economie van West-Brabant. We creëren (regionaal) ruimte voor de speerpunten en topsectoren van economisch beleid en zorgen dat ontwikkelingen hierin van toegevoegde waarde kunnen zijn voor de gemeente. OPGAVE: versterken van de sectoren Agrofood & Biobased, onderhoud, installatie en bouw en logistiek Het agrofoodcluster wordt steeds belangrijker en we willen innovatie stimuleren. Voor het agrofoodcluster blijft import en verwerking van primaire landbouwproducten belangrijk. De kracht van het cluster is de blijvende kennisontwikkeling, het inzetten van agrofooddiensten als exportproduct en het ontwikkelen van crossovers in chemie en agrofood. Naast economische kent de landbouwsector ook grote duurzaamheidsopgaven. Enerzijds ligt er de opgave om de intensieve, grootschalige landbouw (verder) te verduurzamen, anderzijds liggen er vooral op (drogere) zandgronden en nabij natuurgebieden opgaven voor natuurinclusieve landbouw, terugdringen van stikstof- en methaanuitstoot, tegengaan van verdroging en vergroten van de biodiversiteit.
Turfvaarten
56
57
4
Onderzoeksopgaven agrarisch gebied Het rapport “Kiezen én delen” (ministerie van BZK, 2021) is een studie naar de ruimtelijke inrichting van het landelijk gebied. Het geeft aan dat herbestemming en meervoudig ruimtegebruik nodig zijn om de problematiek in het landelijk gebied aan te pakken. Om te kunnen voldoen aan de ruimtevraag voor natuur, klimaatadaptatie, energietransitie en verstedelijking worden drie inrichtingsprincipes als leidraad voorgesteld: 1. Maak het bodem- en watersysteem leidend voor de keuzes in het landgebruik; 2. Haal functies of bestemmingen die elkaar in de weg zitten (‘slechte buren’) uit elkaar; combineer functies die goed samengaan (‘goede buren’) en; 3. Cluster functies waar dat nodig is om de identiteit van een gebied te beschermen of te versterken, of om voldoende schaal te creëren voor functies die dat nodig hebben. Als een mogelijk ruimtelijk ontwikkelperspectief op weg naar 2050 is het agrarisch gebied verdeeld in gebieden voor de drie landbouwtypen.
Verkenning zonering agrarische gebieden
58
Onderzoeksgebieden agrarische ontwikkeling
59
Roosendaal: perspectief voor intensieve, grondgebonden landbouw in noorden en
De logistiek blijft, ook bij verdergaande robotisering en dus afnemend belang voor werk-
extensieve, grondgebonden landbouw in zuiden van de gemeente
gelegenheid, een belangrijke motor voor de economie. Voor de logistiek is de energie-
4
transitie een belangrijke opgave, zowel wat de loodsen betreft als voor het rollend De zoneringskaart van BZK is een eerste vingeroefening, die nadere uitwerking vraagt
materieel of het veranderen van de ‘modal shift’ in aan- en afvoer van goederen. De
op regionaal en lokaal niveau, in samenwerking met meerdere betrokken partijen. De
‘modal shift’ houdt in het veranderen van het aandeel weg-, spoor-, buis-, lucht- en
afbeelding hierna geeft globaal aan, voor welk gebied we de komende jaren een onder-
watertransport, om een optimale logistieke planning maar ook een optimale CO2
zoeksopgave zien:
besparing te realiseren.
Onderzoeksgebied “noord”: ruimte voor intensieve landbouw, als onderdeel van het
Roosendaal is sterk in de bouw en de installatietechniek. Om deze kracht in stand te
regionale agrofoodcomplex. Onderzoeksopgaven hebben betrekking op de verdere
houden is een goede koppeling tussen het onderwijs en de arbeidsmarkt noodzakelijk.
verduurzaming van de sector en de verdere ontwikkeling van meervoudig ruimtegebruik.
Voldoende goed geschoold personeel blijft belangrijk. Om het dreigende tekort aan personeel te voorkomen moet de arbeidsparticipatie van de Roosendaalse beroeps-
Onderzoeksgebied “zuid”: ruimte blijven geven aan (verdere verduurzaming van de) grond-
bevolking worden vergroot.
gebonden landbouw. Daarnaast zoeken naar mogelijkheden om verdroging tegen te gaan en om bodemkwaliteit en biodiversiteit te versterken. Onderzoeksopgaven hebben ook
OPGAVE: Uitbreiden, herstructureren en verduurzamen bedrijventerreinen
betrekking op manieren waarop de sector voldoende verdiencapaciteit blijft genereren, en
De haven van Moerdijk en het logistiek park zijn in de regio primair de vestigingslocatie
wat dat planologisch/regeltechnisch van de overheid vraagt.
voor zware industrie en grootschalige logistiek. In Roosendaal ontwikkelen we op beperkte schaal nieuwe bedrijfslocaties, aansluitend op bestaande concentraties en zoveel mogelijk multimodaal ontsloten. We willen toekomstige leegstand of veroudering van bedrijventerreinen voorkomen. Wanneer die situatie dreigt zetten we zoveel mogelijk in op transformatie of herstructurering om aan de vraag naar bedrijfslocaties te voldoen. Voor uitbreiding is ruimte aan de noordzijde van Roosendaal ten oosten van Borchwerf en ten noorden van het Majoppeveld. Deze ‘Wig’ willen we ook benutten voor zogenaamde schuifruimte, dus met name voor bedrijven die nu op een locatie zitten die minder gewenst is of voor bedrijven die op hun huidige locatie uit hun jas groeien. Bij de invulling van de “Wig” is het belangrijk ook rekening te houden met hoogteverschillen in het landschap. Met name de diepere delen van de “Lage Zeg” (zie kaart) zijn, zonder maatregelen, minder geschikt voor bebouwing. Door de lage ligging is dit een nat gebied dat in natte periodes een functie als waterbergingsgebied heeft. De hogere gronden, met name ten zuidwesten van de Nelson Mandelaweg en mogelijk ook de delen nabij de spoorlijnen, lenen zich beter voor bebouwing. Bij planontwikkeling in dit gebied moeten we rekening houden met de hoogteverschillen in het landschap.
In nauw overleg met het waterschap zal bij de ontwikkeling van dit gebied gekeken worden hoe we dit gebied het beste kunnen transformeren.
Onderzoeksgebieden agrarische ontwikkeling
Zowel bestaande als nieuwe bedrijventerreinen worden klimaatadaptief en zo energieneutraal mogelijk ontwikkeld. We stimuleren zoveel mogelijk duurzame energieopwek op bedrijven en bedrijventerreinen, mits de netinfrastructuur dit aankan. Nabij het bestaande hoogspanningsstation reserveren we ruimte voor toekomstige uitbreidingen van de elektriciteits-infrastructuur. Buiten de “Wig” zijn geen uitbreidingen van bedrijventerreinen voorzien. Ook zijn er geen plannen om bestaande bedrijventerreinen in de stad en de dorpen te saneren. Wanneer bedrijven op een van de bestaande bedrijventerreinen vertrekken, komt de vrijkomende ruimte beschikbaar voor andere bedrijven. Als het gaat om solitaire vestigingen kiezen we voor maatwerk en hangt het van de ontwikkelingen ter plekke af hoe we de vrijkomende
60
61
ruimte invullen. Wanneer bestaande lokale bedrijven willen uitbreiden en het gaat om
Met gerichte ICT-toepassingen kan een slimme binnenstad ontstaan als proeftuin voor de
heel kleine, ondergeschikte uitbreidingen, onderzoeken we of dit ter plekke haalbaar en
toepassing van vernieuwende technologie van bedrijven.
4
mogelijk is. Ook hier streven we naar maatwerk, passend bij de locatie. De wereld verandert snel. Daardoor gaan we op een andere manier werken: meer in samenwerking met elkaar en in verbinding met onze omgeving, slimmer en duurzamer. We ’verbinden’ om de economische massa te maken die nodig is om (op wereldschaal) te kunnen slagen. Bij verbinden denken we aan het verbinden van bedrijven onderling en het zoeken naar nieuwe verbindingen tussen bedrijfsleven, onderwijs en arbeidsmarkt. We ‘verslimmen’, niet door te proberen om slimmer te worden dan andere regio’s, maar juist door het goed en snel (durven) toepassen van slimme oplossingen. We worden slim door te innoveren, te robotiseren en het inrichten van campussen en proeftuinen. En we ‘verduurzamen’. Duurzaamheid is ook een vereiste (geworden) van de markt. We worden duurzaam door het stimuleren van circulaire processen en het vergroenen van energie, projecten, vervoer en de bouw. De toepassing en opschaling van duurzame producten, technieken en diensten zorgt daarbij niet alleen voor een duurzame stad, maar ook voor nieuwe concurrentievoordelen. Opgave: Evenwichtige detailhandelsstructuur Vanuit het oogpunt van leefbaarheid is een evenwichtige detailhandelsstructuur belangrijk.
We willen graag een voldoende aanbod aan dagelijkse winkelvoorzieningen in de grotere dorpen en wijken (Wouw, Nispen, de stadswijken) en een regionaal verzorgend aanbod in de binnenstad en in Rosada/De Stok. De gemeente heeft hierin een faciliterende rol. Hoogtekaart Noordoost Roosendaal
Kantoren Corona heeft het kantoorwerk veranderd. Er is een verschuiving naar flexibel of thuiswerken en tegelijkertijd is per werkplek voor de veiligheid meer ruimte nodig. De behoefte aan ontmoeting en kennisuitwisseling is groter dan aan werkruimtes voor administratieve functies. De opgave is om de bestaande voorraad klimaatbestendig en kwalitatief passend te maken. Naast de nog niet ingevulde kantoorlocatie aan de Laan van Brabant (Bestemmingplan ‘Liga terrein’, ten oosten van Laan van Brabant 50) zijn nieuwe kleinschalige kantoorlocaties alleen nog te realiseren op passende binnenstadslocaties en nabij het station en het Vlietpark. OPGAVE: Stimuleren en faciliteren groei en innovatie Naast de traditionele sectoren hebben we behoefte aan vernieuwend ondernemerschap. De wereld vraagt om slimme en duurzame oplossingen. Daarbij moeten we gebruik maken van onze bijzondere regionale ligging: tussen twee wereldhavens, met een eigen WestBrabantse zeehaven en centraal op de assen Amsterdam-Brussel en Zeeland-Ruhrgebied. Samen met de regio zetten we in ons economisch beleid in op verbinden, verslimmen en verduurzamen. Dat bereiken we door groei van het MKB en startups te ondersteunen en door het ontwikkelen van programma’s voor kennisdiensten. We bieden ruimte aan innovatiecentra, broedplaatsen en proeftuinen. Daarvoor kunnen plekken en
Designer Outlet Roosendaal
gebouwen worden gebruikt die (tijdelijk) leegstaan of nog niet worden benut. Daarmee komen tijdelijke en betaalbare ruimtes beschikbaar voor starters.
62
63
De grotere dorpen en de wijken kennen een voldoende aanbod aan dagelijkse winkel-
We versterken de identiteit van stad en dorpen door het handhaven en ontwikkelen van
voorzieningen. In elk gebied zijn een supermarkt en speciaalzaken aanwezig, passend bij
de landschappelijke en cultuurhistorische basisstructuren in het buitengebied en van de
de omvang van de lokale vraag. De winkels zijn en worden zoveel mogelijk geclusterd in
bebouwde omgeving. Het is hierbij een opgave om zowel agrarische als recreatieve dyna-
winkelgebieden, die aantrekkelijk, sociaal veilig en schoon zijn, voorzien van voldoende
miek te faciliteren. Hierbij blijft er ruimte voor agrarische dynamiek in het noordelijk deel
parkeergelegenheid en veilig en goed bereikbaar voor in de omgeving wonende ouderen.
van het buitengebied en toerisme en recreatie in gebieden als Visdonk en Brabantse Wal.
4
Uitbreiding van winkeloppervlak is in principe niet mogelijk, tenzij dit noodzakelijk is om de consumentenverzorging voor de dagelijkse boodschappen in het verzorgingsgebied
Het afstemmen van de teelt op de behoefte van de biobased industry in de regio biedt
op peil te kunnen houden. We volgen hierbij het advies van de provinciale retailadvies-
ontwikkelingsmogelijkheden voor zowel de (intensieve) landbouw als voor het versterken
commissie en de regionale afspraken zoals vastgelegd in de Visie Detailhandelsbeleid
van de agrofoodsector in de regio.
West-Brabant. Verspreid gelegen solitaire bewinkeling (met uitzondering van ondergeschikte detailhandel in streekgebonden en agrarisch gerelateerde producten waarbij
In het buitengebied ligt ook de opgave om verder te bouwen aan het versterken van de
het verkoopvloeroppervlak niet meer mag bedragen dan 100 m) wordt zoveel mogelijk
natuurwaarden, waaronder de biodiversiteit. De belangrijkste natuurgebieden zijn on-
teruggedrongen en geconcentreerd op plekken waar ze elkaar onderling kunnen
derdeel van het Natuurnetwerk Brabant. Dit is een netwerk van deels bestaande en deels
versterken: het gebied binnen de centrumring, de wijk- en buurtwinkelcentra, de Kade
nieuwe natuurgebieden die door ecologische verbindingszones met elkaar verbonden
en Stadsoevers, het gebied Go-Stores en Rosada.
zijn. Van het Natuurnetwerk bestaat 90% uit bestaande natuurgebieden. De overige 10% is nieuw. Het versterken van het Natuurnetwerk Brabant is synoniem aan het versterken van
De binnenstad van Roosendaal fungeert als compacte huiskamer van de stad. Het gebied
de natuurwaarden.
kent gemengde voorzieningen en functies op het gebied van cultuur, evenementen, horeca, dagelijkse- en niet-dagelijkse winkels, en kantoren. De binnenstad is gezellig, groen,
De ontwikkeling van de primaire landbouw, zoals beschreven onder Economie, vraagt de
autoluw en wordt qua verkeer emissieloos, en bovendien voorzien van goede ICTvoorzie-
komende jaren om een nadere gebiedsuitwerking. Daarin kunnen zones worden be-
ningen (een ‘slimme binnenstad’).
noemd waar akkerbouw, rundvee- en varkenshouderij, tuin- en bosbouw worden gestimuleerd. Daarnaast kunnen er zones worden aangewezen voor een natuurlijker inrichting
Aan de rand van Roosendaal is op twee plekken ruimte voor complementair winkel-
met mogelijkheden voor waterberging, landgoederen, buitenplaatsen en zones waar
aanbod. Aan de westkant van de stad fungeert Designer Outlet Roosendaal (Rosada) in
circulaire/ natuurinclusieve landbouw in combinatie met bosbouw, natuurontwikkeling en
combinatie met de voorzieningen op De Stok als vrijetijds- en vermaakgebied, met zowel
duurzame en kleinschalige woningbouw ruimte kan krijgen.
een lokale, regionale als bovenregionale functie. Het stimuleren van een verdere uitbreiding van Rosada en De Stok verstevigt de regionale concurrentiepositie van Roosendaal.
Een terugkerend punt met een sterke ruimtelijke impact zijn de teeltondersteunende voorzieningen (zoals plastic tunnelkassen, overkappingen voor tuinbouw, rekken voor
Aan de oostkant van de stad biedt Oostpoort ruimte aan woon-gerelateerde winkels en
aardbeienteelt, asfaltverhardingen voor landbouwmachines et cetera). Waar verruiming
winkels die qua oppervlakte niet in reguliere winkelgebieden thuishoren. Hieronder vallen
en ‘jaarrond laten staan’ vanuit bedrijfsoogpunt gewenst en begrijpelijk zijn, kan dit
winkels op het gebied van woninginrichting met een winkelvloeroppervlak (wvo) van
negatief zijn voor de landschappelijke kwaliteit. Via een omweg kunnen dan een soort
meer dan 500 m2, of winkels binnen het thema ‘in en om het huis’ van 1000 m2 wvo of
kassen terugkomen, die nu juist regionaal zijn geconcentreerd. Dit leidt tot verlies van
meer (bruingoed, witgoed, rijwielen en automaterialen, tuincentra, outdoor, dieren-
open landschap en zorgt voor verrommeling en ontsiering. Daarnaast vormen ook natuur
speciaalzaken en bouwmarkten).
en hydrologie een afweging om het toelaten van deze voorzieningen te doseren. Een evenwichtige afweging met betrekking tot teeltondersteunende voorzieningen is dan ook
Wat ambulante handel betreft, is het streven erop gericht het huidige sterke aanbod te
gewenst. Daar waar het kan zonder storende of negatieve effecten op het landschap en
behouden.
de natuur is verruimen wellicht mogelijk, maar elders niet. Het eventueel verdrogende effect van permanente teeltondersteunende voorzieningen op natuurwaarden kan worden
4.2.3 Landschap en openbare ruimte
voorkomen door het opnemen van een voorwaarde in de planregeling dat realisatie van
Opgave: duurzaam gebruik en beheer buitengebied
teeltondersteunende voorzieningen alleen is toegestaan als het niet leidt tot een negatief
We willen ongecontroleerde en sluipende verstedelijking van het buitengebied voor-
hydrologisch effect.
komen. We gaan terughoudend om met het toevoegen van nieuwe functies buiten de bebouwde kom en de elders aangegeven stadsrandzones. Als er nieuwe verstedelijkings-
Alle bovengenoemde opgaven betrekken we de komende jaren bij het verder uitwerken
opgaven in het buitengebied landen dienen deze te passen bij de andere functies in het
van de onderzoeksvragen zoals deze zijn aangegeven in paragraaf 4.2.2.
gebied en dient het de kwaliteit van natuur, bodem, lucht of woonklimaat te versterken.
64
65
OPGAVE: beschermen en zichtbaar maken cultuurhistorisch erfgoed
4
De gemeente voert een monumentenbeleid dat erop gericht is monumentale bouwkunst uit het verleden te beschermen en te behouden. Daarbij wordt met alle perioden van de ontwikkeling van Roosendaal rekening gehouden. Een belangrijke periode is de Wederopbouwperiode. In deze naoorlogse periode (1945-1965) kreeg Roosendaal een enorme groeispurt. Maar ook ouder erfgoed krijgt de nodige aandacht, zoals het Kasteel van Wouw waarvan de contouren opnieuw zichtbaar zijn gemaakt, voor historische elementen in de oude stad zoals de Sint Jan of voor erfgoedcomplexen als klooster Mariadal met bijbehorende kloostertuin, de restanten van kasteel Moerendaal en landgoed Wouwse Plantage. De gemeente heeft een programma om alle beschikbare informatie over het cultureel erfgoed, zoals Rijks- en gemeentelijke monumenten bij elkaar te brengen en eenvoudig te kunnen raadplegen. Het verhaal van het ontstaan van Roosendaal, met het daarbij behorende culturele erfgoed in voorwerpen en foto’s, wordt zichtbaar via Stichting erfgoedcentrum Tongerlohuys in museum Tongerlohuys. Daar is ook het gemeentelijk historisch archief dat wordt beheerd door het West-Brabants archief, te raadplegen in het Historisch Informatie Punt. We houden rekening met aanwezige cultuurhistorische waarden en in de grond aanwezige of te verwachten monumenten.
Dit doen we door archeologische verwachtingswaarden Cultuurhistorische waarden
te duiden en deze te beschermen in ruimtelijke plannen (zoals in de toekomst het omgevingsplan.
Hiertoe hanteren we bij ontwikkeling de volgende uitgangspunten: • Ontwikkelingen zijn gericht op behoud, bescherming en duurzame ontwikkeling van erfgoedwaarden. • Om cultuurhistorische waarden, zijnde de historisch-geografische, archeologische en historisch groenwaarden te beschermen zal voor diverse locaties en gebieden nader cultuurhistorisch onderzoek noodzakelijk zijn. • Het aanpassen van een gebouwd monument dient zorgvuldig te gebeuren met behulp van een restauratiedeskundige. Een goede aanpassing, met een passend gebruik van het pand, zal de levensloop van het monument aanzienlijk verlengen. • Naarmate een plan meer invloed heeft op de identiteit van de gemeente zullen er meer aspecten worden betrokken bij de beoordeling en zal er zo nodig zorgvuldiger worden gewogen. • Van een bouwwerk dat voldoet aan redelijke eisen van welstand mag worden verwacht dat het een positieve bijdrage levert aan de kwaliteit van de openbare (stedelijke of landschappelijke) ruimte. Daarbij worden hogere eisen gesteld Historische groenstructuren van Roosendaal
66
naarmate de openbare betekenis van het bouwwerk of de omgeving groter is.
67
4 Met name in het zuidelijk deel van ons buitengebied ligt de nadruk dan ook op het behouden en verbinden van natuur en landschap. Waar dat past binnen de landschappelijke waarden worden de mogelijkheden voor recreatief medegebruik en plattelandsontwikkeling verruimd. In het noordelijk gebied zien we meer ruimte voor verdergaande agrarische ontwikkeling. In het algemeen ontzien we het buitengebied van stedelijke ontwikkelingen, al zoeken we gericht naar locaties waar (kleinschalige) uitbreiding voor duurzame woningbouwontwikkeling mogelijk en passend is. Om sluipenderwijs verstedelijking te voorkomen, concentreren we dit rond (een beperkt aantal) dorpskernen, linten, landgoederen en/of buitenplaatsen. Daarnaast is het van belang dat het groene buitengebied en het groene stedelijk gebied met elkaar verbonden blijven.
Cultuurhistorie
4.3 NATUUR EN MILIEU 4.3.1 Natuur Opgave: beschermen en verder ontwikkelen groenblauwe structuur Het is een opgave om te zorgen voor behoud en eventueel compensatie van natuur en landschap en de bestaande groene en blauwe hoofdstructuren, zowel in het buitengebied, het stedelijk gebied als de verbinding daartussen. We grijpen deze maatregelen aan als kans voor een prettige(re) en gezonde leefomgeving. Roosendaal wil vergroenen, zowel in het stedelijk gebied als in het buitengebied. In vergelijking met de rest van Nederland scoort Roosendaal in de klasse ‘zeer slecht’. Het CBS registreert hier 6,3% van het landoppervlak als ‘bos en open natuurlijk terrein’ tegen een landelijk gemiddelde van 12,5%. Zowel binnen als buiten stedelijk gebied dient het aandeel “groen” de komende jaren flink toe te nemen. Beschermde natuurgebieden in Roosendaal en omgeving